سه شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۵ / Tuesday, 21 February, 2017

عراقی


شيخ فخرالدين ابراهيم بن بزرجمهر بن عبدالغفار همدانى فراهانى و مشهور به عراقى از بزرگان تصوف و شاعران بلندپايهٔ ايران در قرن هفتم هجرى است. در مأخذها به تاريخ ولادتش اشاره‌اى نشده است اما ظاهراً ولادت ابراهيم به سال ۶۱۰ هجرى در 'کومجان' و يا 'کُمجان' از توابع اراک کنونى اتفاق افتاد. خاندان عراقى اهل علم بوده‌اند. دربارهٔ کرامت‌هاى او روايت‌هاى مختلف ديده مى‌شود که مولود اعتقاد پيروان و مريدان به اوست. از آن جمله در احوال او نوشته‌اند که چون به هفده سالگى رسيد 'بر جملهٔ دانش‌ها از معقول و منقول مطلع شده بود و مستفيد گشته تا چنان شد که در شهر همدان در مدرسهٔ شهرستان به افادت و ديگران در خدمتش به استفادت مشغول بودند' (مقدمهٔ ديوان عراقي، ص ۴). اما گمان نمى‌رود که عراقى به چنين جامعيتى در علوم و فنون رسيده بوده باشد. آنچه دربارهٔ کيفيت خروج عراقى از دنياى قال و ورود او به عالم حال و تجرد در غالب مأخذها آمده است و به هفده‌سالگى او برمى‌گردد نيز بايد افسانه‌اى باشد که بعدها به‌وسيلهٔ مريدان و پيروان او در توضيح و تفسير يکى از غزل‌هاى زيبا و فصيح او با مطلع:
پسرا ره قلندر سزد ار بما نمائى که دراز و دور ديدم ره زهد و پارسائى
ساخته شده است. اما به‌هرحال اين‌گونه افسانه‌ها که در احوال کسانى از قبيل سنائى و عطار و مولوى و نظيرهاى آنان مى‌بينيم ما را به يک حقيقت راهبرى مى‌کند و آن اينکه عراقى در آغاز امر سرگرم تعلم و تعليم علوم بود و سپس رخت از مدرسه به خانقاه کشيد. اين تغيير حال در اوان شباب به او دست داد و بعد از آن به هندوستان رفت و در مولتان به خانقاه شيخ بهاءالدين زکرياى مولتانى (۶۶۶-۵۶۵ هـ) مؤسس سلسلهٔ سهرورديان مولتان راه جست. بعضى از تذکره‌نويسان عراقى را مريد مستقيم شهاب‌الدين عمر سهروردى شمرده‌اند اما جامع ديوان عراقى و نويسندهٔ مقدمهٔ آن که دوران زندگانيش نزديک به عهد زندگانى عراقى بود به اين امر اشاره‌اى نکرده است. عراقى خرقه از بهاءالدين زکريا گرفت و بدين طريق در جزو مشايخ سلسهٔ سهرورديه (شعبهٔ هند) درآمد و چندى در مولتان به‌سر برد و از آنجا از راه دريا به ديار روم رفت و در قونيه به خدمت شيخ صدرالدين قونوى و جلال‌الدين مولوى و جمعى ديگر از بزرگان صوفيه رسيد و به دعوت معين‌الدين پروانه وزير سلجوقيان روم به توقاة (از شهرهاى آسياى صغير، ميان قونيه و سيواس) رفت و شيخ خانقاه توقاة شد و تا سال ۶۷۵ که پروانه به‌دستور اَباقا به‌گونه‌اى دلخراش به قتل رسيد فخرالدين در توقاة ماند و پس از آن به مصر و از آنجا به شام رفت. وفات عراقى را در محرم ۶۸۶ يا ذى‌القعدهٔ ۶۸۸ نوشته‌اند و ظاهراً او را پشت مزار محبى‌الدين ابن‌العربى واقع در دامنهٔ جبل صالحيه در دمشق به‌خاک سپردند ولى اکنون اثرى از گور او باقى نيست. ديوان عراقى حدود پنج‌هزار بيت از قصيده و غزل و ترکيب و ترجيع و ترانه و قطعه و مثنوى دارد و به اهتمام مرحوم سعيد نفيسى در سال ۱۳۳۵ به‌طبع رسيده است.
عشاق‌نامهٔ عراقى مخلوطى است از مثنوى و غزل و مجموعاً شامل ۱۰۶۳ بيت است و به 'ده‌نامه' نيز معروف است که به‌نام شمس‌الدين محمد صاحبديوان جوينى بين سال‌هاى ۶۸۰-۶۸۳ و بر وزن حديقهٔ سنائى سروده و به او تقديم نموده است. اين منظومه شامل ده فصل و هر فصل مشتمل بر مثنوى و غزل و دربارهٔ مبحثى از عرفان است و بعدها منشاء ايجاد منظومه‌هائى به‌نام 'ده‌نامه' گرديد.
اثر معروف ديگر عراقى 'لمعات' است که به ظن غالب در قونيه بعد از حضور در مجلس‌هاى درس صدرالدين قونيوى نگارش يافته ولى شيوهٔ نگارش آن بيشتر از 'سوانح‌العشاق' احمد غزالى متأثر است. هم‌چنين از عراقى رساله‌اى به‌نام 'مصطلحات' باقى‌مانده است.
عراقى عاشق سوخته‌اى است که با سخنانش از سوز درون و شوق باطن و کمال نفس خويش حکايت مى‌کند. کلامش ساده و استوار و استادانه است. در بيشتر شعرهايش شور و شوقى بى‌مانند که نشانهٔ التهاب درونى است ديده مى‌شود. مثنوى و قصيده‌هايش بيشتر رنگ 'تحقيق' دارد و فاقد لطافت غزل‌هاى او است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حسین موسی‌خانی , شیکه مستند , روستای درازی , خاطره‌انگیز , طرح دانش بنیان , سی‌وسومین جشنواره موسیقی فجر , ورزشگاه الرمادی , ترانه‌سرای , نمایشنامه دانشگاهی , شوک اقتصادی , دستگاه‌های نظارتی , جی , نرخ‌های نجومی , شکنندگی موها , قرارداد کاری , زیور آلات , محمد صادق مهرابی , سفیر ایران در روسیه , اندیشمندان , هادی زرینی , خطوط شارژ , آنفلوآنزای پرندگان , مامور مخفی , سفر ماه عسل , ریش‌قرمز , هفته 20 , ۵گل برتر جام ملت ها , طوفانیان , تاکسی متر , مسابقه ستاره بیست , فلاونول , سقوط داعش , کارگشا , نابود , دانشگاه علوم پزشکی گیلان , فضای های مجازی , ممونوعیت تردد , شهرداری منطقه16 , مجوزاقامت , نبرد تبلیغاتی , مقاومت فلسطینی , حجت‌الاسلام محمدرضا زائری , حاج سعید حدادیان , نازپرورده , پدیده تکنیکی , وهابیت , نمایشگاه خودرو لس آنجلس , علمای مسلمان لبنان , اونس جهانی , گزارش، ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / روزنامه سقفی همشاگردی , بانک اطلاعاتی کتاب / ماه , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش فصلها و ماهها: همراه با شعر و رنگ‌آمیزی , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / الگوی غذایی / کمبود چه موادی موجب افسردگی می‌گردد؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / کلیات تعبیر خواب شامل تعبیرات: امام جعفر صادق، علامه مجلسی و محمدبن سیرین , علم و زندگی / علوم پایه / زیست شناسی / کوچکترین ژنوم جهان , بانک اطلاعاتی گردشگری / کاروان‌سرای هندوها ، کرمان , بانک اطلاعاتی کتاب / قانون کار، قانون بیمه بیکاری همراه با تصویب‌نامه‌ها، آئین‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها، دستورالعمل‌ها، طبقه‌بندی مشاغل، پاداش افزایش تولید، مزد و پاداش، ... , بانک اطلاعاتی کتاب / تاریخ اسلامی , اقتصاد و بازرگانی / کار و اشتغال / کارآفرینی / ویژگی‌های کارآفرینان همواره موفق , بانک اطلاعاتی فیلم / رودخانه‌ای از میان آن می‌گذرد - A RIVER RUNS THROUGH IT , اقتصاد و بازرگانی / کشاورزی و شیلات / محصولات شیلات ـ میگو / اصول کشت و صنعت سهامی در صنعت میگو , بانک اطلاعاتی کتاب / حکمت و معیشت: شرح نامه امام علی به امام حسن (ع) , بانک اطلاعاتی کتاب / هوش هیجانی سازمانی: کاربرد هوش هیجانی در محیط کار، یادگیری، ارتباطات، انگیزش، رهبری سازمانی و بیماریهای روانی , بهداشت و درمان / بهداشت فردی و عمومی / بهداشت مادر و کودک / نظریه‌های رشد کودک , علوم انسانی / روانشناسی / روانشناسی ـ رفتار / راه‌حل برخورد با احساسات دردسرساز , بانک اطلاعاتی کتاب / استادکار و تعمیرکار خانه خود باشید , بانک اطلاعاتی کتاب / کتاب مجموعه نکات ادبیات فارسی - دین و زندگی - زبان انگلیسی - ریاضی - فیزیک - شیمی , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / محمد تقی دانش پژوه , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / نقد ادبی / بررسی و تحلیل انتقادی حدائق‌البلاغهٔ شمس‌الدین فقیر دهلوی ,

برخی منابع مهم خبری
energynewcomes.com تازههای انرژی , irib.ir صداوسیما , boursenews.ir بورس نیوز , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , sobhetehran.com صبح تهران , kamooneh.com کمونه , fc-perspolis.com پرسپولیس , iranojahan.com ایران و جهان , emtiazdaily.ir روزنامه امتیاز , irankhabar.ir ایران خبر , jahannews.com جهان نیوز , qudsonline.ir روزنامه قدس , citna.ir سیتنا , seratnews.ir صراط نیوز , dolat.ir دولت , asemanweekly.com آسمان , adyannews.com ادیان , qudsdaily.com قدس , parsfootball.com پارس فوتبال , varzesh3.com ورزش سه , 1dar1.com یک در یک , rasad.org رصد , vetnews.ir وت نیوز , bibaknews.com بی باک نیوز , tehranpress.com تهران پرس , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , sibna.ir سیبنا , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , zanefarda.ir زن فردا , hamrahannews.ir همراهان ,



وبگردی
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر
بازدید هنرمندان از پروژه میدان ولیعصر - جمعی از اهالی هنر ظهر امروز دوشنبه از پروژه <<صفه شهری>> پلازای میدان ولیعصر بازدید کردند.
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت!
اعتراف تكان دهنده رييس مجمع تشخيص مصلحت! - اگر مردم نیازمند باشند، نان شب نداشته باشند، نتوانند بچه‌هایشان را به مدرسه بفرستند و خانه‌ای برای زندگی نداشته باشند، معنایش همان حدیث امام علی (ع) است که فرمود: نزدیک است که فقر به کفر بیانجامد. همان طور که الان هم می‌شنویم که عده‌ای به دلیل نیازهای شدید اقتصادی‌شان دست از مذهب برداشته‌اند.
لاله، شهلا و سومین زن...
لاله، شهلا و سومین زن... - جنس و طبقه و خاستگاه و روح این زنان کاملا متفاوت است و به بهانه آن می توان پرسید آیا مردها عاشق جسم یک زن می شوند اما زن ها عاشق روح و درون یک مرد؟
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی
فیلم درگیری در نشست خبری مسعود کیمیایی - نشست خبری جنجالی فیلم قاتل اهلی / درگیری لفظی کیمیایی و لشگری قوچانی / عصبانیت علی علایی و درگیری لفظی با لشگری قوچانی / کیمیایی: چه اشکالی دارد در مورد حزب اللهی ها فیلم بسازم؟ / کیمیایی: آقای قوچانی شما در حدی نیستی که در مورد تدوین فیلم اظهار نظر کنی
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی
داچیای رومانی با نام رنو دو برابر قیمت جهانی - در کشور ما علاقه‌مندان به دنیای خودرو بسیار زیاد هستند و همین امر سبب شده تا اخبار مربوط به تازه واردان این صنعت به دقت مورد پیگیری قرار بگیرد.
 تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی
تصويری دیده نشده از آيت الله هاشمی - انتخاب - این تصویر مربوط به سفر آیت الله هاشمی به شمال است
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی
عکسی دیده نشده از آخرین جشن تولد آیت‌الله هاشمی - به گزارش جماران، عکسی مربوط به جشن تولد 82 سالگی آیت الله هاشمی رفسنجانی(ره) در کنار همسرش عفت مرعشی در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
    پربازدیدها