چهارشنبه ۱۲ فروردین ۱۳۹۴ / Wednesday, 1 April, 2015

دوره پیش از تاریخ

سفال دست‌ساز و خشن و بدون نقش، مراحلى را در اين سرزمين طى دورهٔ سنگى طى نموده است. اين مراحل تحت تأثير شرايط دوران‌هاى مختلف از جمله کشاورزى و ايجاد سکونت‌گاه‌هاى روستايى اوليه بوده است.
در جنوب غربى ايران طى اکتشافات باستان‌شناسى در خوزستان و دهلران در دهه‌هاى اخير، استقرارهاى پيش از دوران سفال شناسايى شده است.
طبق يک نظر، نخستين سفال توليد شده در فلات ايران را سفال پوکى مى‌دانند که در مهران‌آباد ساوه و نيز غار کمربند بهشهر کشف گرديده است.
يکى از کاوشگران امريکايى جايگاه اوليهٔ اصلى سفال را در چغابنوت خوزستان، چغاسفيد، چغا سرخ دهلران، محمدجعفر، سراب و گوران در کرمانشاه و لرستان، قلعه رستم بختيارى اختصاص داده است.
اما در مجموع مى‌توان اولين سفالينه‌هاى ابتدايى را ساده، بدون نقش و پوک، باگل ورز داده نشده و مخلوط با مواد آلى و کاه و خرده‌سنگ که در آفتاب يا اجاق خانه نيمه پخته شده‌اند به حساب آورد.
ابداع سفال و توليد آن در راستاى اين هدف بود که انسان دوره نوسنگى براى نگهدارى و ذخيره مواد غذايى و آب و علوفه چهارپايان، وسايل و ابزارى نياز داشته که احتمالاً اين کار توسط زنان انجام مى‌شده است.
با اين همه بنظر ميرسد که اولين سفال‌ها به‌طور همزمان توليد نشده‌اند و در مناطق باستانى مختلف و در زمان‌هاى متفاوت بوجود آمده‌اند.
در ايران غارهاى هوتو و کمربند بهشهر، بيستون در کرمانشاه و اراضى اطراف آن، درهّ‌گوران دو لرستان و گنج درّه هرسين کرمانشاه، تپه سنگ چخماق شاهرود و سيلک کاشان در حاشيه کوير، چغابنوت، بنه فضيلى و على‌کش در خوزستان، زيستگاه‌ها و روستاهاى اوليه معرفى شده‌اند.
سفال نخودى رنگ شوش بسيار ظريف و نازک است و رنگ سفال‌ها روشن و سفيد مايل به زرد يا سبز کمرنگ است. نقش‌ها قهوه‌اى يا بنفش تيره و سياه است. موضوع بنفش بيشتر نقوش هندسي، اشکال حيوانات و نقوش انسانى است. در طبقهٔ اول شوش، سفال‌ها بحد اعلاى کمال رسيده است.
سفال نخودى رنگ منقوش که همزمان با سفال منقوش شوش توليد شده در مناطقى از جمله تپه‌ گيان نهادند و تل باکون در ۲ کيلومترى تخت‌جمشيد هم بدست آمده است. و زيباترين آنها در ايقربولاغ در پانصد مترى موشه‌لان اسماعيل‌آباد کشف شده است.
شهر سوخته در حدود سال ۳۰۰۰ ق.م داراى سازمان حکومتى شهرى بود. الواح پيش ايلامى و مهرهاى استوانه‌اى و اثر آنها بر گل رس، و ظروف سفالى به ويژه کاسه‌هاى لب ريخته، شواهدى است از اين‌که اين جامعه شهرى داراى ابزار مديريت کشاورزى بوده است. صنعت سفالگرى شهر سوخته در محلى واقع در ۲۹ کيلومترى شهر سوخته. که ويرانه‌هاى آن بنام رود بيابان شناخته مى‌شود، متمرکز بود.
در تپه حسنلو شهرى کشف شده که متعلق به سده‌هاى دهم تا نهم ق.م است که ديوارهايى قطور و بناهايى از نوع کاخ يا معبد دارد. در اين شهر کارگاه‌هاى فلزکارى و سفال‌سازى نيز ديده شده است. حسنلو در نزديکى سلدوز و جنوب غربى درياچه اروميه قرار دارد و محدوده‌اى است که در اوايل هزاره اول ق.م حکومت مانى‌ها در آن تأسيس شد و هنر و فرهنگ قسمت غربى ايران را مشخص مى‌سازد. در مقابر حوالى آن چسدها در سطح صافى همراه با مقدارى اشياء زينتى و سفالى که در آن زمان مرسوم بوده دفن شده‌اند. اين سفال‌ها اغلب سياهرنگ و گاهى نيز قرمزرنگ هستند و روى آن‌ها برجستگى‌هايى ديده مى‌شود و فرم ظروف بيشتر به شکل‌هاى حيوانات و يا انسان است.
سفال خاکسترى و رنگى املش مربوط به سده‌هاى هشتم و نهم ق.م است که از گورهاى سنگى بزرگ، پراکنده در دره‌ها و کوهستان‌هاى مرتفع گيلان شرقى بين سفيدرود و پُل‌رود به‌دست آمده است. دسته‌اى از سفالينه‌هاى املش به کارهاى هنرى سفالگران اختصاص دارند. سفالگران بيش‌تر به پيکره‌سازى با گل ورز داده شده و توليد سفال‌هايى در اندام انسان و حيوان توجه کرده‌اند که آنها نيز در طبقه‌بندى سفال خاکسترى - سياه قراى مى‌گيرند. با اين تفاوت که سفالگر به طريقى رنگ را بر پوسته‌هايى به رنگ نارنجي، آجرى و قهوه‌اى وارد و ثابت نموده است. آنچه هنرمند نقاش در سفالينه‌هاى منقوش بعنوان رمز و راز بيان مى‌کرد، سفالگر پديدهٔ خاکسترى - سياه و قرمز در ترکيب و اندام‌هاى جانورى و انسانى بيان مى‌کند که گاه داراى بيانى پيچيده و رمزآميز مى‌شود. سفالگرى املش به‌گونه‌اى واقع‌گرا، اندام انسان، حيوان را عرضه کرده است، که شباهت‌هايى با هنر مردم لرستان و خوروين دارد
درخشندگى جداره و پوسته‌ٔ سفالينه‌ها در هر دو گروه موضوع قابل توجهى است، که احتمالاً با هدف نفوذناپذيري، زيباسازي، يا هر دو مورد بوده است. سفالگران گاهى علاوه بر صيقل‌کاري، با تزئينات نقطه‌چين و کنده‌کارى يا افزودن نقش‌ها در زمان نيمه‌خشک بودن، سفالينه‌هاى مارليک را تزئين مى‌کرده‌اند.
سراميک‌هايى که در زيويه به‌دست آمده است. بسيار جالب و با اهميت است. مواد تشکيل‌دهنده آن خاک‌رس شسته و پاک شده و بسيار نرم است که در حرارت مناسبى پخته و داراى روکش درخشان و صيقلى قرمز رنگى مى‌باشد. روى اين ظروف تزئينات از قبيل خراش و يا شيارهاى کنده‌کارى شدهٔ مختلفى کار شده است. همچنين سرهاى مجسمه شير در زيويه يافت شده که از داخل خالى است. همچنين دانه‌هاى تسبيح از سفال بدون لعاب به‌دست آمده که احتمالاً براى گردن‌بند يا زينت بکار مى‌رفته است. تعداد زيادى جام يا ظروف مخصوص نوشيدن يک رنگ و لعاب‌ داده شده سفالى نيز در حفارى‌هاى زيويه بدست آمده است.
کشف کوره‌هاى متعدد سفالگرى متعلق به ۳۲۰۰ سال پيش در تپه‌هاى کهريزک، تعدادى سفالينه خاکسترى - سياه و بعضاً قرمز رنگ را در اختيار کاوشگران قرار داد. اين ميدان باستانى که در حوزه تهران - رى قرار دارد. داراى تعداد پانزده کوره سفالگرى بود، البته تعداد کوره‌ها آنقدر زياد است که مى‌توان طى حفارى‌هاى متعدد آنها را کشف نمود.
بين شوش و شوشتر و در ۴۵ کيلومترى جنوب شرقى شوش چغازنبيل واقع شده است، و ويرانه‌هايى از يک شهر ايلامى است.
سفال‌هاى چغازنبيل در دورهٔ ايلام ميانى (چغازنبيل) در ترکيبات و اشکال مختلف يافت شده‌اند. بعضى از آنها دوکى شکل با بدنهٔ بيضوى يا کروى و نشيمن مخروطى بوده و روى سه پايه يا در ماسه مستقر مى‌گرديده‌اند؛ و برخى که نخودى مايل به سبز و صورتى هستند، بجاى دسته دو گوشواره بر بدنه دارند. کاسه‌ها و پياله‌هاى پايه‌دار بوقى شکل يا بدون پايه و نيز لاوک‌هاى استوانه‌اى با کف مسطح طرح‌هاى جالبى را ارائه مى‌دهند. خميرهٔ بيشتر اين سفالينه‌ها از خا‌ک‌رس آميخته با ماسه است و عموماً رنگ زرد نخودى مايل به سبز و يا صورتى و بندرت خاکسترى دارند. با چرخ ساخته شده‌اند و مقدارى خاک‌چينى در خميرهٔ آنها وجود دارد. با اين همه سفال دست‌ساز نيز در اين مجموعه وجود دارد.
سفال ايلامى در چند نوع ساده، لعابدار و بدل‌چينى يافت شده است که بيشتر اشياى لعابدار و بدل چينى جزئى از معمارى کاخ‌ها و معابد بوده‌اند. رنگ اين اشياء امروزه بيشتر فيروزه‌اى کمرنگ است.
در ايلام جديد (سده‌هاى هفتم و هشتم ق.م)، ظروف بدل چينى به‌صورتى منقوش و پرتکلف ساخته مى‌شد. بين آجرهاى اين دوره و آجرهاى لعابدار ايلام ميانى تفاوت زيادى وجود دارد. اين لعابکارى شفاف و درخشان، شاد و به رنگ‌هاى سبز، زرد، آبي، سفيد، قرمز و خاکسترى است. در آخرين دوره شاهى ايلام، نقوش کاشى‌ها به‌صورت نيمه برجسته ساخته مى‌شد. با مطالعه آجرهاى نقش‌دار ايلام جديد به بعد و مقايسه آن با کاشى‌‌هاى لعابدار کشف شده از حسنلو III، بوکان و زيويه مى‌توان ارتباط و نزديگى آنها را دريافت.
آثار سفالى زيويه عبارت از کاسه‌هاى ديوار، کوتاه لب برگشته، تنگ‌هاى دسته‌دار، کوزه‌هاى پايه باريک و ساغرهاى مجسم با سر حيوانات است که با گل قرمز توليد شده‌اند. و نقوشى کنده شده و ترسيمات هندسى دارند و لعاب آنها رقيق و جلادار است. تعدادى از سفال‌ها نيز لعاب چند رنگ فيروزه‌اى روشن، قهوه‌اي، سفيد و سياه دارند و نقوشى از درخت زندگي، گاو و بز شاخدار، آهو و قوچ و نقش خورشيد و گل چند پر را ارائه مى‌دهند.
حسنلو، بوکان و زيويه واقع در آذربايجان غربى و کردستان و گودين تپه کنگاور، از ميدان‌هاى باستانى مهم هستند که با هم مرتبطند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بانوان آسیا , بوداپست , بخش مسابقه , کال کباب , سعید جلالی , کارشناسان پولی , پیامک روز پرستار , آبگرمکن , موانع فرهنگی اقتصادی , همایون هاشمی , رییس دادگستری , ساپورت , کلم بروکلی , سد کرج , الیاف کربن , سن آنتونیو , چندش آور , تعزیری , گفتگو , تروری ,

مقالات پربیننده امروز
شخصیت‌ها / مذهبی / فقیه و عالم دینی / ابو عبدالله محمدبن علی‌بن محمدبن عُمیر عُمیری هروی , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / جانی بخارایی , بانک اطلاعاتی کتاب / خلاصه سیره نبوی "منطق عملی": سیره فردی , ورزشی / فوتبال / بازیکنان / لیونل مسی از نسل امروز فوتبال , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه آزمون‌های ادوار گذشته پیام نور ریاضی عمومی (1): ویژه دانشجویان مهندسی کامپیوتر - علوم کامپیوتر - فناوری ... , بانک اطلاعاتی فیلم / اتاقی در طبقه بالا - Room At The Top , سیاسی / جهان / ریاست جمهوری / جنایات ناتمام , بانک اطلاعاتی کتاب / شب‌های غربت من , بانک اطلاعاتی کتاب / حسابداری صنعتی , بهداشت و درمان / بهداشت روان / اختلالات‌روحی‌و‌روانی / بدبینی بیماری مهلک سلامت خانواده , علم و زندگی / ابزار و وسایل / معرفی خودرو / بلوترین ۲۱ , بانک اطلاعاتی کتاب / اقتصاد: نگاهی متفاوت به اقتصاد 1- آموزش و شرح کامل مفاهیم کتاب درسی، 2- ذکر نکته‌های برجسته و کنکوری 3- ذکر نکته‌های اضافی جهت ... , بانک اطلاعاتی کتاب / سوره مبارکه یس: همراه با ختم سوره مبارکه یس درشت خط , خانه و خانواده / خانه‌داری / نکات خانه‌داری / منزل خود را بدون رنگ نقاشی کنید , فرهنگی و هنری / میراث‌فرهنگی و تاریخی / ایران شناسی / عظمت‌ ایران ‌و ‌ایرانیان‌ در ‌چشم ‌فرنگی‌ها , شخصیت‌ها / سایر / ورزشکاران / محمد رنجبر , بانک اطلاعاتی کتاب / زنان و سلامت , بانک اطلاعاتی کتاب / حفاظت از ذخایر زیرزمینی , بانک اطلاعاتی کتاب / شیمی (1): معلم‌یار سال اول دبیرستان , فرهنگی و هنری / سینما / سینمای جهان / ترمیناتور قدرت‌ حیات‌ بشری‌ , بانک اطلاعاتی کتاب / موفقیت با فراگیری مهارتهای مطالعه , بانک اطلاعاتی کتاب / گفتارهایی در نسبت روشنفکران ایرانی و هویت , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات / نرم‌افزار / نرم‌افزارهای‌کاربردی / آشنایی با نرم‌افزارهای طراحی صفحات WEB , فرهنگ و جامعه / ادیان و مذاهب / دین اسلام / ازدواج عامل استقلا ل اقتصادی جوان , علم و زندگی / علوم پایه / محیط زیست / حفرهٔ لایهٔ ازون , بانک اطلاعاتی کتاب / یادداشت‌های یک دیوانه و هفت قصه دیگر , بانک اطلاعاتی کتاب / روش طراحی مبدل الکترومکانیکی با مغناطیس دائم , دین و اندیشه / دین و مذهب / دین و جامعه / جنبش دیوبندی , بانک اطلاعاتی کتاب / زندگی با سرطان , سیاسی / دیپلماسی / آمریکا / این مذاکره ، آن مذاکره نیست ! ,



وبگردی
من روحانی هستم ۲ - مک فارلین - این ویدئو گزیده ای از فیلم «من روحانی هستم ۲»، ساخته «فرورتیش رضوانیه» است که سال ۱۳۹۲ در پاسخ به مستند دانشجویی «من روحانی هستم» ساخته شد.
برخورد 65 خودرو در آزادراه کرج - قزوین/ عکس - معاون امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان البرز از دو تصادف همزمان زنجیره ای 65 دستگاه خودرو سواری در لاین شمالی و جنوبی آزاد راه کرج - قزوین خبر داد که 29 مجروح بر جا گذاشت .
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
قلعه نویی: در مورد کی‌روش شفاف سازی کنید / آقایان برای استقلال پروژه سازی کرده‌اند - سرمربی تیم فوتبال استقلال می‌گوید باید در زمینه حضور کارلوس کی‌روش، رفتن او و همچنین مبلغ قرارداد این سرمربی از سوی مسئولان شفاف سازی صورت پذیرد.
تشریح محدودیت های ترافیکی روزهای پایانی تعطیلات نوروز - رئیس مرکز کنترل ترافیک راه های کشور محدودیت ها و ممنوعیت های تردد روزهای پایانی تعطیلات نوروز را تشریح کرد.
بازجویی از سارکوزی به اتهام فساد مالی - مثلث آنلاین: سه روز پس از پیروزی حزب محافظه‌کار فرانسه در انتخابات محلی، رئیس جمهوری سابق این کشور به خاطر پرونده فساد مالی مربوط به انتخابات ریاست جمهوری نافرجامش در سال 2012 میلادی بازجویی می شود.
فیلم: نوای ایرج بسطامی را با صدای سنتور مشکاتیان را بشنوید - یک ویدئوی کم‌نظیر از طبیعت بهاری را نظاره‌گر خواهید بود. قطعه‌ای کم نظیر از اجرای زنده یاد ایرج بسطامی را بشنوید. بسطامی در حالی شعری از حافظ را می‌خواند که زنده یاد پرویز مشکاتیان کنارش نشسته و صدای سنتورش را می‌شنوید.
فریده سپاه منصور: مردم فکر می‌کنند ما میلیاردریم - فریده سپاه منصور از شگفتی‌اش نسبت به بهار و تغییرات طبیعت می‌گوید، از اینکه جوانان امروز بچه‌دار نمی‌شوند متعجب است و درباره ماجراهای مادرشوهر شدن که هنوز تجربه اش نکرده ...
چرا اردوغان اصرار داد به ایران سفر کند؟ - مثلث آنلاین: سفر رئیس‌جمهور ترکیه به ایران در شرایطی که فضا به هیچ ‌وجه مساعد برای این سفر نیست نشان می‌دهد که اهدافی تعیین شده برای این سفر در نظر گرفته شده است.
قلعه نویی: آقایان بصورت شفاف دلایل رفتن کی روش را اعلام کنند! - سرمربی تیم فوتبال استقلال گفت: آقایان همانطور که خیلی مسائل را شفاف سازی کردند، بصورت شفاف دلایل رفتن کی روش را...
آخرین وضعیت پیش‌بینی آب‌وهوا و ترافیک؛ چهارشنبه 12 فروردین - توصیه می کنیم مسافران بازگشت از سفر خود را توزیع کرده و بین روزهای دوازدهم و چهاردهم فروردین به شهرهایشان بازگردند و در بازگشت از سفر عجله و شتاب برای رسیدن به مقصد نداشته باشند از سوی دیگر با توجه به اینکه سفر طولانی آنها را خسته کرده حتما برای بازگشت خود دو تا سه برابر زمان عادی وقت درنظر بگیرند. در عین حال پیشنهاد می‌شود که مسافران به صورتی برنامه ریزی کنند که روز طبیعت را از منازل خود به دامن طبیعت بروند.
قلعه‌نویی: مسئولان رقم قرارداد و اردوهای کی‌روش را شفاف‌سازی کنند/حضور 80 هزار افغانستانی تحقیرآمیز بود - سرمربی تیم فوتبال استقلال گفت: خواهش می‌کنم به بحث سرمربیگری من در تیم ملی ورود نکنید و از مسئولان بخواهید رقم قرارداد و اردوهای کی‌روش را شفاف‌سازی کنند.
سلتیک - جهانبخش؛ محقق می‌شود؟ - ستاره ایرانی تیم نایمخن مورد توجه باشگاه سلتیک رنجرز قرار گرفته است و آنها حاضرند برای او 500هزار یورو به تیمش پرداخت کنند.


Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved