جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷ / Friday, 22 February, 2019

تأخّر فرهنگی (پس‌افتادگی فرهنگی)


گفته شد، ناهماهنگى در فرهنگ مادي، ناهماهنگى در فرهنگ معنوى را به همراه دارد و برعکس که به‌نظر 'اگ‌برن' اين ‌ 'پديده' ناشى از 'تأخر' يا 'پس‌افتادگي' فرهنگ معنوى از فرهنگ مادى است. زيرا فرهنگ معنوي، ريشه‌دارتر، عميق‌تر و گسترده‌تر است و نمى‌تواند به سرعت 'فرهنگ مادي' تغيير کند. ما مى‌توانيم، لباس و پوشاک، اتومبيل، لوازم خانگي، محل سکونت و... خود را به‌سرعت عوض کنيم. آخرين تکنولوژى را از کشورهاى پيشرفته وارد کنيم اما به‌هيچ عنوان نمى‌توانيم با اين سرعت افکار، عقايد، ارزش‌ها و هنجارهاى فرهنگى (فرهنگ معنوي) خود را تغيير دهيم بلکه سال‌ها طول مى‌کشد و با کندى بسيار همراه است. چه بنا بر اصل 'مقاومت متفاوت فرهنگي' ، 'اگ برن' ، پذيرفتن تغيير يا مقاومت در برابر آن، در تمام قسمت‌ها و اجزاء و عناصر فرهنگى به يک شکل و اندازه نيست. در برخى چون فرهنگ مادى زودتر و در فرهنگ معنوى ديرتر صورت مى‌گيرد. در نتيجه در همه جوامع نوعى ناهماهنگى ميان اجزاء تشکيل‌دهنده فرهنگ وجود دارد و بين اين دو فاصله است که اصطلاحاً به آن 'تأخر فرهنگي' مى‌گويند.
بنابراين 'تأخر فرهنگي' عبارت است: از پس‌افتادگى يا عقب‌ماندگى اجزاء و عناصر فرهنگ معنوى از فرهنگ مادى است که به نسبت در همه جوامع وجود دارد.
اين وضعيت در کشورهاى جهان سوم بيشتر و در کشورهاى پيشرفته و صنعتى کمتر است که يکى از دلايل آن مى‌تواند زودتر صنعتى شدن آنها باشد. بدين معنى که چون اينگونه کشورها سال‌ها است صنعتى شده (انقلاب صنعتى در قرن هيجدهم در اروپاى غربى صورت گرفته است) و مردم از ابتدا با انواع ابداعات و اختراعات و تکنولوژى آشنا شده و در جريان تکامل آنها قرار داشته و با آنها رشد کرده‌اند. در نتيجه فرصت بيشترى يافته‌اند تا افکار، عقايد، شيوه زندگى و الگوهاى رفتارى خود را متناسب با تغييرات تکنولوژيکى همراهى کنند. در حالى‌که در کشورهاى جهان سوم وضعيت بدين‌گونه نبوده و هرچيزى پس از آنکه تقريباً تکميل شده يک مرتبه وارد شده و در اختيار مردم قرار گرفته است. بدون اينکه مردم با روند تکاملى آنها رشد کرده باشند. از دوچرخه تا چرخ خياطى از ماشين‌سوارى تا لباسشوئى و ظرفشوئى و گاز، راديو و تلويزيون و... هنوز با وسيله‌اى درست آشنا نشده که وسيله جديدترى به بازار آمده در نتيجه فرصت آن را نداشته‌اند که عقايد، افکار و الگوهاى رفتارى خود را با اين تغييرات هماهنگ کنند.
به‌عبارت ديگر فرهنگ استفاده از آنها را پيدا نکردند. بدين جهت است که مثلاً هر روز در گوشه و کنار شهر کپسول گازى منفجر مى‌شود. آخرين مدل ماشين را سوار است اما روى خط عابر پياده مى‌ايستد. به علائم راهنمائى توجه نمى‌کند و اهميتى نمى‌دهد. همين‌طور است طرز استفاده از تلفن، برق، گاز و ساير لوازم خانگى و تکنولوژي.
خلاصه مردم کشورهاى جهان سوم چون يک مرتبه و آنى با تکنولوژى و تمدن مادى غربى آشنا شده‌اند و همچنين از آموزش و پرورش مناسب برخوردار نيستند. 'تأخر فرهنگي' بيشترى نسبت به کشورهاى پيشرفته دارند. به‌عبارت ديگر، اگر کشورهاى مختلف جهان را از عقب‌مانده به پيشرفته برروى يک خط مستقيم بالارونده فرض کنيم و مرحله‌بندى نمائيم، آنها 'تأخر فرهنگي' بيشترى نسبت به کشورهاى پيشرفته دارند. مثلاً مردم کشورهاى اروپاى غربى کمتر و مردم کشورهاى ديگر به ترتيب بيشتر و بيشتر است.
اين پديده در مورد مردم يک کشور نيز وجود دارد. بدين معنى که مردم شهرهاى بزرگ (مثلاً تهران) چون زودتر با فرهنگ و تمدن غربى آشنا شده و تکنولوژى زودتر وارد گرديده بنابراين از 'تأخر فرهنگي' کمترى نسبت به شهرهاى کوچکتر و روستاها برخوردار هستند و برعکس.
اما بايد دانست که 'تأخر فرهنگي' در همه کشورهاى جهان وجود دارد و منحصر به فرهنگ و جامعهٔ خاص نيست. منتهى همان‌طور که معلوم شد اين نسبت متفاوت است. برخى بيشتر و برخى کمتر اما هيچ جامعه‌اى وجود ندارد که فرهنگ معنوى و فرهنگ مادى آن هماهنگ و همسان باشد.
اين پديده اگر بيش از اندازه باشد مى‌تواند حتى منجر به نابسامانى و اغتشاشات اجتماعى گردد و تضاد مردم و گروه‌هاى اجتماعى را با تغييرات فرهنگ مادى و نظام سياسى کشور فراهم کند و چه بسا زمينه‌ساز انقلاب اجتماعى گردد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
معاون قوه قضاییه , جانشین نمک , همه پرسی در ترکیه , تارگت تراپی , نرخ ارز خارجی , خطوط ارتباطی , ساچل پیچ , دستجردی: برای مانایی در صحنه نظام اسلامی برای آینده کشور آمده‌ایم , 15 میلیاردی , علیرضا شکرخدایی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / به رنگ صبح , بانک اطلاعاتی کتاب / تاوان عشق , بانک اطلاعاتی کتاب / بیوشیمی پزشکی , بانک اطلاعاتی کتاب / دوسالانه‌ی شیمی (3) شامل 307 سوال با پاسخ تشریح (در صفحات زوج) و 307 سوال مشابه با پاسخ کوتاه جهت تمرین ... , بانک اطلاعاتی کتاب / کمیل: ندبه، سمات، توسل، زیارت عاشورا، دعای وحدت، دعای امام‌زمان، نماز میت، نماز لیله‌الدفن، , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب التعارض , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش ریاضی آسان پنجم ابتدایی , خانه و خانواده , خانه‌داری , نکات خانه‌داری / رفع بوی نامطبوع وسایل آشپزخانه , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات طبقه‌بندی شده کنکور مکانیک خودرو: مطابق با آخرین تغییرات کتب درسی , بانک اطلاعاتی کتاب / از عشق تا عشق ,

برخی منابع مهم خبری
farspage.com ویژه‌نامه , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , shana.ir شانا , eslahat.news روزنامه صدای اصلاحات , javanonline.ir روزنامه جوان , mizanonline.com خبرگزاری میزان , fararu.com فرارو , irdiplomacy.ir دیپلماسی ایرانی , armandaily.ir روزنامه آرمان , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه ,



وبگردی
آیا واقعآ این یک جنگ است یا استفاده چند نفر از ناتوانی ما / اگر جنگ است چرا مردم طرف مقابل آنرا حس نمیکنند / چرا همه از این جنگ بهره میبرند جز مردم ایران !
آیا واقعآ این یک جنگ است یا استفاده چند نفر از ناتوانی ما / اگر جنگ است چرا مردم طرف مقابل آنرا حس نمیکنند / چرا همه از این جنگ بهره میبرند جز مردم ایران ! - به عبارت بهتر وقتی از واژه جنگ اقتصادی برای طرح مشکلات استفاده می‌کنیم، با توجه به بار معنایی این واژه، دیگر کارکرد توجیه‌پذیری کار‌ها و کوتاهی مأموریت‌های محوله را نمی‌کند، بلکه دقیقاً مسئولیت‌پذیری در حیطه عملیاتی و مسئولیت‌های محوله را گوشزد می‌کند و بدیهی است که در فضای جنگی باید با کم‌کاری‌ها و خیانت‌ها به سبک دادگاه‌های صحرایی سریع و مقتدر عمل و مسئولیت‌پذیری را به همه عاملان خصوصی و دولتی گوشزد…
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی
گاف حسین شریعتمداری با کامپیوتر 30 میلیونی آمریکایی - مدیر مسئول کیهان در حالی مدعی است که سیستم «مکینتاش» بیش از ۴۰ سال است که در کیهان مورد استفاده قرار می‌گیرد که این سیستم اساسا از سال ۱۹۸۴ یعنی ۵ سال پس از انقلاب تولید و نمی‌توانسته است زودتر از این تاریخ در کیهان مورد استفاده قرار گیرد.
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ /  دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ...
آقای روحانی! نمی دانید یا تجاهل می کنید؟ / دلار تک نرخی 4200 ! گوسفند بوئینگ سوار ! پراید ... - اخیراً رئیس جمهور حسن روحانی در توضیح علت قاچاق گفته است: علت قاچاق ارزانی است، وقتی جنسی در داخل ارزان است و در خارج گران، خود به خود قاچاق آن به خارج صورت می گیرد. به عنوان مثال چون الان گوشت در عراق گران تر از ایران است، از کشورمان به آنجا قاچاق می شود. درباره قاچاق بنزین نیز همین موضوع مصداق دارد.
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است
راز میتوانیم موشک و نمیتوانیم خودرو در اقتصاد است - مشکل تولید فقط به سطح فناوری مربوط نیست. ما می‌توانیم یک وسیله و کالای باکیفیت بالا را تولید کنیم، ولی با قیمت بسیار گران که خریداری نخواهد داشت. در واقع اگر بتوانیم چنین کالایی را وارد کنیم در مقایسه با تولید آن به شدت به‌صرفه است. ولی در جریان تولید موشک با وضعیت دیگری مواجهیم. اول اینکه موشک را بدون قید و شرط نمی‌فروشند یا برخی کشور‌ها به دلایل امنیتی علاقه ندارند که در تامین نیازشان به این کالا‌ها…
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد
جمهوری اسلامی عمق حکمرانی اقتصادی ندارد - برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شب گذشته با حضور عادل پیغامی اقتصاددان و سیداحسان خاندوزی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
داستان قالیچۀ حضرت سلیمان و سامانۀ نیما
داستان قالیچۀ حضرت سلیمان و سامانۀ نیما - ساز و کاری که بانک مرکزی تحت عنوان نیما برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات اندیشیده اند و با خوارشماری صادر کنندگان با تجربه و خوشنام و بی اعتنائی به نظرات معقول و دلسوزانۀ آنان به راهی خطرآفرین پا گذاشته، بی تردید محکوم به ناکامی است و پیامدهای ناگوار آن، که در درجۀ اول از دست دادن بازارهای صادراتی دیرینه است، به راحتی قابل جبران نخواهد بود.
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.