شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۴ / Saturday, 13 February, 2016

محتشم کاشانی


شمس‌الشعرا کمال‌الدين محتشم کاشانى پسر خواجه ميراحمد از خاندانى متمکن در کاشان به‌وجود آمد که اصلش از نراق بود. محتشم مانند معاصر خود خواجه ثنائى بازرگان‌زاده‌اى بود که در آغاز جوانى کار پدر را دنبال مى‌کرد و سپس از کار دست باز داشت و شاعرى را شغل شاغل خود ساخت و در اين فن شاگردى مولانا صدقى استرآبادى اختيار کرد، و با شاعران عهد خويش مانند حيرتى تونى، حالى گيلانى، مجاهدالدين خوانسارى، امير شمس‌الدين محمد کرمانى، ميرزا سلمان جابرى اصفهانى (از بزرگان دولت صفوى)، ضميرى اصفهانى و وحشى بافقى و ديگران رابطه داشته و با آنان مشاعره و مکاتبه مى‌نموده است، و اگرچه زندگانى را با بازرگانى آغاز کرده بود ليکن به زودى با استفاده از مهارت خود در شعر ثروتى اندوخت و زندگى پرجلالى ترتيب داد.
محتشم در اصل و بنياد شاعرى خود قصيده‌سرائى مداح بود و پادشاهان و بزرگانى را مانند شاه‌تهماسب صفوى، غياث‌الدين مير ميران حاکم يزد، پسران شاه تهماسب و نيز در همان حال پادشاهان جزء دکن و جلال‌الدين اکبر و امثال آنان را مدح مى‌گفت و قصيده‌هائى در ستايش آنان مى‌فرستاد.
اما شهرت عمدهٔ محتشم در ساختن شعر مذهبى او است، خاصه در رثاء اهل‌بيت. در علت اشتغال محتشم بدين‌گونه شعر نوشته‌اند که روزى قصيده‌اى در مدح تهماسب صفوى و شاهزاده پريخان خانم فرستاد ولى شاه پس از شنيدن آن 'فرمودند که من راضى نيستم که شعرا زبان به‌مدح و ثناى من آلايند، قصايد در شأن شاه ولايت پناه و ائمهٔ معصومين عليهم‌السلام بگويند، صله اول از ارواح مقدسهٔ حضرات و بعد از آن از ما توقع نمايند...'
محتشم در عهد خود از شاعران نام‌آور و محل احترام و توجه بود و چندتن از شاعران معروف زمان شاگرد او بوده‌اند مثل ميرتقى‌الدين کاشانى صاحب تذکرهٔ مشهور خلاصةالافکار و نوعى خبوشانى و مظفرالدين حسرتى و ظهورى ترشيزى. ميرتقى‌الدين مجموعهٔ اثرهاى استادش محتشم را در پنج کتاب شعر و دو کتاب آميخته از پيوسته و پراکنده فراهم آورد بدين‌گونه: ۱. صبائيه گردآمده از شعرهاى دوران نورسى گوينده، ۲. شبابيه از عهد جوانى، ۳. شيبيه از زمان پيرى، ۴. جلاليه آميخته‌اى از پيوسته و پراکنده، ۵. نقل عشاق آميخته‌اى از پيوسته و پراکنده، ۶. ضروريات در بردارندهٔ ماده تاريخ‌ها، ۷. معميات. جلاليه و نقل عشاق را محتشم به‌هنگام آشفتگى و شيدائى در عشق دو تن از معشوقان خود نوشت و هر دو با نثرى شاعرانه و پر از تعبيرات اديبانه و همراه با غزل‌هاى عاشقانه است.
مرگ محتشم به‌سال ۹۹۶ روى داد و مقبره‌اش در کاشان برپا است.
   سبک و روش محتشم
محتشم در شعر و نثر پيرو استادان پيشين است و چنان است که مى‌خواهد شيوهٔ شاعران پيش از سدهٔ هشتم را در قصيده‌هاى خود تجديد کند و اگرچه در بعضى از بيت‌ها چنانکه بايد از عهدهٔ اين پيروى برنيامده ولى در بسيارى ديگر گام‌هاى خود را به قدم‌هاى استوار آنان نزديک ساخته است. وى قصيده‌هاى خود را بيشتر در جواب استادان گذشته، حتى انورى سروده و گاه پاى دعوى را فراتر از حد خود نهاده و استاد ابيورد را ريزه‌خوار خوان معنى خويش پنداشته است؛ و به‌علت همين اقتفاء استادان قديم دربارهٔ محتشم نوشته‌اند که 'صنايع و بدايع شعرى که در اشعار وى مندرج است در کلام هيچ‌يک از اقران وى يافته نمى‌شود. به اتفاق کلامش پرطمطراق واقع شده اگرچه پاره‌اى غزل‌هايش به‌واسطهٔ بعضى چيزها عذوبت ندارد اما قصايدش همگى در کمال متانت و جودت است و صاحب عياران دارالملک سخنورى او را خاقانى ثانى گفته‌اند' و پيدا است که اين مبالغه دربارهٔ محتشم نه از باب استحقاق او است بلکه به نسبت با اهل زمان مرتبهٔ وى را چندين بالا برده‌اند و او حتى در قصيده‌سرائى هم نتوانست همتراز وى شاعران قصيده‌گوى نيمهٔ دوم سدهٔ هشتم و اول‌هاى سدهٔ نهم باشد. و اما اينکه غزل‌هايش را نپسنديده‌اند گويا به‌سبب توجهى باشد که او در آنها به الفاظ و آرايش‌هاى ظاهرى آنها کرده است.
محتشم در ساختن ماده تاريخ و مرثيه و منقبت در عهد خود و بعد از آن مشهور بود. دوازده بند او در مرثيهٔ حسين‌بن على (ع) و واقعهٔ کربلا از منظومه‌هاى معروفى است که تا زمان ما در مجلس‌هاى عزاى آن امام زبانزد مرثيه‌خوانان و روضه‌خوانان و به‌قول آذر 'در اکثر بلاد اسلام بين‌الخاص و العام مشهور است' .
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
وبگکردی , جامعه فرهنگی , نظامیان داعش , روابط افراد , روزنامه کلید , پاتل , جلسه شورای ‌اداری , انتشارات افراز , هایدرپنیکس , تانیاهو , استان جنوبی ترکیه , الصحاف , قیمت آنلاین تلفن همراه , زیارت مزار , واجدشرایط , ورود سرمایه گذار خارجی , رضوانی موتورز , دیلقاش عیسی , یونسک , املاک مسکونی , امید ایران , ماجراهای قلقلی , ضرورت رعایت , سازمان مللل , آژانس حسابرسی , بزرگان دین , نگاه تجاری , گزارش روز سوم , مسابقات هندبال ساحلی , عروسک انسان نما , اعدام در عربستان , جنوب غرب تهران , پولوتونیوم , نتایج ضعیف , پروفسور دیوید ری گریفین , میگرن , دولت نهم و رژیم صهیونیستی , داعشتروریست , مورچه ها , پسر برادر ابوبکر البغدادی , دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام , مشتریان خودرو , تاریخ فوتبال ایران , کاروان اسرا , درون چمدان , بازده انرژی , نایب رئیس فیفا , شورای امور , گریه نوزاد , عملیات راه سازی ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / یار قدوسان 'نگاهی به زندگی شهید آیت‌الله علی قدوسی' , بانک اطلاعاتی کتاب / محیط زندگی و احوال و اشعار رودکی , بانک اطلاعاتی کتاب / مطالعات فرهنگی درباره‌ی فرهنگ عامه , نشریات و مطبوعات / علمی ـ اطلاع‌رسانی / ماهنامه علوم زمین و معدن / علوم زمین و معدن ـ سال سوم، شماره ۳۶، فروردین ۱۳۸۸ , بانک اطلاعاتی کتاب / منتخب مفاتیح‌الجنان: درشت خط با علامت وقف: بانضمام پنج دعای بسیار مهم از مهج‌الدعوات سیدبن طاووس (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / نمایشنامه 77/6/31 , اجتماعی / خانه و خانواده / دکوراسیون / حرکت به سوی دکوراسیون مدرن , بانک اطلاعاتی کتاب / معجزات حضرت امیر (ع) , بهداشت / بهداشت و زیبایی / مو / ریزش مو بعد از زایمان , بانک اطلاعاتی کتاب / ریاضیات و کاربرد آن در مدیریت: همراه با مسائل حل شده و پرسشهای چهارگزینه‌ای کارشناسی ارشد با پاسخ تشریحی , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / نویسنده / محمدرضا بایرامی , بانک اطلاعاتی کتاب / ترجمه کامل الزیارات , علم و زندگی / علوم پایه / فیزیك / اثر انگشت , بانک اطلاعاتی کتاب / غرق در نور , دین و اندیشه / دین و مذهب / دین و فرهنگ / قمــه زنی خرافه یا واقعیت؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / زمزمه عشق: مدح و ثنای ائمه معصومین (ع): مجموعه میلادیه‌ها و سرودهای حضرات چهارده معصوم (ع) , شخصیت‌ها / علمی / حکیم / سیداحمد بن سیدمحمد حسنی یزدی اردکانی , بانک اطلاعاتی کتاب / باغ تنهایی (یادنامه سهراب سپهری) , فرهنگی و هنری / سینما / بازیگر / گفتگو با پنه لوپه کروز , هنر / هنرهای تصویری و نمایشی / سینما / اهمیت ایده های درخشان ,

برخی منابع مهم خبری
cinemanegar.com سینما نگار , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , hengamnews.com هنگام‌نیوز , iccim.ir اتاق بازرگانی , jadidonline.com جدید آنلاین , karmandnews.ir کارمند , estekhdam.com استخدام , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , teyf.ir طیف , eranico.com ارانیکو , aryanews.com آریا , bamdadonline.com بامداد , mehrnews.com خبرگزاری مهر , 24onlinenews.ir 24 , ساخت و ساز , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , irankhabar.ir ایران خبر , shafaf.ir شفاف , 9day.ir 9 دی , taraznews.com تراز نیوز , safirnews.com سفیر , imna.ir ایمنا , salamatnews.com سلامت نیوز , fc-perspolis.com پرسپولیس , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , asreazadi.com عصر آزادی , vatanonline.ir وطن , bashgah.net باشگاه اندیشه , taghribnews.ir تقریب , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا ,



وبگردی
از فایل صوتی آقای مدیر تا مورد عجیب شهرزاد - خانم میرقلی‌خان برحسب وظیفه خطیری که برعهده داشت، گزارش‌هایی مبنی‌بر حیف‌ومیل بی‌جهت بودجه سازمان به ریاست رسانه ملی ارسال کرد. اسراف بیت‌المال در برخی بخش‌های سازمان و ناکارآمدی مدیریت اموال توسط برخی! خاطر افرادی را که از قِبَل این اموال ارتزاق می‌کردند، مکدر کرد».
خلاصه اختتامیه جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، عصر امروز پنجشنبه با حضور علي جنتی وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برج ميلاد تهران برگزار شد.
پشت صحنه اختتامیه / اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ - هیچ کس اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ در پشت صحنه را ندید/انفجار در برج میلاد به افتخار عالیجناب پرویز پرستویی/بوسه های ناتمام نوید محمدزاده به تماشاگران/ویدیویی از اتفاقات هیجان انگیز پشت صحنه اختتامیه جشنواره فیلم فجر
اینجا قم است / راهپیمایی 22 بهمن - بخشی از راهپیمایان قم در خیابان صفائیه،‌‌ همان خیابانی که دفتر اکثریت علما و مراجع تقلید در آن خیابان قرار دارد، به یکباره با یک کارناوال روبرو شدند که گفته می‌شد کارناوال نمادین تفنگداران آمریکایی است که اخیرا در خلیج فارس دستگیر و سپس آزاد شدند.
روش عجیب پخش کنسرت از رسانه ملی! - شبکه دو سیما همزمان با پخش کنسرت سالار عقیلی، تصویر نوازندگان را محو کرد!
مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، عصر امروز پنجشنبه ۲۲ بهمن ماه با حضور علي جنتي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برج ميلاد تهران برگزار شد.
شب مهمانی خصوصی ستاره های سینما - در شب مهمانی خصوصی ستاره های سینمای ایران در هتل مشهور پایتخت، بغض بازیگر زن روی فرش قرمز ترکید/تصاویری داغ از پشت صحنه مراسم پر اتفاق تجلیل از کاندیدهای سیمرغ جشنواره فیلم فجر
کیمیا : تاوان اعتقادم را دادم ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
گفتگو با آزاده نامداری متفاوت ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
پربازدیدها