ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / دوشنبه ۶ مرداد ۱۳۹۳ / Monday, 28 July, 2014

فعل استمراری

پساوندهاى افعال که در قديم زيادتر از امروزه بوده است از اين قرار است: الف زايد، آر، ياهاى مجهول، ماني، تاني، تي، هاء اسمى و وصفي.
   الف
الفى بوده است که در موارد خاص به آخر افعال مى‌افزوده‌اند و ظاهراً از مختصات پهلوى شمال و شمال‌شرقى و زبان خراسان بوده است، و در کتاب 'درخت آسوريک' اين الف ديده شد، اين الف در صيغهٔ دوم شخص مفرد امر حاضر درمى‌آيد و معناى آن را دگرگون مى‌سازد مثل 'گويا' و 'آيا' و 'بينا' و 'مانا' و 'هلا' و 'گفتا' که به خلاف قياس بر سوم‌شخص مفرد ماضى الحاق گرديده است.
اين الف در کتاب درخت آسوريک 'آي' الف و يا است و به فعل امر حاضر 'وين' متصل شده است و در چند مورد آمده است. مثال: مُرتومان ويناى آنُم درختى بلند بوژ اَمْ اُمف نَپرْتْت کو اَزْ هَچْ تو اَوَرتراُم پَتْ وَسْ گونگ هير... ـ منتهاى پهلوى ـ درخت آسوريک ص ۱۹ فقرهٔ ۲ طبع انگلساريا.' 'داروک دان ويناى شَتْروان شتْروى بَرنْد بچشکان بچشک ـ ص ۱۱۱ فقرهٔ ۱۷' ـ 'موژک اوم سَخْتک‌ى آژآتان‌ويناى انگستپان‌ى هو سُروان ـ ص ۱۱۲ فقرهٔ ۲۵' '.... مَشَْيژْکَ هْچ ازِ کرِندويناى شتر و ياران ـ ص ۱۱۲ فقرهٔ ۳۹.' ... 'ويناى سهيکانان مَزْديَسْنان پاتپاژپَتْ اَزْپوست دارِنْد ـ صفحهٔ ۱۱۴ فقرهٔ ۴۷ و سواى اين فقرات هم يکى دو فقرهٔ ديگر اين فعل آمده است'
ترجمهٔ اين عبارت:
نخل در مناظرهٔ بز مى‌گويد که: 'مردمان بيناى من آن درخت بلندم بُز با من برابرى جويد که من از تو برترم به بس گونه چيز' ... 'دارودان (از من کنند) ويناى شهر به شهر برند پزشکان پزشک' و بُز در جواب مى‌گويد: 'من موزه‌ام ساخته‌ شده از بهر آزادگان ويناى دستکش از بهر خسروان' ... 'مشکچه از من کنند ويناى شهرياران' ... 'ويناى مزديسنان مؤمن احتياج به پوست من دارند...' (رجوع کنيد: ص ۱۱۲)
- گويا و گوئيا که در تضاعيف کلام و ابتداى سخن بدون مخاطب معينى استعمال مى‌شده است و نيز گاهى گوئى را با ياء مجهولى که بدل از الف مذکور است در اشعار متقدمين ديده‌ايم که به‌ معنى گويا و مُمالهٔ آن بوده است.
- مانا که به تنهائى آورند و فعل امر است با الف که در ضمن کلام مى‌آورده‌اند.
- بينى ـ بينئي: که بدون قصد خطاب در اوايل و اواسط اشعار مى‌آورده‌اند و اصحاب لغت آن را به ‌معنى نوعى آفرين گرفته‌اند (رجوع کنيد: ص ۱۱۲ جلد ۱ سبک‌شناسى بهار)
- هلا، از فعل هليدن به صيغهٔ امر با الف که در آغاز و تضاعيف سخن آيد.
- آيا: که از فعل آمدن است و در مورد پرسش و استفهام بر زبان مى‌گذرد. و نيز الفى است که در آخر سوم شخص مفرد ماضى از فعل گفتن آورند و آن را 'گفتا' نويسند و معلوم نيست چه مقصودى از الحاق اين الف بر اين فعل بوده است و شايد اگر کتب قديم از دستبرد نساخ ايمن مانده بود مى‌توانستيم سرّ اين الف را در 'گفتا' به‌دست آوريم اما چون تغيير گفتا به گفت و بالعکس خيلى سهل است و کاتبان قرن ششم و هفتم نيز از اين نکات غافل بوده‌اند نمى‌توان از روى کتب مزبور درست به تفاوت موارد استعمال گفت و گفتا پى برد.
و نيز گاهى الف مذکور من‌باب تحذير يا تنبيه در آخر صيغه‌هاى ديگر درآمده چون: گوئيا و نگوئيا و غيره (در تذکرةالاوليا ج ۲ اين فعل ديده شده است و در لهجهٔ مردم اصفهان اين الف را در مورد صيغهٔ مخاطب منفى آورند و گويند: نترسيا، نيفتيا، نخنديا و غيره). و گاهى الفى به‌جاى صيغهٔ دعا به آخر صيغهٔ مضارع مى‌افزايند:
ازرقى گويد:
از آتش چرخرا پر کرد و نشتافت کز آتش بيندا پاداش و کيفر
   آر
اين پساوند که از سوم‌شخص ماضى يا مصدر مرخم، اسم مصدر و فاعل و مفعول مى‌سازد در زبان پهلوى و در ى زيادتر از امروز بوده است مانند: 'خفتار' که به قول جاحظ اصطلاح بهرام گور شهنشاه ساسانى بوده است که هنگام مرخص کردن نديمان در شب 'خرم خفتار' مى‌گفته (کتاب التاج طبع قاهره ص ۱۱۸) و فَرُختار و جستار و غيره، و از اين قبيل است: گفتار، خريدار، گرفتار، مردار، برخوردار و نظاير آن که هنوز هم متداول است.
   ياهاى مجهول
ياهاى مجهول استمرارى و انشائى و تمنى و ترجى نيز زيادتر از امروز بوده است و هر کدام را در موقع خود به ضرورت مى‌آورده‌اند و از آن غفلت روا نمى‌داشتند و مانند امروز به سهل‌انگارى برگذار نمى‌کردند يا به طريق متأخران از شعرا آن را غلط استعمال نمى‌نمودند و طريقهٔ استعمال آن چنين بوده است.
   فعل استمرارى
گاهى ياء مجهول براى بيان استمرارى فعل است، و به‌جاى 'همي' که در اول فعل علامت استمرار است قرار مى‌گيرد ـ و با آمدن ياء استمرارى غالباً از آوردن 'همي' خوددارى مى‌شده است، مثال از تاريخ بيهقى 'خواجهٔ بزرگ احمدحسن هر روزى به سراى خويش به در عبدالاعلى بار دادى و تا نماز پيشين بنشستى و کار براندي، من با پسران او بودمي، و آنچه فرمودى نبشتمى و کارها مى‌براندي، و خلعت‌ها و صلت‌هاى سلطانى مى‌فرمودي، چون نماز پيشين بکرديمى بيگانگانى بازگشتندى و دبيران و قوم خويش و مرا به خوان بردندى و نان بخورديمى و بازگشتيمى ـ بيهقى ص ۲۴۶' اين ياها همه استمرارى است و در يکى دو جاى پيشاوند مى‌افزوده است.
   شرح رؤيا
در موارد شرح خواب چه در نظم و چه در نثر غالباً اين ياء بايد در فعل بيايد.
فردوسى گويد:
چنين ديده گويند يک شب به خواب که يک جام مى داشتى چون گلاب
دقيقى   ز    جائى    فراز    آمدى بر  آن   جام   مى  داستانها  زدى
به   فردوسى   آواز دادى  که  مى مخور    جز    به   آئين   کاوس‌کى
و اگر در نثر در مورد خواب اين يا را نياورند جمله فعليه را مشکوک و با افزودن (چنانک) و (گويا) و به صيغهٔ حال آورند مثال از بلعمي: 'اردشير به خواب ديد چنانکه فرشتهٔ آز آسمان فرود آيد و او را گويد: خداى عزوجل ملک زمين به تو خواهد دادن' و اگر به صيغهٔ ماضى باشد با ياء مجهول آورند و رعايت اين قاعده در قرن هفتم و هشتم از ميان رفته است و خواجه حافظ جائى آن را آورده و جائى نياورده است و آنجا که آورده چنين است:
ديدم به خواب دوش که ماهى برآمدى کز عکس روى او شب هجران سر آمدى
و آنجا که نياورده است:
ديدم به خواب خوش که به دستم پياله بود تعبير رفت و کار به دولت حواله بود
و در نثر به کلى پس از قرن ششم اين رعايت از ميان رفته است.


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
موسیقی    پیشینه مطبوعات موسیقی در ایران   
راهنمای بهداشت و سلامت    دستگاه تنفس    اختلالات ریوی    ذات الرّیه (Pneumonia)    انواع خاص ذات الرّیه   
جامعه شناسی    مبانی و مفاهیم پایه در جامعه شناسی    موضوعات اصلی جامعه شناسی    مسائل بنیادی جامعه شناسی    فرهنگ اجتماعی    فضاهای عمل فرهنگی یا جوّ فرهنگی    فرهنگ و سیستم ارزشی   
شعر و ادب    انوری    دیوان اشعار    مقطعات   
بازار و بازاریابی    اصول بازاریابی    انتخاب بازارهای هدف    اندازه گیری پیش بینی تقاضا   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
شعر و ادب    وحشی بافقی    گزیده اشعار    قصاید   
رشته های ورزشی    تنیس روی میز    آموزش    تکنیک ها و تاکتیک های پیشرفته و آموزش آنها    تکنیک ها    فنون حمله ای پیشرفتهٔ روی میز   
راهنمای بهداشت و سلامت    دستگاه گوارش    معده و دوازدهه و اختلالات آنها    التهاب معده   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   


کلمات در حال جستجو
کنکور    شرکت کتندگان    مطهری    اژه ای    حصر    روحانی    اردوغان    کمک    غزه    طلا    سکه    ارز    بازار    نقشه    داعش    مطالعات جنگ    صف    کامیون    ترکیه    ایران    سوخت   




خلاصه رسانه‌ها
رژیم صهیونیستی بزرگترین بیمارستان غزه و یک پارک را هدف قرار داد - پیش از نیز اسرائیل به بیمارستان های الاقصی و بیت حانون نیز حمله کرده بود و در پی آن شمار زیادی از فلسطینیان شهید و زخمی شدند.
فیلم: سرنوشت تلخ خودپسندی و خودخواهی - در آخرین غروب مبارک رمضان اشاره‌ای به یکی از گروه‌هایی از مردم می‌کنیم که مصائب‌شان از دشوارترین مشاغل نیز بیشتر است و با این حال بسیاری از ایشان با زبان روزه این ماه عزیز را گذرانده‌اند. جانبازان سرافزار کشورمان به خصوص جانبازان شیمیایی که همچون شمعی آب می‌شوند و مسیر حق را برای حق‌طلبان روشن می‌کنند و به واسطه فداکاری‌های این قهرمان، همواره روی ماهشان را می‌بوسیم.
چند سنگ نبشته هزار ساله میان زباله‌ها گم شده است؟! - آنچه موجبات برجای ماندن این کتیبه‌های بسیار ارزشمند و رها شدنشان میان زباله های گردشگران و به نوعی گم شدنشان در بی خبری مسئولان را فراهم آورده، بی خبری گردشگران از ماجراست چراکه احتمالا در غیر اینصورت، خبر وجودشان دهان به دهان می‌چرخید و فرجام امر، اگر سر از موزه های گران قیمت آن سوی دنیا در نمی‌آوردند، دست کم راهی اتاق پذیرایی ...
پشت پرده مخالفت کشورهای خیلج فارس با توافق هسته‌ای ایران - یکی از موضوعاتی که همواره در بحث پرونده هسته ای ایران مطرح بوده، موضعی است که کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس در قبال برنامه هسته ای ایران و به ویژه موضوع مذاکرات در پیش گرفته اند. یک نشریه آمریکایی با انتشار مطلبی در این زمینه، به بررسی عواملی پرداخته که سبب شده برخی کشورهای منطقه خواستار حل نشدن موضوع هسته ای ایران باشند.
با این قانون، سوپرمارکت ها هم «حق فنی» خواهند گرفت! - داروخانه‌ها، فروشگاه‌های عرضه دارو هستند و در قبال نسخه باید دارو تحویل دهند، اگر دارو خانه‌ها بخواهند بابت تحویل دارا مبلغ اضافه بگیرند پس باید بقالی‌ها و سوپر مارکت‌ها نیز در قبال لیست اقلامی که به مشتری می‌دهند، باید حق فنی بگیرند.‌
مسائلی وجود دارد که پرسپولیسی‌ها باید بدانند/ فشار زیادی را تحمل کردیم - مدیر عامل باشگاه پرسپولیس با اشاره به اتفاقاتی که طی روزهای گذشته رخ داده است گفت: فشارهای بسیار زیادی را تحمل کردیم و مسائل متعددی باید به اطلاع هواداران برسد، اما در ...
هلاکت 200 تروریست در حمله هوایی/بازداشت یک داعشی با لباس زنانه - هلاکت مفتی داعش در بیجی، کشته شدن شمار زیادی از تروریست ها در مناطق مختلف عراق و بازداشت یک عضو تونسی گروه موسوم به دولت اسلامی عراق و شام از مهمترین اخبار این کشور است.
نگاه متناقض غرب به دو حادثه مشابه/ پرواز MH17 مالزی با پرواز 655 ایران ایر چه تفاوتی داشت - سقوط هواپیمای مالزیایی در شرق اوکراین که انتقادهای شدید غرب را به دنبال داشت، نخستین حادثه شلیک موشک به یک هواپیمای مسافربری نیست، 26 سال پیش نیز پرواز 655 هواپیمایی ...
چرا بزرگان فرهنگ به جنگ علنی روی آورده‌اند؟ - کمترین عوارض چنین برخوردهایی برای اهالی فرهنگ، آسیب رسیدن به شان و اعتبار چهره‌هایی است که هریک جزو سرمایه‌های انسانی کشورمان هستند و سال‌ها برای دستیابی به این جایگاه در بستر فرهنگ تلاش کرده‌اند و اگر قرار بر هزینه شدن این اشخاص باشد، قطعاً موقعیت بهتری به جز آسیب رسیدن به چهره همدیگر وجود دارد.
کدام کارگردانان مجوز ساخت فیلم جدیدشان را گرفتند؟ / معرفی سه فیلم‌اولی - سینما - نتیجه تازه‌ترین جلسه شورای پروانه ساخت، صدور مجوز برای چهار کارگردان باسابقه سینما و سه فیلم اولی است.
آغاز پرداخت وام ازدواج جوانان/ 200 میلیاردتومان اختصاص یافت - با تامین 2 هزار میلیارد ریال اعتبار، وام ازدواج جوانان از امروز دوشنبه در شعب بانک ملی به متقاضیان پرداخت می شود.
مالکیت راه‌آهن در اختیار دادستانی ماند/ دیدار با استقلال در ابهام! - مزایده واگذاری باشگاه راه آهن در شرایطی برگزار شد که هیچ خریدار جدیدی برای حضور در این مزایده حضور پیدا نکرده بود. نماینده حمید استیلی نیز با تاکید بر اینکه این گروه ...
ترافیک محورهای البرز با 20 دوربین کنترل می شود - کرج - خبرگزاری مهر: معاون حمل و نقل اداره کل حمل و نقل و پایانه های استان البرز از آغاز دور دوم سفرهای تابستانی هموطنان خبر داد و اعلام کرد: وضعیت ترافیک محورهای ...
«ننه نقلی» از نیمه مردادماه اکران می‌شود - سخنگوی شورای صنفی نمایش از اکران فیلم «ننه نقلی» به کارگردانی پرویز صبری از نیمه مردادماه در سینماهای تهران خبر داد.
کلاهبرداری چند میلیاردی یک صرافی از ده‌ها تن - آنگونه که مال باختگان دریافتند، مالکان صرافی «ج» مدتی بوده که با بهانه‌هایی چون «حواله برگشت خورده و با تقبل ضرر و زیان، بار دیگر انجامش خواهیم داد»، مدتی پول افراد مختلف را نزد خود نگه داشته بودند و گاه حتی با صدور فیش های جعلی سوئیفت یا پس دادن بخشی از پول افراد مال باخته سعی داشتند به کسب و کار پر سود خود ادامه دهند ...
مایکروسافت مجددا Siri اپل را به تمسخر گرفت + فیلم - داستان تبلیغات مایکروسافت برای منشی مجازی ویندوز فون یعنی Cortana تدریجا تبدیل به یک داستان جالب و در عین حال جدلی میشود. اینبار نیز مایکروسافت در یک تبلیغات تلویزیونی اقدام تمسخر منشی مجازی اپل یعنی Siri کرده است. این برای دومین بار است که مایکروسافت به یک چنین تبلیغات جدلی روی آورده است.
نامه سرگشاده بازیگر اسکاری علیه کشتار در غزه - خاویر باردم بازیگر سرشناس اسپانیایی، با انتشار نامه سرگشاده‌ای کشتار مردم غزه توسط اسراییل را محکوم کرد.
رقابت نفتی ایران و آمریکا برای تسخیر بازارهای آسیا - یک خبرگزاری غربی از رقابت نفت سبک ایران و آمریکا در بازارهای آسیایی برای یافتن مشتریان بیشتر خبر داد.
پاییز روابط دوحه-ریاض/ چرایی حذف قطر از سفر منطقه ای جانشین ولیعهد سعودی - یک رسانه عربی در گزارشی تصریح کرد سفر سریع جانشین ولیعهد عربستان به کشورهای حوزه خلیج فارس گواه خزان روابط دوحه و ریاض و اقدامات سختگیرانه جدید سعودی ها علیه قطری هاست.
4700 کشته و مجروح و 100 هزار بی خانمان در پی حملات ارتش اوکراین - سازمان ملل متحد امروز سه شنبه در گزارشی اعلام کرد که در نتیجه حملات ارتش اوکراین به شرق این کشور دست کم سه هزار و 500 نفر کشته و یک هزار و 130 نفر دیگر نیز زخمی شده اند.
رژیم صهیونیستی به هیچ قانونی پایبند نیست/ جنایتکاران جنگی غزه باید محاکمه شوند - کارشناسان و شخصیتهای حاضر در نشست بررسی ابعاد حقوقی جنگ اسرائیل علیه غزه با تاکید بر عدم پایبندی رژیم صهیونیستی به هرگونه تعهد و قانون بین المللی خواستار تحرک دستگاه ...
بحران ندیدن و داستان مردی که با «سلام» نجات یافت! - اگر به حجم بزرگ خانواده های زیر خط فقر، انبوه معتادان و آمار و ارقام گل درشت دیگری که از ناهنجاری ها مخابره می‌شود دقت کرده و آنها را نسبت به دیدگاه شخصی خود مقایسه کنیم، درخواهیم یافت تنها اتباع افغانی نیستند که بعد از سالهای زندگی کنارمان، مشکلات‌شان را ندیده‌ایم و از دایره دیدمان دور مانده اند.
دعوت ظریف از وزرای خارجه برای شرکت در نشست کمیته فلسطین عدم تعهد - محمدجوادظریف طی ارسال پیام دعوت خطاب به وزرای خارجه کشورهای عضو کمیته فلسطین جنبش عدم تعهد، با اشاره به وقوع فاجعه انسانی در غزه تصریح کرد: این فاجعه ایجاب می کند که ...
نرخ تورم تیرماه به 24.2 درصد رسید/ جدول تغییرات 28 ماهه تورم - مرکز آمار ایران، نرخ تورم شهری کشور در دوازده ماهه منتهی به تیرماه امسال را 24.2 درصد و تورم نقطه به نقطه را 14.8 درصد اعلام کرد.
ریشه کنی غده سرطانی اسرائیل تنها راه حل مسئله فلسطین - خبرگزاری مهر- گروه بین الملل : بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با دانشجویان سراسر کشور که بر ضرورت مسلح شدن اهالی کرانه غربی برای مقابله با رژیم منحوس ...
پوشش نماز عید فطر در «صبح عيد» رادیو فصلی - برنامه «صبح عید» با اجرای فاطمه نیرومند نماز عید فطر به امامت مقام معظم رهبری را پوشش می‌دهد.
چهره ماندگار شیمی به «دانه» می‌آید - برنامه« دانه» شبکه چهار با اجرای علی درستکار به بررسی و تحلیل نقش نخبگان در تولید علم در کشور می‌پردازد و این هفته میزبان برنده جایزه شیمی آیسکو است.
رایزنی روحانی و اردوغان درباره فلسطین/ پیشنهاد ایران به ترکیه برای کمک به غزه - حسن روحانی رئیس جمهور در تماس تلفنی با نخست وزیر ترکیه تاکید کرد: اگر قاهره زمینه همکاری و کالارسانی را فراهم کند، تهران و آنکارا می توانند برای جمع آوری و ارسال کمک های ...
بیان حکم شرعی رؤیت هلال/ آیت الله بهجت یکبار عید فطر را غیر از نظر آقا اعلام کردند - آیت الله قرهی درباره رویت هلال ماه شوال گفت: اگر برخی از مراجع برای خودشان یا مثلاً بعضی مقلدین عید غدیر را از اعلان مقام معظم رهبری متفاوت اعلام کنند، تصور نکنیم که ...
معرفی هیات انتخاب بخش پژوهش جشنواره تئاتر کودک  - هیات انتخاب بخش پژوهش بیست و یکمین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان معرفی شد.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved