ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / سه شنبه ۷ مرداد ۱۳۹۳ / Tuesday, 29 July, 2014

دوره پیش از تاریخ

سفال دست‌ساز و خشن و بدون نقش، مراحلى را در اين سرزمين طى دورهٔ سنگى طى نموده است. اين مراحل تحت تأثير شرايط دوران‌هاى مختلف از جمله کشاورزى و ايجاد سکونت‌گاه‌هاى روستايى اوليه بوده است.
در جنوب غربى ايران طى اکتشافات باستان‌شناسى در خوزستان و دهلران در دهه‌هاى اخير، استقرارهاى پيش از دوران سفال شناسايى شده است.
طبق يک نظر، نخستين سفال توليد شده در فلات ايران را سفال پوکى مى‌دانند که در مهران‌آباد ساوه و نيز غار کمربند بهشهر کشف گرديده است.
يکى از کاوشگران امريکايى جايگاه اوليهٔ اصلى سفال را در چغابنوت خوزستان، چغاسفيد، چغا سرخ دهلران، محمدجعفر، سراب و گوران در کرمانشاه و لرستان، قلعه رستم بختيارى اختصاص داده است.
اما در مجموع مى‌توان اولين سفالينه‌هاى ابتدايى را ساده، بدون نقش و پوک، باگل ورز داده نشده و مخلوط با مواد آلى و کاه و خرده‌سنگ که در آفتاب يا اجاق خانه نيمه پخته شده‌اند به حساب آورد.
ابداع سفال و توليد آن در راستاى اين هدف بود که انسان دوره نوسنگى براى نگهدارى و ذخيره مواد غذايى و آب و علوفه چهارپايان، وسايل و ابزارى نياز داشته که احتمالاً اين کار توسط زنان انجام مى‌شده است.
با اين همه بنظر ميرسد که اولين سفال‌ها به‌طور همزمان توليد نشده‌اند و در مناطق باستانى مختلف و در زمان‌هاى متفاوت بوجود آمده‌اند.
در ايران غارهاى هوتو و کمربند بهشهر، بيستون در کرمانشاه و اراضى اطراف آن، درهّ‌گوران دو لرستان و گنج درّه هرسين کرمانشاه، تپه سنگ چخماق شاهرود و سيلک کاشان در حاشيه کوير، چغابنوت، بنه فضيلى و على‌کش در خوزستان، زيستگاه‌ها و روستاهاى اوليه معرفى شده‌اند.
سفال نخودى رنگ شوش بسيار ظريف و نازک است و رنگ سفال‌ها روشن و سفيد مايل به زرد يا سبز کمرنگ است. نقش‌ها قهوه‌اى يا بنفش تيره و سياه است. موضوع بنفش بيشتر نقوش هندسي، اشکال حيوانات و نقوش انسانى است. در طبقهٔ اول شوش، سفال‌ها بحد اعلاى کمال رسيده است.
سفال نخودى رنگ منقوش که همزمان با سفال منقوش شوش توليد شده در مناطقى از جمله تپه‌ گيان نهادند و تل باکون در ۲ کيلومترى تخت‌جمشيد هم بدست آمده است. و زيباترين آنها در ايقربولاغ در پانصد مترى موشه‌لان اسماعيل‌آباد کشف شده است.
شهر سوخته در حدود سال ۳۰۰۰ ق.م داراى سازمان حکومتى شهرى بود. الواح پيش ايلامى و مهرهاى استوانه‌اى و اثر آنها بر گل رس، و ظروف سفالى به ويژه کاسه‌هاى لب ريخته، شواهدى است از اين‌که اين جامعه شهرى داراى ابزار مديريت کشاورزى بوده است. صنعت سفالگرى شهر سوخته در محلى واقع در ۲۹ کيلومترى شهر سوخته. که ويرانه‌هاى آن بنام رود بيابان شناخته مى‌شود، متمرکز بود.
در تپه حسنلو شهرى کشف شده که متعلق به سده‌هاى دهم تا نهم ق.م است که ديوارهايى قطور و بناهايى از نوع کاخ يا معبد دارد. در اين شهر کارگاه‌هاى فلزکارى و سفال‌سازى نيز ديده شده است. حسنلو در نزديکى سلدوز و جنوب غربى درياچه اروميه قرار دارد و محدوده‌اى است که در اوايل هزاره اول ق.م حکومت مانى‌ها در آن تأسيس شد و هنر و فرهنگ قسمت غربى ايران را مشخص مى‌سازد. در مقابر حوالى آن چسدها در سطح صافى همراه با مقدارى اشياء زينتى و سفالى که در آن زمان مرسوم بوده دفن شده‌اند. اين سفال‌ها اغلب سياهرنگ و گاهى نيز قرمزرنگ هستند و روى آن‌ها برجستگى‌هايى ديده مى‌شود و فرم ظروف بيشتر به شکل‌هاى حيوانات و يا انسان است.
سفال خاکسترى و رنگى املش مربوط به سده‌هاى هشتم و نهم ق.م است که از گورهاى سنگى بزرگ، پراکنده در دره‌ها و کوهستان‌هاى مرتفع گيلان شرقى بين سفيدرود و پُل‌رود به‌دست آمده است. دسته‌اى از سفالينه‌هاى املش به کارهاى هنرى سفالگران اختصاص دارند. سفالگران بيش‌تر به پيکره‌سازى با گل ورز داده شده و توليد سفال‌هايى در اندام انسان و حيوان توجه کرده‌اند که آنها نيز در طبقه‌بندى سفال خاکسترى - سياه قراى مى‌گيرند. با اين تفاوت که سفالگر به طريقى رنگ را بر پوسته‌هايى به رنگ نارنجي، آجرى و قهوه‌اى وارد و ثابت نموده است. آنچه هنرمند نقاش در سفالينه‌هاى منقوش بعنوان رمز و راز بيان مى‌کرد، سفالگر پديدهٔ خاکسترى - سياه و قرمز در ترکيب و اندام‌هاى جانورى و انسانى بيان مى‌کند که گاه داراى بيانى پيچيده و رمزآميز مى‌شود. سفالگرى املش به‌گونه‌اى واقع‌گرا، اندام انسان، حيوان را عرضه کرده است، که شباهت‌هايى با هنر مردم لرستان و خوروين دارد
درخشندگى جداره و پوسته‌ٔ سفالينه‌ها در هر دو گروه موضوع قابل توجهى است، که احتمالاً با هدف نفوذناپذيري، زيباسازي، يا هر دو مورد بوده است. سفالگران گاهى علاوه بر صيقل‌کاري، با تزئينات نقطه‌چين و کنده‌کارى يا افزودن نقش‌ها در زمان نيمه‌خشک بودن، سفالينه‌هاى مارليک را تزئين مى‌کرده‌اند.
سراميک‌هايى که در زيويه به‌دست آمده است. بسيار جالب و با اهميت است. مواد تشکيل‌دهنده آن خاک‌رس شسته و پاک شده و بسيار نرم است که در حرارت مناسبى پخته و داراى روکش درخشان و صيقلى قرمز رنگى مى‌باشد. روى اين ظروف تزئينات از قبيل خراش و يا شيارهاى کنده‌کارى شدهٔ مختلفى کار شده است. همچنين سرهاى مجسمه شير در زيويه يافت شده که از داخل خالى است. همچنين دانه‌هاى تسبيح از سفال بدون لعاب به‌دست آمده که احتمالاً براى گردن‌بند يا زينت بکار مى‌رفته است. تعداد زيادى جام يا ظروف مخصوص نوشيدن يک رنگ و لعاب‌ داده شده سفالى نيز در حفارى‌هاى زيويه بدست آمده است.
کشف کوره‌هاى متعدد سفالگرى متعلق به ۳۲۰۰ سال پيش در تپه‌هاى کهريزک، تعدادى سفالينه خاکسترى - سياه و بعضاً قرمز رنگ را در اختيار کاوشگران قرار داد. اين ميدان باستانى که در حوزه تهران - رى قرار دارد. داراى تعداد پانزده کوره سفالگرى بود، البته تعداد کوره‌ها آنقدر زياد است که مى‌توان طى حفارى‌هاى متعدد آنها را کشف نمود.
بين شوش و شوشتر و در ۴۵ کيلومترى جنوب شرقى شوش چغازنبيل واقع شده است، و ويرانه‌هايى از يک شهر ايلامى است.
سفال‌هاى چغازنبيل در دورهٔ ايلام ميانى (چغازنبيل) در ترکيبات و اشکال مختلف يافت شده‌اند. بعضى از آنها دوکى شکل با بدنهٔ بيضوى يا کروى و نشيمن مخروطى بوده و روى سه پايه يا در ماسه مستقر مى‌گرديده‌اند؛ و برخى که نخودى مايل به سبز و صورتى هستند، بجاى دسته دو گوشواره بر بدنه دارند. کاسه‌ها و پياله‌هاى پايه‌دار بوقى شکل يا بدون پايه و نيز لاوک‌هاى استوانه‌اى با کف مسطح طرح‌هاى جالبى را ارائه مى‌دهند. خميرهٔ بيشتر اين سفالينه‌ها از خا‌ک‌رس آميخته با ماسه است و عموماً رنگ زرد نخودى مايل به سبز و يا صورتى و بندرت خاکسترى دارند. با چرخ ساخته شده‌اند و مقدارى خاک‌چينى در خميرهٔ آنها وجود دارد. با اين همه سفال دست‌ساز نيز در اين مجموعه وجود دارد.
سفال ايلامى در چند نوع ساده، لعابدار و بدل‌چينى يافت شده است که بيشتر اشياى لعابدار و بدل چينى جزئى از معمارى کاخ‌ها و معابد بوده‌اند. رنگ اين اشياء امروزه بيشتر فيروزه‌اى کمرنگ است.
در ايلام جديد (سده‌هاى هفتم و هشتم ق.م)، ظروف بدل چينى به‌صورتى منقوش و پرتکلف ساخته مى‌شد. بين آجرهاى اين دوره و آجرهاى لعابدار ايلام ميانى تفاوت زيادى وجود دارد. اين لعابکارى شفاف و درخشان، شاد و به رنگ‌هاى سبز، زرد، آبي، سفيد، قرمز و خاکسترى است. در آخرين دوره شاهى ايلام، نقوش کاشى‌ها به‌صورت نيمه برجسته ساخته مى‌شد. با مطالعه آجرهاى نقش‌دار ايلام جديد به بعد و مقايسه آن با کاشى‌‌هاى لعابدار کشف شده از حسنلو III، بوکان و زيويه مى‌توان ارتباط و نزديگى آنها را دريافت.
آثار سفالى زيويه عبارت از کاسه‌هاى ديوار، کوتاه لب برگشته، تنگ‌هاى دسته‌دار، کوزه‌هاى پايه باريک و ساغرهاى مجسم با سر حيوانات است که با گل قرمز توليد شده‌اند. و نقوشى کنده شده و ترسيمات هندسى دارند و لعاب آنها رقيق و جلادار است. تعدادى از سفال‌ها نيز لعاب چند رنگ فيروزه‌اى روشن، قهوه‌اي، سفيد و سياه دارند و نقوشى از درخت زندگي، گاو و بز شاخدار، آهو و قوچ و نقش خورشيد و گل چند پر را ارائه مى‌دهند.
حسنلو، بوکان و زيويه واقع در آذربايجان غربى و کردستان و گودين تپه کنگاور، از ميدان‌هاى باستانى مهم هستند که با هم مرتبطند.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    انوری    دیوان اشعار    غزلیات   
ارتباطات    روانشناسی اجتماعی    خود (Self)    ریشه های خود   
صنایع دستی    نساجی سنتی   
کشاورزی جنگلداری و شیلات    كشاورزی    علف های هرز و علف کش ها    علف کش ها    مقدمه ای بر علف کش ها   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    رودخانه ها   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
راهنمای بهداشت و سلامت    کمک های اولیه و اقدامات فوریتی پزشکی    گازگرفتگی ها و گزیدگی ها    گزیدگی ها و گاز گرفتگی های جانوران دریائی   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    دریاچه ها، سواحل و گردشگاه های آبی   
رشته های ورزشی    والیبال    قوانین و مقررات    وسایل تخصصی رشته    توپ ها   
سرگرمی    تعبیر خواب   


کلمات در حال جستجو
وام ازدواج    وام    کنکور    شرکت کتندگان    مطهری    اژه ای    حصر    روحانی    اردوغان    کمک    غزه    طلا    سکه    ارز    بازار    نقشه    داعش    مطالعات جنگ   




خلاصه رسانه‌ها
قرارداد 18 فوتبالیست مشکوک است/ جریم‌های سنگینی را در نظر گرفته‌ایم - رئیس سازمان لیگ حرفه ای فوتبال ایرن از مشکوک بودن قرارداد 18 بازیکن خبر داد و گفت: در حال بررسی این قراردادها هستیم تا وضعیت کاملا مشخص شود.
جدول عملکرد تیم‌ها در سیزده دوره لیگ برتر/ استقلال در صدر، پرسپولیس سوم - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: ناکام‌ترین تیم‌های لیگ سیزدهم یعنی استقلال و سپاهان اصفهان که نه جامی را فتح کردند و نه سهمیه‌‎ای گرفتند، همچنان در صدر برترین تیم‌های لیگ ...
نوید ناصری به تیم فوتبال بیرمنگام سیتی پیوست - بازیکن تیم ملی زیر 21 ساله های ایران با عقد قراردادی به تیم فوتبال بیرمنگام سیتی انگلیس پیوست.
از «عید مبارک» دژاگه تا پیام تبریک مسعود اوزیل به مسلمانان جهان - ستاره‌های دنیا فوتبال هم با حلول ماه شعبان و پایان یک ماه روزه‌داری و عبادت مسلمانان جهان، فرا رسیدن عید فطر را تبریک گفتند.
«نامه برای مادری که نیامد» - کارگردان فیلم «آشغال‌های دوست‌داشتنی» داستان کوتاهی را با نام «نامه برای مادری که نیامد» منتشر کرد.
جاده چالوس یک طرفه می‌شود - ‌رییس پلیس راه استان البرزگفت: همزمان با فرارسیدن عید سعید فطر و آغاز تعطیلات تردد وسایله نقلیه درجاده کرج - چالوس روز دوشنبه ششم مرداد ماه جاری از ساعت 19 از مرزن‌آباد به سمت کرج ممنوع خواهد بود.
گوشی هوشمند را به پروژکتور سینما تبدیل کنید! - نوعی جعبه مقوایی ابداعی، فیلم‌های موجود در تلفن همراه را روی هر دیواری می‌تاباند.
اتوبوس‌ها تندرو شده اما قوانین 50سال عقب است - حدود 50 سال از ایجاد اولین جاده‌ها و قوانین ایمنی راه‌ها و رانندگان و مجریان قانون گذشته و در این سالها تکلیف روشن بوده اما با گذشته زمان و تغییر شرایط و غلبه ترافیک و تکنولوژی همه چیز تغییر کرده و دیگر در بسیاری از موارد این قوانین پاسخگو نیستند.
واکنش «خاویر باردم» به کشتار مردم مظلوم فلسطین - خاویر باردم هم به کمپین "کشتار همنوعان خود را متوقف کنید" پیوست.
تخلف محرز استقلال و سپاهان در رعایت سقف قراردادها - در حالی که سازمان لیگ فوتبال برای فصل پیش‌رو سقف هزینه هریک از باشگاه‌های حاضر در لیگ برتر را 15 میلیارد تومان و سقف هزینه هریک از تیم‌های حاضر در لیگ قهرمانان آسیا را 18 میلیارد تومان ابلاغ کرده است، تخلف دو باشگاه سپاهان و استقلال در تعرض به این سقف تعیین شده محرز شد.
رژیم‌صهیونیستی با بمباران شمال غزه بار دیگر آتش بس عید فطر را نقض کرد - رژیم صهیونیستی با بمباران شمال نوار غزه بار دیگر آتش بس اعلام شده میان دو طرف را نقض کرد.
مشکل وام ازدواج حل شد - طی هماهنگی های انجام شده بین وزارت اقتصاد، بانک مرکزی و مدیران عامل بانک‌ها پرداخت وام ازدواج که مدت ها بود با مشکل تامین منابع و پرداخت مواجه بود حل شده است و بانکها اعلام کردند که از امروز دوشنبه ششم مرداد ماه آماده پرداخت تسهیلات ازدواج به متقاضیان هستند.
کدخدایی: اراده برای توقف جنگ غزه به اندازه‌ کافی قوی نیست - عضو حقوقدان و سخنگوی پیشین شورای نگهبان گفت: متاسفانه انگیزه و اراده‌ای که بین دولت‌های غربی و اسلامی برای توقف جنگ غزه وجود دارد به اندازه‌ کافی قوی نیست.
ایجاد اولین مراکز نوآوری و برج فناوری در دانشگاه‌های برتر کشور - نخستین مراکز نوآوری به منظور استعدادیابی دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در دانشگاه‌های برتر کشور ایجاد می‌شوند.
آیا با معاینه شکم و لمس کبد می‌توان به بیماری کبدی پی برد؟ - رییس شبکه هپاتیت کشور "کبد" را بزرگ‌ترین غده بدن دانست و گفت: می‌توان کبد را به کارخانه‌ای شیمیایی تشبیه کرد که وظیفه تولید، تغییر، انبار کردن و دفع مواد را بر عهده دارد.
افخم حمله به راهپیمایی روز قدس در نیجریه را محکوم کرد - سخنگوی وزارت امور خارجه حمله مسلحانه به تظاهر کنندگان راهپیمائی روز قدس در شهر زاریای نیجریه را که منجر به شهادت تعدادی از تظاهرکنندگان روزه دار شد ، شدیداً محکوم نمود .
رژیم صهیونیستی بزرگترین بیمارستان غزه و یک پارک را هدف قرار داد - پیش از نیز اسرائیل به بیمارستان های الاقصی و بیت حانون نیز حمله کرده بود و در پی آن شمار زیادی از فلسطینیان شهید و زخمی شدند.
فیلم: سرنوشت تلخ خودپسندی و خودخواهی - در آخرین غروب مبارک رمضان اشاره‌ای به یکی از گروه‌هایی از مردم می‌کنیم که مصائب‌شان از دشوارترین مشاغل نیز بیشتر است و با این حال بسیاری از ایشان با زبان روزه این ماه عزیز را گذرانده‌اند. جانبازان سرافزار کشورمان به خصوص جانبازان شیمیایی که همچون شمعی آب می‌شوند و مسیر حق را برای حق‌طلبان روشن می‌کنند و به واسطه فداکاری‌های این قهرمان، همواره روی ماهشان را می‌بوسیم.
چند سنگ نبشته هزار ساله میان زباله‌ها گم شده است؟! - آنچه موجبات برجای ماندن این کتیبه‌های بسیار ارزشمند و رها شدنشان میان زباله های گردشگران و به نوعی گم شدنشان در بی خبری مسئولان را فراهم آورده، بی خبری گردشگران از ماجراست چراکه احتمالا در غیر اینصورت، خبر وجودشان دهان به دهان می‌چرخید و فرجام امر، اگر سر از موزه های گران قیمت آن سوی دنیا در نمی‌آوردند، دست کم راهی اتاق پذیرایی ...
پشت پرده مخالفت کشورهای خیلج فارس با توافق هسته‌ای ایران - یکی از موضوعاتی که همواره در بحث پرونده هسته ای ایران مطرح بوده، موضعی است که کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس در قبال برنامه هسته ای ایران و به ویژه موضوع مذاکرات در پیش گرفته اند. یک نشریه آمریکایی با انتشار مطلبی در این زمینه، به بررسی عواملی پرداخته که سبب شده برخی کشورهای منطقه خواستار حل نشدن موضوع هسته ای ایران باشند.
با این قانون، سوپرمارکت ها هم «حق فنی» خواهند گرفت! - داروخانه‌ها، فروشگاه‌های عرضه دارو هستند و در قبال نسخه باید دارو تحویل دهند، اگر دارو خانه‌ها بخواهند بابت تحویل دارا مبلغ اضافه بگیرند پس باید بقالی‌ها و سوپر مارکت‌ها نیز در قبال لیست اقلامی که به مشتری می‌دهند، باید حق فنی بگیرند.‌
مسائلی وجود دارد که پرسپولیسی‌ها باید بدانند/ فشار زیادی را تحمل کردیم - مدیر عامل باشگاه پرسپولیس با اشاره به اتفاقاتی که طی روزهای گذشته رخ داده است گفت: فشارهای بسیار زیادی را تحمل کردیم و مسائل متعددی باید به اطلاع هواداران برسد، اما در ...
هلاکت 200 تروریست در حمله هوایی/بازداشت یک داعشی با لباس زنانه - هلاکت مفتی داعش در بیجی، کشته شدن شمار زیادی از تروریست ها در مناطق مختلف عراق و بازداشت یک عضو تونسی گروه موسوم به دولت اسلامی عراق و شام از مهمترین اخبار این کشور است.
نگاه متناقض غرب به دو حادثه مشابه/ پرواز MH17 مالزی با پرواز 655 ایران ایر چه تفاوتی داشت - سقوط هواپیمای مالزیایی در شرق اوکراین که انتقادهای شدید غرب را به دنبال داشت، نخستین حادثه شلیک موشک به یک هواپیمای مسافربری نیست، 26 سال پیش نیز پرواز 655 هواپیمایی ...
چرا بزرگان فرهنگ به جنگ علنی روی آورده‌اند؟ - کمترین عوارض چنین برخوردهایی برای اهالی فرهنگ، آسیب رسیدن به شان و اعتبار چهره‌هایی است که هریک جزو سرمایه‌های انسانی کشورمان هستند و سال‌ها برای دستیابی به این جایگاه در بستر فرهنگ تلاش کرده‌اند و اگر قرار بر هزینه شدن این اشخاص باشد، قطعاً موقعیت بهتری به جز آسیب رسیدن به چهره همدیگر وجود دارد.
کدام کارگردانان مجوز ساخت فیلم جدیدشان را گرفتند؟ / معرفی سه فیلم‌اولی - سینما - نتیجه تازه‌ترین جلسه شورای پروانه ساخت، صدور مجوز برای چهار کارگردان باسابقه سینما و سه فیلم اولی است.
آغاز پرداخت وام ازدواج جوانان/ 200 میلیاردتومان اختصاص یافت - با تامین 2 هزار میلیارد ریال اعتبار، وام ازدواج جوانان از امروز دوشنبه در شعب بانک ملی به متقاضیان پرداخت می شود.
مالکیت راه‌آهن در اختیار دادستانی ماند/ دیدار با استقلال در ابهام! - مزایده واگذاری باشگاه راه آهن در شرایطی برگزار شد که هیچ خریدار جدیدی برای حضور در این مزایده حضور پیدا نکرده بود. نماینده حمید استیلی نیز با تاکید بر اینکه این گروه ...
ترافیک محورهای البرز با 20 دوربین کنترل می شود - کرج - خبرگزاری مهر: معاون حمل و نقل اداره کل حمل و نقل و پایانه های استان البرز از آغاز دور دوم سفرهای تابستانی هموطنان خبر داد و اعلام کرد: وضعیت ترافیک محورهای ...
«ننه نقلی» از نیمه مردادماه اکران می‌شود - سخنگوی شورای صنفی نمایش از اکران فیلم «ننه نقلی» به کارگردانی پرویز صبری از نیمه مردادماه در سینماهای تهران خبر داد.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved