چهارشنبه ۱ شهریور ۱۳۹۶ / Wednesday, 23 August, 2017

وحشی‌بافقی


مولانا شمس‌الدين (يا کمال‌الدين) محمد وحشى‌بافقى يکى از شاعران زبردست ايران در سدهٔ دهم است. دوران حياتش مصادف بود با پادشاهى تهماسب صفوى و شاه اسمعيل ثانى و شاه محمد خدابنده.وى از خاندانى متوسط در بافق برخاسته بود. برادر سالمندترش مرادى بافقى نيز از شاعران روزگار خود بود و در تربيت وحشى و آشنا کردنش با محفل‌هاى ادبى اثر بسيار داشت ولى پيش از آنکه وحشى در شاعرى به شهرت رسد بدرود حيات گفت و وحشى از او در اشعار خود چندبار ياد کرده است.
ولادتش ظاهراً در نيمهٔ اول سدهٔ دهم در بافق (بر سر راه يزد و کرمان) اتفاق افتاد، به‌همين سبب، وحشى را گاه يزدى و گاه کرمانى گفته و نوشته‌اند. آغاز حياتش در زادگاه او سپرى شد و در آنجا به‌غير از برادرش در خدمت شرف‌الدين على بافقى به کسب دانش و ادب پرداخت. وحشى پس از آموختن مقدمات ادب از بافق به يزد و از آنجا به کاشان رفت و چندى در آن شهر سرگرم مکتب‌دارى بود و پس از روزگارى به يزد بازگشت و همانجا ماند و به شاعرى و ستايش فرمانروايان آن شهر سرگرم بود تا به‌سال ۹۹۱ هـ بدرود حيات گفت.
دربارهٔ علت وفاتش سخنانى هست که اگر راست باشد مى‌تواند مايهٔ شگفتى خواننده گردد. مثلاً بعضى نوشته‌اند که از افراط در ميخوارگى مرد، و برخى ديگر مدعى شده‌اند که وى بر دست 'معشوق بى‌مروت خود (!) کشته شد' و يکى گفته است که مرگش بر اثر حمّى محرقه اتفاق افتاد. به‌هرحال وحشى در يزد درگذشت و همانجا در کوى 'سر برج' به‌خاک سپرده شد.
گور وحشى در کشاکش زمان محو و سنگ گورش از جائى به جائى برده شد تا آنکه خان‌زادهٔ دانشمند بختيارى اميرحسين ‌خان که در سال ۱۳۲۸ شمسى حکمران يزد بود آن را از گلخن 'حمام صدر' بيرون کشيد و در صحن ساختمان تلگرافخانهٔ آن شهر بناى يادبودى بساخت و آن سنگ را بر آن نصب کرد. ليکن در مهرماه سال ۱۳۵۷ هنگامى که آخرين بار در شوراى انجمن آثار ملى ايران حضور داشتم گزارشى را شنيدم که آن ساختمان بر اثر احداث خيابان ويران شد و سنگ مزار وحشى را بر گوشهٔ خيابان نهادند. تصميم گرفتيم که جائى را در مجاورت همان محل بخرند و سنگ را در آنجا بر بناى يادبود تازه‌اى نصب کنند. بعد از آن تاريخ نمى‌دانم که داستان آن سنگ گور و بناى يادبود به کجا کشيد.
وحشى مردى پاکباز، وارسته، حساس، خرسند، بلندهمت و گوشه‌گير بود. او برخلاف سنت شاعران عهد خود از ايران پاى بيرون ننهاد و حتى از بافق تنها چند گاهى به کاشان و باقى عمر را به يزد رفت و همانجا بماند. مقصود او از شاعرى در حقيق اشتغال به هنر و ادب و بيان انديشه‌ها و احساس‌هاى خود از آن راه بود نه کسب مال و اندوختن سيم و زر. دوران کمال شاعرى را در يزد گذراند و براى کسب معاش تنها به ستايش رجال يزد و کرمان پرداخت. در ديوان او قصيده‌اى در ستايش شاه تهماسب و ماده تاريخى دربارهٔ وفاتش ديده مى‌شود ولى ممدوح و حامى واقعى او ميرميران از نوادگان دخترى شاه نعمةالله ولى و حاکم يزد بوده است.
در دستگاه حکومتى يزد عده‌اى شاعران محلى مى‌زيستند که وحشى با آنان آشنائى و گاه معارضه داشت. از ميان آنان مهمتر از همه مولانا موحدالدين فهمى و محتشم کاشانى بودند که آنان و وحشى با يکديگر مهاجرت داشتند.
   آثار وحشى
کليات وحشى متجاوز از نه هزار بيت و شامل قصيده، ترکيب و ترجيع، غزل، قطعه، رباعى و مثنوى است.
قصيده‌هاى او در ستايش و ترکيب‌ها و ترجيع‌هايش، خاصه مربع و مسدس آنها همه از نظم‌هاى بسيار دلپذير عهد صفوى است. ساقى‌نامهٔ طولانى او که به‌صورت ترجيع‌بند سروده در نوع خود کم‌نظير است و همين ارزش را مسدس ترکيب‌ها و مربع ترکيب‌هاى وحشى در شعر غنائى فارسى دارد. اين مسدس ترکيب‌ها و مربع ترکيب‌ها را ضمناً مى‌توان از بهترين نمونه‌هاى طرز وقوع در شعر پارسى دانست زيرا نهايت قدرت شاعر در بيان دلباختگى و حالات دلدادگى خود و نيز توضيح ماجرائى که ميان او و معشوق در جريان بوده به‌کار رفته است و همين طرز زيباى وقوع را هم شاعر در غزل‌هاى خود با چيره‌دستى تمام به‌کار داشته است. با اين همه بايد غزل‌هاى او را سرآمد شعرهاى او در اين راه دانست چندانکه بيشتر آنها در صف اول از اثرهاى غنائى پارسى است.
وحشى دو مثنوى به استقبال از خسرو و شيرين نظامى دارد يکى به‌نام 'ناظر و منظور' و ديگرى به‌نام فرهاد و شيرين. مثنوى نخستين به‌سال ۹۶۶ به پايان رسيد و ۱۵۶۹ بيت است و اما مثنوى دوم که از شاهکارهاى ادب دراماتيک پارسى است، هم از عهد شاعر شهرت بسيار يافت ليکن وحشى بيش از ۱۰۷۰ بيت از آن را نساخت و باقى آن را وصال شيرازى شاعر مشهور سدهٔ سيزدهم هجرى (م ۱۲۶۲) سروده و با افزودن ۱۲۵۱ بيت آن را به پايان رسانيده است. شاعرى ديگر به‌نام صابر بعد از وصال ۳۰۴ بيت بر اين منظومه افزود. مثنوى معروف ديگرى که وحشى به پيروى از نظامى سروده 'خلد برين' است بر وزن مخزن‌الاسرار، و مرتب بهشت روضه. مثنوى‌هاى کوتاهى از وحشى در مدح و هجو و نظاير آنها بازمانده که اهميت منظومه‌هاى يادشده را ندارد.
   سبک و شيوه وحشى
ارزش وحشى در آن است که مضمون‌ها و نکته‌هاى شاعرانهٔ دقيق و هم‌چنين احساس‌ها و عاطفه‌هاى رقيق و نازک خيالى‌ها و نازک‌دلى‌هاى خود را که بدان‌ها شهرت يافته، با زبانى بسيار ساده، نزديک به زبان تخاطب بيان مى‌کند و گاه چنان است که گوئى سخن روزانهٔ خود را مى‌گويد. وى سعى دارد انديشه‌هاى لطيف خود را همراه با عواطف گرم با زبان ساده و پر از صدق بازگويد تا بتواند به‌واقع بيان‌کنندهٔ سوزها و سازها و حال‌ها و رازهاى خود باشد؛ و به‌همين سبب است که مثنوى‌ها و غزل‌هاى او پر از نکته‌هاى دلپذير و مضمون‌ها و فکرهاى تازه گرديد و مخصوصاً غزل‌هايش چنان با احساس‌هاى حاد و سوزنده همراه شده که گاه به اخگرهائى سوزان شباهت يافته است. توجه به صنعت‌ها و آرايش‌هاى لفظى نيز در آئين سخنورى وحشى ستوده نمى‌بود مگر آنکه نسج کلام اقتضا کرده باشد.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
رستم , محمد رضاساکت , دانشگاه پیام نور فارس , شورای شهر یزد , سمندر , انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی , واژگونی مینی بوس گردشگران آلمانی , زیر 21 سال , تسیهلات 300 میلیونی , نشست سران بیست , پاییز امسال , نجات مسافران , پله های موفقیت , فقهی , نیروگاه خورشیدی , ساخت و ساز بدون مجوز , سلمانشهر، , سیریک , ابوعزارئیل , مگنت , ارتباط مردمی , بازنشستگی ناگهانی فرماندهان استان خوزستان , خوک , برنامه پیاده آمده ایم , تقویم شیعه , پیشگیری جرم , برداشت خربزه , روح القدس , آحاد ملت و مسئولین , پلاتوهای تمرین , کاتالیست , سارقین خودرو و مغازه , رقابت های گرند پری , 393 تن شکر , محسنی نسب , جان دیویس , خانواده ایرانی , اعطای کمک مالی به یونان , سلول‌های عصبی , خیارشور , ترمیناتور 2: روز داوری , کرمانی مقدم , شهر ابی , سلامت مادر , بازار بازار , اپتیما , زندان شدگان , توییت , حنا عیسی , بیماری هایی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / راهنمای جامع اقتصاد کلان (اصول علم اقتصاد 2) (رشته مدیریت، حسابداری، اقتصاد و سایر رشته‌ها) , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش علوم در مدارس ابتدایی , سیاسی / جهان / چین و سیاست‌های راهبردی , بانک اطلاعاتی کتاب / بهینه‌سازی مصرف سوخت در سیستم‌های حرارت مرکزی , بانک اطلاعاتی کتاب / دختر فراری , علمی و آموزشی / کشاورزی و شیلات / آشنایی با گیاهان / دنیای شگفت انگیز قارچ ها , علم و زندگی / نجوم / سیارات / مریخ می خندد , نشریات و مطبوعات / علمی ـ اطلاع‌رسانی / فصلنامه قبسات / قبسات ـ سال سیزدهم، شماره ۴۷، بهار ۱۳۸۷ , بانک اطلاعاتی کتاب / پاسخ به سوالات قضایی مربوط به دادسرا , بانک اطلاعاتی کتاب / سلول 18 , بانک اطلاعاتی کتاب / شعر امریکای لاتین در قرن بیستم , فرهنگ و جامعه / ادیان و مذاهب / معرفی کتاب / زن در مسیحیت , بانک اطلاعاتی کتاب / قصه‌های سرزمین اشباح: دستیار یک شبح , بانک اطلاعاتی کتاب / New interchange English for international communication 1: workbook , بانک اطلاعاتی کتاب / آذرخشی دیگر از آسمان کربلا: مجموعه سخنرانی‌های استاد محمدتقی مصباح یزدی , بانک اطلاعاتی کتاب / کنکور فنی حرفه‌ای ـ کاردانش امور زراعی و باغی در آزمون کاردانی پیوسته , بهداشت و درمان / بهداشت روان / روانشناسی ـ تحقیق و پژوهش / بررسی میزان همه گیر شناسی اضطراب امتحان و رابطه خود – کارآمدی و جایگاه مهار با آن با توجه به متغیر هوش , بانک اطلاعاتی کتاب / آشنایی مقدماتی با ژیمناستیک , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه مقالات و سخنرانیهای همایش پنجاه سال برنامه ریزی توسعه در ایران: مباحث کلان, توسعه و نظام ... , بانک اطلاعاتی کتاب / شیمی (1): معلم‌یار سال اول دبیرستان ,

برخی منابع مهم خبری
bazarnews.ir بازارنیوز , plus.ir تی وی پلاس , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , tarafdari.ir طرفداری , persiankhodro.com پرشین خودرو , ut.ac.ir دانشگاه تهران , otaghpress.com اتاق‌پرس , zanefarda.ir زن فردا , musicema.com موسیقی ما , vista.ir اخبار روز , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , jamaran.ir جماران , karyab.net کاریاب , bananews.ir بنا , peymane.ir پیمانه , baztaab.com بازتاب امروز , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , hhnews.ir حوزه هنری , banoo1.com بانو , asianews.ir روزنامه آسیا , chtn.ir میراث آریا , tajrobehmag.com تجربه , bmi.ir بانک ملی , armandaily.ir روزنامه آرمان , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , webshahr.org وب شهر , naftnews.net نفت , vetnews.ir وت نیوز , parsfootball.com پارس فوتبال , 3nasl.com سه نسل ,



وبگردی
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
گروگان‌گیر مشهدی با شلیک گلوله از پای درآمد/ فیلم
گروگان‌گیر مشهدی با شلیک گلوله از پای درآمد/ فیلم - ساعتی پیش پلیس مشهد در خیابان امام رضا (ع)، حوالی میدان بیت المقدس (فلکه آب) به فردی مظنون شد و فصد بازداشت او را داشت که این فرد برای جلوگیری از بازداشت اش یک صاحب مغازه را گروگان گرفت.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم - علی ضیاء مجری برنامه فرمول یک درباره بحث‌های پیش آمده پیرامون عکس‌های آزاده نامداری صحبت کرده است.
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم - آزاده نامداری به انتشار تصاویر بی حجابش واکنش نشان داد
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
پربازدیدها