خیام ریاضی دان و شاعرٍ ماندگار در تاریخ/ شاعری که از شکست انسان در برابر زمان سرود

تحریریه آوش/ بیشتر ما امروز خیام را با رباعیاتش می‌شناسیم؛ با شعرهایی کوتاه و عمیق که در چهار مصرع، انسان را روبه‌روی بزرگ‌ترین پرسش‌های جهان قرار می‌دهد. اما در زمان خودش، خیام پیش از آن که شاعر باشد، ریاضی‌دان و منجم بود. او در قرن پنجم هجری، زمانی که بسیاری از نقاط جهان هنوز با ریاضیات پیشرفته فاصله داشتند، معادلات درجه سوم را طبقه‌بندی کرد و برای حل آن‌ها از هندسه و مقاطع مخروطی کمک گرفت. خیام فهمیده بود که جهان همیشه با محاسبات ساده توضیح داده نمی‌شود؛ گاهی حقیقت، در نقطه تلاقی خط و دایره پنهان است.اما شاید درخشان‌ترین میراث علمی او، کاری باشد که با «زمان» کرد. شاید هیچ‌کس در تاریخ ایران، مثل خیام این‌قدر هم‌زمان به «زمان» نزدیک و از آن اندوهگین نبوده باشد. او حرکت خورشید را اندازه گرفت، اما می‌دانست هیچ تقویمی نمی‌تواند لحظه‌های ازدست‌رفته زندگی را بازگرداند. او نوروز را با گردش واقعی …