جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ / Friday, 17 August, 2018

نگرش سیستمی سازمان و مدیریت


  سازمان يک سيستم اجتماعى
نگرش سيستمى در چند دهه پايانى قرن بيستم به‌عنوان نظريه‌اى علمى در زمينه‌هاى مختلف علوم (به‌ويژه علوم اجتماعى و انساني) تأثيرات شگرف و گسترده‌اى بر جاى نهاده است. اين ديدگاه در بررسى ويژگى‌هاى سازمان‌ها و مقوله مديريت و پيدايش نظريه‌هاى نوين نتايج ارزنده‌اى در پى داشته است.
نگرش سيستمى به مثابه ديدگاهى کل‌گرا، سازمان را ترکيبى از عناصر فني، انسانى و بيولوژيکى که يک کل را به‌وجود آورده‌اند، تلقى مى‌کند. در قالب اين نگرش هر يک از اجزاء و عناصر متشکله سازمان در ارتباط با وظيفه و نقش خود در کليت سازمان مورد ارزيابى قرار مى‌گيرند.
نظريه‌پردازان کلاسيک مديريت، سازمان را يک سيستم بسته مى‌پنداشتند لذا با آن به‌صورتى که مکانيکى و صرفاً موجوديتى مادي-اقتصادى برخورد مى‌نمودند. با ترقى علمى و گسترش دامنه شناخت و معرفت انسان، و به‌تدريج نظرات ذهني، تخيلى و نهايتاً غيراصولى درخصوص سازمان‌ها مردود شناخته مى‌شوند.
امروز، سازمان يک سيستم باز هدفمند محسوب مى‌شود و مديريت بايد با نگرشى جامع به اجزاء آن و بررسى همه جانبه ساختار و جايگاه هر يک از عناصر، عملکرد نهائى سازمان را مورد بررسى و تجزيه و تحليل قرار داده و اتخاذ تصميم نمايد.
از ديدگاه سيستمي، هر سازمان اجتماعى با ترکيب و امتزاجى از عناصر مادى و انسانى است که داراى دو زير سيستم ذيل مى‌باشد:
- زير سيستم اجتماعي-انسانى:
زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان را نيروى انسانى تشکيل مى‌دهد. اين زيرسيستم به‌عنوان اصلى‌ترين و عمده‌ترين زيرسيستم‌هاى سازمان محسوب مى‌گردد. مهم‌ترين خصوصيات اين زيرسيستم به مثابه عنصرى متعقل و خردورز، مجموعه‌اى از باورها، اعتقادات، ارزش‌ها، آرمان‌ها، احساسات و عواطف و اهداف است که وجه تمايز عمده و اساسى سازمان‌ها محسوب مى‌شود.
زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان‌ها، پيچيده‌ترين و بغرنج‌ترين عناصر به حساب مى‌آيد. از اين‌رو طراحي، سازماندهى و برنامه‌ريزى آن از اهميتى استراتژيک برخوردار مى‌باشد.
- زيرسيستم فني-مادى:
زيرسيستم فني-مادى سازمان‌ها (کليه تجهيزات فني، ماشين‌آلات، عناصر فيزيکي، مواد و انرژي) را دربر مى‌گيرد که به سطح تکامل علمى و تکنولوژيکى سازمان‌ها (در سطح ملي) ارتباط دارد.
  مديريت نوين و برخى خصوصيات سيستم‌هاى اجتماعى
بدون ترديد مديريت نوين سازمان‌ها در آغاز قرن ۲۱ ميلادى براى رهبرى و هدايت سازمان‌هاى مختلف نياز به دانش گسترده و شناخت کامل و دقيقى از خصوصيات اين نوع سيستم‌هاى اجتماعى دارد.
برخى از اين اصول و خصوصيات به شرح ذيل بيان مى‌گردد:
۱. زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان‌ها به‌دليل خصوصيات منحصر به فرد خود (از قبيل قدرت تعقل، فراگيرى و آموزش، ابداع، نوآورى و...) پيوسته سيستم‌هاى اجتماعى را در حال تحول قرار داده و قدرت سازگارى آنها را فزونى مى‌بخشد.
۲. محيط‌هاى برونى سازمان‌ها به‌طور مستمر و مداوم، سيستم‌هاى اجتماعى را تحت تأثير همه‌جانبه قرار مى‌دهند لذا قدرت شناخت مديريت نوين از کميت و کيفيت عوامل محيطى در اتخاذ سياست‌هاى اصولى نقش عمده دارد.
۳. اصل هم‌پايانى:
سيستم‌هاى اجتماعى براساس اصل هم‌پايانى مى‌توانند براى رسيدن به اهداف خود از مسيرهاى متفاوت و راه‌هاى مختلفى استفاده نمايند. به‌عبارت ديگر گرچه اهداف سيستم‌هاى اجتماعى ممکن است کم و بيش مشابه به هم بوده و مراحل يکسانى را مورد نظر داشته باشند. ليکن راه‌هاى دست‌يابى به آن اهداف (با توجه به شرايط خاص هر سيستم اجتماعى و عوامل محيطى آن) مى‌تواند گوناگون باشد.
توضيح مهم:
در رابطه با خصلت هم‌پايانى سيستم‌هاى اجتماعى به اين نکته اساسى و مهم مى‌توان اشاره کرد که برخلاف آراء نظريه‌‌پردازان غربي، مراحل صنعتى شدن براى کشورهاى در حال توسعه مى‌تواند متفاوت از مسيرى باشد که جوامع صنعتى امروز طى نموده‌اند. تجارب برخى کشورها (مانند چين، هند و ژاپن) گواه اين امر است که کشورهاى در حال توسعه (از جلمه کشورمان ايران) مى‌توانند از راه‌ها و مسيرهاى ديگرى (غير از مسيرهاى طى شده جوامع غربى با نتايج نامطلوب اجتماعى و فرهنگي) به مرحله صنعتى و توسعه‌يافتگى دست يابند.
۴. خصلت ترکيبى:
اگر مديريت نوين، هماهنگى و سازگارى مطلوبى در زيرسيستم‌ها به‌وجود بياورد، نتيجه حاصله از ترکيب و تلفيق آنها، از جمع جبرى توانائى‌ها و قابليت‌هاى (عناصر متشکله سيستم‌هاى اجتماعي) بيشتر خواهد بود. اين خصلت در به‌کارگيرى روش‌هاى نوين مديريت (مانند مديريت مشارکتي، گروه‌هاى بهبود کيفيت کار) در سازمان‌ها تأثير مطلوبى داشته است.
مديريت‌ اقتضائى:
کاربرد ديگر اصل هم‌پايانى در امر مديريت سيستم‌هاى اجتماعي، پيدايش نظريه 'مديريت اقتضائي' است. براساس اين ديدگاه ارائه يک حکم واحد و يگانه در خصوص مسائل و تنگناهاى همه سازمان‌ها امرى غيراصولى و غيرمنطقى است. تبيين نظريه اقتضاء (که در عين حال براساس نگرش سيستمى استوار مى‌باشد) بر پايه تفاوت‌‌هاى زيرسيستم‌هاى (هر سيستم اجتماعي) و براساس وجود اختلاف عوامل گوناگون محيطى سيستم‌هاى پايه‌گذارى شده است.
در شرايط پيچيده و بغرنج پديده‌هاى اقتصادي، اجتماعي، سياسى و فرهنگى و جوامع امروز بشرى (به‌ويژه در آغاز قرن ۲۱ ميلادي) و تغييرات و تحولات مستمر و گسترده‌اى که در عرصه‌هاى مختلف فعاليت‌هاى سازمان‌ها (هر لحظه اتفاق مى‌افتد) نظير ابداعات و اختراعات گوناگون، رقابت فشرده سازمان‌ها در ارائه کالاها و خدمات و... مديريت اقتضائى از کاربرد وسيع‌تر و دقيق‌ترى براى اداره سازمان‌ها برخوردار شده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
شورای فدراسیون روسیه , فایز الطراونه , میلان ب , یک کشته , محمد سلوکی , کودکان افغان , رسالت حوزویان , احسان قربانی , آیت‌الله نعیم‌آبادی , ستاره های هالیوود ,

مقالات پربیننده امروز
علم و زندگی , علوم انسانی , سیاسی / آشنایی با گروه دی هشت (D۸) , بانک اطلاعاتی کتاب / انس با قرآن , بانک اطلاعاتی کتاب / Let's Go: Workbook , بهداشت , تغذیه , تغذیه / گرسنگان چه کسانی هستند؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / فال حافظ با معنی , فرهنگی و هنری , ادبیات و شعر , سبک‌شناسی / به مقتضای حال مخاطب , بانک اطلاعاتی کتاب / راهبردهای جهاد اکبر , بانک اطلاعاتی کتاب / هنر بالاتر از هنر , فرهنگ و جامعه , گاه‌شمار , گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / برگی از تاریخ (۲۸ بهمن) , نشریات و مطبوعات , پزشکی , مجله بیماریهای کودکان ایران / بیماری‌های کودکان ایران ـ سال هجدهم، شماره ۲ (پیاپی ۶۴)، تابستان ۱۳۸۷ ,

برخی منابع مهم خبری
zoomit.ir زومیت , fararu.com فرارو , baharnews.ir بهارنیوز , car.ir کار(خودرو) , plus.ir تی وی پلاس , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , irdiplomacy.ir دیپلماسی ایرانی , zamandaily.ir روزنامه زمان , irna.ir ایرنا ,



وبگردی
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند - میشائل کلور برشتولد، سفیر آلمان در ایران برای گذراندن تعطیلات تابستانی خود با عشایر بختیاری در دره کوهرنگ زاگرس همراه شده است. منبع
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان - مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «ایران من» با آواز همایون شجریان و آهنگسازی «سهراب پورناظری»، چهارشنبه شب (۲۴ مرداد) در تالار وحدت برگزار شد.
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.