تجارت جهانی در تنگنای آبراه‌ها؛ از عوارض هرمز تا تنش پاناما

تنش تازه میان آمریکا و چین بر سر کانال پاناما، هم‌زمان با انسداد مؤثر تنگه هرمز، نشانه‌ای از سیاسی شدن آبراه‌های حیاتی تجارت جهانی است. واشنگتن و برخی دولت‌های منطقه‌ای، پکن را به معطل کردن کشتی‌های دارای پرچم پاناما متهم کرده‌اند؛ اتهامی که چین آن را رد کرده و آمریکا را به تلاش برای تبدیل یک آبراه بی‌طرف بین‌المللی به حوزه نفوذ خود متهم می‌کند. این بحران پس از لغو امتیاز یک شرکت وابسته به هنگ‌کنگ برای اداره بنادر راهبردی بالبوآ و کریستوبال شکل گرفت. در سوی دیگر جهان، بسته بودن مؤثر تنگه هرمز پس از جنگ ایران، اخذ عوارض از برخی کشتی‌ها و سرگردانی حدود ۲۰۰۰ شناور، نشان می‌دهد مسیرهای کشتیرانی بیش از گذشته به ابزار فشار اقتصادی و پیام سیاسی تبدیل شده‌اند. تداوم این روند می‌تواند هزینه بیمه، حمل‌ونقل و زمان تحویل کالا را افزایش دهد و نظم سنتی تجارت دریایی را با چالشی جدی روبه‌رو کند. آبراه‌های …