دوشنبه ۵ تیر ۱۳۹۶ / Monday, 26 June, 2017

دقیقی


استاد ابومنصور محمد بن احمد دقيقى از فحول شعراء عهد سامانى و دومين شاعرى است که به‌ نظم شاهنامه قيام کرد. سال ولادت وى به تحقيق معلوم نيست، ولى به احتمال اقوى در اواسط نيمه اول از قرن چهارم بوده است. در مولد او نيز اختلاف است. عوفى او را طوسى دانسته و هدايت (در مجمع‌الفصحا) گفته است که بعضى او را بلخى و برخى سمرقندى دانسته‌اند و لطفعلى‌بيک آذر او را در شمار شاعران سمرقند ذکر کرده است. وى آئين زرتشتى داشت ولى بنا بر رسم زمان کنيه و اسم مسلمانى اختيار کرده بود. از اشعار او تعلق وى به کيش‌بهى آشکار است(۱) و او تا پايان حيات بر دين خود باقى بود.
(۱). دقيقى چار خصلت برگزيده است بگيتى از همه خوبى و زشتى
لب ياقوت‌رنگ و نالهٔ چنگ مى چون زنگ و کيش زرتشتى
چنانکه از مطالعه در احوال او برمى‌آيد در جوانى به شاعرى پرداخت و هم در جوانى مقتول شد و اين واقعه که به‌دست غلامى اتفاق افتاد(۲) محققاً مربوط بود به پيش از سال ۳۷۰ يا ۳۷۱ هـ. زيرا فردوسى که در اين سال نظم شاهنامه را آغاز کرده بود از کشته شدن دقيقى سخن گفته و از طرفى ديگر مى‌دانيم که او به امر نوح‌بن منصور (سلطنت از ۳۶۵ تا ۳۸۷ هـ.) به‌نظم شاهنامهٔ ابومنصورى پرداخت. پس ناگزير قتل وى بعد از سال ۳۶۵ و پيش از سال ۳۷۰ اتفاق افتاده و به حکم عقل بايد مربوط بوده باشد به وقايع بين سال‌هاى ۳۶۷-۳۶۹ هـ.
(۲). ببينم آخر روزى بکام دل خود را گهى آيارده خوانم شها گهى خرده... و غيره
يکايک ازو بخت برگشته شد بدست يکى بنده برکشته شد
(فردوسى)
اهميت دقيقى در اشعار مدحى وى است(۳)، و او از پادشاهان سامانى ابوصالح منصوربن نوح (۳۵۰-۳۶۵ هـ.) و ابوالقاسم نوح‌بن منصور (۳۶۵-۳۸۷ هـ.) و از امراى تابع سامانيان، امير فخرالدوله احمدبن محمدبن محتاج امير چغانيان را مدح گفته و گويا به امراء چغانيان تعلق خاصى داشته و مداح مخصوص دستگاه امارت آنان بوده است و باز از همين خاندان چغانى امير ابوسعد مظفر و امير ابونصر بن ابوعلى را ستوده است.
(۳). ستايندهٔ شهرياران بدى به‌مدح افسر تاجداران بدى (فردوسى)
از دقيقى قصايد و غزل‌ها و قطعات و ابيات پراکنده‌ئى در کتب تذکره خاصه لباب‌الالباب و مجمع‌الفصحاء و کتب تاريخ و ادب مانند تاريخ بيهقى و ترجمان‌البلاغة و حدائق‌السحر و المعجم، و کتب لغت خصوصاً لغت فرس اسدى، باقى‌مانده و همهٔ آنها دلالت تام بر استادى و مهارت و دقت خيال و لطافت معنى و روانى الفاظ اين شاعر استاد مى‌کند اما اثر جاويد و مهم او گشتاسپنامه(۴) يعنى قسمتى از شاهنامه است در شرح سلطنت گشتاسپ و ظهور زردشت و جنگ مذهبى ميان گشتاسپ و ارجاسپ تورانى.
(۴). اين نام را من از سى و اند سال پيش بر هزار بيت شاهنامه دقيقى نهاده‌ام و اکنوم مى‌بينم که پذيرفته و مشهور شده است.
شروع به‌نظم شاهنامه پس از تأليف شاهنامهٔ ابومنصورى (۳۴۶ هـ.) و اشتهار و رواج آن، در عهد پادشاهى نوح‌بن منصور که جلوس وى در سال ۳۶۵ بوده، و به امر او، صورت گرفت ولى شاعر هنوز هزار بيت آن را بيشتر ناسروده(۵) به‌دست غلامى کشته شد.
(۵). عدد ابيات دقيقى را فردوسى هزار و عوفى بيست هزار و حمدالله مستوفى (در تاريخ گزيده) سه هزار نوشته‌اند.
اين هزار بيت به بيت ذيل آغاز مى‌شود:
چو گشتاسپ را داد لهراسپ تخت فرود آمد از تخت و بربست رخت
و بدين بيت پايان مى‌يابد:
بآواز خسرو نهادند گوش سپردند او را همه گوش و هوش
و شايد علت انتخاب اين قسمت از تاريخ شاهان ايران براى نظم، اشتمال وقايع آن به ظهور زردشت، پيغامبر مورد اعتقاد دقيقي، و تبرک جستن او به ظهور آئين نياکان وى بوده باشد. مطالب اين هزار بيت جز در بعض موارد منطبق است بر کتاب پهلوى 'آياتکار زريران' که ظاهراً هنگام نگارش داستان گشتاسپ در شاهنامهٔ ابومنصورى از آن استفاده شد.
دقيقى بى‌ترديد يکى از بزرگترين شاعران قرن چهارم است. ورود او در انواع مختلف شعر و قدرتى که در همهٔ ابواب آن نشان داده دليل بارزى است بر فصاحت کلام و روانى سخن و نيروى طبع و قوت بيان و حدت ذهن او. تغزلات بديع و غزل‌هاى لطيف و مدائحد عالى و اوصاف رايع او با معانى باريک و مضامين تازه و دل‌انگيزى که در همهٔ آنها به‌کار برده به شعر او دلاويزى و رونق و جلاء خاص مى‌بخشد. وى مخصوصاً قصايد مدحى را کمال بخشيد و خود هم متوجه مهارت خويش درين باب بوده و گفته است:
مديح تا ببر من رسيد عريان بود ز فّر و زينت من يافت طيلسان و اِزار
و بعضى از قصايد او چنان مطبوع طباع افتاده بود که پس از وى چندبار مورد استقبال شاعران استاد قرار گرفت و سخنوران بزرگ نام او را در رديف گويندگان توانائى چون فرخى آوردند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
تعرفه ارتباطات , آمار کلیدی , دستگاه‌های قضایی , آب کرفس , سواحل مدیترانه , ژست گرفتن , استراتژی مشترک , پل صدر , بردسیر , جام , واتس آب , خلافت خود خوانده , گلزن قطر , دم و بازدم , مینی شارژر , بمباران خانه , عرصه های , تقصیر گرایی , ساندی اولیسه , نبود ایمنی کافی , شرکت آسیاتک , امیرمسعود شهرام‌نیا , استقرار آمبولانس , دحلان , شير , شیخ فتنه , شامپوی دارویی , جبهه فراگیر , خدمات روستاییان , رجستان , اتفاق زیبا , ناوگان شمال , مدیرکل راهداری وحمل و نقل جاده ای , کوپنهاگ , تزریق سلول , تثبیت بازار نفت , شرکت آبفا , پژوهش تجاری , راهیی , پوشک بچه , محمد معماریان , محمدرضا نخعی پور , مذاهب اسلامی , هلال حمر , کمد لباس , عباس آرگون , پاک کننده , نظرسنجی آیووا , نظام سلطنتی , دستگیری معتادان متجاهر ,

مقالات پربیننده امروز
نشریات و مطبوعات / علمی ـ اطلاع‌رسانی / ماهنامه وب / وب ـ سال نهم، شماره ۹۵، اردیبهشت ۱۳۸۷ , بانک اطلاعاتی کتاب / نگاهی نو به مبانی مدیریت صنعتی , شخصیت‌ها / مذهبی / محدث / محمدرضا آقاسی , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ فلسفه سیاسی غرب: عصر جدید و سده نوزدهم , اقتصاد و بازرگانی / بازاریابی / بازاریابی / ابزارهای بازاریابی , فرهنگی و هنری / موسیقی / موسیقی‌ملل / موسیقی و آهنگسازان خارجی , بانک اطلاعاتی کتاب / رنگ‌آمیزی کودکان و آزمونهای فکری , بانک اطلاعاتی کتاب / اصول نقشه‌کشی , بانک اطلاعاتی کتاب / دیوان شهریار , بهداشت / کودکان / رشد کودکان / نقش ورزش ژیمناستیک در کاهش وزن کودکان , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسش‌های چهارگزینه‌ای علوم زیستی و بهداشت ویژه کنکور , بهداشت و درمان / بیماریها / بیماریهای عفونی / هپاتیت B برای نوزادان خطرناک‌تر است , بانک اطلاعاتی کتاب / راه‌های ساده برای تربیت دختران موفق , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / سینماو تأتر / داریوش فرهنگ , بانک اطلاعاتی کتاب / دانش زیست‌شناسی , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۵ بهمن ـ برخی دیگر از رویدادهای ۲۵ ژانویه , اجتماعی / مشکلات و رفاه اجتماعی / خدمات پلیس / پلیس مرزبانی در گذر زمان , سیاسی / ایران / مجلس شورای اسلامی / استیضاح چرا ؟! , بانک اطلاعاتی کتاب / آیین دادرسی اسلام: فشرده‌ای از قواعد قضا در اسلام , بانک اطلاعاتی کتاب / پوست ,

برخی منابع مهم خبری
seratnews.ir صراط نیوز , resalat-news.com روزنامه رسالت , boursenews.ir بورس نیوز , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , khedmat.ir خدمت , setarehnews.ir ستاره‌ها , eshraf.ir اشراف , golagha.ir گل آقا , kheybaronline.ir خیبرآنلاین , persianmags.com پرشین مگز , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , arw.ir دیده بان حیوانات , hamshahrimags.com مجلات همشهری , iribtv.ir صداوسیما , gsm.ir جی اس ام , setaresobh.ir روزنامه ستاره صبح , sabanewspaper.com روزنامه صبا , Http: روزنو , e-estekhdam.com ای استخدام , armandaily.ir روزنامه آرمان , fa.irannuc.ir ایران هسته ای , pariyana.com پریانا , filmnews.ir فیلم نیوز , roozannews.com روزان , eghtesadoma.com اقتصادوما , payamenaft.com پیام نفت , poolnews.ir پول نیوز , irankhabar.ir ایران خبر , mahdodeh.com محدوده , itanalyze.com آی تی آنالیز ,



وبگردی
70 میلیون در اروپا 100 میلیون در ایران / با قرارداد برجامی ! / این همه خوشحالی برای چیست ؟
70 میلیون در اروپا 100 میلیون در ایران / با قرارداد برجامی ! / این همه خوشحالی برای چیست ؟ - قیمت پایه خودرو پژو 2008 که محصول سال 2014 پژوی فرانسه به شمار می رود، در انگلستان، با احتساب مالیات و عوارض که معمولا هم در این کشور زیاد است، ۱۳ هزار و ۳۴۵ پوند می‌شود که اگر با پوند آزاد هم حساب کنیم، نزدیک به ۷۰ میلیون تومان خواهد شد.
اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت
اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت - فیلم / اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت به وی در راهپیمایی روز قدس
فیلم | توهین به رئیس‌جمهور در حاشیه راهپیمایی روز قدس
فیلم | توهین به رئیس‌جمهور در حاشیه راهپیمایی روز قدس - فیلم - در ویدئوی زیر تصاویری از توهین برخی از افراد حاضر در راهپیمایی روز قدس به رییس جمهور را مشاهده می کنید.
بیعت در نظام اسلامى یک شرط براى حقانیت زمامدارى، زمامدار است
بیعت در نظام اسلامى یک شرط براى حقانیت زمامدارى، زمامدار است - اگر یک زمامدارى بود مردم با او بیعت نکردند، یعنى آن را قبول نکردند آن زمامدار خانه‌نشین خواهد شد و مشروعیت ولایت و حکومت به بیعت مردم وابسته است یا بگوییم فعلیت زمامدارى و حکومت به بیعت مردم وابسته است.
بهناز جعفری !
بهناز جعفری ! - ویدیو از آپارات
روایت متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران
روایت متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران - مستند بازگشت عیسی که روایتی متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران است، نشان از حریت و بازگشت به عقلانیت جوانی فریب خورده است.سوژه ی اصلی این مستند عیسی جزنیا است که ماجرای پیوستن خود به گروهک تروریستی داعش و بازگشت خود را بیان می کند.
انتشار برای اولین بار لحظه شهادت شهید تیموری
انتشار برای اولین بار لحظه شهادت شهید تیموری - ویدیوهای اختصاصی شبکه افق + ویدیوهای دوربین های مدار بسته که برای اولین بار منتشر شدند
محمود خاوری در کانادا دیده شد / عکس
محمود خاوری در کانادا دیده شد / عکس - مدیرعامل بانک ملی دولت اصولگرای احمدی نژاد که در آن روزگار چفیه بر گردن می‌انداخت و چهره‌ای متظاهر داشت، پس از مشخص شدن دست داشتن در پرونده‌ی سه هزار میلیاردی، به کانادا فرار کرد.
اشاره علیخانی به زندگی شخصی اش در گفتگو با فرزند طلاق
اشاره علیخانی به زندگی شخصی اش در گفتگو با فرزند طلاق - احسان علیخانی دقایقی پیش در گفتگو با یک «فرزند طلاق»: خیلی شبیه تو بودم. تو آن سیزده سال رو دیدی، من اون سیزده سالم ندیدم.
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش!
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش! - امانوئل ماکرون یکشنبه شب به‌عنوان رئیس جمهور جدید فرانسه معرفی شد، او علاوه بر اینکه جوانترین رئیس جمهور این کشور است، همسری دارد که بسیار مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است.
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
    پربازدیدها