شنبه ۱۳ تیر ۱۳۹۴ / Saturday, 4 July, 2015

محتشم کاشانی

شمس‌الشعرا کمال‌الدين محتشم کاشانى پسر خواجه ميراحمد از خاندانى متمکن در کاشان به‌وجود آمد که اصلش از نراق بود. محتشم مانند معاصر خود خواجه ثنائى بازرگان‌زاده‌اى بود که در آغاز جوانى کار پدر را دنبال مى‌کرد و سپس از کار دست باز داشت و شاعرى را شغل شاغل خود ساخت و در اين فن شاگردى مولانا صدقى استرآبادى اختيار کرد، و با شاعران عهد خويش مانند حيرتى تونى، حالى گيلانى، مجاهدالدين خوانسارى، امير شمس‌الدين محمد کرمانى، ميرزا سلمان جابرى اصفهانى (از بزرگان دولت صفوى)، ضميرى اصفهانى و وحشى بافقى و ديگران رابطه داشته و با آنان مشاعره و مکاتبه مى‌نموده است، و اگرچه زندگانى را با بازرگانى آغاز کرده بود ليکن به زودى با استفاده از مهارت خود در شعر ثروتى اندوخت و زندگى پرجلالى ترتيب داد.
محتشم در اصل و بنياد شاعرى خود قصيده‌سرائى مداح بود و پادشاهان و بزرگانى را مانند شاه‌تهماسب صفوى، غياث‌الدين مير ميران حاکم يزد، پسران شاه تهماسب و نيز در همان حال پادشاهان جزء دکن و جلال‌الدين اکبر و امثال آنان را مدح مى‌گفت و قصيده‌هائى در ستايش آنان مى‌فرستاد.
اما شهرت عمدهٔ محتشم در ساختن شعر مذهبى او است، خاصه در رثاء اهل‌بيت. در علت اشتغال محتشم بدين‌گونه شعر نوشته‌اند که روزى قصيده‌اى در مدح تهماسب صفوى و شاهزاده پريخان خانم فرستاد ولى شاه پس از شنيدن آن 'فرمودند که من راضى نيستم که شعرا زبان به‌مدح و ثناى من آلايند، قصايد در شأن شاه ولايت پناه و ائمهٔ معصومين عليهم‌السلام بگويند، صله اول از ارواح مقدسهٔ حضرات و بعد از آن از ما توقع نمايند...'
محتشم در عهد خود از شاعران نام‌آور و محل احترام و توجه بود و چندتن از شاعران معروف زمان شاگرد او بوده‌اند مثل ميرتقى‌الدين کاشانى صاحب تذکرهٔ مشهور خلاصةالافکار و نوعى خبوشانى و مظفرالدين حسرتى و ظهورى ترشيزى. ميرتقى‌الدين مجموعهٔ اثرهاى استادش محتشم را در پنج کتاب شعر و دو کتاب آميخته از پيوسته و پراکنده فراهم آورد بدين‌گونه: ۱. صبائيه گردآمده از شعرهاى دوران نورسى گوينده، ۲. شبابيه از عهد جوانى، ۳. شيبيه از زمان پيرى، ۴. جلاليه آميخته‌اى از پيوسته و پراکنده، ۵. نقل عشاق آميخته‌اى از پيوسته و پراکنده، ۶. ضروريات در بردارندهٔ ماده تاريخ‌ها، ۷. معميات. جلاليه و نقل عشاق را محتشم به‌هنگام آشفتگى و شيدائى در عشق دو تن از معشوقان خود نوشت و هر دو با نثرى شاعرانه و پر از تعبيرات اديبانه و همراه با غزل‌هاى عاشقانه است.
مرگ محتشم به‌سال ۹۹۶ روى داد و مقبره‌اش در کاشان برپا است.
   سبک و روش محتشم
محتشم در شعر و نثر پيرو استادان پيشين است و چنان است که مى‌خواهد شيوهٔ شاعران پيش از سدهٔ هشتم را در قصيده‌هاى خود تجديد کند و اگرچه در بعضى از بيت‌ها چنانکه بايد از عهدهٔ اين پيروى برنيامده ولى در بسيارى ديگر گام‌هاى خود را به قدم‌هاى استوار آنان نزديک ساخته است. وى قصيده‌هاى خود را بيشتر در جواب استادان گذشته، حتى انورى سروده و گاه پاى دعوى را فراتر از حد خود نهاده و استاد ابيورد را ريزه‌خوار خوان معنى خويش پنداشته است؛ و به‌علت همين اقتفاء استادان قديم دربارهٔ محتشم نوشته‌اند که 'صنايع و بدايع شعرى که در اشعار وى مندرج است در کلام هيچ‌يک از اقران وى يافته نمى‌شود. به اتفاق کلامش پرطمطراق واقع شده اگرچه پاره‌اى غزل‌هايش به‌واسطهٔ بعضى چيزها عذوبت ندارد اما قصايدش همگى در کمال متانت و جودت است و صاحب عياران دارالملک سخنورى او را خاقانى ثانى گفته‌اند' و پيدا است که اين مبالغه دربارهٔ محتشم نه از باب استحقاق او است بلکه به نسبت با اهل زمان مرتبهٔ وى را چندين بالا برده‌اند و او حتى در قصيده‌سرائى هم نتوانست همتراز وى شاعران قصيده‌گوى نيمهٔ دوم سدهٔ هشتم و اول‌هاى سدهٔ نهم باشد. و اما اينکه غزل‌هايش را نپسنديده‌اند گويا به‌سبب توجهى باشد که او در آنها به الفاظ و آرايش‌هاى ظاهرى آنها کرده است.
محتشم در ساختن ماده تاريخ و مرثيه و منقبت در عهد خود و بعد از آن مشهور بود. دوازده بند او در مرثيهٔ حسين‌بن على (ع) و واقعهٔ کربلا از منظومه‌هاى معروفى است که تا زمان ما در مجلس‌هاى عزاى آن امام زبانزد مرثيه‌خوانان و روضه‌خوانان و به‌قول آذر 'در اکثر بلاد اسلام بين‌الخاص و العام مشهور است' .
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
افزایش نرخ اجاره بها , دولت کوچک‌تر , معصومین , حرکت فوق العاده , تکنیک , پروین اعتصامی , استیضاح وزرا , رسوایی اطلاعاتی دولت آلمان , هنر سیر و سفر , اسلایس عسلی , والی جدید , جنینن , حقوقی قضائی , بورس منطقه ای , شکنی , طوفان خاک , رئیس‌ جمهور اسبق , صالحی نیا , فعالان تجاری , بنیاد گرایی , پیام حسی , شبکه دوم , لیست پرواز , نهوقه , پیمان متین , رئیس پلیس فضای تولید و تبادل , حضور مردم , حمایت ایران , عصبانی نیستم , پیتزا فروشی , مدرک‌گرایی , باغ چای , الویت بندی کارها , همه چیز درباره احمدی مقدم , خسروشاهی , نبل الزهرا , نلو وینگادا , چاد نیجر , با ارزش , S۶۶۰ , تک‌خوانی خانم‌ها , تشخیص دادن , پی سی , توسعه امنیت , سلیمانیه عراق , سورئال , چهره واقعی ایران , چوب چین , جند , نماینده فرانسه , مارگارین , قرارداد موقت کارگران , پوریا غنی طبع , دوست صمیمی , سریال ترکیه ای , مجمسه تقلبی , کمیته خدمات مسلح سنا , جو بدون پوشینه , فاتحی , بوهل , تمدن ارت , یورو 2016 , ایه , استان کرکوک , شلیاقی , زرین معدن , قیروکارزین , کارتن , طاعون , بجنورد , عمر کرامی , مقام نخست , راه هنر , نستا , ازمایشگاه , ساگرد , حق التدریس , پس انداز , روزنامه هفت , كشته , سهم دولتی , شیوع سرطان , زائر ایرانی , دد , انصرافی , هادی نظرپور , کاریابی , گرندپری برزیل , فرودگان قشم , حرکت عجیب , کارگاه‌ها , بوسید , عنان , بت مون , دیالیز خونی , رشد پول , جام ارجان , شهرستان لارستان , جمجمه , قیام خرداد ,

مقالات پربیننده امروز
شخصیت‌ها / علمی / پزشک و طبیب / غلام‌‌‌‌حسین علیم مروستی , بانک اطلاعاتی کتاب / Nursery: greenhouse (b) , ورزشی / دیگر ورزشها / بوكس / راکی ۶ ساله برای قهرمانی مبارزه می‌کند! , بانک اطلاعاتی کتاب / شفا و درمان با قرآن: گنجینه نجات از بلاها و بیماریها به همراه داستانهای شگفت , خانه و خانواده / آشپزی / اسپاگتی و ماکارونی / لازانیا , بانک اطلاعاتی کتاب / از آغاز تا انجام: در گفتگوی دو دانشجو , بانک اطلاعاتی کتاب / تنقیح مبانی الاحکام القصاص , علمی و آموزشی / کشاورزی و شیلات / مرغداری / بیماری برونشیت در طیور , بانک اطلاعاتی کتاب / ماهی، دریا، تشنگی , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب همراه برای کاربران اینترنت , بانک اطلاعاتی کتاب / روانشناسی فروش: چگونه بیشتر، آسان‌تر و سریع‌تر از آنچه تصور می‌کردید فروش خود را افزایش بدهید , بانک اطلاعاتی کتاب / TOEFL CBT success , بانک اطلاعاتی کتاب / عذرخواهی یک دقیقه‌ای: روشی موثر برای حل مشکلات , بانک اطلاعاتی کتاب / یادنامه فرهاد , فرهنگی و هنری / فستیوال‌ها و جشنواره‌ها / جشنواره بین المللی فیلم فجر / هنوز خبری نیست! , بانک اطلاعاتی کتاب / السوانح العاملیه فی تنقیح القواعد الرجالیه (بحوث تمهیدیه - طرق التقییلم) , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب کار ریاضی: چهارم دبستان , بانک اطلاعاتی کتاب / نقش زبان در سرنوشت انسانها، یا، زبان بر سر دو راهی: شامل یکصد و نود گناه و آفت اخلاقی، شرعی و عقیدتی زبان , بانک اطلاعاتی کتاب / گزیده کتاب: انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن , بانک اطلاعاتی کتاب / طالع‌بینی متولدین آبان ,



ضیافت لیلا بلوکات با حضور هنرمندان و ورزشکاران / فیلم - لیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع کودکان معلول بی سرپرست و مبتلا به بیماری سندرم دان برپا کرد و از ستاره های سرشناسی دعوت به عمل آورد تا با حضورشان باعث دلگرمی این بچه های نازنین شوند. علی کریمی، اکبر عبدی، سعید معروف، پوریا پولیلا بلوکات بازیگر خوش قلب سینما و تلویزیون ایران، در روزهای زیبای ماه رمضان، ضیافت باشکوهی را به نفع…
فیلم/ علیخانی : دستمزدم 45 میلیون تومان است. - احسان علیخانی مجری برنامه ماه عسل شب گذشته ضمن توضیح دباره شایعه دستمزد میلیاردی، درخصوص دعوت از میهمانان حاشیه‌ساز از مردم عذرخواهی کرد.
جلیلی در مذاکرات تاریخ اسلام و ایران می‌گفت - این گفت و گو که به صورت مکتوب با هفته نامه «طلوع صبح» صورت گرفته، مشخص نمی کند لحن «اینهورن» جدیست یا مزاح می کند ، اما به صراحت می گوید: «ما در مذاکرات، در بسیاری از ساعاتی که به سخنرانی های اقای جلیلی گوش می دادیم، بسیار در مورد تاریخ ایران یاد گرفتیم.»
پیام ویدیویی ظریف به غرب منتشر شد / فیلم - هزار سال پیش، فردوسی شاعر ایرانی گفت: بکوشید نیکی به کار آورید / چو دیدید سرما بهار آورید. من جواد ظریف هستم و این همواره پیام ایران بوده است.
ششمین جشن کانون کارگردانان - ششمین جشن کانون کارگردانان عصر چهارشنبه با حضور جمعی از کارگردانان ودست اندر کاران سینما در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
انتشار توبه نامه بهرام رادان پس از 100 ساعت سخت - بهرام رادان بازیگر سینمای ایران پس از گذشت چند روز از توئیتش که حمایت از قانونی شدن ازدواج همجنس‌بازان در آمریکا تعبیر شد، در نامه‌ای رسماً عذرخواهی کرد اما آنچه از اصل نامه جالب‌تر بود، مخاطب این نامه بود.
محسن کیایی و همسر / تصاویر - سام درخشانی چمدان‌ها را بسته و به همراه تازه عروسش راهی ماه عسل است. عکس جدید مهناز افشار و همسر و ...
حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
پربازدیدها
روان شدن فاضلاب در شمال پایتخت/ شرکت فاضلاب: ما مقصر نیستیم! - روان شدن فاضلاب در شمال پایتخت/ شرکت فاضلاب: ما مقصر نیستیم! فاضلاب دردسرساز دو هتل بزرگ تهران در شمال پایتخت و همچنین روان شدن فاضلاب بخشی از شهرک غرب، باعث مشکلاتی برای شهروندان شده، ولی شرکت فاضلاب با رد مسئولیت فاضلابهای روان در سطح شهر می گوید در این باره مقصر نیست.
افراطی‌ترین خاخام صهیونیست میهمان ضیافت افطاری «اسلام ضدخشونت» ترکیه+تصاویر - اقدام ترکیه در دعوت از یکی از افراطی‌ترین خاخام‌های صهیونیست برای شرکت در ضیافت افطاری با عنوان «اسلام ضدخشونت»، خشم کاربران اینترنتی را برانگیخت.
«شوش» و «میمند» ثبت جهانی شدند - گروه فرهنگی: محوطه باستانی «شوش» و منظر فرهنگی «میمند» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیدند.
رونمایی از مجموعه تازه حسن فتحی/ ادای دین نصیریان به حاتمی - آیین رونمایی از مجموعه «شهرزاد» به کارگردانی حسن فتحی دیشب برگزار شد.
مس و آلومینیوم در سراشیبی سقوط - قیمت مس در روز جمعه در کنار دیگر کالاها به علت نگرانی‌ها در مورد خروج یونان از منطقه یورو کاهش یافت. اما این کاهش به علت افت ارزش دلار و تقویت گمانه‌زنی‌ها مبنی بر کاهش تولید مس کنترل شده است.
خطوط هوایی آزادشده در آسمان ایران کدام‌اند؟  - به نظر می‌رسد با نزدیک شدن به روزهای پایانی مذاکرات در ژنو ، راه‌های بین‌المللی به روی ایران باز شده‌اند و هر روز دری جدید از خطوط پروازی به روی ایران گشوده می‌شود. 
هشدارهای لبنیاتی برای جلوگیری از تب کنگو - دبیر انجمن صنایع لبنی، بیان کرد: برای جلوگیری از ابتلا به تب کنگو مصرف‌کنندگان از محصولات پاستوریزه و استریلیزه استفاده کنند.
اقتصاد کانادا واقعا وارد رکود شد؟ - دو بانک مطرح جهان از ورود اقتصاد کانادا به بحران خبر داده و پیش‌بینی کردند اقتصاد این کشور در نیمه دوم سال 2015 نیز شاهد تداوم انقباض باشد؛ این گزارش درحالی منتشر شد که وزیر دارایی کانادا روز گذشته این اظهارات را رد کرده و گفت اقتصاد کانادا به هیچوجه وارد بحران نشده‌است.
اعضای ستاد انتخابات تهران معرفی شدند - مدیر روابط عمومی فرمانداری تهران از صدور احکام و معرفی اعضای ستاد انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی و پنجمین دوره انتخابات خبرگان رهبری در شهرستان تهران خبر داد.
سرانجام مذاکره استقلال با حسینی تایید شد/ یک مهاجم "سرشناس" در رادار آبی‌ها - مسئول کمیته‌ نقل و انتقالات استقلال درباره آخرین وضعیت تیمش توضیحاتی را ارائه داد.