پنج شنبه ۵ مرداد ۱۳۹۶ / Thursday, 27 July, 2017

عراقی


شيخ فخرالدين ابراهيم بن بزرجمهر بن عبدالغفار همدانى فراهانى و مشهور به عراقى از بزرگان تصوف و شاعران بلندپايهٔ ايران در قرن هفتم هجرى است. در مأخذها به تاريخ ولادتش اشاره‌اى نشده است اما ظاهراً ولادت ابراهيم به سال ۶۱۰ هجرى در 'کومجان' و يا 'کُمجان' از توابع اراک کنونى اتفاق افتاد. خاندان عراقى اهل علم بوده‌اند. دربارهٔ کرامت‌هاى او روايت‌هاى مختلف ديده مى‌شود که مولود اعتقاد پيروان و مريدان به اوست. از آن جمله در احوال او نوشته‌اند که چون به هفده سالگى رسيد 'بر جملهٔ دانش‌ها از معقول و منقول مطلع شده بود و مستفيد گشته تا چنان شد که در شهر همدان در مدرسهٔ شهرستان به افادت و ديگران در خدمتش به استفادت مشغول بودند' (مقدمهٔ ديوان عراقي، ص ۴). اما گمان نمى‌رود که عراقى به چنين جامعيتى در علوم و فنون رسيده بوده باشد. آنچه دربارهٔ کيفيت خروج عراقى از دنياى قال و ورود او به عالم حال و تجرد در غالب مأخذها آمده است و به هفده‌سالگى او برمى‌گردد نيز بايد افسانه‌اى باشد که بعدها به‌وسيلهٔ مريدان و پيروان او در توضيح و تفسير يکى از غزل‌هاى زيبا و فصيح او با مطلع:
پسرا ره قلندر سزد ار بما نمائى که دراز و دور ديدم ره زهد و پارسائى
ساخته شده است. اما به‌هرحال اين‌گونه افسانه‌ها که در احوال کسانى از قبيل سنائى و عطار و مولوى و نظيرهاى آنان مى‌بينيم ما را به يک حقيقت راهبرى مى‌کند و آن اينکه عراقى در آغاز امر سرگرم تعلم و تعليم علوم بود و سپس رخت از مدرسه به خانقاه کشيد. اين تغيير حال در اوان شباب به او دست داد و بعد از آن به هندوستان رفت و در مولتان به خانقاه شيخ بهاءالدين زکرياى مولتانى (۶۶۶-۵۶۵ هـ) مؤسس سلسلهٔ سهرورديان مولتان راه جست. بعضى از تذکره‌نويسان عراقى را مريد مستقيم شهاب‌الدين عمر سهروردى شمرده‌اند اما جامع ديوان عراقى و نويسندهٔ مقدمهٔ آن که دوران زندگانيش نزديک به عهد زندگانى عراقى بود به اين امر اشاره‌اى نکرده است. عراقى خرقه از بهاءالدين زکريا گرفت و بدين طريق در جزو مشايخ سلسهٔ سهرورديه (شعبهٔ هند) درآمد و چندى در مولتان به‌سر برد و از آنجا از راه دريا به ديار روم رفت و در قونيه به خدمت شيخ صدرالدين قونوى و جلال‌الدين مولوى و جمعى ديگر از بزرگان صوفيه رسيد و به دعوت معين‌الدين پروانه وزير سلجوقيان روم به توقاة (از شهرهاى آسياى صغير، ميان قونيه و سيواس) رفت و شيخ خانقاه توقاة شد و تا سال ۶۷۵ که پروانه به‌دستور اَباقا به‌گونه‌اى دلخراش به قتل رسيد فخرالدين در توقاة ماند و پس از آن به مصر و از آنجا به شام رفت. وفات عراقى را در محرم ۶۸۶ يا ذى‌القعدهٔ ۶۸۸ نوشته‌اند و ظاهراً او را پشت مزار محبى‌الدين ابن‌العربى واقع در دامنهٔ جبل صالحيه در دمشق به‌خاک سپردند ولى اکنون اثرى از گور او باقى نيست. ديوان عراقى حدود پنج‌هزار بيت از قصيده و غزل و ترکيب و ترجيع و ترانه و قطعه و مثنوى دارد و به اهتمام مرحوم سعيد نفيسى در سال ۱۳۳۵ به‌طبع رسيده است.
عشاق‌نامهٔ عراقى مخلوطى است از مثنوى و غزل و مجموعاً شامل ۱۰۶۳ بيت است و به 'ده‌نامه' نيز معروف است که به‌نام شمس‌الدين محمد صاحبديوان جوينى بين سال‌هاى ۶۸۰-۶۸۳ و بر وزن حديقهٔ سنائى سروده و به او تقديم نموده است. اين منظومه شامل ده فصل و هر فصل مشتمل بر مثنوى و غزل و دربارهٔ مبحثى از عرفان است و بعدها منشاء ايجاد منظومه‌هائى به‌نام 'ده‌نامه' گرديد.
اثر معروف ديگر عراقى 'لمعات' است که به ظن غالب در قونيه بعد از حضور در مجلس‌هاى درس صدرالدين قونيوى نگارش يافته ولى شيوهٔ نگارش آن بيشتر از 'سوانح‌العشاق' احمد غزالى متأثر است. هم‌چنين از عراقى رساله‌اى به‌نام 'مصطلحات' باقى‌مانده است.
عراقى عاشق سوخته‌اى است که با سخنانش از سوز درون و شوق باطن و کمال نفس خويش حکايت مى‌کند. کلامش ساده و استوار و استادانه است. در بيشتر شعرهايش شور و شوقى بى‌مانند که نشانهٔ التهاب درونى است ديده مى‌شود. مثنوى و قصيده‌هايش بيشتر رنگ 'تحقيق' دارد و فاقد لطافت غزل‌هاى او است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
کیفیت بخشی , سابقه سیاه پوشی , محصول پروتئینی , زنده به گور کردن , مستند برگزیده , مشیل اوباما , مهمانی لاله ها , مالت ها , مصلی حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) , بدهی دستگاه ها به تامین اجتماعی , مچلس , دیپلم فوری , رضایت مشتریان , خط دوم مترو , اظهارات تونی آبوت , آزادکشور , قمر سیاره , پیوست فناوری , کمینه , گره چینی , چارچوب قوانین , کاوه امیری , جنگ تمدن‌ها , هدایت‌الله میرمرادزهی , لوپوئن , پارلمان بحرین , فعالان سیاسی استان مازندران , رئیس مجمع خیرین مدرسه ساز کشور , تهیه کننده تلویزیون , عالی کار , پست اینستاگرامی , دیدار سالموند از تهران , سه گانه پدرخوانده , شورای اسلامی شهر بجنورد , مامور پلیس , کیومرث حیدری , میرزا کوچک خان جنگلی , برداشت شاتوت , رضا گوران , حیله گری , فایرفا , شبکه فشار ضعیف , رشته فیزیوتراپی , محمود نوری , فیزیولوژیک , جاده سراب , دانشجویان ایرانی مقیم آنکارا , تحریف آیات , آرامش بهاری , رسیتال فلوت ,

مقالات پربیننده امروز
بانک اطلاعاتی کتاب / اصول برنامه‌نویسی برای موبایل , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش سریع مبانی کامپیوتر و داده‌پردازی , بانک اطلاعاتی کتاب / سعادت و شقاوت در قرآن و روایت , بانک اطلاعاتی کتاب / دعائ الامام الحسین (ع) یوم عرفه: انضم به زیاره عاشورائ , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / سینماو تأتر / فتحعلی اویسی , بانک اطلاعاتی کتاب / اینترنت در خدمت رشته‌های پزشکی, دندانپزشکی, داروسازی, پیراپزشکی, علوم پایه پزشکی , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش جادوئی Windows 98: مطابق با استاندارد جدید کاردانش و فنی و حرفه‌ای , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / شخصیت‌ها ـ نویسندگان / زندگی و آثار ارنست همینگوی , خانه و خانواده / آشپزی / خوراکهای سبزیجات / خوراک سبزیجات , بانک اطلاعاتی کتاب / نیمه پنهان: روزنامه‌نگاران جاسوس , بانک اطلاعاتی کتاب / درس قشنگ لبخند , بانک اطلاعاتی کتاب / پرسش‌های چهارگزینه‌ای فیزیک پیش‌دانشگاهی (1) رشته ریاضی , بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / الگوی غذایی / عادتهای غذایی که باعث اضافه وزن میشوند , بانک اطلاعاتی کتاب / مالیه بین‌الملل: نظریه‌ها و سیاستهای اقتصاد بین‌الملل , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / نقاش / محمدتقی , بانک اطلاعاتی کتاب / ما و انتخابات , فرهنگی و هنری / موسیقی / خوانندگان / حکایت چنین آغاز شد , بانک اطلاعاتی کتاب / آسیب‌شناسی روانی 2 , اجتماعی / خانه و خانواده / بررسی اثرات اعمال قدرت والدین بر فرزندان , فرهنگی و هنری / موسیقی / موسیقی‌نواحی / موسیقی آوازی لرستان ,

برخی منابع مهم خبری
9day.ir 9 دی , teyf.ir طیف , salamati.ir سلامتی , cinemakhabar.ir سینما خبر , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , nasimonline.ir نسیم , smtnews.ir روزنامه صمت , sabanewspaper.com روزنامه صبا , rahva.ir رهوا , ical.ir کتابخانه مجلس , salamatnews.com سلامت , arshnews.ir عرش , rouzegareno.ir روزگارنو , modeonline.ir مدآنلاین , citypress.ir شهرداری تهران , shafaf.ir شفاف , shahidnews.com شهیدنیوز , parsfootball.com پارس فوتبال , asianews.ir آسیا , alodoctor.ir الو دکتر , tarikhirani.ir تاریخ ایرانی , ebrat.ir عبرت , vatanonline.ir وطن , khabarnew.ir خبرنو , kasbokarnews.ir روزنامه کسب و کار , edunews.ir آموزش , bashgah.net باشگاه اندیشه , javanemrooz.com جوان امروز , press.jamejamonline.ir روزنامه جام جم , webshahr.org وب شهر ,



وبگردی
ادعاهای محمد علی رامین علیه بیت امام / فیلم
ادعاهای محمد علی رامین علیه بیت امام / فیلم - محمد علی رامین در سخنانی تعجب آور انتقاداتی صریح را متوجه بیت امام ساخته و ادعا کرده است که بیت ایشان اکنون ضد انقلاب است.
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم - علی ضیاء مجری برنامه فرمول یک درباره بحث‌های پیش آمده پیرامون عکس‌های آزاده نامداری صحبت کرده است.
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم - آزاده نامداری به انتشار تصاویر بی حجابش واکنش نشان داد
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح - نادر فتوره چی روزنامه نگار در این باره خطاب به حمید رضا عارف توئیت کرده است: «موفقيت هاى رانتى» تو و امثال تو به دليل ژن خوب نيست، به دليل ساختار فاسد است.» او همچنین در توئیتی دیگر به تندی نوشته است: «پسرعارف تصويرى از آينده منطقى وضع موجود است: قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح كه هيچ نسبتى با انقلاب٥٧، به غير از«سفره» آن ندارند.»
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی - صحبت های عجیب پسر عارف که انتقادات زیادی داشت
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو - لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو / این فرد چند مسافر مترو و یک مامور ناجا را با چاقو مجروح و به سمت پلیس های دیگرحمله کرد، در اینجا بود که پلیس به او شلیک میکند...
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد - خشت خام / نوبت بیست و ششم / گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس - این تصویر از صبح امروز در برخی شبکه های مجازی دست به دست می چرخد و برخی کاربران خوش ذوق با شوخی معنی داری درباره آن نوشته اند که این تصویر متعلق به بمب گذاری انتحاری داعش نیست و برای یکی از فروشگاه های بالای شهر تهران است که مد خاصی در پوشاک میان جوانان را ترویج می کند.
    پربازدیدها