شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ / Saturday, 29 April, 2017

دقیقی


استاد ابومنصور محمد بن احمد دقيقى از فحول شعراء عهد سامانى و دومين شاعرى است که به‌ نظم شاهنامه قيام کرد. سال ولادت وى به تحقيق معلوم نيست، ولى به احتمال اقوى در اواسط نيمه اول از قرن چهارم بوده است. در مولد او نيز اختلاف است. عوفى او را طوسى دانسته و هدايت (در مجمع‌الفصحا) گفته است که بعضى او را بلخى و برخى سمرقندى دانسته‌اند و لطفعلى‌بيک آذر او را در شمار شاعران سمرقند ذکر کرده است. وى آئين زرتشتى داشت ولى بنا بر رسم زمان کنيه و اسم مسلمانى اختيار کرده بود. از اشعار او تعلق وى به کيش‌بهى آشکار است(۱) و او تا پايان حيات بر دين خود باقى بود.
(۱). دقيقى چار خصلت برگزيده است بگيتى از همه خوبى و زشتى
لب ياقوت‌رنگ و نالهٔ چنگ مى چون زنگ و کيش زرتشتى
چنانکه از مطالعه در احوال او برمى‌آيد در جوانى به شاعرى پرداخت و هم در جوانى مقتول شد و اين واقعه که به‌دست غلامى اتفاق افتاد(۲) محققاً مربوط بود به پيش از سال ۳۷۰ يا ۳۷۱ هـ. زيرا فردوسى که در اين سال نظم شاهنامه را آغاز کرده بود از کشته شدن دقيقى سخن گفته و از طرفى ديگر مى‌دانيم که او به امر نوح‌بن منصور (سلطنت از ۳۶۵ تا ۳۸۷ هـ.) به‌نظم شاهنامهٔ ابومنصورى پرداخت. پس ناگزير قتل وى بعد از سال ۳۶۵ و پيش از سال ۳۷۰ اتفاق افتاده و به حکم عقل بايد مربوط بوده باشد به وقايع بين سال‌هاى ۳۶۷-۳۶۹ هـ.
(۲). ببينم آخر روزى بکام دل خود را گهى آيارده خوانم شها گهى خرده... و غيره
يکايک ازو بخت برگشته شد بدست يکى بنده برکشته شد
(فردوسى)
اهميت دقيقى در اشعار مدحى وى است(۳)، و او از پادشاهان سامانى ابوصالح منصوربن نوح (۳۵۰-۳۶۵ هـ.) و ابوالقاسم نوح‌بن منصور (۳۶۵-۳۸۷ هـ.) و از امراى تابع سامانيان، امير فخرالدوله احمدبن محمدبن محتاج امير چغانيان را مدح گفته و گويا به امراء چغانيان تعلق خاصى داشته و مداح مخصوص دستگاه امارت آنان بوده است و باز از همين خاندان چغانى امير ابوسعد مظفر و امير ابونصر بن ابوعلى را ستوده است.
(۳). ستايندهٔ شهرياران بدى به‌مدح افسر تاجداران بدى (فردوسى)
از دقيقى قصايد و غزل‌ها و قطعات و ابيات پراکنده‌ئى در کتب تذکره خاصه لباب‌الالباب و مجمع‌الفصحاء و کتب تاريخ و ادب مانند تاريخ بيهقى و ترجمان‌البلاغة و حدائق‌السحر و المعجم، و کتب لغت خصوصاً لغت فرس اسدى، باقى‌مانده و همهٔ آنها دلالت تام بر استادى و مهارت و دقت خيال و لطافت معنى و روانى الفاظ اين شاعر استاد مى‌کند اما اثر جاويد و مهم او گشتاسپنامه(۴) يعنى قسمتى از شاهنامه است در شرح سلطنت گشتاسپ و ظهور زردشت و جنگ مذهبى ميان گشتاسپ و ارجاسپ تورانى.
(۴). اين نام را من از سى و اند سال پيش بر هزار بيت شاهنامه دقيقى نهاده‌ام و اکنوم مى‌بينم که پذيرفته و مشهور شده است.
شروع به‌نظم شاهنامه پس از تأليف شاهنامهٔ ابومنصورى (۳۴۶ هـ.) و اشتهار و رواج آن، در عهد پادشاهى نوح‌بن منصور که جلوس وى در سال ۳۶۵ بوده، و به امر او، صورت گرفت ولى شاعر هنوز هزار بيت آن را بيشتر ناسروده(۵) به‌دست غلامى کشته شد.
(۵). عدد ابيات دقيقى را فردوسى هزار و عوفى بيست هزار و حمدالله مستوفى (در تاريخ گزيده) سه هزار نوشته‌اند.
اين هزار بيت به بيت ذيل آغاز مى‌شود:
چو گشتاسپ را داد لهراسپ تخت فرود آمد از تخت و بربست رخت
و بدين بيت پايان مى‌يابد:
بآواز خسرو نهادند گوش سپردند او را همه گوش و هوش
و شايد علت انتخاب اين قسمت از تاريخ شاهان ايران براى نظم، اشتمال وقايع آن به ظهور زردشت، پيغامبر مورد اعتقاد دقيقي، و تبرک جستن او به ظهور آئين نياکان وى بوده باشد. مطالب اين هزار بيت جز در بعض موارد منطبق است بر کتاب پهلوى 'آياتکار زريران' که ظاهراً هنگام نگارش داستان گشتاسپ در شاهنامهٔ ابومنصورى از آن استفاده شد.
دقيقى بى‌ترديد يکى از بزرگترين شاعران قرن چهارم است. ورود او در انواع مختلف شعر و قدرتى که در همهٔ ابواب آن نشان داده دليل بارزى است بر فصاحت کلام و روانى سخن و نيروى طبع و قوت بيان و حدت ذهن او. تغزلات بديع و غزل‌هاى لطيف و مدائحد عالى و اوصاف رايع او با معانى باريک و مضامين تازه و دل‌انگيزى که در همهٔ آنها به‌کار برده به شعر او دلاويزى و رونق و جلاء خاص مى‌بخشد. وى مخصوصاً قصايد مدحى را کمال بخشيد و خود هم متوجه مهارت خويش درين باب بوده و گفته است:
مديح تا ببر من رسيد عريان بود ز فّر و زينت من يافت طيلسان و اِزار
و بعضى از قصايد او چنان مطبوع طباع افتاده بود که پس از وى چندبار مورد استقبال شاعران استاد قرار گرفت و سخنوران بزرگ نام او را در رديف گويندگان توانائى چون فرخى آوردند.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اتاق شیطانی , پیشنهاد رسمی , نسخه اندرویدی , بدنسازی زنان , جشنواره برلین , ارسال تجهیزات پزشکی , سیناسینای مصر , شرکت زد تی ای , تولیدبنزین , دانش حقوقی , اقتصاد جهان سال 2016 , تولید پنیر , 13 آبان , تولید موسیقی , صفای رمضان , دشتتسان , مدیران دوتابعیتی , رمان های بزرگ دنیا , زمان بندی های مختلف , و سرد، , شنبه هفتم اسفند , سپاه عاشورای آذربایجان شرقی , پذیرش واقعیات , سطوح گلوکز , دیدارایت الله , از سرگیری پرواز به ژاپن , رفیعی , فیلم عادت نمی کنیم , دسیسه , طرح سنجش سلامت , آدم‌خواران , مقاومت , معاونت سنجش , وزیرصنعت ومعدن , پوریا عمرانی , نوعروسان , عنکبوت طاووسی , شهرداری اراک , سفیر مکزیک در تهران , دانشگاه تهان , نمایش عروسکی , رسالت مبلغان , سفر نوروزی , محمد علی انباری , عملگرا , خرید جنگنده ساخت انگلیس , گروگان ها , کودک سوری , الخضراء , شهر هوستون ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / فیزیک و آثار زیست‌شناختی پرتوها , بانک اطلاعاتی کتاب / آشنایی با روشهای موثر پیشگیری از بارداری , فرهنگ و جامعه / ادیان و مذاهب / دین اسلام ـ محرم / با عاشورا , بانک اطلاعاتی کتاب / روشهای تجزیه در شیمی چوب، خمیر و کاغذ , بانک اطلاعاتی کتاب / گنجینه پرسش‌های طلایی زبان سال اول , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / موسیقی / علیزاده - حسین (١/٦/١٣٣٠) , بانک اطلاعاتی کتاب / صد چیستان شعرگونه (برای همه) , بانک اطلاعاتی کتاب / بودجه‌ریزی دهیاری‌ها , سیاسی / ایران / انتخابات / انتخابات، مطبوعات و آزادی بیان , علمی و آموزشی / علم و دانش / نظریه دانش / تکوین و تطور شیوه های تفکر در نخستین سده های اسلامی , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کار پیش‌دانشگاهی تجربی , بانک اطلاعاتی کتاب / غدیر , بهداشت / کودکان / نوزادان / نوزاد مادران چاق , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه سوالات طبقه‌بندی شده و استاندارد هندسه (1) نظام جدید 'با پاسخ تشریحی' , علم و زندگی / آیا می‌دانید که... / مزیت اصوات مادون صوت , بانک اطلاعاتی کتاب / کوتاه ولی با عشق , بانک اطلاعاتی کتاب / من زن بابا و دماغ بابام , بانک اطلاعاتی کتاب / تفسیر راهنما: روشی نو در ارائه مفاهیم و موضوعات قرآن , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه‌کار ICDL-XP (درجه 2): کد بین‌المللی استاندارد 42/26-3 , بانک اطلاعاتی کتاب / کلیات مفاتیح‌الجنان با علامت وقف ,

برخی منابع مهم خبری
porseshnews.ir پرسش , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , faranashr.com فرانشر , asianews.ir آسیا , itanalyze.com آی تی آنالیز , banoo1.com بانو , rikhtopash.com ریخت و پاش , jahanesanat.ir روزنامه جهان صنعت , hooshnews.com هوش نیوز , beytoote.com بیتوته , digiato.com دیجیاتو , emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , hhnews.ir حوزه هنری , parsnews.com پارس نیوز , roozannews.ir روزنامه روزان , patoghu.com پاتوق یو , econews.ir اکونیوز , nedayeenghelab.com ندای انقلاب , siasatnameh.ir سیاست نامه , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , ifnam.com ایفنام , farnet.ir فارنت , bartarinha.ir برترینها , asriran.com عصرایران , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , parstourism.ir پارس توریسم , rahva.ir رهوا , 3nasl.com سه نسل , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , tejaratnews.com تجارت ,



وبگردی
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟ - «زمانی گفته شد امام زمان سفارش یک آقایی را کرده، بعد هم که آن آقا مدعی شد، گفتند ملاک حال فعلی افراد است. یعنی نعوذ بالله امام عصر (عج) حال او را نمی‌دانستند که به شما پیغام حمایت را دادند؟!»
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
    پربازدیدها