چگونه بودن در برابر چگونه زیستن

در ساحت خوانش‌های تحلیلی عمومی گاه شأن آموزگاری و شأن تربیتی به‌صورت مفهومی کلی و بی‌عمق باقی می‌ماند اما اگر بخواهیم پدیده‌ای مثل نحوه هدایت جامعه توسط رهبر شهید آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای را با زاویه دید تمدنی بررسی کنیم لازم است از سطح توصیف بیرون برویم و به منطق تربیت اجتماعی شیوه‌های گفتمانی اثرگذار و نسبت آن با تداوم تاریخی یک تمدن اسلامی نزدیک شویم. از این منظر آموزگاری و تربیت نه صرفا اعمال فردی یا توصیه‌های اخلاقی، بلکه مکانیزم‌های تولید جهت در مقیاس جامعه‌اند مکانیزم‌هایی که اگر درست فهم شوند، نشان می‌دهند چگونه یک الگوی فکری می‌تواند به نهادهای فرهنگی حافظه جمعی و حتی سیاست‌های کلان تبدیل شود و در برابر گذارهای تاریخی دوام بیاورد.