ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۸ شهریور ۱۳۹۳ / Saturday, 30 August, 2014 /

فعل استمراری

پساوندهاى افعال که در قديم زيادتر از امروزه بوده است از اين قرار است: الف زايد، آر، ياهاى مجهول، ماني، تاني، تي، هاء اسمى و وصفي.
   الف
الفى بوده است که در موارد خاص به آخر افعال مى‌افزوده‌اند و ظاهراً از مختصات پهلوى شمال و شمال‌شرقى و زبان خراسان بوده است، و در کتاب 'درخت آسوريک' اين الف ديده شد، اين الف در صيغهٔ دوم شخص مفرد امر حاضر درمى‌آيد و معناى آن را دگرگون مى‌سازد مثل 'گويا' و 'آيا' و 'بينا' و 'مانا' و 'هلا' و 'گفتا' که به خلاف قياس بر سوم‌شخص مفرد ماضى الحاق گرديده است.
اين الف در کتاب درخت آسوريک 'آي' الف و يا است و به فعل امر حاضر 'وين' متصل شده است و در چند مورد آمده است. مثال: مُرتومان ويناى آنُم درختى بلند بوژ اَمْ اُمف نَپرْتْت کو اَزْ هَچْ تو اَوَرتراُم پَتْ وَسْ گونگ هير... ـ منتهاى پهلوى ـ درخت آسوريک ص ۱۹ فقرهٔ ۲ طبع انگلساريا.' 'داروک دان ويناى شَتْروان شتْروى بَرنْد بچشکان بچشک ـ ص ۱۱۱ فقرهٔ ۱۷' ـ 'موژک اوم سَخْتک‌ى آژآتان‌ويناى انگستپان‌ى هو سُروان ـ ص ۱۱۲ فقرهٔ ۲۵' '.... مَشَْيژْکَ هْچ ازِ کرِندويناى شتر و ياران ـ ص ۱۱۲ فقرهٔ ۳۹.' ... 'ويناى سهيکانان مَزْديَسْنان پاتپاژپَتْ اَزْپوست دارِنْد ـ صفحهٔ ۱۱۴ فقرهٔ ۴۷ و سواى اين فقرات هم يکى دو فقرهٔ ديگر اين فعل آمده است'
ترجمهٔ اين عبارت:
نخل در مناظرهٔ بز مى‌گويد که: 'مردمان بيناى من آن درخت بلندم بُز با من برابرى جويد که من از تو برترم به بس گونه چيز' ... 'دارودان (از من کنند) ويناى شهر به شهر برند پزشکان پزشک' و بُز در جواب مى‌گويد: 'من موزه‌ام ساخته‌ شده از بهر آزادگان ويناى دستکش از بهر خسروان' ... 'مشکچه از من کنند ويناى شهرياران' ... 'ويناى مزديسنان مؤمن احتياج به پوست من دارند...' (رجوع کنيد: ص ۱۱۲)
- گويا و گوئيا که در تضاعيف کلام و ابتداى سخن بدون مخاطب معينى استعمال مى‌شده است و نيز گاهى گوئى را با ياء مجهولى که بدل از الف مذکور است در اشعار متقدمين ديده‌ايم که به‌ معنى گويا و مُمالهٔ آن بوده است.
- مانا که به تنهائى آورند و فعل امر است با الف که در ضمن کلام مى‌آورده‌اند.
- بينى ـ بينئي: که بدون قصد خطاب در اوايل و اواسط اشعار مى‌آورده‌اند و اصحاب لغت آن را به ‌معنى نوعى آفرين گرفته‌اند (رجوع کنيد: ص ۱۱۲ جلد ۱ سبک‌شناسى بهار)
- هلا، از فعل هليدن به صيغهٔ امر با الف که در آغاز و تضاعيف سخن آيد.
- آيا: که از فعل آمدن است و در مورد پرسش و استفهام بر زبان مى‌گذرد. و نيز الفى است که در آخر سوم شخص مفرد ماضى از فعل گفتن آورند و آن را 'گفتا' نويسند و معلوم نيست چه مقصودى از الحاق اين الف بر اين فعل بوده است و شايد اگر کتب قديم از دستبرد نساخ ايمن مانده بود مى‌توانستيم سرّ اين الف را در 'گفتا' به‌دست آوريم اما چون تغيير گفتا به گفت و بالعکس خيلى سهل است و کاتبان قرن ششم و هفتم نيز از اين نکات غافل بوده‌اند نمى‌توان از روى کتب مزبور درست به تفاوت موارد استعمال گفت و گفتا پى برد.
و نيز گاهى الف مذکور من‌باب تحذير يا تنبيه در آخر صيغه‌هاى ديگر درآمده چون: گوئيا و نگوئيا و غيره (در تذکرةالاوليا ج ۲ اين فعل ديده شده است و در لهجهٔ مردم اصفهان اين الف را در مورد صيغهٔ مخاطب منفى آورند و گويند: نترسيا، نيفتيا، نخنديا و غيره). و گاهى الفى به‌جاى صيغهٔ دعا به آخر صيغهٔ مضارع مى‌افزايند:
ازرقى گويد:
از آتش چرخرا پر کرد و نشتافت کز آتش بيندا پاداش و کيفر
   آر
اين پساوند که از سوم‌شخص ماضى يا مصدر مرخم، اسم مصدر و فاعل و مفعول مى‌سازد در زبان پهلوى و در ى زيادتر از امروز بوده است مانند: 'خفتار' که به قول جاحظ اصطلاح بهرام گور شهنشاه ساسانى بوده است که هنگام مرخص کردن نديمان در شب 'خرم خفتار' مى‌گفته (کتاب التاج طبع قاهره ص ۱۱۸) و فَرُختار و جستار و غيره، و از اين قبيل است: گفتار، خريدار، گرفتار، مردار، برخوردار و نظاير آن که هنوز هم متداول است.
   ياهاى مجهول
ياهاى مجهول استمرارى و انشائى و تمنى و ترجى نيز زيادتر از امروز بوده است و هر کدام را در موقع خود به ضرورت مى‌آورده‌اند و از آن غفلت روا نمى‌داشتند و مانند امروز به سهل‌انگارى برگذار نمى‌کردند يا به طريق متأخران از شعرا آن را غلط استعمال نمى‌نمودند و طريقهٔ استعمال آن چنين بوده است.
   فعل استمرارى
گاهى ياء مجهول براى بيان استمرارى فعل است، و به‌جاى 'همي' که در اول فعل علامت استمرار است قرار مى‌گيرد ـ و با آمدن ياء استمرارى غالباً از آوردن 'همي' خوددارى مى‌شده است، مثال از تاريخ بيهقى 'خواجهٔ بزرگ احمدحسن هر روزى به سراى خويش به در عبدالاعلى بار دادى و تا نماز پيشين بنشستى و کار براندي، من با پسران او بودمي، و آنچه فرمودى نبشتمى و کارها مى‌براندي، و خلعت‌ها و صلت‌هاى سلطانى مى‌فرمودي، چون نماز پيشين بکرديمى بيگانگانى بازگشتندى و دبيران و قوم خويش و مرا به خوان بردندى و نان بخورديمى و بازگشتيمى ـ بيهقى ص ۲۴۶' اين ياها همه استمرارى است و در يکى دو جاى پيشاوند مى‌افزوده است.
   شرح رؤيا
در موارد شرح خواب چه در نظم و چه در نثر غالباً اين ياء بايد در فعل بيايد.
فردوسى گويد:
چنين ديده گويند يک شب به خواب که يک جام مى داشتى چون گلاب
دقيقى   ز    جائى    فراز    آمدى بر  آن   جام   مى  داستانها  زدى
به   فردوسى   آواز دادى  که  مى مخور    جز    به   آئين   کاوس‌کى
و اگر در نثر در مورد خواب اين يا را نياورند جمله فعليه را مشکوک و با افزودن (چنانک) و (گويا) و به صيغهٔ حال آورند مثال از بلعمي: 'اردشير به خواب ديد چنانکه فرشتهٔ آز آسمان فرود آيد و او را گويد: خداى عزوجل ملک زمين به تو خواهد دادن' و اگر به صيغهٔ ماضى باشد با ياء مجهول آورند و رعايت اين قاعده در قرن هفتم و هشتم از ميان رفته است و خواجه حافظ جائى آن را آورده و جائى نياورده است و آنجا که آورده چنين است:
ديدم به خواب دوش که ماهى برآمدى کز عکس روى او شب هجران سر آمدى
و آنجا که نياورده است:
ديدم به خواب خوش که به دستم پياله بود تعبير رفت و کار به دولت حواله بود
و در نثر به کلى پس از قرن ششم اين رعايت از ميان رفته است.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
خانه و خانواده    آشپزی    اسپاگتی و ماکارونی   
روانشناسی    مبانی و مفاهیم روانشناسی    یادگیری، به خاطر آوردن و اندیشیدن    یادگیری و شرطی سازی    یادگیری از دیدگاه های گوناگون   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
شعر و ادب    سعدی    دیوان اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    ناصرخسرو    دیوان اشعار    قصاید   
راهنمای بهداشت و سلامت    مشکلات پزشکی مردان    بیضه ها و کیسهٔ بیضه    فتق کشالهٔ ران (فتق مغبنی)   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    نورولوژی    انواع بیماری های نورولوژی    مننژیت مزمن   
شناخت تاریخی مردم ایران   
ارتباطات    گاهشماری چند در اطلاع رسانی وارتباطات    بعد از میلادمسیح    از سال ۱۹۰۱ تا سال ۱۹۴۵ میلادی   
فرهنگ عامهٔ مردم ایران    بازی ها    انواع بازی ها به تفکیک استان    استان خراسان   


کلمات در حال جستجو
اوباما    کت و شلوار    کنفرانس    داعش    بریدن    سر    آکادمی    علوم کالیفرنیا    طبیعت    وزرا    استیضاح    کریم انصاری فرد    اوساسونا    فوتبال    مهدی نصیری    کیهان    شریعتمداری    رونق مسکن    بازار مسکن    ملک    مگان    رنو    پارس خودرو    آمریکا    تحریم   




نویسنده‌ای که جسدش را از آب گرفتند - نهم شهریورماه سالگرد درگذشت صمد بهرنگی است؛ نویسنده‌ای که پیکر بی‌جانش را از آب گرفتند.
خواندن داستان؛ راه پزشک شدن؟ - علی‌اصغر سیدآبادی می‌گوید خواندن کتاب‌های غیردرسی نه تنها به نوشتن کمک می‌کند، بلکه به یادگیری سایر علوم هم کمک می‌کند و اگر می‌خواهیم فرزندمان در آینده پزشک شود، باید برای او کتاب داستان بخوانیم.
فارسی در مدرسه‌های پاکستان تدریس شود - استاد دانشگاه‌های اسلام‌آباد پاکستان گفت: با توجه به اهمیت زبان فارسی و اینکه زبان فارسی زبان نیکان و بزرگان این سرزمین است بر این اساس به منظور جلوگیری از فراموشی آن، باید در مدارس پاکستان تدریس شود.
بنی‌اعتماد خواستار لغو تحریم‌ها شد - رخشان بنی‌اعتماد پس از نمایش فیلم «قصه‌ها» در بخش رقابتی جشنواره «ونیز»، خواستار لغو تحریم‌ها علیه ایران شد.
ظاهر متفاوت پارسا پیروزفر بر صحنه تئاتر + عکس - پارسا پیروزفر این روزها با ظاهری متفاوت روی صحنه است.
مدعیان جدید حفاظت از میراث ایران / کارمند سازمان میراث فرهنگی اتاق دلار داشت - سودجویانی که مدعی حفاظت از میراث فرهنگی ایران هستند، به کاربران خود در فضاهای مجازی آموزش می دهند چطور آثار تاریخی ایران را غارت کرده و آن را حراج کنند تا سود هنگفتی به ...
جزئیات راه‌اندازی بازار معاملات سلف نفتی/ آمادگی پیش فروش فرآورده نفتی به خارجی‌ها - وزیر نفت با تشریح عرضه اولین بسته پیش فروش فرآورده‌های نفتی به ارزش 100 میلیون دلار از راه‌اندازی بازار پیش فروش فرآورده نفتی در کشور خبر داد و با تاکید بر اینکه ...
راه‌اندازی دانشکده هنرهای ایرانی اسلامی اجرایی شد/ تصویب اساسنامه و انتخاب مکان - رییس کمیسیون هنر و معماری شورای عالی انقلاب فرهنگی از تصویب اساسنامه دانشکده هنرهای ایرانی اسلامی خبر داد و اعلام کرد که راه اندازی این دانشکده مراحل پایانی اجرایی خود ...
رسانه‌ها؛ مقصرآتش سوزی مهمترین پارک ملی کشور! - استاندار گلستان در حالی رسانه ها را به سیاه نمایی و برجسته کردن نقاط ضعف مسئولان در اطفا حریق 1500 هکتاری در پارک ملی گلستان که بالاترین درجه حفاظتی را در میان عرصه های ...
بیماری فجیع پاساژ «علاءالدین» را چه کسی درمان میکند؟ - حتما گذار شما نیز گاهی به پاساژ معروف علاء الدین افتاده است. بلی! پاساژ علاء الدین بورس فروش گوشی های هوشمند و تبلت و لوازم جانبی، واقع در خیبان جمهوری اسلامی شهر تهران. پاساژی که اکنون مدت مدیدی است بیمار شده و بیماری خود را به اطرافش نیز تسری داده است.
مهدی هاشمی: «دردسرهای عظیم» تابستانم را بهار کرد - «مهدی هاشمی» گفت: علی‌رغم ضبط مجموعه «دردسرهای عظیم» در فصل تابستان، این سریال تابستان گرم را برای من به بهار تبدیل کرد.
شهاب حسینی «آب یخ» را روی مزار هنرمندان ریخت/ عکس - شهاب حسینی با شستشوی مزار هنرمندان گفت:‌ احساس کردم با آب می شود کار قشنگ تری انجام داد.
خاله شادونه به سرزمین دونه‌ها برمی‌گردد - تهیه کننده «شادونه» اعلام کرد این مجموعه تلویزیونی از روز 6 شهریورماه ساعت 9:30 با دکور جدید و ساختاری متفاوت به آنتن شبکه 2 برمی‌گردد.
اعلام آمادگی مردم برای حل مشکل مالی «آتقی» - جواد گلپایگانی یا همان «آتقی» آیینه عبرت حالا دیگر تنها نیست بعد از اینکه آخرین گفت‌وگوی او منتشر شده است و مردم خواستار کمک به آتقی شده‌اند تا به زندانی ...
جلفا؛ تنها شهر ایرانی که گورستان ندارد/8 شهید تنها یادگاران دنیای ابدی - تبریز- خبرگزاری مهر: شهر جلفا از دیر باز مبدا تجاری ایران و شاهراه تردد کاروان های بزرگ بوده است، در آن زمان به علت نامناسب بودن شرایط آب و هوایی مردم رغبت زیادی برای ...
تولید محتوای توهین آمیز امام خمینی برعهده چه کسانی است؟ - بسیار عجیب و مشکوک بود که بدون هیچ جرقه یا بهانه‌ای، چنین موجی شکل گرفت و به سرعت چندصد نوشته با ادبیاتی مشابه و در فضاهایی مشخص منتشر شد و نکته جالب اینکه پس از اینکه برخی از این صفحات تصور کردند که موج شکل گرفته، عوامل اصلی‌شان اقدام به بستن صفحه‌ها کردند و موج دوم، صفحات تازه‌ای ایجاد کرد که هنوز برخی از این صفحات فعال هستند.
چه کسانی «سربازی گیت» را ماستمالی کردند؟! - کافی است به پاسخ این سوال ساده بیاندیشیم که اگر از فردی پول جعلی کشف شود، آیا آن فرد برائت خواهد گرفت یا خیر؟ آیا پولش را از دست خواهد داد یا خیر؟ با پاسخ دادن به این سوالات راحت تر می‌توان قضاوت کرد آیا می‌توان صدور کارت جعلی معافیت و تخلفات دیگر را پذیرفت و بازیکنان را فریب خورده دانست؟
نقش فعالان مومن سایبری در تحولات منطقه/ لزوم حمایت بیشتر دولت از نیروهای انقلاب - وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: نیروهای فرهنگی و مومن کشور آنچنان در فضای سایبری و فرهنگی توانسته اند خود را اثبات کنند که در مقاطع حساس همچون انتخابات و حوادث ...
تورم نقطه به نقطه به 14.7درصد رسید/ اهم رويکردهاي بسته خروج غيرتورمي از رکود اقتصادي - خرم آباد - خبرگزاری مهر: رئیس کل بانک مرکزی با تشریح برخی از دستاوردها و عملکرد بانک مرکزي در دولت يازدهم گفت: نرخ تورم نقطه به نقطه در مسير کاهش مستمر از 45.1 درصد در ...
انتقاد شدید از مواضع اخیر خالد مشعل در شبکه المیادین - شبکه المیادین در گفتگو با یک کارشناس مسائل خاورمیانه از مواضع اخیر "خالد مشعل" پس از پیروزی ملت و مقاومت فلسطین در جنگ غزه انتقاد کرد.
کابینه جدید ترکیه از سوی داود اوغلو معرفی شد - نخست وزیر جدید ترکیه بعدازظهر امروز اعضای کابینه جدید این کشور را با کمترین تغییرات ممکن نسبت به کابینه قبلی معرفی کرد.
ناگفته های وزیری که ظریف را پیش از موعد بازنشسته کرد - منوچهر متکی تقاص کارهای خودش را پس داد. وی وزارت خارجه را به افرادی غیر متخصص واگذار کرد و در نهایت در سنگال آن گونه برکنار شد. روند عدم تخصص گرایی در وزارت خارجه در زمان تصدی وی به حدی افزایش پیدا کرد که اکثر دیپلمات های با سابقه کشور خانه نشین یا گوشه نشین شدند. از جمله این افراد می توان به محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه فعلی اشاره کرد که به دلیل فشارها در زمان متکی درخواست بازنشستگی کرد.
تخمین‌های جدید از گسترش سرطانی داعش در عراق و سوریه - یک کارشناس که تعداد اعضای داعش را نزدیک به صدهزار تن برآورد می‌کند علاوه بر اطلاعات میدانی، به صدها حافظه کامپیوتری دسترسی داشته که پس از کشته شدن یکی از فرماندهان ارشد داعش به دست امد. وی داعش را حالت گسترش‌یافته و بزرگتر گروه‌هایی می‌داند که به لحاظ ایدئولوژیک و تاریخی در این منطقه وجود داشته‌اند.
فتنه گر چه کسی است؛ اصلاح طلبان فتنه گر هستند؟ / واکنش به اظهارات حدادعادل - احزاب و شخصیت‌ها - فتنه یکی از واژه هایی است که پس از وقایع سال 88 بیشتر در ادبیات سیاسی کشورمان مورد استفاده قرار گرفت.
حمله موشکی به تل‌آویو برای مقاومت عادی شده است/ توافق اوسلو برای همیشه دفن شد - محمد الهندی از رهبران ارشد جهاد اسلامی در جریان برگزاری جشن پیروزی مردم در نوارغزه، تاکید کرد: باید بر لزوم رفع کامل محاصره غزه پایبند باشیم و این یک درخواست غیر قابل ...
اولاند: احتمال دعوت ایران به کنفرانس مقابله با داعش وجود دارد  - رئیس جمهور فرانسه در اظهاراتی که در جمع سفیران این کشور بیان کرد از احتمال دعوت از جمهوری اسلامی ایران به کنفرانس مقابله با داعش خبر داد.
دولت در مهار تورم کاملا موفق بود / نویسندگان معتقد به نظام باید آزادانه افکار خود را بیان کنند - گرگان - خبرگزاری مهر: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با حضور در نماز جمعه گرگان ضمن تاکید بر موفقیت دولت در مهار تورم درباره دیدگاه این وزارت خانه در حوزه فرهنگ گفت: ...
پیشنهاد یکی از کاربران خبرآنلاین به رئیس جمهور فرانسه برای کنترل داعش - دیپلماسی - یکی از کاربران خبرآنلاین در کامنتی پیشنهادی به رئیس جمهور فرانسه برای کنترل گروه تروریستی داعش ارائه کرد.
بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاه زیبنده کشور نیست/ به گشایش سیاسی و اقتصادی دست یافته ایم - ری - خبرگزاری مهر: وزیر کشور یکی از مشکلات عرصه اقتصاد داخلی کشور را بیکاری و فقدان شغل برای جوانان برشمرد و خاطرنشان کرد: زیبنده نیست که فارغ التحصیلان دانشگاه بیکار ...
آمار عضويت در سامانه ثمان واقعي نيست/ ثبت‌نام خبرنگاران غيرواقعي و عدم عضويت خبرنگاران واقعي - يزد - خبرگزاري مهر: مشاور رسانه اي رئيس جمهور با بيان اينكه برخي از امتيازات خبرنگاران بر اساس سامانه ثمان ارائه شده است، گفت: آمار عضويت در اين سامانه واقعي نيست.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر


Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved