چهارشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۷ / Wednesday, 12 December, 2018

آوردن ادات ربط و افعال مکرر


   آوردن ادات ربط و افعال مکرر
به درد است کى که خرد ندارد. رنجور است کسى که زن ندارد، بى‌نام است کسى که فرزند ندارد، دش‌ارج (بدارزش، بى‌ارزش) است کسى که خواسته ندارد ... الخ... دانائى را تاى نيست گيتى را پايش نيست، خواسته را بُرزش (۱) نيست. مرگ را چاره نيست. خداى را همباژ نيست. و از همه بدتر کسى که بميرد و خداى از او خشنود نيست و هر کس که خدا از او خشنود نيست او را اندر بهش بامى جاى نيست (اين جمله‌ها زيادتر بود و ما مختصر کرديم و بعضى جمله‌ها را حذف کرديم.)
(۱) . برزش به معين 'رَيْع ' عربى است، از مادهٔ برز و برزيدن يعنى نمو کردن و بلند شدن و اينجا نمو معنوى مراد است.
  در صنعت ارسال مثل
- نقل از کارنامک اردشير پاپکان (۱) :
اپش (پاپک) پت‌‌پاسخون، او ارتخشير کرت‌نپشت، کوتونى داناگى‌ها کرت کذب چيژى کى زييان نى‌اژش شايست بوذن ارپاک و چورکان ستيژک بُرت، و سخون درشت ادواچى‌ها اوبش گپت، و کنوچ بوچشن گوى‌پت پشيمانيک اوهي، چى‌داناکان گپت استت کو: دوشمن پت دوشمن اين نى‌توان کرتن کى هچ ادان مرت هچ کنش‌ى خويش اوبش رسذ!
اينچ گپت استذکو: آن کس موشت آچارمند مه ديه کى جويذ هچ اوى نى و چارت' گزارش: پس (پاپک) به پاسخ به سوى اردشير نوشته کرد که تو نادانى‌ها کردي، چونکه به چيزى که زيان از آن نشايست بودن، با بزرگان ستيزه بردى و سخه درشت (و) نا گفتنى‌ها بدو گفتي، اکنون پوزش گوى و به پشيمانى گراي، چه دانايان گفتند که: دشمن به دشمن آن نتواند کردن که از نادان مرد به‌سبب کردهٔ خويش بدو رسد!
اين نيز گفتند که: آن کسى (را) از خود ميازار که از وى تو را گزير نيست.
و اگر بخواهيد شواهدى از صنعت (پرسش و پاسخ) ببينيد، به رسالهٔ پهلوى (اديباتکار و ژرک متر) که در ضمن متن‌هاى پهلوى چاپ شده است (ص ۸۶ ـ ۱۰۱) رجوع کنيد. ترجمهٔ درى اين رساله را فردوسى در دست داشته و از روى آن ترجمه به ‌نظم آورده و در جلد چهارم کتاب سبک‌شناسى بهار در زير عنوان (پند دادند بوذرجمهر انوشروان را) مندرج است.
(۱) . پت پشيمانيک‌هي: مرکب است از 'پذ' اضافى که در حکم 'به' است و 'پشيماني' حاصل مصدر و 'اوهيه' دوم شخص از فعلى که بعدها در زبان درى مانند ضمير متصل فاعلى به افعال و اسامى متصل مى‌شده است که عبارت باشد از : ام، اي، اد، ايم، ايد، اند، و اينجا شبيه به فعل مستقلى استعمال شده است.
   تجديدهائى که در نثر پهلوى روى داده است
در نثر پهلوى نيز تجددّهائى روى داده و اصطلاحاتى در لطف عبارات و حذف افعال به قرينه و انتظام جمله‌ها ديده مى‌شود که شايد از تصرف نويسندگان بعد و دورهٔ اسلامى باشد.
- از نثرهاى فصيح پهلوى:
از آن جمله رسالهٔ 'چيذک(۱) هَنْدرَچْ‌ى فَرْجُوت کيشان (۲) ' که در ضمن متون پهلوى انکلساريا از صفحهٔ ۴۱ تا صفحهٔ ۵۰ به ‌طبع رسيده و مجموع کلمات آن رساله تقريباً ۱۸۲۰ کلمه است.
(۱) . چيتاک ـ چيتک هم خوانده شده است، چيتاک در کتيبهٔ حاجى‌اياد از مادهٔ 'چيدن' به ‌معنى ديوار و پناه معنى شده است، اما 'چيذک' در اينجا به‌ معنى منتخب از چيدن و نخبه کردن است و (چيذک اندرز) يعنى اندرزهاى منتخب شده.
(۲) . يعني: منتخبى از اندرز فرجوت کيشان ـ و فرجودکيشان يا فريودکيشان يعنى مؤمنان و خداپرستان که پيش از زردشت مى‌زيسته‌اند. اين لفظ مرکب است از 'فر' پيشاوند عظمت و علو و 'جوذ ـ يوذ' به ‌معنى 'غير' و 'جدا' و 'کيش' که حاصل معنى 'غيرهم‌کشيان مجلل' است کنايه از بزرگان و حکماى پيش از زرتشت.
به‌نام يَزَتان
چيذک هَنْدرَچْ فَرْجُوت کيشان
'فرجوذ کيشان فرْتَوُم دانشنان، پَتْ پيتا کيه هَچْ دين بى‌ گفت اِسْتتْ کوهرمرد کذْ اَوْ داذى پانچده سالَگْ رِسِذْ، اداکَشْ اين اَنْد چيژ بى دانَستْن اَوايَذْ کَو: کى اُمْ، و کَى خويشتن اُمْ، و هچْ کومَتْ اُمْ، و اَپاچ اَوْ کوشَوُمَ، و هَچْ کُتار پَتونَدْ و تَخمْ اُمْ؛ و اَپِم چى خويشکاريه‌ى گيتي، و چى مُزْيد مينوي، و هچ مينوى مَتْ اُمْ ايوپَ گيتى بوذاُم، اَوْ هرمزد خويش اُم، ايَوپْ اهريمن. يَزَتان خويش‌ام ايوپ دَيْوان. ويهان خويش‌اُم اَيوپْ وَتْ تَران؛ مُرْدُمْ‌اُم ايوپ ديو؛ رأس چند، اَپِمْ دين کتام؛ اَپِم چى سوذ، اَپِمْ چى زيان. اَپِم کى دوست، اَپم کى دشمن. بُنْدشْت‌َکْ اَيْوَکْ، اَيوب دو. و هچ کى نيوَ کيه و هَچْ کى وَتيه. وَهَچ کى روشنيه و هچ‌کى تاريکيه. هچ کى هُوبود ديه و هيچ کى گَنَدْ کَيه. و هچ کى داذيه و هچ کى اداذيه و هيج کى اَپُخشايِشْن و هچ کى اَنامُرْچِشْن؟...
کنو، وُچيتارى چم دست، اَوَرْنيهاذى هميذونيه وِروَشْنْ و ميانچيکى‌هاپت راى‌ى خِرَذْبى اپى گومانى‌ها سژذ دانستن کوهَچْ مينوى مَتْ اُمْ نى اهريمن. يزدان خويش اُم نى ديوان. ويهان خويش‌ام نى وَتْ تَران مُردُمُمْ نى ديو. اوهرمزد دآم‌اُمْ نى اهريمن دام. اَپْمِ پَتْوَنْد و تَخْم هيچ‌گايومرث. اَپم مات سْپَنْد رَمْت، اپم پَذَر اوهر مزداپم مِرُتْوميه هَچْٰ متروُيه مترويانيه کى فرْتَوم پتوَند و تخم هَچَ گايومرت بُو ذاد. اَپم وَرْچِشْن‌ى خويشکاريه و فَريوپانيه اين کو اَوْ هرمزد پَتْ هستيه، هماک بوذُيه و اَنُوشَکْ خوتائيه، و اِکنار کيه، اَويچَکيه ـ اهريمن پَتْ نيستيه و اَنبير بوذيه مينيذن، و خويشتن پَتْ خويشيه‌ى اوهرمزد و اَمهُرسِپَندان داشتن و هَچْ اهرمينم و دَيوان و ديو يا دشن جويتاک بوذن ... (۳)'
(۳) . نقل از فقرهٔ اول و دوم و سوم ـ صفحهٔ ۴۱ ـ ۴۲ متون پهلوى انگلساريا طبع بمبئى و نگارنده اين رساله را ترجمه کرده است. و مجموع آن رساله ۵۹ فقره است.
- ترجمهٔ کلمه به کلمه:
فرجود کيشان نخستين دانشان (مطابقهٔ صفت و موصوف در جمع که تا دورهٔ بيهقى هم معمول بود ـ رجوع کنيد به: ج۲ سبک‌شناسى بهار ص ۷۷) به پيدائى از دين گفتست ضمير جمع‌ذوى‌الارواح را مفرد آورده و اين قاعده در زبان درى منسوخ شده است) که: هر مرد که به عمر پانزده ساله برسد هر آينه‌اش اين چند چيز بدانستن بايد که (من) که‌‌ام، و خويشتن (خويشتن به ‌معنى 'نفس' است.) من کيست و از کجا آمده‌ام، و باز به کجا شوم، و از کدام پيوند و تخمه‌ام و مرا چه خويشکارى (عمل شخصي (۴)) در دنيا و چه مزد در آخرت (فعل يا علامت خبر ـ است ـ از اين دو جمله بدون قرينه حذف شده و اين خود نوعى از تجديد است.) و از مينو آمده‌ام يا به گيتى بوده‌ام، خويش اورمزدم يا اهرمن، خويش فريشتگان (يزتان)‌ام يا ديوان، خويش نيکانم يا بدتران، مردمم يا ديو راه (من) چند (است) دين من کدام. سود من چه و زيان من چه. دوست من که، روشنى و از که تاريکي. و خوشبوئى از که گندگى از کيست. عدالت از که و بيدادى از کيست بخشايش از که نا آمرزيدگى از کيست؟
اکنون گزيدارِ چمدست (۵) برنهادِ هميدوني (۶) گِرَوِشْ و ميانه از طريق عمل به يقين سزد دانستن که از بهشت آمده‌ام نه آنکه به گيتى بوده‌ام، آفريده‌ام نه بوده، خويش هرمزدم نه اهرم، خويش فرشتگانم نه ديوان، خويش نيکانم نه بدتران، انسانم نه ديو، مخلوق هرمزدم نه مخلوق اهرمن و مرا پيوند و نژاد کيومرث (است) و مرا مادر اسفندارمذ و پدر اومزد (است)، مردمى من از مشى و مشيانه است که نخستين پيوند و تخمه از کيومرث بوده، و مرا ورزش خويشکارى و راست‌اعتقادى (بلغت فريو: به برهان مراجعه شود.) اينکه اورمزد (را) به هستى و هميشه بودند و همواره خواهد بودن و جاويدان خدائى و بى‌انتهائى و بى‌ابتدائى و ويژگى ـ و اهرمن (را) به نيستى و مضمحل بودن، ميندون (معتقد بودن از طبع و منش) و خويشتن به خويش اورمزد و امشاسپندان داشتن و از اهرمن و ديوان و ديوخوئى جدا بودن...'
در اين عبارات حذف‌هائى و تکرارهائى است که غالب رساله‌ها و کتب پهلوى نظاير آن کمتر يافت مى‌شود، و پيدا است که در نثر پهلوى نيز گاهى تفنن‌ها يا مسامحاتى به‌عمل مى‌آمده است.
(۴) . خویشکاری: به زبان پهلویدر موارد مختلف معانی گوناگون می گیرد استاد هرتسفلد می گفت غالباً به معنی انرژی استعمال می شود و اینجا بیشتر معنی عمل ومعاملات می دهد.
(۵) . گزيدر چمدست: يعنى انتخاب کنندهٔ قاعده‌ياب، چه 'چم' ، به کسر اول که ما امروز چم به فتح اول مى‌گوئيم به ‌معنى قاعده و طريقه است، بنابراين به‌جاى قاعده‌ياب 'طريقت‌شناس' و اهل طريقت نيز مى‌توان معنى کرد.
(۶) . هميدوني: يعنى 'همچنيني' و لفظ بعد 'وروشن' به کسر اول همان است که در زبان درى 'گروش' و 'گرويدن' دشه و اين دو لغت را به 'اعتقاد' و 'ايمان' مى‌توان ترجمه کرد. خلاصهٔ معنى اينکه مرد طريقت‌شناس بر نهاد و اصل تحقيق ايمان و ميانه‌روى الخ.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
هلال احمر اصفهان , وام ساخت منزل , یانوان , خرید تضمینی ذرت , اختیاری , محرومیت پارالمپیک روسیه , سیدهادی موسوی , اسرا / توافق , جام جهانی 2015 ژاپن , عزاداری ویژه ,

مقالات پربیننده امروز
فرهنگی و هنری , میراث‌فرهنگی و تاریخی , بناهای‌ تاریخی‌ / تاریخچه باغ ارم شیراز , بانک اطلاعاتی کتاب / آمار و احتمالات کاربردی (به همراه تست‌های کارشناسی ارشد) , بانک اطلاعاتی کتاب / درس‌هایی از انقلاب: انتظار , بانک اطلاعاتی کتاب / منشور جاوید: تجزیه و تحلیل از زندگانی پیامبران خدا از حضرت شعیب تا حضرت عیسی علیهم‌السلام , علمی و آموزشی , علم و دانش , اختراعات و اکتشافات / یک ساعت بعد , بانک اطلاعاتی کتاب / فیزیک کوانتومی , بانک اطلاعاتی کتاب / لطیفه‌های شیرین , بانک اطلاعاتی کتاب / فرایندهای پتروشیمی مشخصات فنی و اقتصادی: مشتقات گاز سنتز و هیدروکربن‌های مهم , کامپیوتر و فناوری‌اطلاعات , نرم‌افزار , ویروس / به ویروس‌ها اجازه ندهید که به کامپیوتر شما آسیب برسانند , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه خرس سیاه و خرس قهوه‌ای ,

برخی منابع مهم خبری
asrekhodro.com عصر خودرو , parsine.com پارسینه , taraznews.com تراز نیوز , farspage.com ویژه‌نامه , irna.ir ایرنا , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , shafaqna.com شفقنا , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , shabakeh-mag.com مجله شبکه , musicema.com موسیقی ما ,



وبگردی
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان!
تیپ پسر الهام و فاطمه رجبی در آلمان! - «شباهت عجیب علی الهام استاد هوا فضا در دانشگاهی در آلمان به غلامحسین الهام معاون رئیس جمهور سابق!
شبهای داغ مدیترانه !
شبهای داغ مدیترانه ! - «حسن کردمیهن» متهم آمریت حمله به سفارت عربستان به تازگی در کرج، مرکز استان البرز، رستوران راه انداخته است.
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر
حاشیه تازه برای سید احمد خمینی / تصویر - سید احمد خمینی، نتیجه امام خمینی که چند هفته پیش با ازدواجش خبرساز شده بود، بار دیگر با انتشار عکسی از او و همسرش در حین سوارکاری حساسیت نسبت به خود را برانگیخته است و باعث تحریک مخاطبان و کاربران در فضای مجازی شده است.
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی!
رفتار عجیب دو نفر از همراهان رئیس جمهور در زمان سخنرانی! - دو نفر از کسانی که همراه رئیس جمهور در سمنان حضور داشتند در هنگام سخنرانی روحانی رفتار غیر معمولی از خود نشان میدادند.
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما
اظهارات جنجالی دو بازیگر زن درمورد فساد شدید در سینما - ظهارات جنجالی لیلا بوشهری و شقایق دلشاد درباره فساد در سینما: چرا دایرکت میدم فالو نمیکنید؟ ساعت یک شب چرا باید زوایای صورت منو ببینن؟
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی!
بخشی دیده نشده از رفتار سخیف مجری تلویزیون با فراستی! - بخشی دیگر از برنامه «من و شما» با حضور مسعود فراستی و برخورد توهین آمیز مجری رسانه ملی را می بینید که در رسانه ها باز نشر نشد.
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر
خلاصه داستان و بازیگران سریال بانوی عمارت +تصاویر - مریم مومن متولد دهه 70 می باشد و حضورش در بانوی عمارت اولین تجربه بازیگری است و به واسطه این سریال وارد دنیای بازیگری شده است . او در کلاس های تئاتر فعالیت داشته است .
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است !
شهردار سابق سلامت و مشغول زندگی جدید است ! - پس از اولین گفت وگوی رسمی میترا استاد (نجفی) و تایید ازدواجش با محمدعلی نجفی، حالا شهردار سابق، در نخستین واکنش به جنجال ها، عکس تازه ای از خود و میترا استاد در اینستاگرامش منتشر کرده است.
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه
تصاویری از لحظه ربوده شدن مرزبانان ایرانی در مرز میرجاوه - گروه تروریستی جیش العدل نخستین تصاویر از حمله به پاسگاه مرزی در میرجاوه ۱۴ مهر امسال را منتشر کرد؛
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».