دوشنبه ۱ بهمن ۱۳۹۷ / Monday, 21 January, 2019

نگرش سیستمی سازمان و مدیریت


  سازمان يک سيستم اجتماعى
نگرش سيستمى در چند دهه پايانى قرن بيستم به‌عنوان نظريه‌اى علمى در زمينه‌هاى مختلف علوم (به‌ويژه علوم اجتماعى و انساني) تأثيرات شگرف و گسترده‌اى بر جاى نهاده است. اين ديدگاه در بررسى ويژگى‌هاى سازمان‌ها و مقوله مديريت و پيدايش نظريه‌هاى نوين نتايج ارزنده‌اى در پى داشته است.
نگرش سيستمى به مثابه ديدگاهى کل‌گرا، سازمان را ترکيبى از عناصر فني، انسانى و بيولوژيکى که يک کل را به‌وجود آورده‌اند، تلقى مى‌کند. در قالب اين نگرش هر يک از اجزاء و عناصر متشکله سازمان در ارتباط با وظيفه و نقش خود در کليت سازمان مورد ارزيابى قرار مى‌گيرند.
نظريه‌پردازان کلاسيک مديريت، سازمان را يک سيستم بسته مى‌پنداشتند لذا با آن به‌صورتى که مکانيکى و صرفاً موجوديتى مادي-اقتصادى برخورد مى‌نمودند. با ترقى علمى و گسترش دامنه شناخت و معرفت انسان، و به‌تدريج نظرات ذهني، تخيلى و نهايتاً غيراصولى درخصوص سازمان‌ها مردود شناخته مى‌شوند.
امروز، سازمان يک سيستم باز هدفمند محسوب مى‌شود و مديريت بايد با نگرشى جامع به اجزاء آن و بررسى همه جانبه ساختار و جايگاه هر يک از عناصر، عملکرد نهائى سازمان را مورد بررسى و تجزيه و تحليل قرار داده و اتخاذ تصميم نمايد.
از ديدگاه سيستمي، هر سازمان اجتماعى با ترکيب و امتزاجى از عناصر مادى و انسانى است که داراى دو زير سيستم ذيل مى‌باشد:
- زير سيستم اجتماعي-انسانى:
زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان را نيروى انسانى تشکيل مى‌دهد. اين زيرسيستم به‌عنوان اصلى‌ترين و عمده‌ترين زيرسيستم‌هاى سازمان محسوب مى‌گردد. مهم‌ترين خصوصيات اين زيرسيستم به مثابه عنصرى متعقل و خردورز، مجموعه‌اى از باورها، اعتقادات، ارزش‌ها، آرمان‌ها، احساسات و عواطف و اهداف است که وجه تمايز عمده و اساسى سازمان‌ها محسوب مى‌شود.
زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان‌ها، پيچيده‌ترين و بغرنج‌ترين عناصر به حساب مى‌آيد. از اين‌رو طراحي، سازماندهى و برنامه‌ريزى آن از اهميتى استراتژيک برخوردار مى‌باشد.
- زيرسيستم فني-مادى:
زيرسيستم فني-مادى سازمان‌ها (کليه تجهيزات فني، ماشين‌آلات، عناصر فيزيکي، مواد و انرژي) را دربر مى‌گيرد که به سطح تکامل علمى و تکنولوژيکى سازمان‌ها (در سطح ملي) ارتباط دارد.
  مديريت نوين و برخى خصوصيات سيستم‌هاى اجتماعى
بدون ترديد مديريت نوين سازمان‌ها در آغاز قرن ۲۱ ميلادى براى رهبرى و هدايت سازمان‌هاى مختلف نياز به دانش گسترده و شناخت کامل و دقيقى از خصوصيات اين نوع سيستم‌هاى اجتماعى دارد.
برخى از اين اصول و خصوصيات به شرح ذيل بيان مى‌گردد:
۱. زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان‌ها به‌دليل خصوصيات منحصر به فرد خود (از قبيل قدرت تعقل، فراگيرى و آموزش، ابداع، نوآورى و...) پيوسته سيستم‌هاى اجتماعى را در حال تحول قرار داده و قدرت سازگارى آنها را فزونى مى‌بخشد.
۲. محيط‌هاى برونى سازمان‌ها به‌طور مستمر و مداوم، سيستم‌هاى اجتماعى را تحت تأثير همه‌جانبه قرار مى‌دهند لذا قدرت شناخت مديريت نوين از کميت و کيفيت عوامل محيطى در اتخاذ سياست‌هاى اصولى نقش عمده دارد.
۳. اصل هم‌پايانى:
سيستم‌هاى اجتماعى براساس اصل هم‌پايانى مى‌توانند براى رسيدن به اهداف خود از مسيرهاى متفاوت و راه‌هاى مختلفى استفاده نمايند. به‌عبارت ديگر گرچه اهداف سيستم‌هاى اجتماعى ممکن است کم و بيش مشابه به هم بوده و مراحل يکسانى را مورد نظر داشته باشند. ليکن راه‌هاى دست‌يابى به آن اهداف (با توجه به شرايط خاص هر سيستم اجتماعى و عوامل محيطى آن) مى‌تواند گوناگون باشد.
توضيح مهم:
در رابطه با خصلت هم‌پايانى سيستم‌هاى اجتماعى به اين نکته اساسى و مهم مى‌توان اشاره کرد که برخلاف آراء نظريه‌‌پردازان غربي، مراحل صنعتى شدن براى کشورهاى در حال توسعه مى‌تواند متفاوت از مسيرى باشد که جوامع صنعتى امروز طى نموده‌اند. تجارب برخى کشورها (مانند چين، هند و ژاپن) گواه اين امر است که کشورهاى در حال توسعه (از جلمه کشورمان ايران) مى‌توانند از راه‌ها و مسيرهاى ديگرى (غير از مسيرهاى طى شده جوامع غربى با نتايج نامطلوب اجتماعى و فرهنگي) به مرحله صنعتى و توسعه‌يافتگى دست يابند.
۴. خصلت ترکيبى:
اگر مديريت نوين، هماهنگى و سازگارى مطلوبى در زيرسيستم‌ها به‌وجود بياورد، نتيجه حاصله از ترکيب و تلفيق آنها، از جمع جبرى توانائى‌ها و قابليت‌هاى (عناصر متشکله سيستم‌هاى اجتماعي) بيشتر خواهد بود. اين خصلت در به‌کارگيرى روش‌هاى نوين مديريت (مانند مديريت مشارکتي، گروه‌هاى بهبود کيفيت کار) در سازمان‌ها تأثير مطلوبى داشته است.
مديريت‌ اقتضائى:
کاربرد ديگر اصل هم‌پايانى در امر مديريت سيستم‌هاى اجتماعي، پيدايش نظريه 'مديريت اقتضائي' است. براساس اين ديدگاه ارائه يک حکم واحد و يگانه در خصوص مسائل و تنگناهاى همه سازمان‌ها امرى غيراصولى و غيرمنطقى است. تبيين نظريه اقتضاء (که در عين حال براساس نگرش سيستمى استوار مى‌باشد) بر پايه تفاوت‌‌هاى زيرسيستم‌هاى (هر سيستم اجتماعي) و براساس وجود اختلاف عوامل گوناگون محيطى سيستم‌هاى پايه‌گذارى شده است.
در شرايط پيچيده و بغرنج پديده‌هاى اقتصادي، اجتماعي، سياسى و فرهنگى و جوامع امروز بشرى (به‌ويژه در آغاز قرن ۲۱ ميلادي) و تغييرات و تحولات مستمر و گسترده‌اى که در عرصه‌هاى مختلف فعاليت‌هاى سازمان‌ها (هر لحظه اتفاق مى‌افتد) نظير ابداعات و اختراعات گوناگون، رقابت فشرده سازمان‌ها در ارائه کالاها و خدمات و... مديريت اقتضائى از کاربرد وسيع‌تر و دقيق‌ترى براى اداره سازمان‌ها برخوردار شده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
معاونت غذا , سرطان دهان , اجلاس وزیران زن جهان اسلام , توزین سپاهان , هامی رفسنجانی , منفی بافی , طویل ترین , مالزی کره شمالیب , خاواده , سیچوان چین ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / شاهنامه فردوسی: متن کامل , بانک اطلاعاتی کتاب / آغاز فلسفه‌ی یونان: تالس , بانک اطلاعاتی کتاب / سیمای اهل بیت (ع) در آیه مودت: از دیدگاه شعه و اهل سنت , بانک اطلاعاتی کتاب / شاهنامه فردوسی: داستان رستم و شغاد, پادشاهی بهمن, پادشاهی همای چهرآزاد , بانک اطلاعاتی کتاب / دستور زبان جامع اسپانیولی: دستور زبان جامع اسپانیولی, مبتنی بر اصول علمی و آموزشی ... , نشریات و مطبوعات , اقتصادی , ماهنامه خودرو امروز / خودرو امروز ـ شماره ۱۵، مرداد ۱۳۸۷ , بانک اطلاعاتی کتاب / دانش زیست‌شناسی , اجتماعی , گردشگری , کشورها / از چهارراه اسلامبول تا استانبول , بانک اطلاعاتی کتاب / چه بازی‌های خوبی‌!: بازی‌ها برای پیش‌دبستانی‌ها , شخصیت‌ها , مذهبی , عالم و فاضل / سیدطاهر شاه‌چراغی ,

برخی منابع مهم خبری
parsnews.com پارس نیوز , chetor.com چطور , armandaily.ir روزنامه آرمان , isna.ir ایسنا , khabargozarisaba.ir خبرگزاری صبا , parsine.com پارسینه , mizanonline.com خبرگزاری میزان , rasad.org رصد , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان ,



وبگردی
طرح دلالی ملی بنزین !
طرح دلالی ملی بنزین ! - سخنگوی کمیسیون انرژی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس درباره جزئیات طرح نمایندگان درباره اختصاص بنزین به ازای هر ایرانی توضیحاتی داد و گفت: قرار است سامانه‌ای ویژه این کار راه‌اندازی و تعبیه شود که بنزین در آن خرید و فروش شود.
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی
دوربین مخفی ساختمان لواسان داماد شمخانی و فاطمه حسینی - همه چیز درباره ساخت و ساز فاطمه حسینی، داماد شمخانی و داماد صفدرحسینی | سر کشیدن دوربین مخفی شهرداد به ساختمان های آقازاده ها در لواسان! | پخش اختصاصی از صفحه آپارات آوانت
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی
ماجرای دختربازی اسلامی از زبان رحیم پورازغدی - رحیم پورازغدی در مراسمی که با موضوع فجای مجازی بود،گفت: دختر خانم چادری یک عکس آنچنانی از خودش گذاشته و نوشته زن نباید قربانی نگاه شهوت مردانه بشه، بعد پسره زیر پستش نوشته"ما رایت الا جمیلا"
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم.
ما به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. - رئیس کل دادگستری خراسان رضوی: ما در نظام جمهوری اسلامی به نمایندگی از امام زمان (عج) و به نمایندگی از خدا در امور مردم دخالت می کنیم. اگر فردی در زمان طاغوت در زندان بود، حبسش از مجازات اخروی او کم نمی کرد اما امروز اگر این تحمل کیفر یا قصاص و شلاق و دیگر احکام توسط حکام اسلامی و شرعی انجام می شوند یکی از آثار اخروی آن برای محکومان این است که این مجازات در آخرت از آنها برداشته می شود
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم
جزئیاتی از منشا بوی بد تهران / فیلم - بعد از فروکش کردن گازها، به حفاری ادامه دادیم و به یک مخزن بزرگ و استثنایی رسیدیم که بسیار عظیم تر از آنی بود که تصور می کردیم برای جایی مثل پلاسکو ساخته شود. برآورد ما از ابعاد این انبار فاضلاب این است که بین 400 الی 500 متر مکعب وسعت دارد و گازهای محبوس شده در این انبار در چندین دهه برای انتشار بوی بد در محدوده بزرگی از تهران کفایت می کند.
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ
کلیپ جنجالی مهدی یراحی در باره جنگ / پاره سنگ - مهدی یراحی، خواننده ای که اخیرا موزیک ویدئوی جدید و اعتراضی خود با نام «پاره سنگ» را منتشر کرده است، از طرف برخی رسانه ها و مجید فروغی، مدیر روابط عمومی هنری مورد انتقاد قرار گرفته و شایعه هایی درباره ممنوع الفعالیت شدن یراحی به دلیل این ویدئو کلیپ و همچنین پوشیدن لباس کارگران گروه ملی در حمایت از مردم اهواز در کنسرت 6 دی ماه خود مطرح شده است. یراحی از جمله خواننده هایی است که همیشه نسبت به اتفاقات…
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان !
اهمیت فیلم صحنه دار و مرگ 10 انسان ! - گویا تلخی پخش فیلم صحنه دار، بیش از مرگ ۱۰ نفر است. درست همانطور که مسئله حجاب برای خیلی‎ها مهم تر از معیشت مردم است.
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی !
آقازاده شورای عالی انقلاب فرهنگی ! - انقلاب فرهنگی از این بالاتر که فرزند عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در آمریکا تابعیت بگیرد و از آنجا برای ایرانیان سبک زندگی تدریس بکند؟
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان!
رقص گروهی دختران دانشگاه الزهرا در حضور آقایان! - ویدئویی عجیب از حرکات موزون گروهی دختران در دانشگاه الزهرا درحالی در فضای مجازی در حال انتشار است که مردان نیز در این مراسم حضور دارند!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.