دوشنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ / Monday, 24 April, 2017

عراقی


شيخ فخرالدين ابراهيم بن بزرجمهر بن عبدالغفار همدانى فراهانى و مشهور به عراقى از بزرگان تصوف و شاعران بلندپايهٔ ايران در قرن هفتم هجرى است. در مأخذها به تاريخ ولادتش اشاره‌اى نشده است اما ظاهراً ولادت ابراهيم به سال ۶۱۰ هجرى در 'کومجان' و يا 'کُمجان' از توابع اراک کنونى اتفاق افتاد. خاندان عراقى اهل علم بوده‌اند. دربارهٔ کرامت‌هاى او روايت‌هاى مختلف ديده مى‌شود که مولود اعتقاد پيروان و مريدان به اوست. از آن جمله در احوال او نوشته‌اند که چون به هفده سالگى رسيد 'بر جملهٔ دانش‌ها از معقول و منقول مطلع شده بود و مستفيد گشته تا چنان شد که در شهر همدان در مدرسهٔ شهرستان به افادت و ديگران در خدمتش به استفادت مشغول بودند' (مقدمهٔ ديوان عراقي، ص ۴). اما گمان نمى‌رود که عراقى به چنين جامعيتى در علوم و فنون رسيده بوده باشد. آنچه دربارهٔ کيفيت خروج عراقى از دنياى قال و ورود او به عالم حال و تجرد در غالب مأخذها آمده است و به هفده‌سالگى او برمى‌گردد نيز بايد افسانه‌اى باشد که بعدها به‌وسيلهٔ مريدان و پيروان او در توضيح و تفسير يکى از غزل‌هاى زيبا و فصيح او با مطلع:
پسرا ره قلندر سزد ار بما نمائى که دراز و دور ديدم ره زهد و پارسائى
ساخته شده است. اما به‌هرحال اين‌گونه افسانه‌ها که در احوال کسانى از قبيل سنائى و عطار و مولوى و نظيرهاى آنان مى‌بينيم ما را به يک حقيقت راهبرى مى‌کند و آن اينکه عراقى در آغاز امر سرگرم تعلم و تعليم علوم بود و سپس رخت از مدرسه به خانقاه کشيد. اين تغيير حال در اوان شباب به او دست داد و بعد از آن به هندوستان رفت و در مولتان به خانقاه شيخ بهاءالدين زکرياى مولتانى (۶۶۶-۵۶۵ هـ) مؤسس سلسلهٔ سهرورديان مولتان راه جست. بعضى از تذکره‌نويسان عراقى را مريد مستقيم شهاب‌الدين عمر سهروردى شمرده‌اند اما جامع ديوان عراقى و نويسندهٔ مقدمهٔ آن که دوران زندگانيش نزديک به عهد زندگانى عراقى بود به اين امر اشاره‌اى نکرده است. عراقى خرقه از بهاءالدين زکريا گرفت و بدين طريق در جزو مشايخ سلسهٔ سهرورديه (شعبهٔ هند) درآمد و چندى در مولتان به‌سر برد و از آنجا از راه دريا به ديار روم رفت و در قونيه به خدمت شيخ صدرالدين قونوى و جلال‌الدين مولوى و جمعى ديگر از بزرگان صوفيه رسيد و به دعوت معين‌الدين پروانه وزير سلجوقيان روم به توقاة (از شهرهاى آسياى صغير، ميان قونيه و سيواس) رفت و شيخ خانقاه توقاة شد و تا سال ۶۷۵ که پروانه به‌دستور اَباقا به‌گونه‌اى دلخراش به قتل رسيد فخرالدين در توقاة ماند و پس از آن به مصر و از آنجا به شام رفت. وفات عراقى را در محرم ۶۸۶ يا ذى‌القعدهٔ ۶۸۸ نوشته‌اند و ظاهراً او را پشت مزار محبى‌الدين ابن‌العربى واقع در دامنهٔ جبل صالحيه در دمشق به‌خاک سپردند ولى اکنون اثرى از گور او باقى نيست. ديوان عراقى حدود پنج‌هزار بيت از قصيده و غزل و ترکيب و ترجيع و ترانه و قطعه و مثنوى دارد و به اهتمام مرحوم سعيد نفيسى در سال ۱۳۳۵ به‌طبع رسيده است.
عشاق‌نامهٔ عراقى مخلوطى است از مثنوى و غزل و مجموعاً شامل ۱۰۶۳ بيت است و به 'ده‌نامه' نيز معروف است که به‌نام شمس‌الدين محمد صاحبديوان جوينى بين سال‌هاى ۶۸۰-۶۸۳ و بر وزن حديقهٔ سنائى سروده و به او تقديم نموده است. اين منظومه شامل ده فصل و هر فصل مشتمل بر مثنوى و غزل و دربارهٔ مبحثى از عرفان است و بعدها منشاء ايجاد منظومه‌هائى به‌نام 'ده‌نامه' گرديد.
اثر معروف ديگر عراقى 'لمعات' است که به ظن غالب در قونيه بعد از حضور در مجلس‌هاى درس صدرالدين قونيوى نگارش يافته ولى شيوهٔ نگارش آن بيشتر از 'سوانح‌العشاق' احمد غزالى متأثر است. هم‌چنين از عراقى رساله‌اى به‌نام 'مصطلحات' باقى‌مانده است.
عراقى عاشق سوخته‌اى است که با سخنانش از سوز درون و شوق باطن و کمال نفس خويش حکايت مى‌کند. کلامش ساده و استوار و استادانه است. در بيشتر شعرهايش شور و شوقى بى‌مانند که نشانهٔ التهاب درونى است ديده مى‌شود. مثنوى و قصيده‌هايش بيشتر رنگ 'تحقيق' دارد و فاقد لطافت غزل‌هاى او است.
مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
بحران های سیاسی , سناتورهای جمهوری خواه , سپاه امام رضا , آموزشگاه های علمی , بنیاد فرهنگی روایت , هملت و تو , مهندسی فضا , شفاف، , قورت دادن , ارکستر فیلارمونیک ایران , مؤسسه , بنگاه اقتصادی , تبلیغات رسانه ای , الاخضر , صمد حاج جباری , گروه ۱+۵ , شکوفایی , شرودر , جایزه جلال آل‌احمد , اینچ , سود شرکت اپل , منابع انسانی قوه قضائیه , اخلاق ترافیک , کولی گرفتن , فناوری فضایی , تیم پرسپولیس , ناصر سجادی , قبول باشه , واکسینه کردن دام , داعش / کشته , شهرآورد مازندران , دهکردی , فرماندار مشهد , حامیان توافق هسته ای , آستان حضرت معصومه , تبعیض نژادی , قطره استریل چشمی , ماریو پوزو , مشاوره خرید دوربین , فرامرز سنگینی , روستای زوارم , بکارگیری بازنشستگان , تیم ملی آب های آرام بانوان , بزرگداشت پور حسینی , آیین گرامیداشت دهه فجر , فخرالدین حجازی , شاخص تولید , دوران نقاحت , دستاوردهای طرح تحول , راکتور اتمی بلژیک ,

مقالات پربیننده امروز
بهداشت و درمان / تغذیه و سلامتی / مواد معدنی / کروم چیست؟ , فرهنگی و هنری / ادبیات و شعر / شخصیت‌ها ـ نویسندگان / داستانی یکنواخت با درونمایه‌ای تلخ , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / خوشنویس / محبعلی نائی , بانک اطلاعاتی کتاب / ماجراهای شیرین عبدلی: عبدلی خیاط میشه , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / شاعر / شهیدی بختیاری , بانک اطلاعاتی کتاب / آناهیتا , بانک اطلاعاتی کتاب / داستانهای شگفت‌انگیز عبرت‌آمیز , فرهنگی و هنری / سینما / معرفی فیلم / مرگ و توهم , بانک اطلاعاتی کتاب / Crush step 3: the ultimate USMLE step 3 review , بهداشت و درمان / دارو و درمان / دارو و درمان ـ تحقیق و پژوهش / چرا ژنریک؟ چرا تجارتی؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / کیمیاگر , بانک اطلاعاتی کتاب / جملات کلیدی زبان انگلیسی = Key sentences of english , بانک اطلاعاتی کتاب / آموزش گام به گام Windows XP (نسخه ویژه) , علم و زندگی / آیا می‌دانید که... / آیا می‌دانید / چرا مردان ریش میگذارند ؟ , بانک اطلاعاتی کتاب / در آغوش باران , بانک اطلاعاتی کتاب / مجموعه مقالات همایش سراسری اعتیاد و جوانان , بهداشت و درمان / علوم پزشکی / علوم پزشکی ـ تحقیقات پزشکی / ابهام جنسی در کودکان بخش جراحی مرکز طبی کودکان (۱۳۶۲-۷۸) , شخصیت‌ها / فرهنگی و هنری / موسیقی / کاوه ناصحی , بانک اطلاعاتی کتاب / حماسه مقاومت اسلامی در جنوب لبنان (پیروزی حزب‌الله بر ارتش اسطوره‌ای) , بانک اطلاعاتی کتاب / فرانکلین پیشاهنگ می‌شود ,

برخی منابع مهم خبری
salamati.ir سلامتی , seemab.ir سیماب , fdn.ir فرهیختگان , itanalyze.com آی تی آنالیز , energynewcomes.com تازههای انرژی , patoghu.com پاتوق یو , nimrooznews.com نیمروز , taamolnews.ir تعامل , 3nasl.com سه نسل , shahrvand-newspaper.ir روزنامه شهروند , biznews.ir کسب و کار , entekhab.ir انتخاب , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , shefanews.com شفا نیوز , tazeh.net تازه , shahrefarda.ir شهرفردا , piroozionline.ir روزنامه پیروزی , ebtekarnews.com روزنامه ابتکار , rouydad24.ir رویداد 24 , rasekhoon.net راسخون , asemanweekly.com آسمان , rikhtopash.com ریخت و پاش , poolnews.ir پول نیوز , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , hurrahsport.com هورا , bona.ir بنا , iraneconomist.com ایران اکونومیست , persianv.com پرشین وی , rahva.ir رهوا , rouzegareno.ir روزگارنو ,



وبگردی
گفتگوی حسین دهباشی با عزت الله ضرغامی
گفتگوی حسین دهباشی با عزت الله ضرغامی - خشت خام / نوبت بیست و دوم
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟
نعوذبالله امام زمان حال فعلی آن آقا را نمی‌دانست؟ - «زمانی گفته شد امام زمان سفارش یک آقایی را کرده، بعد هم که آن آقا مدعی شد، گفتند ملاک حال فعلی افراد است. یعنی نعوذ بالله امام عصر (عج) حال او را نمی‌دانستند که به شما پیغام حمایت را دادند؟!»
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی
فاطمه غرار پدیده این روزهای موسیقی - آواز دختری نابینا به نام فاطمه غرار که آرزویش خواننده شدن بوده که یکی از خوانندگان (آقای شیری) با گروه خود او را به آرزویش رسانده اند
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال
عکس یادگاری منشوری با روحانی در توچال - عکس روحانی با لباس ورزشی در مجموعه تله‌کابین توچال
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس
بازیگر ایرانی دختر شایسته کانادا شد +عکس - سحر بی نیاز در سال 1365 در تهران بدنیا آمده و پس از چندسال به همراه خانواده اش به کانادا مهاجرت کرده است.
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو !
افشاگری های خبرگزاری فارس در مورد شبکه من و تو ! - فیلم/ سکوت یک ساله «سولماز» شکست/ مسائل جنسی عامل تعیین کننده برای ماندن در استیج!
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام
گفتگوی جنجالی علی معلم و صادق زیباکلام - صادق زیباکلام هم همفکر مسعود فراستی شد.
    پربازدیدها