سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Tuesday, 24 April, 2018

نگرش سیستمی سازمان و مدیریت


  سازمان يک سيستم اجتماعى
نگرش سيستمى در چند دهه پايانى قرن بيستم به‌عنوان نظريه‌اى علمى در زمينه‌هاى مختلف علوم (به‌ويژه علوم اجتماعى و انساني) تأثيرات شگرف و گسترده‌اى بر جاى نهاده است. اين ديدگاه در بررسى ويژگى‌هاى سازمان‌ها و مقوله مديريت و پيدايش نظريه‌هاى نوين نتايج ارزنده‌اى در پى داشته است.
نگرش سيستمى به مثابه ديدگاهى کل‌گرا، سازمان را ترکيبى از عناصر فني، انسانى و بيولوژيکى که يک کل را به‌وجود آورده‌اند، تلقى مى‌کند. در قالب اين نگرش هر يک از اجزاء و عناصر متشکله سازمان در ارتباط با وظيفه و نقش خود در کليت سازمان مورد ارزيابى قرار مى‌گيرند.
نظريه‌پردازان کلاسيک مديريت، سازمان را يک سيستم بسته مى‌پنداشتند لذا با آن به‌صورتى که مکانيکى و صرفاً موجوديتى مادي-اقتصادى برخورد مى‌نمودند. با ترقى علمى و گسترش دامنه شناخت و معرفت انسان، و به‌تدريج نظرات ذهني، تخيلى و نهايتاً غيراصولى درخصوص سازمان‌ها مردود شناخته مى‌شوند.
امروز، سازمان يک سيستم باز هدفمند محسوب مى‌شود و مديريت بايد با نگرشى جامع به اجزاء آن و بررسى همه جانبه ساختار و جايگاه هر يک از عناصر، عملکرد نهائى سازمان را مورد بررسى و تجزيه و تحليل قرار داده و اتخاذ تصميم نمايد.
از ديدگاه سيستمي، هر سازمان اجتماعى با ترکيب و امتزاجى از عناصر مادى و انسانى است که داراى دو زير سيستم ذيل مى‌باشد:
- زير سيستم اجتماعي-انسانى:
زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان را نيروى انسانى تشکيل مى‌دهد. اين زيرسيستم به‌عنوان اصلى‌ترين و عمده‌ترين زيرسيستم‌هاى سازمان محسوب مى‌گردد. مهم‌ترين خصوصيات اين زيرسيستم به مثابه عنصرى متعقل و خردورز، مجموعه‌اى از باورها، اعتقادات، ارزش‌ها، آرمان‌ها، احساسات و عواطف و اهداف است که وجه تمايز عمده و اساسى سازمان‌ها محسوب مى‌شود.
زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان‌ها، پيچيده‌ترين و بغرنج‌ترين عناصر به حساب مى‌آيد. از اين‌رو طراحي، سازماندهى و برنامه‌ريزى آن از اهميتى استراتژيک برخوردار مى‌باشد.
- زيرسيستم فني-مادى:
زيرسيستم فني-مادى سازمان‌ها (کليه تجهيزات فني، ماشين‌آلات، عناصر فيزيکي، مواد و انرژي) را دربر مى‌گيرد که به سطح تکامل علمى و تکنولوژيکى سازمان‌ها (در سطح ملي) ارتباط دارد.
  مديريت نوين و برخى خصوصيات سيستم‌هاى اجتماعى
بدون ترديد مديريت نوين سازمان‌ها در آغاز قرن ۲۱ ميلادى براى رهبرى و هدايت سازمان‌هاى مختلف نياز به دانش گسترده و شناخت کامل و دقيقى از خصوصيات اين نوع سيستم‌هاى اجتماعى دارد.
برخى از اين اصول و خصوصيات به شرح ذيل بيان مى‌گردد:
۱. زيرسيستم اجتماعي-انسانى سازمان‌ها به‌دليل خصوصيات منحصر به فرد خود (از قبيل قدرت تعقل، فراگيرى و آموزش، ابداع، نوآورى و...) پيوسته سيستم‌هاى اجتماعى را در حال تحول قرار داده و قدرت سازگارى آنها را فزونى مى‌بخشد.
۲. محيط‌هاى برونى سازمان‌ها به‌طور مستمر و مداوم، سيستم‌هاى اجتماعى را تحت تأثير همه‌جانبه قرار مى‌دهند لذا قدرت شناخت مديريت نوين از کميت و کيفيت عوامل محيطى در اتخاذ سياست‌هاى اصولى نقش عمده دارد.
۳. اصل هم‌پايانى:
سيستم‌هاى اجتماعى براساس اصل هم‌پايانى مى‌توانند براى رسيدن به اهداف خود از مسيرهاى متفاوت و راه‌هاى مختلفى استفاده نمايند. به‌عبارت ديگر گرچه اهداف سيستم‌هاى اجتماعى ممکن است کم و بيش مشابه به هم بوده و مراحل يکسانى را مورد نظر داشته باشند. ليکن راه‌هاى دست‌يابى به آن اهداف (با توجه به شرايط خاص هر سيستم اجتماعى و عوامل محيطى آن) مى‌تواند گوناگون باشد.
توضيح مهم:
در رابطه با خصلت هم‌پايانى سيستم‌هاى اجتماعى به اين نکته اساسى و مهم مى‌توان اشاره کرد که برخلاف آراء نظريه‌‌پردازان غربي، مراحل صنعتى شدن براى کشورهاى در حال توسعه مى‌تواند متفاوت از مسيرى باشد که جوامع صنعتى امروز طى نموده‌اند. تجارب برخى کشورها (مانند چين، هند و ژاپن) گواه اين امر است که کشورهاى در حال توسعه (از جلمه کشورمان ايران) مى‌توانند از راه‌ها و مسيرهاى ديگرى (غير از مسيرهاى طى شده جوامع غربى با نتايج نامطلوب اجتماعى و فرهنگي) به مرحله صنعتى و توسعه‌يافتگى دست يابند.
۴. خصلت ترکيبى:
اگر مديريت نوين، هماهنگى و سازگارى مطلوبى در زيرسيستم‌ها به‌وجود بياورد، نتيجه حاصله از ترکيب و تلفيق آنها، از جمع جبرى توانائى‌ها و قابليت‌هاى (عناصر متشکله سيستم‌هاى اجتماعي) بيشتر خواهد بود. اين خصلت در به‌کارگيرى روش‌هاى نوين مديريت (مانند مديريت مشارکتي، گروه‌هاى بهبود کيفيت کار) در سازمان‌ها تأثير مطلوبى داشته است.
مديريت‌ اقتضائى:
کاربرد ديگر اصل هم‌پايانى در امر مديريت سيستم‌هاى اجتماعي، پيدايش نظريه 'مديريت اقتضائي' است. براساس اين ديدگاه ارائه يک حکم واحد و يگانه در خصوص مسائل و تنگناهاى همه سازمان‌ها امرى غيراصولى و غيرمنطقى است. تبيين نظريه اقتضاء (که در عين حال براساس نگرش سيستمى استوار مى‌باشد) بر پايه تفاوت‌‌هاى زيرسيستم‌هاى (هر سيستم اجتماعي) و براساس وجود اختلاف عوامل گوناگون محيطى سيستم‌هاى پايه‌گذارى شده است.
در شرايط پيچيده و بغرنج پديده‌هاى اقتصادي، اجتماعي، سياسى و فرهنگى و جوامع امروز بشرى (به‌ويژه در آغاز قرن ۲۱ ميلادي) و تغييرات و تحولات مستمر و گسترده‌اى که در عرصه‌هاى مختلف فعاليت‌هاى سازمان‌ها (هر لحظه اتفاق مى‌افتد) نظير ابداعات و اختراعات گوناگون، رقابت فشرده سازمان‌ها در ارائه کالاها و خدمات و... مديريت اقتضائى از کاربرد وسيع‌تر و دقيق‌ترى براى اداره سازمان‌ها برخوردار شده است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بالا رفتن , یونس عالی پور , 23ساله , کوله توره , علیرضا پیروزمند , آغازز بداشت گلابی , اعزان زائران , کوه خواجه , مرم پالیزبان , حوزه آی تی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / والیبال , خانه و خانواده , تعلیم و تربیت , کودکان / بازی قدرت تصور کودکان را تقویت می‌کند , اقتصاد و بازرگانی , اقتصاد نظری , اقتصاد ایران / تمام راه‌‌ها به دولت ختم می‌‌‌شود , بانک اطلاعاتی کتاب / امانت عشق , تفریح و سرگرمی , طالع بینی / فال حافظ , بهداشت و درمان , علوم پزشکی , علوم پزشکی ـ تحقیقات پزشکی / الگوی آسیب و پیامد بیماران در شکستگی لگن، نتایج یک مطالعه چند مرکزی , بانک اطلاعاتی کتاب / زمانی برای آسودن , بانک اطلاعاتی کتاب / Four clever people: start with English readers grade 4 , اجتماعی , مشکلات و رفاه اجتماعی , برنامه‌های ایمنی و سلامت عمومی / عدالت در سلامت , بانک اطلاعاتی کتاب / نخستین فرهنگ‌نامه من ,

برخی منابع مهم خبری
asrekhodro.com عصر خودرو , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , shabakeh-mag.com مجله شبکه , armanshargh.ir آرمان شرق , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , mehrnews.com خبرگزاری مهر , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , parsine.com پارسینه , kojaro.com کجارو ,



وبگردی
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند
آشغال‌سازها گرفتار خانم مدیر شدند - رییس سازمان ملی استاندارد ایران مجددا با خودروسازان در ارتباط با رعایت استانداردهای ۸۵‌گانه خودرویی از ابتدای دی‌ماه سال جاری اتمام حجت کرد.
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ...
ایران نیاز به مردانی بزرگ و دانشمند دارد / چرا اینهمه انسانهای ... - مرتضوی هیچ گاه قاضی و حقوق دان نبود و نباید کار قضایی انجام می‌داد. اما این ضعف ماست که چنین فردی در جایگاه بالایی قرار می‌گیرد. شگفتی من از قاضی مرتضوی و رفتار او نیست که چرا خودش را برای اجرای حکم خود به زندان معرفی نکرد. من رفتار او با زهرا کاظمی را دیده بودم.
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!