وقف چگونه از یک «دارایی راکد» به «موتور اقتصادی کشور» تبدیل می‌شود؟ - تسنیم

اگر فکر می‌کنید گرانی بنزین و افزایش قیمت‌ها در ایران تمام شده، سخت در اشتباهید. بحران در تنگه هرمز، این شاهرگ حیاتی انرژی جهان، به اوج خود رسیده است. تردد کشتی‌ها در این آبراه استراتژیک به کمتر از یک‌دهم روزهای عادی کاهش یافته و هم‌زمان، مهلت ۶۰ روزه آتش‌بس میان ایران و آمریکا بدون دستیابی به توافق نهایی به پایان رسیده است. نتیجه این دو بحران هم‌پوشان، افزایش چشمگیر قیمت نفت در بازارهای جهانی است. نفت برنت که تا ابتدای آگوست (مرداد) حدود ۸۷ دلار بود، امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ به بالای ۹۴ دلار رسیده و روند صعودی خود را برای پنجمین روز پیاپی ادامه داده است. در این گزارش، به بررسی دقیق قیمت نفت، علت‌های این جهش، وضعیت تنگه هرمز و سناریوهای پیش‌رو می‌پردازیم. قیمت نفت برنت امروز؛ صعود پنج روزه به بالاترین سطح ۳ هفته اخیر

قیمت نفت در بازارهای جهانی امروز پنجشنبه (۲۰ اوت ۲۰۲۶) با افزایش چشمگیری همراه بوده است. نفت خام برنت، به عنوان شاخص اصلی قیمت نفت جهانی، در معاملات امروز تا مرز ۹۴.۵ دلار در هر بشکه هم صعود کرده است.

بر اساس آخرین داده‌های منتشرشده از منابع مختلف: شاخص نفتی قیمت (دلار در هر بشکه) تغییرات نفت برنت (قرارداد اکتبر) ۹۴.۲۳ +۲.۸٪ نفت برنت (قرارداد اکتبر) ۹۳.۱۳ +۱.۶٪ نفت برنت (لحظه‌ای) ۹۴.۵۰ +۰.۳٪ نفت برنت (قرارداد اکتبر) ۹۲.۸۲ +۱.۳٪ نفت خام آمریکا (WTI) ۸۷.۴۰ +۰.۲٪

این افزایش قیمت، ادامه‌دهنده روند صعودی پنج روزه نفت است. قیمت نفت برنت از ابتدای ماه اوت (مرداد) که حدود ۸۷.۳۸ دلار بود، به‌طور پیوسته افزایش یافته است. توقف کامل تردد در تنگه هرمز؛ شاهرگ حیاتی انرژی در محاصره

مهم‌ترین عامل افزایش قیمت نفت، توقف تقریباً کامل تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز است. داده‌های شرکت تحلیل دریایی کپلر (Kpler) نشان می‌دهد که تردد دریایی در این آبراه استراتژیک به شدت کاهش یافته است.

طبق این داده‌ها:

روز سه‌شنبه (۲۷ مرداد) تنها ۶ کشتی حامل کالاهای اساسی از تنگه هرمز عبور کردند.

این رقم در روز قبل از آن ۹ کشتی و در روزهای عادی پیش از جنگ بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ کشتی در روز بوده است.

در روز شنبه (۲۴ مرداد) تنها ۵ کشتی و در روز یکشنبه (۲۵ مرداد) هیچ کشتی‌ای از تنگه عبور نکرده است.

به عبارت دیگر، تردد در این آبراه که روزانه حدود یک‌پنجم از محموله‌های نفت و گاز مایع جهان را منتقل می‌کرد، به کمتر از ۵ درصد حجم عادی خود کاهش یافته است. مالکان کشتی‌ها به دلیل نبود نشانه‌های روشن درباره بازگشایی این گذرگاه حیاتی، از عبور از آن خودداری می‌کنند. پایان آتش‌بس ۶۰ روزه؛ بن‌بست سیاسی تشدیدکننده بحران

هم‌زمان با بحران در تنگه هرمز، مهلت ۶۰ روزه تفاهم‌نامه آتش‌بس میان ایران و آمریکا نیز بدون دستیابی به توافق نهایی به پایان رسیده است.

بر اساس این تفاهم‌نامه که در اواسط ژوئن (خرداد) با میانجی‌گری پاکستان در اسلام‌آباد امضا شده بود، دو طرف ۶۰ روز فرصت داشتند تا برای پایان دادن به جنگ و دستیابی به توافق نهایی مذاکره کنند. اما با پایان این مهلت در روز دوشنبه (۲۶ مرداد)، نه توافقی حاصل شده و نه تفاهم‌نامه تمدید شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌صراحت اعلام کرد که آمریکا قصد تمدید این تفاهم‌نامه را ندارد.

در مقابل، ایران با اتخاذ موضعی تهاجمی‌تر اعلام کرده که به سمت یک «موضع نظامی کاملاً تهاجمی» تغییر جهت خواهد داد. محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران، بار دیگر تأکید کرده که تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا خواسته‌های تهران را برآورده نکند، بسته خواهد ماند. چرا قیمت نفت افزایش یافت؟ تحلیل علت‌ها

افزایش قیمت نفت در روزهای اخیر نتیجه هم‌گرایی چند عامل کلیدی است: ۱. اختلال در عرضه نفت خاورمیانه

توقف تردد در تنگه هرمز به معنای اختلال جدی در عرضه نفت از خاورمیانه به بازارهای جهانی است. این آبراه، گذرگاه اصلی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات، کویت، قطر و عراق است. هرگونه اختلال در این مسیر، مستقیماً بر عرضه جهانی نفت تأثیر می‌گذارد. ۲. ریسک‌های ژئوپلیتیک

پایان آتش‌بس و بن‌بست در مذاکرات، ریسک بازگشت درگیری نظامی تمام‌عیار را افزایش داده است. سرمایه‌گذاران نفت، «صرف ریسک ژئوپلیتیک» را در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند. به عبارت دیگر، بازار برای احتمال تشدید تنش و اختلال بیشتر در عرضه، حق‌الزام (premium) در نظر گرفته است. ۳. حملات به نفتکش‌ها

در روزهای اخیر، حملاتی به نفتکش‌ها در نزدیکی تنگه هرمز رخ داده است. امارات متحده عربی اعلام کرد که سه کشتی متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی در حین عبور مورد حمله قرار گرفته‌اند. این حملات، نگرانی‌ها درباره امنیت تردد دریایی را بیش از پیش افزایش داده است. ۴. سیاست پولی آمریکا

در کنار عوامل ژئوپلیتیک، تصمیم وزارت خزانه‌داری آمریکا برای دو برابر کردن بازخرید اوراق قرضه بلندمدت (از ۲ میلیارد به ۴ میلیارد دلار در هر عملیات) نیز به افزایش قیمت نفت کمک کرده است. این تصمیم باعث کاهش بازده اوراق قرضه و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های پرریسک‌تر مانند نفت شده است. جدول مقایسه قیمت نفت در بازه‌های زمانی مختلف

برای درک بهتر ابعاد این جهش قیمتی، جدول زیر را مشاهده کنید: بازه زمانی قیمت نفت برنت (دلار) تغییرات قبل از شروع جنگ (فوریه ۲۰۲۶) ~۷۰ – اوج قیمت در دوران جنگ ~۱۱۸ +۶۸٪ اوایل ژوئن ۲۰۲۶ (پس از آتش‌بس) ~۸۳ -۲۹٪ اوایل آگوست ۲۰۲۶ (مرداد) ~۸۷.۳۸ +۵٪ امروز (۲۹ مرداد ۱۴۰۵) ~۹۴.۵۰ +۸٪ نسبت به ابتدای ماه واکنش‌های متناقض؛ ترامپ می‌گوید تنگه باز است، ایران می‌گوید بسته!

یکی از جالب‌ترین جنبه‌های این بحران، تناقض آشکار در اظهارات مقامات آمریکایی و ایرانی درباره وضعیت تنگه هرمز است.

دونالد ترامپ روز سه‌شنبه (۲۷ مرداد) ادعا کرد که «تنگه هرمز باز است» و آمریکا هیچ‌گونه گفت‌وگویی با ایران ندارد. اما داده‌های ماهواره‌ای و گزارش‌های شرکت‌های رهیابی دریایی به‌وضوح نشان می‌دهد که تردد در این آبراه تقریباً به صفر رسیده است.

در سوی مقابل، ایران با صراحت اعلام کرده که تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا خواسته‌هایش را برآورده نکند، بسته خواهد ماند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبه‌ای تأکید کرده که واشنگتن باید شرایط ایران را برای ازسرگیری تردد دریایی بپذیرد.

این تناقض‌گویی‌ها خود عاملی برای افزایش عدم‌اطمینان در بازار و در نتیجه افزایش قیمت نفت شده است. سناریوهای پیش‌رو؛ نفت تا کجا بالا می‌رود؟

تحلیلگران بازار نفت سناریوهای مختلفی را برای آینده قیمت نفت ترسیم می‌کنند: سناریوی اول: تشدید تنش و جهش قیمت به بالای ۱۰۰ دلار

در صورت شکست کامل مذاکرات و بازگشت درگیری نظامی، قیمت نفت می‌تواند به‌سرعت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کند. بانک جهانی پیش‌بینی کرده که حمل‌ونقل از طریق تنگه هرمز تا اواخر سال ۲۰۲۶ به سطح قبل از جنگ باز نخواهد گشت. در این سناریو، اختلال طولانی‌مدت در عرضه می‌تواند قیمت‌ها را به سطوح بسیار بالاتری برساند. سناریوی دوم: تداوم وضعیت «نه جنگ و نه صلح»

در این سناریو که محتمل‌ترین به نظر می‌رسد، تنش‌ها در سطح کنونی باقی می‌ماند و تردد در تنگه هرمز با حجم بسیار محدود ادامه می‌یابد. در این صورت، قیمت نفت در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار تثبیت خواهد شد و «صرف ریسک» همچنان در قیمت‌ها لحاظ می‌شود. سناریوی سوم: توافق و بازگشایی تنگه هرمز

در صورت احیای مذاکرات و دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز، قیمت نفت می‌تواند به‌سرعت کاهش یابد. تجربه نشان داده که با هر نشانه‌ای از توافق، قیمت نفت افت قابل‌توجهی داشته است. با این حال، با توجه به بن‌بست فعلی، این سناریو در کوتاه‌مدت چندان محتمل به نظر نمی‌رسد. سوالات متداول کاربران قیمت نفت برنت امروز چند دلار است؟

قیمت نفت برنت امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ حدود ۹۴.۵۰ دلار در هر بشکه است و در برخی لحظات تا ۹۴.۲۳ دلار نیز معامله شده است. علت افزایش قیمت نفت چیست؟

دو عامل اصلی: توقف تقریباً کامل تردد در تنگه هرمز و پایان بی‌نتیجه مهلت ۶۰ روزه آتش‌بس ایران و آمریکا که ریسک ژئوپلیتیک را به شدت افزایش داده است. تنگه هرمز چند کشتی در روز عبور می‌کند؟

طبق داده‌های شرکت کپلر، در روزهای اخیر تنها ۶ تا ۹ کشتی در روز از تنگه عبور می‌کنند، در حالی که این رقم در روزهای عادی بین ۱۳۰ تا ۱۴۰ کشتی بوده است. آیا آتش‌بس ایران و آمریکا تمدید شد؟

خیر. مهلت ۶۰ روزه تفاهم‌نامه اسلام‌آباد روز دوشنبه (۲۶ مرداد) به پایان رسید و دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا قصد تمدید آن را ندارد. قیمت نفت تا کجا افزایش می‌یابد؟

تحلیلگران سناریوهای مختلفی را مطرح می‌کنند. در صورت تشدید تنش، قیمت نفت می‌تواند از مرز ۱۰۰ دلار عبور کند. در صورت تداوم وضعیت فعلی، نفت در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ دلار تثبیت خواهد شد. تنگه هرمز چه تأثیری بر قیمت بنزین در ایران دارد؟

افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی، به دلیل وابستگی شدید اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی و نیز تأثیر آن بر نرخ ارز، می‌تواند به افزایش قیمت بنزین و سایر کالاها در ایران منجر شود. هرچند قیمت بنزین در ایران به‌صورت دستوری تعیین می‌شود، اما افزایش قیمت نفت می‌تواند فشار بر بودجه دولت و نرخ تورم را افزایش دهد. آینده بازار نفت؛ در انتظار روشن شدن تکلیف تنگه هرمز

بازار نفت جهان در شرایطی بی‌سابقه قرار گرفته است. تنگه هرمز، این شاهرگ حیاتی انرژی، برای نخستین‌بار در تاریخ مدرن به‌طور مؤثر بسته شده است. هم‌زمان، دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ ایران و آمریکا به بن‌بست رسیده است.

در چنین شرایطی، تنها چیزی که مشخص است، عدم‌قطعیت است. سرمایه‌گذاران، شرکت‌های نفتی و مصرف‌کنندگان همه در انتظار روشن شدن تکلیف این بحران هستند. آیا مذاکرات از سر گرفته خواهد شد؟ آیا تنگه هرمز باز می‌شود؟ یا باید منتظر تشدید تنش و جهش بیشتر قیمت نفت باشیم؟

آنچه مسلم است، تا زمانی که این ابهامات پابرجاست، قیمت نفت در سطوح بالا باقی خواهد ماند و هرگونه خبر جدید می‌تواند موجی از نوسان را به بازارهای جهانی و از آنجا به اقتصاد ایران و سفره مردم سرازیر کند. بیشتر بخوانید بن‌بست تنگه هرمز و جهش ۹۱ دلاری نفت، سایه سنگین بر بازار رمزارزها / بیت‌کوین در گیرودار جنگ و صلح قیمت نفت امروز در مسیر انفجار؛ طوفان قیمتی در راه است؟ | اتفاق غیرمنتظره در خاورمیانه؛ هشدار وضعیت قرمز برای بازار انرژی + پشت پرده افزایش تنش و تأثیر آن بر قیمت نفت آتش جنگ بازارها را شعله‌ور کرد / تحلیل روز؛ سقوط سهام در برابر صعود نفت و طلا زنگ خطر در بازار انرژی؛ نفت برنت بعد از جهش ۸ درصدی سقوط کرد | مذاکرات پشت پرده تنگه هرمز قیمت‌ها را شوکه کرد + پیش‌ بینی جدید (تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵) نفت برنت زیر ۶۳ دلار ماند و اوپک نگران شد | تنگه هرمز قیمت نفت جهانی را منفجر می‌کند؟ | پیش‌بینی قیمت نفت خام برنت ۱۰ تیر ۱۴۰۵

بورس24 : رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت استمرار تأمین برق صنایع و جلوگیری از توقف خطوط تولید، خواستار رفع موانع اجرای مصوبات تأمین برق صنایع و اصلاح سازوکارهای اجرایی متناسب با ضرورت حفظ تولید و اشتغال شد.

جلسه بررسی آخرین وضعیت اجرای مصوبات تأمین برق صنایع عصر پنجشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، وزیر صنعت، معدن و تجارت، معاون اجرایی رئیس‌جمهور و معاونان وزارت نیرو برگزار شد.

در این جلسه، آخرین وضعیت اجرای هفت مصوبه پیشین در حوزه تأمین برق صنایع بررسی شد و میزان پیشرفت اقدامات، موانع اجرایی، چالش‌های موجود و عوامل مؤثر بر عدم تحقق کامل برخی مصوبات مورد ارزیابی قرار گرفت.تأکید دولت بر جلوگیری از توقف خطوط تولید

رئیس‌جمهور با تأکید بر اجرای کامل تصمیمات اتخاذشده، خواستار شناسایی دقیق دلایل عدم اجرای برخی مصوبات و ارائه راهکارهای عملیاتی برای رفع موانع شد.

پزشکیان اظهار کرد: باید مشخص شود چرا برخی مصوبات به‌صورت کامل اجرا نشده و چه سازوکارهایی می‌تواند برای رفع موانع و تضمین اجرای تصمیمات اتخاذشده به کار گرفته شود.

وی با اشاره به شرایط ناشی از ناترازی برق در کشور، این وضعیت را عاملی برای افزایش فشار بر صنعت برق دانست و گفت کارکنان صنعت برق به‌صورت شبانه‌روزی تلاش می‌کنند ضمن تأمین برق بخش خانگی و عمومی، امکان تأمین برق صنایع نیز فراهم شود تا چرخه تولید کشور دچار وقفه نشود.ضرورت اصلاح سازوکارها برای حمایت از تولید

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت ایجاد تعادل میان حمایت از تولید و حفظ پایداری صنعت برق گفت: اگر استمرار تولید و فعالیت صنعتی یک ضرورت حیاتی برای اقتصاد کشور است، سازوکارهای اجرایی نیز باید متناسب با این ضرورت اصلاح شود.

پزشکیان تأمین برق صنایع را نیازمند یک نگاه ملی دانست و اظهار کرد توقف تولید علاوه بر آسیب به بنگاه‌های اقتصادی، می‌تواند آثار مستقیمی بر اشتغال و معیشت نیروی کار داشته باشد.

وی همچنین مدیریت مصرف، کنترل بار، افزایش بهره‌وری انرژی و اصلاح الگوی مصرف را از الزامات همراهی صنایع با برنامه‌های مدیریت ناترازی برق عنوان کرد.بررسی روش‌های جدید تأمین برق صنایع

در ادامه این جلسه و در راستای رفع موانع اجرای مصوبات تأمین برق صنایع، مقرر شد سازوکار تأمین بخشی از برق مورد نیاز صنایع بزرگ از طریق خرید برق عرضه‌شده توسط وزارت نیرو در بورس انرژی با قیمت و شرایط اقتصادی مناسب مورد استفاده قرار گیرد و بخش باقی‌مانده نیاز برق این صنایع نیز از سوی وزارت نیرو تأمین شود.

همچنین مقرر شد موضوع انتقال بخشی از بار مصرفی صنایع از روزهای اوج مصرف به روز جمعه، با هدف مدیریت بار شبکه و کاهش فشار در دوره‌های اوج مصرف، در شورای عالی کار بررسی و تصمیم‌گیری شود.

بر اساس تصمیمات این جلسه، زمینه لازم برای استفاده صنایع از برق وارداتی نیز با بهره‌گیری از ظرفیت‌های وزارت نیرو و پیش‌بینی حمایت‌های مورد نیاز فراهم خواهد شد.

همچنین به دستور رئیس‌جمهور مقرر شد روند اجرای هفت مصوبه مرتبط با تأمین برق صنایع به‌صورت مستمر و روزانه از سوی معاونت اجرایی رئیس‌جمهور پایش شود و گزارش‌های لازم درباره میزان پیشرفت، موانع و اقدامات انجام‌شده ارائه شود.

به گزارش فرکانس، تکمیل در پایان سال به حدود ۶۲.۹ میلیارد تومان رسیده است؛ اما نکته مهم‌تر از رقم ثبت‌شده، سرنوشت نامعلوم این سرمایه‌گذاری است. تحریم‌ها، مشکلات تأمین آب، کمبود منابع مالی و حتی اختلافات و ابهامات مربوط به جانمایی پروژه، از جمله موانعی عنوان شده‌اند که موجب شده‌اند طرح از برنامه اولیه فاصله زیادی بگیرد. پروژه‌ای که هنوز از مرحله اجرا فاصله دارد

برآورد شرکت این است که در صورت رفع موانع مالی، تکمیل و بهره‌برداری از پروژه حدود ۳۶ ماه زمان خواهد برد. اما همین برآورد نیز با یک شرط اساسی همراه است: ابتدا باید موانع مالی، از جمله موضوع تسهیلات ارزی، برطرف شود. این در حالی است که تا زمان تأیید صورت‌های مالی، به گفته حسابرس، به جز مطالعات امکان‌سنجی و بخش قابل توجهی از طراحی مهندسی، اقدام عمده‌ای برای احداث کارخانه انجام نشده است. تغییر مسیر پروژه؛ از پتروشیمی به صنایع پایین‌دستی

بلاتکلیفی پروژه به حدی رسیده که سناریوی اولیه نیز در حال تغییر است. طبق تصمیمات مطرح‌شده، قرار است زمین و تأسیسات احداث‌شده با توجه به توقف عملیات ساخت پتروشیمی، برای طرح‌های صنعتی صنایع پایین‌دستی مورد استفاده قرار گیرد. طرح‌هایی برای این منظور در مرحله امکان‌سنجی و تصویب قرار دارند و حتی موضوع احداث شهرک صنعتی صنایع پایین‌دستی پتروشیمی در شهرستان شیراز نیز در حال پیگیری عنوان شده است.

این تغییر مسیر را نمی‌توان صرفاً یک اصلاح اجرایی ساده تلقی کرد. پروژه‌ای که در ابتدا با هدف احداث واحد پتروشیمی تعریف شده بود، اکنون با گذشت سال‌ها و خرج ده‌ها میلیارد تومان به دنبال تعریف کاربری جایگزین برای زمین و تأسیسات خود است. زمینی که شرکت هنوز مالک آن نیست

ریسک پروژه تنها به منابع مالی و ساخت کارخانه محدود نمی‌شود. زمین محل اجرای طرح متعلق به اداره کل منابع طبیعی وزارت جهاد کشاورزی است و در قالب قرارداد اجاره ۱۰ ساله در سال ۱۳۹۲ در اختیار شرکت قرار گرفته است. اما واگذاری زمین نیز مشروط به احداث کارخانه و بهره‌برداری از طرح شده است.

این موضوع یک ریسک مهم برای پروژه ایجاد می‌کند؛ زیرا با توجه به پیشرفت تنها ۱۳.۵ درصدی و توقف عملیات، شرط اصلی قرارداد زمین هنوز محقق نشده است. در چنین شرایطی، تداوم بلاتکلیفی پروژه می‌تواند وضعیت حقوقی و اقتصادی استفاده از زمین را نیز پیچیده‌تر کند.