یکشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ / Sunday, 19 November, 2017

فرهنگی و هنری / هنرهای نمایشی / نقد ـ معرفی
روایت بدون داستان


روایت بدون داستان"پیراهن هزار یوسف" چهارمین نمایشنامه ای است که در کتاب مجموعه نمایشنامه های دفاع مقدس از "ادبیات داستانی ۳" به قلم علیرضا حنیفی به چاپ رسیده و اتفاقا جزء آن دسته از آثار حنیفی است که اجراهای کمتری از آن نیز تا کنون بر روی صحنه رفته است.
"علیرضا حنیفی" در این نمایشنامه فضای کاملاً متفاومت و غریب یک آلونک در یک شهربازی را برای داستانش انتخاب کرده، که خانه شخصیتهای داستان اوست. "ممد" که یک جانباز شیمیایی با بدنی پر از ترکش و زخم است، سالها پس از جنگ در یک شهربازی مسئول چرخ و فلک است و همراه با همسرش "سهله" در این آلونک زندگی می کند.
در ابتدای نمایشنامه فضای غریب و چند گفتگوی ابتدایی تصور روایت یک داستان متفاوت در فضایی دیگر گونه را به ذهن متبادر می سازد؛ اما درست برخلاف این تصور "علیرضا حنیفی" نه تنها هیچ استفاده تازه و متفاوتی از فضا و مکان دیگرگونه اش نمی کند، بلکه حتی روایت و داستانی سطحی و بسیار تکراری را در آن مورد پرداخت قرار می دهد. در واقع تنها استفاده ای که او از این فضا – شهربازی – می کند، اول؛ تقابل جنگ و جدیت و خطرات آن با امروز پر از بازی و خنده دار- به نظر نویسنده- است و دوم؛ استفاده طعنه آمیز و نمادین از ابزاری مثل چرخ و فلک که امروز ممد به جای "آرپی جی" مسئول آن شده، است.
در چند صفحه اول نمایشنامه حنیفی مخاطب با هیچ اتفاق و رویدادی مواجه نیست؛ تنها چیزی که در مدت زمان طولانی ابتدای داستان روی می دهد روایت گفتاری نارضایتی "ممد" از شرایط اش است و اینکه او اصلا دوست ندارد "ممد فان فاری" باشد و چرخ و فلک بچرخاند.
در این ابتدای طولانی قهرمان مدام غر می زند، ناسزا می گوید و دلتنگی اش برای جبهه و جنگ را با سروصدا و داد و بیداد و بد و بی راه بر سر همسرش نشان می دهد. دلتنگی "ممد" برای جبهه و بچه های خط تنها چیزی است که در کنار اصرارهای بی دلیل همسر او و بیماری خودش در صفحات اول نمایشنامه بدنبال هم در تکراری بیهوده دنبال می شود و تازه در ادامه این تکرارها تنها خلاقیتی که نویسنده به کار برده، آوردن وقایع و خاطرات و گفتارهای جنگ به زندگی امروز است. شگردی که حتی تنها نقطه ممکن ارتباط مناسب مخاطب با رویدادهای نمایشی – زندگی واقعی آدمها- را هم قطع می کند:
-ممد: سهله، بعضی وقتا آدم از تنهایی می شه اون تک تیراندازی که پشت تیربار تیر تراشش کردن و انگشتش روی ماشه قفل شده. هی دلش می خواد که حرف بزنه، حرف بزنه. دیگه غریبه و آشنا براش فرق نمی کنه... حالیته!
تازه بدتر از این آنجاست که زن و شوهر داستان در آلونک کوچک شهربازی بی سیم بدست می گیرند و فرمان نخود ریختن و گزارش مین گذاری و ... می دهند. این شگرد همان کاستی است که خاطرات و شعارهای تکراری را وارد زندگی امروز آدمها می کند و جای اندک خلاقیت ها و جذابیتهای احتمالی را هم در مورد پرداخت و ادامه نگارش درست و دراماتیک داستان نمایشنامه می گیرد و آن را به ورطه تکرار می کشاند.
نخستین چالشهای ضعیفی که حنیفی تقریبا از اواسط داستان و با ورود صاحبکار به آلونک وارد جریان روایت می کند، کج خلقی های مفرط "ممد" و صحبت او درباره احتمال وجود نداشتن فردا و رفتن است:
-صاحبکار: فردا تکلیفم رو با شما روشن می کنم.
-ممد: اگر فردایی باشه.
از اینجا، حرف از رفتن و بی حوصلگی "ممد" برای ادامه دادن به زندگی و از این دست موضوعات ضعیف و کم ارزش هستند که ممکن است تا اندازه ای کنجکاوی مخاطب را بر انگیزند و او را برای دنبال کردن ادامه ماجراها ترغیب کنند. به جز این، اصلا "پیراهن هزار یوسف" حتی داستانی برای درگیرسازی مخاطب با رویدادهایش ندارد، چه رسد به پرداخت چالش های دراماتیک و کشمکش و تعلیق تئاتری و ....
"علیرضا حنیفی"، در "پیراهن هزار یوسف" بر خلاف دیگر آثارش ، به شدت گرایش به تقدس گرایی و دوری از واقعیت و باورپذیری دارد و قهرمانش مثل یک فرشته در بند زمین مدام شعر می سراید، شعار می دهد و زیاده روی می کند؛ بدتر از همه اینکه "ممد" در میان حرفهایش بدون هیچ دلیلی از زندگی گریزان است و برای این شعارهای تکراری مدام بهانه می گیرد و از مرگ به عنوان یک راه گریز صحبت می کند:
-ممد: فکر می کنی دست خودم بود. اون بی معرفت عراقی که بالا سرم رسید، گفت: .... ولش کن خودش مرده... نه من نمرده ام، من زنده ام، من دارم نفس می کشم! ... سهله من برای چی زنده ام؟ ها؟
"علیرضا حنیفی"، با دیالوگهایی از این دست که در آن قهرمان سرباز عراقی را به خاطر نکشتن او ، بی معرفت لقب می دهد تقدس گرایی را بیش از اندازه در کارش پرورش داده و در عوض از واقعیت و واقع گرایی و منطق باورپذیری کار و البته شخصیتهای داستانش کاسته است. بدین ترتیب قهرمان نمایشنامه او به جای یک انسان، بیشتر فرشته ای باورناپذیر است که انگار او را در زمین غل و زنجیر کرده اند و بدون هیچ دلیلی- مسلما همه رزمندگان برای شهادت و رسیدن به این فضیلت دلیلی داشته اند – می خواهد به آسمان پرواز کند.
"علیرضا حنیفی"، صرفنظر از همه این روایت پردازی های ضعیف تا اواخر نمایشنامه ، یکباره با تغییری ناگهانی سهله را در لباس بازی در مقام "درویش"- از همرزمان ممد- قرار می دهد و تازه از اینجا، داستانی دیگر را با چند دیالوگ طولانی شروع می کند و آن را به سرعت هم تمام می کند.
تبدیل شدن "سهله" به شخصیتی دیگر و آمدن خاطرات و قول و قرارهای جبهه و خانه و پیش کشیدن یکباره ماجرای چفیه ها- پیراهنهای یوسف و .... همه و همه موضوعات و ابزارهایی هستند که نویسنده ناگهان در پایان نمایشنامه آنها را وارد داستانش می کند و با کشتن قهرمان، همانطور که خودش آن را به صاحبکار هشدار داده بود، همه چیز را تمام می کند. بدین ترتیب داستان نمایشنامه "پیراهن هزار یوسف" شروع نشده پایان می پذیرد.

منبع : تئاتر مقاومت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
محمود مظاهری , کاهش تسلیحات هسته ای , فرماندگان انتظامی و مرزبانی , اهدای خون , فرا منطقه , بزرگترین استقبال تاریخ , جام خزر , فاروج , پیش بینی 10 هزار تن ماهی , مدارس علمیه , طرح فراملی مدیریت ترابری آسمان ایران‌شهر , بیشترین حجم مسافر , تفکر انقلابی , خدمات مترو , شرط خاص عرب‌نیا , مسیر جوانی , سریال تلویزیونی «دریا» , پرس تراست , فرایند شناسایی , طرح سنجش سلامت روان , کارنامه اقتصادی , سفر کردستان , ماه خوبی ها , بوستون آمریکا , کرختی , چاه های غیرمجاز آب , دوم اردیبهشت 96 , خانه معمار , سالن کباکانیان , اجرای موسیقی , چاد , ناپدیدشدگان , بدرقه هنرمندان , رهبرِ عزیز , گرافیت سفید , شرکت کالا , مخالفان اسرائیلی , المپیک هنرهای رزمی , نیکو ترخانی , تهدید ایران , سنبل هندی , چرخش 360 درجه , قو , تمرین "پرنشاط" پرسپولیس در حضور پسر برانکو , کاهش تخلفات , نوازنده ترومپ , حامی تروریست ها , مسدود کردن تماس , غلامرضا میرحسینی , خنده های آتوسا ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
سى , سیستم و محیط , مجلات تخصصی , سندرم دیسترس تنفسی بالغین , ای چراغ چشم توفان بار ما , علل , جدول میزان و راه‌های انتقال ویروس عامل ایدز , رژیم درمانی (Diet thrrapy) , خواب , گر به کوه اندر پلنگی بودمی , منابع (۲) , توانایی درک برای دنبال کردن قصه‌های تلویزیونی , نذری‌ها , روان‌درمانی , چون ز بیداد چرخ بدرنسا , تظاهرات بالینی , از در ما چو در آمد، اثر ما بنماند , حل کردن , اهم تحولات در روابط روسیه و لهستان بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی , دیدگاه یادگیری ,

برخی منابع مهم خبری
farheekhtegan.ir روزنامه فرهیختگان , ibna.ir خبرگزاری کتاب ایران , musicema.com موسیقی ما , shafaqna.com شفقنا , bazarnews.ir بازارنیوز , mosalas.ir مثلث , jamnews.ir جام نیوز , mizanonline.ir خبرگزاری میزان , boursenews.ir بورس نیوز , salamaneh.com سلامانه , asianews.ir روزنامه آسیا , cinemapress.ir سینما پرس , ictpress.ir آی سی تی , kasbokarnews.ir روزنامه کسب و کار , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , modeonline.ir مدآنلاین , chetor.com چطور , shabakeh-mag.com مجله شبکه , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , taraznews.com تراز نیوز , noavaranonline.ir نوآوران , asrekhodro.com عصر خودرو , click.ir کلیک , javanonline.ir جوان آنلاین , cup.ir کاپ , bahardaily.ir روزنامه بهار , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , khabarsport.com خبر ورزشی , itna.ir ایتنا , 90tv.ir نود ,


وبگردی
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟
چه کسی مسئول عدم سرعت عمل در زلزله کرمانشاه است؟ - با بغض می‌توان بحران را رفع و رجوع کرد؟ / قهرمانی که زلزله از مردم ایران گرفت؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور
مدیریت بحران به سبک وزیر کشور - در میان تلاش مسئولان دولتی برای امدادرسانی بهینه به زلزله زدگان استان کرمانشاه، انتشار فیلمی از تشکیل ستاد مدیریت ‏بحران در قلب مناطق بحران زده با حضور دو وزیر، اقدامات دولت را تحت تاثیر قرار داده است.‏
ویدیو اتفاقات عجیب هفته
ویدیو اتفاقات عجیب هفته - ویدیوهای دستگیری سارق خودرو سردار رادان! / ویدیو انفجار خانه خانواده فلسطینی؛ از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است. «تابناک پلاس»، شنبه تا پنجشنبه به استثنای تعطیلات رسمی، پس از ساعت ۲۰:‌۰۰ برای مشاهده مخاطبان در «تابناک»‌ منتشر می‌شود.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم
تحصن حمید بقایی در حرم شاه عبدالعظیم - حمید بقایی، علی اکبر جوانفکر و حبیب الله جزء خراسانی در اطلاعیه ای اعلام کردند: امروز به سنت آشنای بست نشینی، به آستان مقدس حضرت عبدالعظیم الحسنی (ع) پناه می بریم!
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران
رسوایی مهندسی ساختمان در ایران - عجیب است که در این کشور، یک اجاق گاز یا یک لامپ کم مصرف چند هزار تومانی، گارانتی دارد و سازنده اش تا زمان مشخصی، در برابر آنچه ساخته و فروخته، مسؤول است ولی نه سازندگان و نه مهندسان ناظری که ساختمان های گرانقیمت می سازند و به مردم می فروشند، هیچ مسؤولیتی ندارند، حتی اگر آنچه ساخته اند بر سر مردم فرو بریزد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
پربازدیدها