چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۴ / Wednesday, 2 September, 2015

محتشم کاشانی

شمس‌الشعرا کمال‌الدين محتشم کاشانى پسر خواجه ميراحمد از خاندانى متمکن در کاشان به‌وجود آمد که اصلش از نراق بود. محتشم مانند معاصر خود خواجه ثنائى بازرگان‌زاده‌اى بود که در آغاز جوانى کار پدر را دنبال مى‌کرد و سپس از کار دست باز داشت و شاعرى را شغل شاغل خود ساخت و در اين فن شاگردى مولانا صدقى استرآبادى اختيار کرد، و با شاعران عهد خويش مانند حيرتى تونى، حالى گيلانى، مجاهدالدين خوانسارى، امير شمس‌الدين محمد کرمانى، ميرزا سلمان جابرى اصفهانى (از بزرگان دولت صفوى)، ضميرى اصفهانى و وحشى بافقى و ديگران رابطه داشته و با آنان مشاعره و مکاتبه مى‌نموده است، و اگرچه زندگانى را با بازرگانى آغاز کرده بود ليکن به زودى با استفاده از مهارت خود در شعر ثروتى اندوخت و زندگى پرجلالى ترتيب داد.
محتشم در اصل و بنياد شاعرى خود قصيده‌سرائى مداح بود و پادشاهان و بزرگانى را مانند شاه‌تهماسب صفوى، غياث‌الدين مير ميران حاکم يزد، پسران شاه تهماسب و نيز در همان حال پادشاهان جزء دکن و جلال‌الدين اکبر و امثال آنان را مدح مى‌گفت و قصيده‌هائى در ستايش آنان مى‌فرستاد.
اما شهرت عمدهٔ محتشم در ساختن شعر مذهبى او است، خاصه در رثاء اهل‌بيت. در علت اشتغال محتشم بدين‌گونه شعر نوشته‌اند که روزى قصيده‌اى در مدح تهماسب صفوى و شاهزاده پريخان خانم فرستاد ولى شاه پس از شنيدن آن 'فرمودند که من راضى نيستم که شعرا زبان به‌مدح و ثناى من آلايند، قصايد در شأن شاه ولايت پناه و ائمهٔ معصومين عليهم‌السلام بگويند، صله اول از ارواح مقدسهٔ حضرات و بعد از آن از ما توقع نمايند...'
محتشم در عهد خود از شاعران نام‌آور و محل احترام و توجه بود و چندتن از شاعران معروف زمان شاگرد او بوده‌اند مثل ميرتقى‌الدين کاشانى صاحب تذکرهٔ مشهور خلاصةالافکار و نوعى خبوشانى و مظفرالدين حسرتى و ظهورى ترشيزى. ميرتقى‌الدين مجموعهٔ اثرهاى استادش محتشم را در پنج کتاب شعر و دو کتاب آميخته از پيوسته و پراکنده فراهم آورد بدين‌گونه: ۱. صبائيه گردآمده از شعرهاى دوران نورسى گوينده، ۲. شبابيه از عهد جوانى، ۳. شيبيه از زمان پيرى، ۴. جلاليه آميخته‌اى از پيوسته و پراکنده، ۵. نقل عشاق آميخته‌اى از پيوسته و پراکنده، ۶. ضروريات در بردارندهٔ ماده تاريخ‌ها، ۷. معميات. جلاليه و نقل عشاق را محتشم به‌هنگام آشفتگى و شيدائى در عشق دو تن از معشوقان خود نوشت و هر دو با نثرى شاعرانه و پر از تعبيرات اديبانه و همراه با غزل‌هاى عاشقانه است.
مرگ محتشم به‌سال ۹۹۶ روى داد و مقبره‌اش در کاشان برپا است.
   سبک و روش محتشم
محتشم در شعر و نثر پيرو استادان پيشين است و چنان است که مى‌خواهد شيوهٔ شاعران پيش از سدهٔ هشتم را در قصيده‌هاى خود تجديد کند و اگرچه در بعضى از بيت‌ها چنانکه بايد از عهدهٔ اين پيروى برنيامده ولى در بسيارى ديگر گام‌هاى خود را به قدم‌هاى استوار آنان نزديک ساخته است. وى قصيده‌هاى خود را بيشتر در جواب استادان گذشته، حتى انورى سروده و گاه پاى دعوى را فراتر از حد خود نهاده و استاد ابيورد را ريزه‌خوار خوان معنى خويش پنداشته است؛ و به‌علت همين اقتفاء استادان قديم دربارهٔ محتشم نوشته‌اند که 'صنايع و بدايع شعرى که در اشعار وى مندرج است در کلام هيچ‌يک از اقران وى يافته نمى‌شود. به اتفاق کلامش پرطمطراق واقع شده اگرچه پاره‌اى غزل‌هايش به‌واسطهٔ بعضى چيزها عذوبت ندارد اما قصايدش همگى در کمال متانت و جودت است و صاحب عياران دارالملک سخنورى او را خاقانى ثانى گفته‌اند' و پيدا است که اين مبالغه دربارهٔ محتشم نه از باب استحقاق او است بلکه به نسبت با اهل زمان مرتبهٔ وى را چندين بالا برده‌اند و او حتى در قصيده‌سرائى هم نتوانست همتراز وى شاعران قصيده‌گوى نيمهٔ دوم سدهٔ هشتم و اول‌هاى سدهٔ نهم باشد. و اما اينکه غزل‌هايش را نپسنديده‌اند گويا به‌سبب توجهى باشد که او در آنها به الفاظ و آرايش‌هاى ظاهرى آنها کرده است.
محتشم در ساختن ماده تاريخ و مرثيه و منقبت در عهد خود و بعد از آن مشهور بود. دوازده بند او در مرثيهٔ حسين‌بن على (ع) و واقعهٔ کربلا از منظومه‌هاى معروفى است که تا زمان ما در مجلس‌هاى عزاى آن امام زبانزد مرثيه‌خوانان و روضه‌خوانان و به‌قول آذر 'در اکثر بلاد اسلام بين‌الخاص و العام مشهور است' .
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بهروز , محافظ هاشمی رفسنجانی , پزشکان زیر میز بگیر , ژله تخم شربت , نیاوران، , ماسک موز , مقامات اماراتی , کم اراده , رقابت‌های بین‌المللی کشتی فرنگی , کم رنگ , جمعیت معتادان , جایزه بهترین مدافع , بندرلافت , خوردن سحری , دلفارد , زندان اسکندر , کار، , اتمر , ازفریضه , تا کارخانه‌داری ,

مقالات پربیننده امروز
فرهنگ و جامعه / ادبیات و شعر / شعر / پنداشت هایی درباره ی شعر , بانک اطلاعاتی کتاب / دانشگاه و انتخابی آگاهانه: رشته فیزیک , بانک اطلاعاتی کتاب / اطلاعات عمومی برای نوجوانان , نشریات و مطبوعات / هنر / ماهنامه سوره / سوره - شماره ۴، شهریور و مهر ۱۳۸۲ , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب مجموعه نکات ادبیات فارسی - عربی - دین و زندگی - زبان انگلیسی - فیزیک - فلسفه , علوم انسانی / کتابداری و اطلاع‌رسانی / تولید سیاهه‌های مبتنی بر وب از نشریات الکترونیکی بدون ایجاد کار اضافه , بانک اطلاعاتی کتاب / فصل پنجم , خانه و خانواده / آشپزی / دلمه و کوفته و کوکو / کوکوی سیب زمینی با تن ماهی , بانک اطلاعاتی کتاب / پیروزی افکار هدفمند: میانبری برای یافتن یک زندگی موفق , فرهنگ و جامعه / گاه‌شمار / گاه‌شمار تاریخ ـ میلادی / ۷ خرداد ـ ۲۸ می ـ پایان دوره تاریخی قرون وسطا , اقتصاد و بازرگانی / توسعه و رشد اقتصادی / خصوصی‌سازی / خصوصی‌سازی یا توسعه بخش خصوصی , سیاسی / دیپلماسی / اروپا / اقدام مشترک بولیوی و ونزوئلا , بانک اطلاعاتی گردشگری / چشمه قینرجه ، مشگین شهر , بانک اطلاعاتی کتاب / فال حافظ (2) , بانک اطلاعاتی کتاب / حسنی یه دسته گل می‌شه , بانک اطلاعاتی کتاب / گزینه‌های برتر عربی: کنکور عمومی تمام رشته‌ها , سیاسی / دیپلماسی / عربستان سعودی / وحشت سران مرتجع عرب از موج بیداری اسلامی در منطقه , بانک اطلاعاتی کتاب / درس ‌آزمون (2) پیش‌دانشگاهی (عمومی) , بانک اطلاعاتی کتاب / رایانه‌کار درجه 2 , اقتصاد و بازرگانی / بازاریابی / مصرف کنندگان / اثر فرهنگ در رفتار خرید مصرف کننده ,



دستگیری رامبد جوان برای خرید مواد مخدر / دوربین مخفی - ماشین آقای رامبد جوان مجری برنامه خندوانه تو این دوربین مخفی به خاطر داشتن مواد مخدر توقیف میشود و ...
حضور یک معتاد کارتن خواب در نشست خبری - در خلال این برنامه یک معتاد بی سرپناه برای مواجه مستقیم با مسولان به استودیو شبکه خبر هدایت شد. وی اعلام کرد تاکنون ۵ بار به کمپ ترک اعتیاد رفته اما به دلیل نبود کار و انگیزه زندگی مجددا گرفتار اعتیاد شده است.
کشف ضدانقلاب جدید توسط آقای وزیر ! - این روزها وزیر صنعت و خودروسازان در حالی بر طبل توخالی گرانی خودرو می‌کوبند و ضد انقلاب را منشاء نارضایتی‌ها از قیمت و کیفیت خودروها عنوان می‌کنند که افراد زیادی به دلیل پایین بودن کیفیت خودروهای صفر برای خرید دست نگه داشته‌اند و همین مسئله باعث انباشت خودرو در پارکینگ‌های خودروسازان شده است.
گلزار و آمیتاباچام در روی جلد مجله / عکس - این روزها شایعاتی در مورد بازی محمد رضا گلزار هنرپیشه صاحب نام کشورمان در یک فیلم مشترک هندی ایرانی منتشر شده است که هنوز مشخص نیست که این طرح به کجا می انجامد.در همین حال محمد رضا گلزار در یک اقدام پیش دستانه عکسی منتشر کرده است که یکی از طرفدارانش ساخته و اورا کنار آمیتا باچان بر روی یک مجله ساختگی نشان می دهد....
«تعبیر وارونه یک رویا» و تحقیر سیستم اطلاعاتی ایران - برای چنین کارهایی باید هنرمندانی آستین بالا بزنند که شاید به رنگ ارغوان ها را ساخته اند! کسانی که این گفتمان را خوب فهم کرده اند؛ به اجزای آن مسلط هستند و دغدغه های آن را درک می کنند! با همه احترام به کارگردانانی که نبردهای اطلاعاتی را در حد بازی دزد و پلیس می دانند، بهتر است آنان همان دزد و پلیس ها را بسازند!
«لیلا» بدبخت‌تر از «ستایش» - «تنهایی لیلا» سریالی است که زن ایرانی را موجودی منفعل به تصویر می‌کشد. از صدر اسلام تا همین امروز زنان فعال در جامعه در کسوت‌های مختلف، عامل پویای جامعه اسلامی - ایرانی بوده‌اند.
مرحوم بیت‌الله عباسپور در مسابقات جهانی / فیلم - قهرمان پرورش اندام ایران شامگاه سه‌شنبه سوم شهریورماه 1394 و پس از ماه‌ها رنج ناشی از بیماری، در بیمارستان آتیه تهران درگذشت. این ویدئو، فیگورهای عباسپور را در مسابقات پروش اندام IFBB 2012 نمایش می‌دهد.
خاطرات تکان دهنده احمدی مقدم از دستورات احمدی نژاد - احمدی نژاد گفت: «بروید رئیس دولت اصلاحات و بقیه را دستگیر کنید و شر همه را کم کنید» ، گفتم: «مرد حسابی! چه می‌گویی؟ می‌روی می‌گویی خس و خاشاک و آت و آشغال، و حالا می‌گویی بگیرید ببرید و تمام»؟
باز کردن قفل پژو ساخت ایران در یک ثانیه / فیلم - ویدئویی که توسط منبعی ناشناس در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، یک مرد را نشان می‌دهد که با استفاده از پیچ‌گشتی و چاقو، درها و صندوق‌عقب محصولات پژو ساخت ایران را به راحتی و در عرض مدت یک ثانیه باز می‌کند. دوباره قفل هم میکند !
آقازاده معاون احمدی نژاد در استخر! / عکس - عکس سلفی کیان علی آبادی فرزند محمد علی آبادی از حلقه اول احمدی نژاد
استفاده از زنان در تبلیغات خودروهای ایرانی / تصاویر - این روزها که در شبکه های اجتماعی و رسانه ها صحبت از عدم خرید خودرو به خصوص خودروی صفر است، برخی تصاویر نیز گوشی به گوشی می شود که تبلیغ خودروی ایران خودرو است.
گفت و گو با سه مادر معتاد به شیشه در حاشیه بزرگراه - مرجان مادر دو تا سه قلو است که با تمام استعدادهای عجیب و غریبش ته یک بن بست دست و پا می زند. نسرین که همین چند وقت پیش برای ترک اعتیاد به کمپ رفت اما نتوانست دوام بیاورد.
اولین عکس منتشر شده از گلاره عباسی و همسرش - گلاره عباسی بتازگی ازدواج کرده است. در مراسم رونمایی از نخستین فیلم نرگس آبیار برای اولین بار گلاره عباسی به همراه همسرش در انظار ظاهر شد.
گزارش تصویری از اکران فیلم نرگس آبیار - مراسم رونمايى از فيلم " اشيا از آنچه در آينه مى بينيد به شما نزديكترند" به كارگردانى نرگس آبيار با حضور عوامل فيلم و جمعى از هنرمندان در موزه سينما برگزار شد.
جنجال پوشش بازیگران زن تئاتر پینوکیا / تصاویر - نمایشی که از 15 مرداد اجرایش درسالن ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر آغاز شده بود، پس از سه روز اجرا توقیف شد. در این نمایش بازیگرانی چون پرستو گلستانی، محمد صادق ملک (ملکی )، محمد نادری، بهروز پناهده، پوریا رحیمی سام، شهره سلطانی به ایفای نقش پرداختند.
گزارشی از ایران که در اسراعیل پخش شد / فیلم - کانال ۱۰ تلویزیون رژیم صهیونیستی که در خاک فلسطین اشغالی پخش می‌شود به تازگی مستندی با عنوان «نگاهی از داخل ایران» را در اختیار مخاطبان خود قرار داده است.
رونمایی از عطر لیلا اوتادی ! / تصاویر - پيشنهادشون براى توليد عطر به نام من براى طرفداران عزيزم رو پذيرفتم، اينكه پيش توليد و توليد عطرها با دو رايحه كاملا متفاوت و ديزاين جذاب يكسال بطول انجاميد،حساسيت من براى هرچه بهتر شدن عطرها و دقت نظر و جلسات متمادى با شركت بود،
فقیهه سلطانی و رویا نونهالی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
فیلم/ لحظه بلعیدن خدمه توسط موتور هواپیما - هواپیمایی قاتل از کار درآمد و خدمه پرواز را به شکل فجیعی به قتل رساند.
پربازدیدها
اگر طراح گریم نبود ... - عقربه‌های ساعت عدد سه صبح را نشانه گرفته است. شهرک سینمایی غزالی خلوت است و تنها افرادی که مسئولیت سینه موبیل را به‌عهده دارند دیده می‌شوند. این واژه بارها در ...
چرا کتاب در حال حذف شدن است؟ - نجفقلی حبیبی می‌گوید: در حال حاضر کتاب به عنوان وسیله‌ای برای ارتقای سطح دانش، آگاهی و علم تقریبا از زندگی نسل جدید در حال خارج شدن است.
خوب و بد شناسه‌دار شدن پوشاک خارجی - در نهایت پس از گمانه‌زنی‌های مختلف درباره راهکار کاهش قاچاق پوشاک در کشور، وزیر صنعت، معدن و تجارت در نشست خبری خود سیستم کدگذاری روی کالاهای وارداتی را تایید کرد.
خدمات 3بیمارستان برای فرهنگیان رایگان شد - معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش از راه‌اندازی مرکز ارجاع فرهنگیان در هفته آتی خبر داد و گفت: کلیه خدمات در سه بیمارستان و مرکز درمانی تخصصی تهران برای فرهنگیان رایگان می‌شود.
شبکه سحر24 ساعته می‌شود - در عصری که رسانه‌های دنیا با برخورداری از آخرین فناوری‌ها، به‌دلیل قدرت نفوذ بالایشان، تأثیرات بلندمدت، تدریجی و حتی غیرمستقیم و نامحسوس روی مخاطبان می‌گذارند، سخن گفتن از رسانه‌هایی به ...
مدیر شبکه تهران انتخاب شد - معاون سیما در حکمی احسان کاوه را به عنوان مدیر شبکه تهران سیما معرفی کرد.
قاریان‌پور، مدیر جدیدصداوسیمای کیش - رئیس سازمان صدا و سیما به پیشنهاد معاون امور مجلس و استان‌های رسانه ملی، محمد قاریان‌پور را برای مدت سه سال به سمت مدیرکل صدا و سیمای مرکز کیش منصوب ...
خطرناکترین مجرم فارس به دام افتاد دستگیری «مرد ژله‌ای» پس از تعرض به 14 زن - فرمانده نیروی انتظامی فارس با اعلام خبر دستگیری «مرد ژله‌ای» گفت: این پرونده یکی از تخصصی‌ترین پرونده‌های نیروی انتظامی در فارس بوده که روز گذشته با تلاش مامورین انتظامی متهم ...
واژه "غیرانتفاعی" از نام دانشگاهها حذف شد - معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از حذف واژه "غیرانتفاعی" از عنوان موسسات آموزش عالی و دانشگاه‌های غیردولتی و غیرانتفاعی خبر داد.
کشتی، تنهاتر از «لیلا»! - تصمیم سازمان صدا و سیما برای عدم پخش زنده تمامی رقابت‌های کشتی‌گیران ایران در مسابقات جهانی آمریکا، با توجه به حساسیت بالای این رقابت‌ها اقدامی تعجب‌برانگیز است.