یکشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۶ / Sunday, 22 October, 2017

اجتماعی / شهر و شهرنشینی / حمل‌ونقل شهری
سرنوشت حمل‌ونقل عمومی


سرنوشت حمل‌ونقل عمومیتاریخ تحول حمل‌ونقل همگانی شهری در کشورهای جهان نشان می‌دهد که این تحول در کشورهای توسعه یافته صنعتی و کشورهای درحال توسعه، دو مسیر کاملا‌ متفاوت را پیموده است.
از آنجا که تکامل صنعتی در کشورهای گروه نخست، عمدتا تکاملی درون‌زا بوده‌است از این‌رو سیر تکاملی آن نیز، <سیرتکاملی ارگانیک> و طبعا تدریجی، پیوسته و فراگیر و به عبارتی رساتر، در چارچوب <توسعه> اجتماعی - اقتصادی این کشورها اتفاق است. ‌
تجلی این الگوی تحول در قلمرو حمل‌ونقل همگانی شهری این کشورها بدینگونه است که به‌موازات پیشرفت علم و فناوری در تمام قلمروها، با انتقال دستاوردهای این پیشرفت به قلمرو حمل‌ونقل، برحسب نیاز زمان و خواست مکان و اقتضای مجموعه شرایط، سیستم‌های نوین حمل‌ونقلی تدریجا وارد صحنه شهرها شده‌اند و به موازات این دگرگونی در قلمرو فناوری حمل‌ونقل شهری، مدیریت‌های شهری نیز که نمایندگی مردم شهرها (و روستاها) را می‌کردند با بهره‌مندی از همان سیر تحول فراگیر، مناسب‌ترین روش‌ها، فناوری‌ها و طرح‌های حمل‌ونقلی را براساس تجارب بومی (و جهانی) تدبیر کرده در راستای صرفه و بلکه صلا‌ح امروز و فردا و فرداهای همان شهر و دیار همان ولی‌نعمتان، یا مردم خود، به‌کار گرفته و ضمن حرکت در مسیر <توسعه اقتصادی- اجتماعی> کشور، بر روی جریان توسعه شهری و طبعا اقتصادی- اجتماعی ملی نیز، تاثیر پایدار، فراگیر و به‌ویژه <متوازن> گذاشته‌اند.
اما در کشورهای در حال توسعه، به نظر می‌رسد این سیر تحول، کاملا‌ متفاوت و حتی متضاد با آن یکی اتفاق افتاده است. تو گویی سخن خانم لوئیزا ایرندینا Luiza Erundina‌، شهردار صاحبنظر، سائوپولو که در چند عبارت کوتاه جمع‌آمده و در حضور نمایندگان حمل‌ونقل همگانی شهرهای بزرگ ۵۹ کشور جهان عنوان شد، گویاترین و عمیق‌ترین تصویر از این سیر تحول غم‌انگیز باشدکه می‌گوید: <سرنوشت شهرهای ما جهان سومی‌ها را، در آن سوی دریاها، صاحبان کمپانی‌های بزرگ خودروسازی و البته به یاری دلا‌لا‌ن وطنی آنها در این سو، رقم می‌زنند! اما ما در این‌سو، هر روز با مصرف حاصل از دسترنج ناچیز روستاییان تهیدست خود، سوار بر اتومبیل‌های صادراتی آنها از پیچ‌وخم راه‌بندان‌های خفه‌کننده شهرهایمان عبور کرده بر سر کارهای خود می‌رویم تا برای همان روستاییان زحمتکش، <بخشنامه> و <آیین نامه> تولید کنیم و این چه سرنوشت غم‌انگیزی است>!
رمز و راز کار، ریشه یا ریشه‌های مشکل کجاست؟ چرا در آن سوی آب‌ها، حرکت تکاملی کشورها با تحول تکاملی فناوری پیوندی مبارک داشته اما در این سو، به‌گونه‌ای دیگر است؟ چرا تحولا‌ت مجموعه شرایط اقتصادی - اجتماعی، علم و دانش و فناوری آنها را روز به روز به جلو رانده اما در این کشورها به عقب می‌راند؟ چرا فناوری‌های نوین حمل و نقلی آنها روزبه‌روز برای مردمان خود، ایمن، آرامش، رفاه و آزادی را به ارمغان می‌آورد اما در اینجا هرگام در این مسیر صدگام به عقب بوده و هر طرح و فن و فناوری جز نکبت و وابستگی نتیجه دیگری را نداشته است؟ ‌
اگرچه ورود به این بحث و کاوش و ریشه‌یابی آن می‌تواند گره‌ای از گره‌های سردرگم کلا‌ف پیچیده عقب‌ماندگی و یا <توسعه نیافتگی> اقتصادی- اجتماعی و از جمله شهری و حمل و نقلی ما را گشوده، راه‌های برون رفت از این گرفتاری را نشان دهد، اما این مهم فرصت دیگری را طلب می‌کند و در این مجال، جز اشاره‌ای تنها به یک گوشه از <مساله>، کار دیگری جایز نیست. ‌
برای روشن‌تر شدن حساسیت موضوع کافی است تنها نقش و جایگاه <اتومبیل شخصی> را در کشور‌های توسعه یافته صنعتی جهان با نقش و جایگاه آن در کشور‌خودمان ایران مقایسه کنیم؛ در آنجا که نرخ مالکیت اتومبیل شخصی به چیزی در حدود ۸/۱-۴/۱ وسیله برای هر خانوار و حتی بیشتر از آن بالغ شده است، این <وسیله> عمدتاً تنها برای خارج شهر‌ها و یا برای روز‌های تعطیل مورد استفاده مردم قرار می‌گیرد. در سایر روزها، قاطبه مردم با برنامه‌ریزی مشخص و روشن و با اطمینان کامل به <سیستم حمل ‌و نقل همگانی> شهر خود، در کمال آسایش و آرامش و امنیت، همه‌روزه بر سر کار‌های خود حاضر شده، به مدت ۸-۷ ساعت برای مردم خود و خانواده خویش <ارزش افزوده>(چه در بخش صنعت و چه در خدما‌ت) تولید می‌کنند. آنگاه در پایان ساعت کاری روزانه با همان اطمینان خاطر به سیستم حمل‌و‌نقل همگانی شهری خود، با آرامش و امنیت - ولو با خستگی ناشی از کار- به کانون خانوادگی خود مراجعت کرده و <زندگی> می‌کنند.
اما در کشوری مثل همین کشور‌خدمات و در شهری مانند همین تهران، اغلب شهروندان و حتی مرفهینی که مالک ۳-۲ اتومبیل هستند، هر بامداد با کابوس خوره‌وار ترافیک گره‌خورده جای‌جای شهر، از خواب پریده، هراسان و نگران وارد <قمارخانه شبکه معابر شهر> می‌شوند تا پیاده و سواره‌، با اتومبیل شخصی یا مسافرکشی، ...< از پیچ‌وخم راه‌بندان‌های خفه‌کننده شهر عبور کرده...> با ده‌ها نوع <رشوه مودبانه> و به مسوول حضور و غیاب و مدیر امور اداری و مسوول پارکینگ- و صد البته در قالب سلا‌م و کلمات فروتنانه و کرنش‌آمیز- به محل کار خود می‌روند تا در ۴۰-۳۰ دقیقه کار مفید روزانه خود با برخورد‌های موهن و تحقیرآمیز به همشهریان گرفتار و درمانده برای آنها <بخشنامه> و <آیین‌نامه- > نه اینکه تولید، بلکه < -تفسیر> و <تاویل> کرده و آنگاه پس از پایان کار اول و اتمام نیم‌بند کار دوم، با تنی خسته و روحی شکسته، چنانچه بخت یاریگرشان بوده جسم و جان و جیب و کیف خود را در مسیر برگشت از این <قمارخانه> نباخته باشد. بالا‌خره به جمع دیگر خستگان خانواده پیوسته و بدینگونه در زیر یک سقف - اگر سقفی باشد- به <زنده ماندن>(و نه زندگی) ادامه می‌دهند تا فردا و صبحی دیگر.
این بنده، از قبل از تشکیل قانونی شورای هماهنگی ترافیک شهر‌های کشور و حتی از همان سال ۱۳۵۹، که مسوولیت شهرسازی شهرداری تهران به او واگذار شد همواره به دنبال مرجعی قانونی بود تا مگر از طریق آن نسبت به موارد کلیدی و کلا‌ن حمل و نقل درون‌شهری کشور چارچوب‌ها، رویه‌ها، راهبردها و سیاست‌های بایسته و شایسته تدارک دیده شود تا بدین‌ترتیب، نه تنها خطاها و اشتباهات شهری مثل تهران در شهر و شهر‌های دیگر تکرار نشود بلکه پیشاپیش برای بنیادی‌ترین و مشترک‌ترین مسائل حمل‌ونقلی شهر‌های کشور ابزار‌های تصمیم‌گیری کلا‌ن تهیه و تدوین شود تا به یاری آن ابزار‌ها، همانند کشور‌های توسعه‌یافته و با برنامه، به جای غافلگیری و گرفتاری و غلتیدن به ورطه <تهدید>‌های فزاینده حمل‌ونقل شهری، که از همان اوایل دهه ۱۳۶۰ می‌رفت تا لحظه‌به لحظه حساس وحسا‌س‌تر شده سرنوشت شهر‌ها را بدینگونه در چنگال خود اسیر سازد، خیل این <تهدید‌ها> به انبوه <فرصت‌>ها تبدیل شده پیشاپیش با آمادگی کامل به مصاف این مشکلا‌ت شتافته شود.
همکاری با شواریعالی، این امکان را فراهم ساخت تا <مسائل> و مشکلا‌ت اساسی و مشترک جمل‌ونقل شهری کشور مورد شناسایی و تقویم قرار گیرد.
امید می‌رفت با انجام برخی مطالعات کلیدی پاسخی درخور به نیازهای حمل و نقلی همگانی گروه‌های مختلف شهری کشور، اعم از کلا‌ن‌شهرها، شهرهای متوسط و شهرهای کوچک، تهیه و تدوین شده، بر پایه این تدابیر و ابزارهای راهبردی، تکلیف طرح‌های جامع حمل و نقلی و کالبدی شهرها مشخص شود.
اما به‌دلیل ماهیت قویا سیاسی وظایف و ماموریت‌های سنتی وزارت کشور که امکان بس ناچیزی را از انبوه امکانات این وزارتخانه، به امور استراتژیک حمل و نقل همگانی مطالعه شده، فراهم می‌سازد در وهله نخست، طیف گسترده وظایف معاونت عمرانی این وزارتخانه که به حق برای انجام شایسته هر یک از آنها وزارتخانه مستقلی لا‌زم است در مرحله بعدی، سرشت سرعت‌طلب وظایف این معاونت که به‌ناچار با امور کارشناسی دیربازده و زما‌نبر سازگاری اندکی دارد، در مرحله سوم و توان کارشناسی کم و استعداد کمتر بهره‌گیری از توان‌های کارشناسی جامعه حمل و نقلی کشور در شورای عالی و بالا‌خص دبیرخانه آن در مرحله آخر، تدریجا و عملا‌ آن قلمرو گسترده تمهیدات استراتژیک ملی در زمینه حمل و نقل همگانی درون‌شهری کشور بی‌صاحب مانده و آن همه وظایف بنیادی و راهبردی حمل و نقلی که می‌تواند مسیر <توسعه کالبدی شهرها> و متعاقبا و از این گذرگاه، <توسعه اقتصادی - اجتماعی> کشور را دگرگون ساخته بر روی این همه تاثیر مثبت تعیین‌کننده‌ای بر جای بگذارد، اینک عملا‌ به <توزیع تجهیزات> حمل و نقلی از قبیل اتوبوس یا واگن، آن هم با روش‌های سنتی یا <چانه‌زنی‌های> رایج شهرداران شهرها، ارجاع پروژه‌های حمل و نقلی شهرها به برخی <خواص> و <خودی>ها تقلیل یافته و به جای <بسترسازی استراتژیک> برای تحولی بنیادی در ارکان توسعه شهری کشور، نتیجه کار در حد <مخالفت> و <موافقت> با اقدامات شهرداری‌ها در زمینه اساسی‌ترین راه‌حل‌های حمل و نقل همگانی شهرها نزول پیدا کرده است. هم‌اینک نیز در آخرین واکنش‌ها نسبت به موضوع حساسی چون <مونوریل> به‌جای <تحریر مار> روی آورده است.
مطالعه حاضر که بنا به احساس مسوولیت شخصی آغاز و انجام شد، پاسخی است مقدماتی، اما <کارشناسی> به این سوال اساسی مطرح در فضای حمل و نقل همگانی کشور که آیا سیستم مونوریل برای شهر تهران و شهرهای کشور، توجیه فنی - اقتصادی دارد یا خیر؟
محمدحسن شهیدی
فبشر عبادالذین یستمعون القول فیتبعون احسنه، اولئک الذین هدیهم ا... و اولئک هم اولوالا‌لباب (سوره زمر - آیه ۱۸)
منبع : روزنامه اعتماد ملی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
حفاظت امنیتی , هتلی شبیه زندان , سناتور کوکر , تخلیه و تعطیلی غرفه‌های صنایع دستی , عرب , منطقه نفتی , مکارم شیراز , کارگردان بادیگارد , نامه جان کری , فعالیت موشکی , دوره بازنشستگی , موبایل 10 هسته ای , نژاد چینی , صتایع دستی , علی اصغر بدیعی مقدم , سربازان سفالین , فلفل تند قرمز , پرواز تهران مشهد , پنچری , رئیس سازمان بسیج , موشک کروز , خسارت به بخش کشاورزی سیستان و بلوچستان , یوم تکبیر , الیار صداقتی , مجتمع آموزشی امام صادق(ع) , فیلم تنگنا , سرکرده داعشی , دمسق , برنج خارجی , ورود پول قاچاق به سیاست , شرکت بهینه سازی مصرف سوخت , صنعت پوشاک , الزامات ایمنی , این فرشته ها که می آیند , یادروز حافظ , هیئت روسی , پارک گون های , شرکت ملی نفت ونزوئلا , اطلاعات تجارت خارجی , قزل الا , انقلاب سبز , حدمات دهی , «ته کلاس، ردیف آخر، صندلی آخر» , جرج میچل , رسا , خانوار ایرانی , اتوبوس های شهری , 16بهمن57 , صندوق ضمانت , انجمن انگور ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
تأسیس مراکز تجاری قبرس در خارج از کشور , آرتریت روماتوئید (RA) , افرادی شرکت کننده در روش ایفای نقش , چاپ و قلمكار، استان سمنان , میزان‌های استفاده از خدمات , روش ایزوتوپ رادیواکتیو , فولیکول‌ها , پارلمان , مرگ و میر , احسان یوسف به زندانیان و تعبیر خواب ایشان و شاه مصر ... , تو زمن پرس قدر روز وصال , کارآیی مؤسسات تولیدی و بازار انحصار چندجانبه , تل سیاه , جدول سرمایه‌گذاری دولت در بخش کشاورزی (۱۹۸۱ - ۱۹۸۵) - (میلیون کیپ) , قلعهٔ دزك، شهر كرد , بقعه‌ها و امامزاده‌ها(۲) , انواع قرص‌های ترکیبی , نوروزخوانی , آداب جشن‌ها (۲) , به خواب دیدن خسرو نیای خویش انوشیروان را ,

برخی منابع مهم خبری
funpatogh.com فان پاتوق , irib.ir صدا و سیما , wafa.ir وفا , yazdfarda.com یزدفردا , funiha.com فانیها , click.ir کلیک , caffecinema.com کافه سینما , khademnews.com خادم , daynews.ir دی , gostareshonline.com گسترش صنعت , 90ict.com نود آی سی تی , iribnews.ir واحد مرکزی خبر , boursenews.ir بورس نیوز , fararu.com فرارو , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , qudsonline.ir قدس آنلاین , armandaily.ir روزنامه آرمان , tejaratnews.com تجارت نیوز , farhangnews.ir فرهنگ نیوز , saat24.com ساعت 24 , tamashanews.com تماشا , borhan.ir برهان , 24onlinenews.ir 24 , kharazmi.org خوارزمی , donyayesanat.com دنیای صنعت , persianacademy.ir فرهنگستان زبان , marznews.com مرزنیوز , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , arw.ir دیده بان حیوانات , bazarnews.ir بازارنیوز ,


بازرگانی موسایی باغستانی  ◊  09125436383-07633676575
وبگردی
اظهارات جنجالی و درگیری فیزیکی بقایی با ماموران پس از دادگاهش!
اظهارات جنجالی و درگیری فیزیکی بقایی با ماموران پس از دادگاهش! - دادگاه دوم حمید بقایی،معاون اجرایی محمود احمدی نژاد بسیار جنجالی شد... / ویدیو از آپارات
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی!
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی! - همسر اسحاق جهانگیری و دیگر مقامات اجلاس دی-۸ در ضیافت ناهار همسر اردوغان را می‌بینید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید. - بتازگی فیلمی در استوری اینستاگرام خانم لنی برلین lennyberlin خواننده و دی جی اوکراینی منتشر شده که عجیب بود. حضور آقای محسن افشانی بازیگر کشورمان در کنسرت این خواننده و حضور در کنار این خانم آن هم با ظاهری نامتعارف جای سوال و تعجب دارد.
ظلمِ برخی مقامات، جمهوری اسلامی را با خود خواهد برد!
ظلمِ برخی مقامات، جمهوری اسلامی را با خود خواهد برد! - این روزها مردم حس می کنند سفره ای از پول و امکانات پهن شده و هر کسی بی توجه به کار و تلاشش و صرفا با نزدیکی به صاحبان قدرت پای آن نشسته اند و می خورند و می برند! باور کنیم ظلم و ستم اینان، همه ما را به زودی با خود خواهد برد. این روزها برخی مقامات در چشمان مردم زل می زنند و رانت دهی و رانت خواری را طبیعی و عادی جلوه می دهند و حتی طلبکار مردم هم می شوند.
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است - خشت خام / نوبت سی و چهارم / گفتگوی حسین دهباشی با یوسفعلی میرشکاک / ویدیو از آپارات
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست - فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار این ویدئو شایعه کرده اند فردی که کنار دونالد ترامپ ایستاده، ملانیا نیست و بدل او است.
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده - سن و سال كه بالا برود حوصله آدم كمتر مي شود. در پخش مستقيم هم اقتضائات و شرايطي است كه آقاي قرائتي به آن عادت ندارد. در همين ويدئو هم ايشان مي گويد دوربين را نگه داريد! يعني كاملا واضح است كه ايشان تصور مي كرده در يك برنامه ضبطي سخنراني مي كند!
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار - هاجر چنارانی نماینده نیشابور سخنرانی معاون استاندار خراسان رضوی را بخاطر استفاده سهوی از کلمه خراسان غربی در سخنرانی گذشته به هم زد.
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما"
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما" - این اظهارات رییس پلیس آگاهی مسیر عجیب خود را ادامه داد تا به اینجا رسید که توپ عدم دستگیری اسیدپاش را به زمین رسانه‌ها انداخت. او گفت: "این در شرایطی بود که این فرد در شرایط زمانی آن موقع به‌دنبال حساسیت بالایی که در رسانه‌ها و جامعه ایجاد شد، در نیمه راه، از ادامه مسیرش منصرف شد."
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد - مراسم ترحیم مرحوم داود احمدی‌نژاد برادر رئیس جمهور سابق کشورمان عصر دیروز در مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید محلاتی برگزار شد.
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست - دختر شطرنج‌باز ایرانی که به دلیل حضور بدون حجاب در رقابت‌های بین‌المللی از تیم ایران اخراج شد، به تیم ملی آمریکا پیوست.
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس
مشاهده زندگی جدید خانم رهنما فعلآ بلامانع است / عکس - عقد «بهاره رهنما» و همسرش در حرم امام رضا (ع)
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما
تصاویر ازدواج مجدد بهاره رهنما - بهاره رهنما که بیشتر کارهای او با مضمون ظنز و کمدی است . روز شنیه 4 شهریور با امیر خسرو عباسی ازدواج کرد.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
    پربازدیدها