از ژئوپلیتیک تا ژئواکونومی

جهان امروز وارد مرحله‌ای از گذار شده که در آن نظم لیبرال به تدریج تضعیف شده و جای خود را به نظمی نو مبتنی ‌بر کاربست مستقیم زور از سوی ایالات‌متحده و قدرت‌های تراز اول جهان داده است. در چنین شرایطی کشورهایی مانند ایران و دیگر قدرت‌های میانی سه راه پیش روی خود دارند. راه اول اینکه امنیت خود را صرفا بر پایه تکیه به قدرت‌های بزرگ تعریف کنند، اما تجربه اوکراین و همچنین جنگ‌های طولانی آمریکا در افغانستان و عراق نشان داده که اتکا به قدرت‌های بیرونی نه تنها امنیت پایدار ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند کشورها را درگیر بحران‌های فرسایشی و بی‌پایان کند. راه دوم «حصارکشی پیرامون یک سرزمین» است؛ که با توجه به به‌هم‌پیوستگی و جابه‌جایی کانون‌های قدرت، جز فقر، شکنندگی و ناپایداری ثمری ندارد. از همین رو باید سراغ راه سوم رفت که «حکمرانی امنیت جمعی یا شبکه‌ای منطقه‌ای» نام دارد که به‌ویژه منطقه خلیج فارس ناگزیر …