پنج شنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 16 August, 2018

ساختار (Struktur)


  ساختار (Struktur)
ساختار اجتماعى سامان و سپهر (Konstellation) منظمى از عناصر يا بافتى منظم است و به آن نوع از جنبه‌هاى زندگى اجتماعى مربوط مى‌شود که نسبتاً مداوم و مقاوم هستند. نهادهاى اجتماعى گاهى به ‌منزله عناصر ساختارى جامعه مورد بحث قرار مى‌گيرند، ولى بيشتر متفکران معتقدند که به‌وسيله ساختار، گروه‌بندى عناصر اجتماعى نيز بر حسب معيارهاى مشخصي، مثلاً ساختارهاى سنى و طبقاتي، در نظر گرفته مى‌شود (رجوع کنيد به: مبحث ساختارهاى اجتماعى 'بافت‌هاى اجتماعي' ).
  شبکه (Netzwerk)
سامان‌هاى اجتماعى جدا کننده مناسبات بين انسان‌ها در يک ساختار اجتماعي. اين مفهوم در جامعه‌شناسى صورى (formale soziologie) متوجه اين وضعيت است که در آن، قضاياى جامعه‌شناسى خرد (نظير تعامل‌هاى اجتماعي) درباره ارتباطات متقابل و مکمل با يکديگر به‌صورت شبکه به هم پيوسته درمى‌آيند و تا حدى بيانگر سيستم‌ها هستند. بر اين اساس، شبکه‌ها بيشتر به ساختارهاى غيررسمى (informelle Strukturen)، يعنى به مناسبات اجتماعى نهادينه نشده (Nicht-institutionalisierte Sozialbeziehungen) مربوط مى‌شوند. اين مفهوم سابقاً بيشتر معناى مجازى داشت، ولى اخيراً از لحاظ روش‌شناسى و نظري، بسيار پربارتر به‌کار مى‌رود.
  گروه‌ها (Gruppe)
عده نسبتاً زياد و معينى از افراد که اغلب يا يکديگر در تعامل هستند. گاه درجات معينى از ساختارى شدن (مثلاً ساخت يک هنجار، يک نقش و يک ارتباط) به اين تعريف اضافه مى‌شود. برخى تعاريف ديگر، گروه‌ها را به منزله سيستم‌هاى اجتماعى مينياتورى در نظر مى‌آورند، در حالى که شبکه مى‌تواند عنصر واژگانى پيونددهنده بين تعامل و سيستم باشد. آنچه در زبان عاميانه علامت مشخصه گروه است با مفهوم اجتماعى آن تطبيق نمى‌کند (مثلاً گروه کارمندان). در اين موارد، گاهى از شبه گروه (Quasigrppe) يا گروه منفعتى (Interessengrppe) سخن گفته مى‌شود. (رجوع کنيد به: مبحث تکنيک تحقيق ـ تحقيق تجربى در علوم اجتماعي).
  منافع (Interesse)
اگر احساس، اراده و آرزوهاى يک شخص يا يک گروه متوجه هدف خاصى باشد، در آن صورت از منافع صحبت مى‌کنيم. منافع اغلب در نيازهاى خاص، در انگيزه‌هاى خاص يا در تصورات هدفمند (Zielvorstellungen) خاص اشخاص تبلور مى‌يابند و بيشتر خاص نقش‌ها هستند (مثلاً منافع کارمندان، کشاورزان و آوارگان) و در اين حالت بيشتر شکل اتحاديه‌اى به خود مى‌گيرند. مناقشه در اين مورد هنوز ادامه دارد که آيا در وراى منافع ادارک شده ذهني، منافع عينى نيز وجود دارد يا خير.
  ستيز يا تعارض (Konflikt)
ناهماهنگى (Interessendivergenz) ميان منافع اشخاص، گروه‌ها يا شبه‌گروه‌ها (و اغلب بين اتحايه‌ها). تعارض منافع ممکن است به‌صورت تعارض در هدف‌ها، هنجارها يا توزيع رخ دهد. مفهوم تعارض، آغازى براى فرضيات متعدد اصلى است که در درون جامعه‌شناسي، درباره علل، روند و حل تشنجات اجتماعى وجود دارد. برداشت‌هاى متفاوتى در اين باره ابراز شده است که آيا تعارض‌ها، تنها اختلالات سيستم را بيان مى‌کنند يا اينکه در اصل، عناصر ذاتى به‌وجود آورنده حوادث اجتماعى هستند.
  سيستم
نوع ويژه‌اى از ساختار اجتماعى که بر اثر وابستگى متقابل و شديد بين اجزاء آن شکل مى‌گيرد. اين امر بدين معنا است که تغييرات در بخشى از سيستم، سبب تغييرات در بخش‌هاى ديگر مى‌شود. طرفداران نظريه سيستمى عقيده دارند که بافت‌هاى اجتماعى (نظير گروه‌ها، انجمن‌ها و همچنين جامعه در کليت آن) به منزله سيستم اجتماعى فهميده مى‌شوند که گرايش به‌سوى خودتنظيمى (Selbstreulierung) و حفظ حالت تعادل دارند. سيستم‌ها در اين منظر به‌صورت برنامه‌پذير و همچنين هدايت‌پذير درمى‌‌‌آيند. بدين ترتيب، پيچيدگى بى‌نظم آنها کاهش مى‌يابد و پيچيدگى منظم و نظام‌مند جايگزين آن مى‌شود.
  نهاد
يک سيستم از هنجارها و قواعد مداوم و مقاوم که حول ارزش‌هاى محورى و کارکردهاى اصلى يک جامعه مى‌گردند و به هم مربوط مى‌شوند. به‌عنوان مهم‌ترين نهادهاى جامعه مى‌توان اين نهادها را ذکر کرد: خانواده، اقتصاد، حقوق، مالکيت، مذهب و غيره. مهم‌ترين وجه مشخصه 'نهاد' اين است که در هر جامعه، مجموعه‌هاى هنجارمند مشابهى ـ البته با وجود تفاوت در محتواى شکل‌گيرى آنها ـ تکامل مى‌يابند. مسأله قابل ذکر ناهمگونى (Heterogenität)، اجزاء مورد بحث آنها است (مثلاً مالکيت و اقتصاد). صرف‌نظر از زبان معمولي، اغلب در مفهوم اصلى اشکال خاصى از سازمان‌ها و تشکيلات به ‌منزله نهاد معرفى مى‌شوند (مثلاً کليساها، کارگاه‌ها و بيمارستان‌ها).
  کارکرد (Funktion)
سهم و به‌عبارت ديگر نتيجه کار يک عنصر اجتماعى است براى نايل شدن به حفظ يک وضعيت نهائى (يک سيستم اجتماعي). اغلب اين مفهوم در معناى تأثير (در نظر گرفته شده) به‌کار مى‌رود (که به آن کارکرد علنى نيز مى‌گويند.) از لحاظ جزئيات بايد ميان نتايج مثبت کارکردى (eufunktionale) و نتايج منفى کارکردى (dysfunktionale) تفاوت قائل شويم. در مورد اخير، تأثير اختلال‌آور يا حتى تأثير مخرّب کارکردى باعث به‌وجود آمدن ارزش کاذبى (Schwellenwert) مى‌شود که به‌وسيله ساز و کارهاى خودتنظيمى ديگر نمى‌توان آن را متعادل ساخت.
  قدرت (Macht) و سلطه (Herrschaft)
(از نظر وبر) قدرت در داخل يک رابطه اجتماعي، عبارت است از بخت پيش‌بردن اراده خود به‌رغم مقاومت موجود، بدون توجه به اينکه اين بخت بر چه اصلى مبتنى است. در اين تعريف مقاومت شرط لازم براى تحقق قدرت تلقى نمى‌شود و همچنين اين موضوع بدون پاسخ مى‌ماند که اين قدرت مورد بحث چه زمينه و زيرساختى را دارا است. برخلاف قدرت، سلطه يعنى اعمال قدرت نهادينه شده به‌صورت مشروع و قانوني. در عين حال با اين تعريف درجه نهادينه شدن و بعد (و همچنين دلايل) قانونى بودن قدرت به‌طور کلى يک امر تجربى تلقى مى‌شود نه يک مسأله لغوي.
  نابرابرى
گوناگونى ويژگى‌هاى فردى که مى‌توانند از لحاظ اجتماعى هم بى‌اهيمت (مثل گروه خوني) و هم مهم باشند (مثل درآمد يا جنسيت). ويژگى‌هائى که از نظر اجتماعى مهم هستند، در مواردى از لحاظ ارزشى خنثى هستند و سبب تمايز افقى (Horizontalen Differenzierung) مى‌شوند. البته ويژگى‌هاى مهم اجتماعي، کم و بيش داراى بار ارزشى هستند (و آنها عبارتند از: عوامل مربوط به وضعيت اجتماعى-Statusdaktoren، مثل تعيلم و تربيت و وضعيت شغلي) که گاهى سبب تمايز عمودى (Vertilalen Differenzierung) و اعتبار اجتماعى متفاوتى مى‌شوند.
  قشر (Schicht) و طبقه (Klasse)
اگر بتوان اکثر افراد را در يک سيستم مبتنى بر تمايزهاى عمودى مرتب کرد، در آن صورت از قشربندى‌هاى اجتماعى سخن گفته مى‌شود. اين يک مسأله تجربى است که قشرها واقعاً تا چه حد متبلور مى‌شوند و به اين ترتيب آشکارا يکديگر را محدود مى‌کنند. افراطى‌ترين شکل قشربندى اجتماعى را مى‌توان در جامعه طبقه‌بندى شده (Kastengesellschaft) هند يافت. همچنين جامعه صنفى قرون وسطى و آنچه به‌نام جامعه طبقاتى ذکر مى‌شود، قابل يادآورى است. آنچه مورد بحث و اختلاف است اين است که آيا تا چه حد مى‌توان در شرايط کنوني، از مرزبندى روشن طبقاتى و قشرها صحبت کرد و اينکه آيا اصولاً مفهوم طبقه‌بندى اجتماعي، مطابق با شرايط امروزى هست يا نه. در ارتباط تنگاتنگ با ساختار طبقه‌بندى اجتماعى مفهوم تحرک (Mobilität) قرار دارد. هر چه جامعه‌ بازتر و نفوذپذيرتر (Durchlässiger) باشد، به همان نسبت تحرک اجتماعى بيشتر به‌وقوع مى‌پيوندد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
واکسیناسیون گوزن ها , رییس جهانی , نیلسون کوریا , روستائی , متعدد , اسفنج , مینوسما , علاقه به سینما , انتخاب 96 , اختلال استرس پس از ضایعه روانی ,

مقالات پربیننده امروز
فرهنگ و جامعه , ادیان و مذاهب , راز و نیاز / تو را در کدامین قسم زندگیم جستجو کنم؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه کتابهای کار مفاهیم و روشهای آماری (2) کد درسی 469/8: تمرینات و مسائل کتاب درسی (بدون پاسخ) با فضای مناسب برای پاسخگویی، سوالات طبقه‌بندی شده .. , بانک اطلاعاتی کتاب / مبانی حقوقی قیام حسین بن علی (ع) , علمی و آموزشی , دانستنیها / آغاز حیات , فرهنگی و هنری , ادبیات و شعر , ادبیات و شعر / کلمات شاعر رنج دیده , بانک اطلاعاتی کتاب / این یک چپق نیست: همراه با نقاشی‌ها و طراحی‌هایی از رنه مگریت , بانک اطلاعاتی کتاب / ماهی‌ها در شب می‌خوابند (رمان ایرانی) , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات , نرم‌افزار , گرافیک کامپیوتری / تغییر تنالیته , دین و اندیشه , اخلاق , بزرگان اندیشه / بررسی اندیشه سیاسی ابن سینا , بانک اطلاعاتی کتاب / 2010 اودیسه ـ 2 ,

برخی منابع مهم خبری
sakhtafzarmag.com سخت افزار مگ , resalat-news.com روزنامه رسالت , mehrnews.com خبرگزاری مهر , khabarsport.com خبر ورزشی , musicema.com موسیقی ما , aparat.com آپارات , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , alef.ir الف , khabargozarisaba.ir خبرگزاری صبا , cinemapress.ir سینما پرس ,



وبگردی
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان - مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «ایران من» با آواز همایون شجریان و آهنگسازی «سهراب پورناظری»، چهارشنبه شب (۲۴ مرداد) در تالار وحدت برگزار شد.
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.