سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 23 October, 2018

زندان (۲)


   رهائى
مسعودسعد، پس از رهائى از زندان به لاهور بازگشت و به سرپرستى املاک پدر خود سعد سلمان که تا اين زمان هنوز زنده بود پرداخت.
در هيچ يک از منابع تاريخى، هيچ‌گونه آگاهى از سرانجام کار سيف‌الدّوله محمودبن ابراهيم و زمان درگذشت او يافت نمى‌شود؛ اما از ديوان ابوالفرج رونى و مسعودسعد برمى‌آيد که سلطان ابراهيم پس از سيف‌الدّوله، فرزند ديگر خود به‌نام علاءالدّوله مسعود را به فرمانروائى هندوستان گماشته است. در ديوان مسعودسعد قصايدى در مدح علاءالدّوله و جنگ‌هاى او در هند وجود دارد که مربوط به همين دوران است.
سلطان ابراهيم در سال ۴۹۲ هجرى قمرى از دنيا رفت و علاءالدّوله مسعود سوم (۱) غزنوى جانشين او گرديد. علاءالدّوله پس از رسيدن به پادشاهى، فرزند خود به‌نام عضدالدّوله شيرزاد را به حکومت هند فرستاد و يکى از رجال بزرگ آن روزگار، يعنى هبةالله بونصر پارسى را به سپهسالارى و پيشکارى او برگزيد.
(۱). پس از سلطان مسعودبن محمود غزنوى، مجدود و سپس فرزند او مسعود ثانى مدت کوتاهى پادشاهى کردند. به همين سبب علاءالدّوله، مسعود سوم محسوب مى‌شود.
بونصر پارسى که علاوه بر جنگاورى، اهل فضل و ادب بود و به شاهنامهٔ فردوسى دلبستگى داشت با مسعودسعد از قديم مهر و آشنائى مى‌ورزيد. به همين دليل شاعر را بار ديگر به‌ عمل ديوانى کشاند و او را از نديمان خاص عضدالدّوله شيرزاد کرد. شاعر در مجالس بزم شيرزاد در کنار نديمان و عملهٔ طرب به شعر خواندن مى‌پرداخت و وصف اين مجالس را در 'مثنوى بر شکال' که با لحنى طنز‌آميز سروده شده و سرمشق سنائى در سرودن کارنامهٔ بلخ است به تفصيل بيان کرده است.
   حکومت چالندر
از بخشش دست من زسيم و زر پرس وز خوى خوشم زمشک و از عنبرپرس
از قوت بازوى من از خنجر پرس وز هيبت من زراه چالندر پرس
مسعودسعد بار ديگر شوکت و ثروت از دست رفته را بازيافت، قصرى در لاهور بنا کرد که ابوالفرج رونى در وصف عظمت آن شعر سروده و عقل را در برابر آن حيران يافته است. شاعران ديگر در مدحش شعر سرودند و صله يافتند و درگاهش ملجاء نيازمندان گرديد. در همين اوان، هندوان در شهر چالندر قيام کردند و بونصر پارسى با لشکرى گران بر آنها تاخت و قيام آنها را سرکوب کرد. مسعودسعد نيز در اين جنگ در کنار بونصر بود و پهلوانى‌ها کرد و به همين سبب به حکومت چالندر برگزيده شد اما در عين حال خود را از گزند حاسدان در امان نمى‌يافت. سرانجام همين عامل، کارگر افتاد و دوران رهائى و کامروائى او بار ديگر به انجام رسيد. گويا اين بار بونصر پارسى متهم و گرفتار گرديد و مسعودسعد را نيز به جرم همدستى او به زندان افکندند چنانکه در يکى از قطعه‌هاى خود مى‌گويد:
بوالفرج شرم نايدت که به جهد در چنين حبس و بندم افکندى؟
تا من اکنون همى به غم گريم تو به شادى زدور مى‌خندى ...
آن خداوند را که از همه نوع داشت بر تو بسى خداوندى
گشته او را يقين که تو شده‌اى با همه دشمنانش سوگندى
چون نهاليت بر چمن بنشاند تا تو او را زبيخ برکندى
وين چنين قوتى تو راست که تو پارسى راکنى سکاوندى؟
بعضى از محققان بوالفرجى را که در اين شعر عامل گرفتارى بونصر پارسى و مسعودسعد شناخته شده، ابوالفرج رونى شاعر معروف مى‌دانند و گروهى ديگر ابوالفرج نصربن رستم از رجال معروف آن روزگار که مديحه‌هائى در ديوان شاعران از جمله مسعودسعد در ستايش او هست و مدتى حاکم لاهور بوده و شايد با بونصر پارسى رقابت و دشمنى داشته است. منظور از 'پارسى راکنى سکاوندي' نيز اين است که در اثر توطئه بوالفرج، بونصر پارسى در قلعهٔ سکاوند زندانى شده است و اين قلعه نيز از قلعه‌هاى معروف دورهٔ غزنوى است که نام آن در تاريخ بيهقى و ساير منابع آمده است.
   زندان مَرَنج
اى حصن مرنج واى آن‌ کس کاو چون من برسر تو باشد
تو مادر دوزخى بگو راست يا دوزخ مادر تو باشد؟
اين بار به فرمان سلطان علاءالدوله مسعود سوم غزنوي، شاعر را در قلعهٔ مرنج زندانى کردند و دست و پايش را به کُندو و زنجير آهنين کشيدند اين قلعه نيز چنانکه پيشتر اشاره شد ابتدا خزانه پادشاهى بود و بر سر کوهى بلند قرار داشت و راه دشوارى داشت که هيچ‌کس نمى‌توانست خود را به بالاى آن برساند. عبدالحى حبيبى دربارهٔ محل اين قلعه چيزى ننوشته است، اما چون گرديزى و فرخى و ديگران آن را در رديف ناى و منديش ذکر کرده‌اند، قاعده بايد در همان حوالى غزنين بوده باشد.
شاعر که در اين هنگام نيروى جوانى را پشت سر گذاشته و به ياد جوانى چنين مويه مى‌کند:
تارى از موى من سپيد نبود چون به زندان مرا فلک بنشاند
ماندم اندر بلا و غم چندان که يکى موى من سياه نماند
علاوه بر رنج زندان، از ضعف و بيمارى و کم نورى چشم نيز شکوه‌ها دارد. او را در سُمجى که همچون گور سياهى است به بند کشيده‌اند، خوراک آن بيشتر گال (گاورس، نوعى ارزن) است و اگر نان کشکين بيابد، در دهان خود به شيرينى زليبياست. فرشش بوريا و کاسه آن کف دست و سفره آن سر زانو است. تنها راه ارتباط آن با دنياى بيرون از آن دخمهٔ تاريک، سوراخ بسيار خردى است بر سقف دخمه، که ده تن نگاهبان بر سر آن نشسته‌اند که مبادا شاعر بال در بياورد و از روزن به آسمان پرواز کند. در اينجا است که سخن اعتراض‌آميز شاعر به طنز گزنده‌اى مى‌گرايد و مى‌گويد اگرچه نگهبان زندان مانند خوک کريه‌روئى است که از سنگ دلى و قساوتى که دارد هرگز نمى‌توان او را مسلمان دانست، اما مبادا تصور کنيد که نسبت به من بى‌مهر است. نه او هيچ‌گاه با من بى‌شفقت نيست و دليل آن آن است که هر شب دو پاسبان به پاسبانان من اضافه مى‌کند و اگر از او بخواهم که اجازه دهد به بام بروم از روى دلسوزى مى‌گويد اگر به آسمان بنگرى، از راه کهکشان، کاه به چشمت مى‌افتد! و تازه همهٔ اين خدمات را نيز به رايگان براى او انجام مى‌دهند.
- مرگ فرزند:
بزرگ‌ترين اندوه شاعر در زندان مرنج دورى از کسان و فرزندان او بود چنانکه به ممدوح مى‌گفت:
نيک دانى که از قرابت من چند گريان و پارسا باشد
چون منى را روا مدار امروز که زفرزندگان جدا باشد
اما از بخت واژگون و سنگدلى سلطان او را آنقدر در مرنج نگاه داشتند تا خبر مرگ فرزند جوان او صالح به او رسيد و باعث شد مراثى جانگذارى، به‌ويژه در قالب رباعى بسرايد، که از آثار جاودان اوست و به‌جا است براى نمونه در همين جا نقل شود:
در حبس مرنج با چنين آهن‌ها صلاح بى‌تو چگونه باشم تنها
گه خون گريم به مرگ تو دامن‌ها گه پاره کنم زدرد پيراهن‌ها
صالح ترو خشک شد زتو ديده و لب چه بد روزم چه شوربختم يارب
با درد هزار بار کوشم همه شب تو مردى و من بزيستم اينت عجب
شد صالح و از همه قيامت برخاست باريد زچرخ برسرم هرچه بلاست
گر شوئيدش به خون اين ديده رواست در ديدهٔ من کنيد گورش که سزاست
صالح تن من زعشق دامن بفشاند تا مرگ قضاى خويشتن برتو براند
دل تختهٔ درد و نااميدى برخواند شادى و غمم تو بودى و هر دو نماند
صالح پس از اين طرب نبايد بى‌تو شايد که زدل طرب نزايد بى‌تو
جان در تن من بيش نپايد بى‌تو خود جان پس از اين کار نيايد بى‌تو ...
البته نبايد پنداشت که اين زندان وحشتناک هيچ‌گونه دلخوشى و جاى شکر براى شاعر درد کشيده نداشته است بزرگ‌ترين مايهٔ دلخوشى او را در اين بيت مى‌توان ديد:
شکر ايزد را که اندر اين حبس از ديدن سفلگان مصونم
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ظرفیت ها , حذف تحریم ها , نشست «کلیات هنر دفاع» , شهر هزار سنگر , دیوار مرزی ترامپ , نماز و زکات , دادوری , سولدوز , والیبال بانک سرمایه , دلایل عدم حضور ,

مقالات پربیننده امروز
اقتصاد و بازرگانی , اقتصاد و سیاست , اقتصاد ایران / اقتصاد ایران در چاله توسعه زیگزاگی , دین و اندیشه , فلسفه و منطق , متافیزیک / متافیزیک دکارت , بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای کامل آموزش حسابان سال سوم دبیرستان (ویژه‌ی رشته‌ی ریاضی و فیزیک): آموزش درس به درس، به همراه تمرین‌ها و مثال‌های متنوع، آشنایی کامل با ... , ورزشی , دیگر ورزشها , پرورش‌ اندام‌ / اندام مناسب به هر قیمتی حتی با مصرف داروهای غیر مجاز , علوم انسانی , ارتباطات , رسانه‌ها و مطبوعات / چه چیزی رسانه‌های فراگیر را به رسانه‌های فراگیر تبدیل کرده است؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه کار درجه 2 , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه آموزشی رویش (3): ویژه گروه سنی آمادگی , بانک اطلاعاتی کتاب / قوانین رسمی والیبال , بانک اطلاعاتی کتاب / شترها , بانک اطلاعاتی کتاب / ازدواج, آغاز نو ,

برخی منابع مهم خبری
rasad.org رصد , https: نکست هالیدی , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , fardanews.com فردا نیوز , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , shahrefarda.ir شهرفردا , alodoctor.ir الو دکتر , seemorgh.com سیمرغ , rooyeshnews.com رویش , jamnews.ir جام نیوز ,



وبگردی
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین!
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین! - ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده روی اربعین دستگیر شدند. دادستان شهرستان حمیدیه استان خوزستان گفت: افرادی که شامگاه گذشته در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی دستگیر شده اند، هیچگونه انگیزه امنیتی نداشته اند. علی بیرانوند به ایرنا گفته بعد ازظهر جمعه ماموران انتظامی حمیدیه به یک خودروی پراید مشکوک شدند که پس از متوقف کردن آن متوجه شدند 6سرنشین مرد داشته که سه نفرشان پوشش زنانه دارند. این افراد برای تحقیقات…
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.