تفاهم‌نامه ایران و آمریکا چه مسائل و موضوعاتی را در بر می‌گیرد؟

صفحه اقتصاد -

کره شمالی پس از سال‌ها انزوای اقتصادی، اکنون نشانه‌هایی از رونق بی‌سابقه‌ای را به نمایش گذاشته است؛ از برج‌های مسکونی و فروشگاه‌های عرضه‌کننده کالاهای لوکس در پیونگ‌یانگ گرفته تا رشد تجارت با چین و درآمدهای هنگفت از همکاری نظامی با روسیه.

روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: وقتی شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین در ژوئن ۲۰۱۹ به پیونگ‌یانگ سفر کرد، کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، چیز چندانی برای به رخ کشیدن به رئیس‌جمهور چین نداشت. به‌جز چند خیابان نمایشی در پایتخت، اقتصاد کشور در وضعیت نامناسبی قرار داشت و قرار بود همه‌گیری کرونا نیز اوضاع را بدتر کند. اما زمانی که رئیس جمهور چین امسال دوباره به کره شمالی بازگشت، با صحنه‌ای کاملا متفاوت روبه‌رو شد. در مسیر فرودگاه، مناطق مسکونی جدیدی با برج‌های آپارتمانی رنگارنگ به چشم می‌خورد و فروشگاه‌های متعددی نیز کالاها و سبک زندگی مصرف‌گرایانه‌ای را به نمایش می‌گذاشتند که اکنون برای نخبگان کره شمالی امکان‌پذیر شده است.

مسافرانی که اخیرا به کره شمالی سفر داشته‌اند، می‌گویند فروشگاه بزرگ «دِسونگ» به‌طور آشکار کالاهای لوکسی مانند ساعت‌های امگا و لوازم آرایشی شنل عرضه می‌کند؛ کالاهایی که از طریق چین و به وسیله واردکنندگان موازی که تحریم‌ها را دور می‌زنند، وارد کره شمالی می‌شوند.

به گفته تحلیلگران، کره شمالی و به‌ویژه پایتخت آن، در حال رونق گرفتن است.

راشل مین‌یونگ لی از مرکز استیمسون می‌گوید: «پیونگ‌یانگ به‌وضوح ثروتمندتر شده است.»

به گفته او، این تغییر را می‌توان در افزایش تعداد ساختمان‌های بلندمرتبه، خودروها، خیابان‌های نورپردازی‌شده و مراکز فرهنگی و تفریحی و همچنین افزایش کلی فعالیت در فضاهای عمومی مشاهده کرد.

کره شمالی یکی از تحت‌کنترل‌ترین و منزوی‌ترین کشورهای جهان است و از سال ۱۹۶۵ تاکنون آمار اقتصادی منظم منتشر نکرده اما حالا اوضاع فرق کرده است.

با این حال، بانک مرکزی کره جنوبی برآورد کرده که تولید ناخالص داخلی واقعی کره شمالی در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۵ درصد رشد کرده است. این سومین سال متوالی بود که رشد اقتصادی کره شمالی از ۳ درصد فراتر رفت. این رقم از رشد اقتصادی کره جنوبی در سال‌های اخیر نیز بیشتر است و تفاوت چشمگیری با رشد پایین یا حتی منفی شدید اقتصاد کره شمالی در بیش از نیم دهه گذشته دارد. جنگ اوکراین به نفع کره شمالی

دولت کره شمالی همچنین اکنون قدرتمندتر از هر زمان دیگری به نظر می‌رسد؛ این کشور مجموعه رو به رشدی از تسلیحات هسته‌ای و متعارف در اختیار دارد و همزمان از روابط خوب کیم جونگ اون با شی جین‌پینگ و روابط نزدیک او با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه بهره می‌برد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز همین چند روز پیش تلاش‌های خود برای ازسرگیری دیپلماسی با پیونگ‌یانگ را افزایش داده و با هدف فراهم کردن زمینه دیدار دوباره با کیم جونگ اون، در حال کاهش برخی رزمایش‌های مشترک با کره جنوبی است. ترامپ و کیم جونگ اون در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ سه بار با یکدیگر دیدار کردند.

در کنار برج‌های آپارتمانی جدید پیونگ‌یانگ که برای خانواده‌های مورد اعتماد سیاسی ساخته می‌شوند، موج جدیدی از ساخت‌وساز مسکن در شهرهای دیگر این کشور نیز در جریان است.

بر اساس گزارش مرکز استیمسون درباره کره شمالی، تقریبا دو سوم این افزایش به صادرات تنگستن مربوط می‌شد؛ فلزی که برای برخی صنایع تولیدی و بخش دفاعی اهمیت زیادی دارد.

قیمت تنگستن اخیرا افزایش یافته و این فلز در این دوره به بزرگترین کالای صادراتی کره شمالی به چین تبدیل شد و اندکی از محصول سنتی صادراتی این کشور، یعنی کلاه‌گیس جلو زد. کیم جونگ اون در مراسم افتتاح ۱۰ هزار آپارتمان در هواسونگ

طرح «۲۰×۱۰» کیم جونگ اون

پیونگ یانگ همچنین می‌گوید در اجرای جاه‌طلبانه‌ترین طرح اقتصادی خود، یعنی سیاست توسعه منطقه‌ای «۲۰×۱۰»، موفق بوده است.

این طرح در سال ۲۰۲۴ آغاز شد و هدف آن ساخت کارخانه‌های جدید عمدتا در صنایع سبک مانند فرآوری مواد غذایی، نساجی و تولید کالاهای خانگی و ایجاد زیرساخت‌های عمومی در ۲۰ شهرستان در هر سال و طی یک دوره ۱۰ ساله است. مطالعه بیشتر: رمزارزها در آستانه یک تغییر بزرگ/ سناریوها، جایگزین پیش‌بینی قیمت شدند منبع: ايسنا اخبار مرتبط circle هشدار تند پیونگ‌یانگ به توکیو؛ ژاپن در معرض «حمله فوری و نابودکننده» circle 11 پروژه‌ ناتمام، سرمایه‌هایی که سال‌هاست پشت خط پایان مانده‌اند circle افزایش مبلغ کالابرگ قطعی شد/ جلوی رانت ۴۷ ساله را گرفتیم/کشورهای همسایه اجازه ندادند ضد انقلاب وارد شوند circle کارخانه‌ها خالی، بازار مسکن پرپول؛ اقتصاد در تله سرمایه‌های غیرمولد پیشنهاد سردبیر circle تحلیل بازار ارز امروز ۳۰ مرداد و پیش بینی قیمت دلار فردا شنبه ۳۱ مرداد circle پیش بینی قیمت طلا و سکه فردا شنبه ۳۱ مرداد / گرانی بیشتر طلا در راه است؟ circle پیش بینی بورس فردا شنبه ۳۱ مرداد / بورس طوفانی صعود می کند؟ circle سرپرست وزارت دفاع: اجازه تجاوز به کشورمان را نخواهیم داد

به گزارش خبر فوری، اختلافات ایران و آمریکا بر سر تنگه هرمز وارد فاز و مرحله جدیدی شده است. عمان تبدیل به ضلع سوم این اختلاف و درگیری شده است. پیش از این، گفته شد که مذاکرات ایران و عمان می تواند اختلافات ایران و آمریکا بر سر تنگه را حل کند (اینجا بخوانید). اما همانطور که عمان می تواند حل‌کننده مشکل و درگیری ایران و آمریکا باشد، به همان شکل، قادر است این اختلاف و درگیری را تبدیل به گره ای کور کند.

کافی است نگاهی به وضعیت فعلی طرفین داشته باشیم و آن را مرور کنیم. ایران و عمان وارد مذاکرات دوجانبه بر سر مسیر جنوبی تنگه هرمز شدند. ترامپ از این مذاکرات خشمگین شد و حتی عمان را تهدید به بمباران کرد. از آن سو، برخی گزارش های خارجی از کریدوری مخفی سخن‌ گفتند که در مسیر جنوبی دریای عمان و تنگه هرمز، افتتاح شده و در حال عبور آزادانه نفتکش ها و کشتی های آمریکایی است؛ خبری که در صورت صحت، می تواند اهرم تنگه هرمز را از دست ایران خارج کرده و آن را بی اثر کند. درست بعد از این خبر بود که پایگاه سمافور آمریکا مدعی سد که مذاکرات ایران و عمان بر سر تنگه هرمز به بن‌بست خورده است. آیا این بن‌بست به علت انتشار خبر کریدور مخفی بوده است؟ آیا ایران به صداقت طرف عمانی شک کرده است؟ آیا عمان تسلیم تهدیدات ترامپ شده و تغییر موضع داده است؟ تلاش‌های یک میانجی همیشه ناکام

نمی توان بدون آگاهی از جزئیات مذاکرات تهران - مسقط به پرسش های بالا پاسخ داد. با این حال، آنچه مشخص است این است که عمان نتوانسته جایگاه خود را در میان اختلافات ایران و آمریکا تثبیت کند. پیش از این، مسقط بارها تلاش کرد تبدیل به میانجی اختلافات ایران و آمریکا شود. این تلاش از دهه ۸۰ و با شروع بحران هسته ای به اوج رسید و تا دهه ۹۰ و ۱۴۰۰ نیز تداوم یافت. اما این تلاش ها معمولا نتوانستند مثمرثمر بوده و به نتیجه ای ملموس برسند. تلاش عمان برای میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن در یک سال اخیر مجددا به اوج خود رسید. وزیر خارجه عمان نقش زیادی در مذاکرات ویتکاف- عراقچی داشت اما نتیجه این مذاکرات چه شد؟ جنگ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل. حتی بعد از جنگ ایران و آمریکا نیز تلاش هایی از جانب مسقط برای آتش‌بس صورت گرفت امادر نهایت، پاکستان بود که توانست این امر را محقق کند و به درگیری های مستقیم دو طرف پایان دهد.

در مذاکرات تنگه هرمز، وضعیت عمان کمی متفاوت است. عمان فقط میانجی نیست بلکه یکی از طرف هایی است که رسما در اختلافات دخالت داشته و صاحب منفعت است، چرا که مسیر جنوبی تنگه هرمز جزء خاک عمان به حساب می آید و مسقط باید درباره سرنوشت آن تصمیم بگیرد. اما حتی در این شرایط نیز عمان قادر به تصمیم گیری مستقلانه و عدم‌انفعال نیست. انفعال عمان سبب شده ایران و آمریکا نتوانند مشکل خود را حل کنند و معضل تنگه هرمز همچنان بر سر خود باقی ماند. قدرت و میانجی‌گری

آنچه بیش از همه در مورد عمان قابل توجه است، عدم قدرت استراتژیک آن است. میانجی‌گری، آن هم میان دو قدرت اصلی تعیین‌کننده در منطقه یعنی ایران و آمریکا، احتیاج به قدرت (اعم از اقتصادی و سیاسی تا نظامی) دارد. پاکستان که توانست تبدیل به میانجی ایران و آمریکا شود، قدرت نظامی و سیاسی زیادی داشت و می توانست مستقل از اراده قدرت های دیگر، تصمیم گیری کرده و آزادی عمل نسبی داشته باشد. به همین دلیل، توانست میان ایران و آمریکا میانجی‌گری کند. اما عمان فاقد قدرت و اراده لازم برای عمل و استقلال رای است و در نتیجه، دائما در میانجی‌گری‌های خود شکست می‌خورد؛ حتی وقتی خودش در این میانجی‌گری منفعت داشته باشد.

به گزارش خبرفوری به نقل از فارین پالیسی، او که ایده‌ای بحث‌برانگیز برای پاک‌سازی غزه دارد ( انتقال آوارهای جنگ به درون دریای مدیترانه برای گسترش زمین) اکنون خود به بخشی از یک معمای پیچیده سیاسی تبدیل شده است. این طرح که از نگاه شعث می‌تواند غزه را در کمتر از سه سال از زیر آوارها نجات دهد، از دید منتقدان تنها یک راهکار فنی نیست، بلکه یک «مدل اقتصادی» است که ممکن است آینده سیاسی فلسطینیان را تغییر دهد.

تکنوکراتی در میان دو جبهه

شعث، مهندس عمران متولد ۱۹۵۸ در خان‌یونس، مسیری طولانی را از تحصیل در قاهره و بلفاست تا حضور در سطوح عالی تشکیلات خودگردان به عنوان معاون وزیر برنامه‌ریزی پیموده است. تجربه او در مدیریت بودجه‌های کلان و تعامل با نهادهای بین‌المللی، او را به گزینه‌ای تبدیل کرده که هم غرب و هم اسرائیل، علی‌رغم ملاحظات امنیتی‌شان، تا حدی برای مدیریت مرحله انتقالی به او اعتماد دارند. شعث خود در توضیح ماهیت تیم دوازده‌نفره‌اش گفته است: «ما ذهن‌های فلسطینی هستیم، نه سلاح‌ها.» این جمله، تلاشی برای تعریف هویت «کمیته ملی اداره غزه» به عنوان نهادی تکنوکراتیک و غیرنظامی است.

بیشتر بخوانید:

چرا اسرائیل به ناو هواپیمابر آمریکایی حمله کرد؟! | جریان راست آمریکا می‌گوید عمدی است | پشت پرده «یک اشتباه فاجعه‌بار»

عکس جنجالی دو سرباز زن اسرائیلی با یک زندانی | عکسی که خیلی زود حذف شد

بستنی با طعم خون | چرا طعم جدید یک بستنی اسرائیلی جنجالی شد؟

ماجرای پهپادهای اسرائیلی در جنوب لبنان که صدای گریه کودکان را پخش می‌کند!

هراس از یک «مدل اقتصادی» جدید

با وجود نیاز مبرم به بازسازی، انتصاب شعث با موجی از نگرانی در محافل فلسطینی روبه‌رو شده است. منتقدان بیم دارند که اولویت دادن به رفاه اقتصادی، به بهای کمرنگ شدن آرمان ملی و استقلال فلسطینیان تمام شود. محمد شهاده، پژوهشگر شورای روابط خارجی اروپا، معتقد است که واگذاری وظایفی مانند مدیریت گذرگاه رفح به این کمیته، می‌تواند شکاف عمیق موجود میان غزه و کرانه باختری را نهادینه کند و هماهنگی میان این دو منطقه را برای همیشه از بین ببرد. نگرانی عمیق‌تر این است که مدل کنونی نه تنها در غزه، بلکه در آینده به الگویی برای اداره کرانه باختری تبدیل شود؛ مدلی که سیاست را کنار می‌گذارد و حکمرانی را به یک پروژه صرفا خدماتی و اقتصادی تقلیل می‌دهد.

بن‌بست در هتل‌های قاهره

با وجود برنامه‌های بلندپروازانه، شعث و تیمش با واقعیت‌های تلخ سیاسی روبه‌رو هستند. بیش از هفت ماه پس از انتصاب، آن‌ها هنوز در هتلی در قاهره منتظر چراغ سبز برای آغاز فعالیت‌اند. بازسازی غزه در بن‌بستی گرفتار شده که خروج از آن نیازمند پاسخ به پرسش‌های لاینحل است: تکلیف خلع سلاح حماس چه می‌شود؟ اسرائیل همچنان به تعهدات امنیتی خود تردید دارد و حماس نیز، اگرچه از آمادگی برای کنار گذاشتن سلاح سخن گفته، اما در عمل از قدرت خود عقب‌نشینی نکرده است. اران لرمن، مقام سابق امنیت ملی اسرائیل، نیز تصریح کرده که هیچ جدول زمانی مشخصی برای پایان ماموریت این کمیته وجود ندارد و وضعیت همچنان در «ابهام» به سر می‌برد.

انتخابات؛ تنها راه برون‌رفت یا سرابی سیاسی؟

در چنین شرایطی، برخی ناظران برگزاری انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری را تنها راه مشروعیت‌بخشی به مدیریت آینده غزه می‌دانند. محمد شهاده معتقد است که انتخابات می‌تواند راهی برای پایان دادن به بن‌بست فعلی باشد، اما مشارکت حماس در آن، گره‌گاه اصلی است. شروط محمود عباس مبنی بر لزوم کنار گذاشتن خشونت و به رسمیت شناختن اسرائیل، حضور حماس را با دشواری روبه‌رو می‌کند. با این حال، تلاش‌هایی برای ایجاد ائتلاف‌های ملی جهت عبور از این موانع در جریان است.

سرنوشت علی عبدالحمید شعث نه در دفتر مهندسی‌اش، بلکه در اتاق‌های فکر تل‌آویو، واشینگتن و رام‌الله رقم می‌خورد. چالش بزرگ او این است: چگونه می‌تواند غزه را از آوارها پاک کند و زندگی را به مردم بازگرداند، بدون آنکه این بازسازی به قیمت تضعیف حق تعیین سرنوشت سیاسی فلسطینیان تمام شود؟ برای مردم غزه که میان نیاز به بازسازی و بیم از دست دادن هویت ملی‌شان گرفتار شده‌اند، پاسخ به این پرسش حیاتی‌تر از هر طرح مهندسی است. شعث در میان ویرانه‌های غزه، در حال آزمودن مدلی است که اگر شکست بخورد، هزینه‌اش تنها آواربرداری ناتمام نخواهد بود، بلکه می‌تواند چشم‌انداز وحدت ملی فلسطینیان را برای دهه‌ها به تعویق بیندازد.