اختلالات شبکۀ بانکی و مخالفان اینترنت؛ ماهی را با ماست مصرف نکنید!

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از اقتصادنیوز، از اسفند سال گذشته بود که اینترنت برای کاربران ایرانی بیشتر از آنکه «وصل» باشد، درگیر اختلال، کندی، فیلترینگ و قطعی‌های مقطعی بوده است؛ از روزهایی که دسترسی به پلتفرم‌ها سخت‌تر شد تا مقاطعی که حتی ارسال یک پیام ساده هم با مشکل روبه‌رو بود.

حالا دیگر مسئله فقط «سرعت پایین اینترنت» نیست؛ «کیفیت اینترنت» به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های کاربران و کسب‌وکارهای آنلاین تبدیل شده و پرسش این است که فیلترینگ و استفاده گسترده از فیلترشکن، چه سهمی در رسیدن به این وضعیت داشته است؟

حمیدرضا احمدی، رئیس کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک، می‌گوید کیفیت اینترنت ایران در شش ماه اخیر به پایین‌ترین سطح خود رسیده و فیلترینگ گسترده شبکه‌های اجتماعی، علاوه بر افزایش اختلال و کاهش کیفیت دسترسی، استفاده از فیلترشکن را به رفتاری عمومی تبدیل کرده است؛ وضعیتی که به گفته او، حتی امکان اعمال محدودیت موقت بر چند پلتفرم را نیز از سیاست‌گذار گرفته و کشور را در مواقع بحرانی به سمت قطع گسترده اینترنت سوق داده است.

مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با رئیس کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک را بخوانید؛

* این روزها وضعیت کیفیت اینترنت چه مسیری را طی می‌کند؟ به‌ویژه در شش ماه اخیر چه تغییری در این روند دیده‌اید؟

ما شش‌ماه گذشته عملاً به کف کیفیت اینترنت رسیده‌ایم؛ به‌خصوص به دلیل قطعی‌های متعدد، اتفاقات مربوط به اعتراضات دی‌ماه و بعد هم شروع جنگ. البته مسئله این است که کیفیت اینترنت ما پیش از این هم هیچ‌وقت مطلوب نبوده و یکی از دلایل اصلی آن، سیستم فیلترینگ است.

ما در کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن الکترونیک تهران، اینترنت را بر اساس سه مؤلفه اصلی کیفیت، سرعت و اختلال بررسی می‌کنیم. نخست، اختلالات مختلف که به دلیل نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای مربوط به فیلترینگ در شبکه ایجاد می‌شود. دوم، محدودیت‌ها که خود سیاست فیلترینگ را شامل می‌شود؛ یعنی سایت‌ها و سرویس‌هایی که فیلتر شده‌اند و در کنار آن، محدودیت‌هایی که به دلیل تحریم‌ها برای کاربران ایرانی وجود دارد. برای مثال، برخی سرویس‌های هوش مصنوعی و خدمات دیگر به دلیل تحریم برای کاربران ایرانی در دسترس نیستند. مؤلفه سوم هم سرعت …

به گزارش سیتنا، بر اساس داده‌های نت‌بلاکس، اتصال اینترنت در بخش‌هایی از کریمه تحت کنترل روسیه به‌طور ناگهانی کاهش یافته و شهرهای سواستوپول و سیمفروپل بیشترین تأثیر را از این اختلال داشته‌اند.

این افت اتصال همزمان با قطعی برق در بخش‌هایی از کریمه رخ داده است؛ قطعی‌ای که پس از حملات پهپادی شبانه اوکراین به زیرساخت‌های انرژی منطقه گزارش شده است.

بر اساس این داده‌ها، اختلال در دسترسی به اینترنت با خاموشی‌های ناشی از آسیب به زیرساخت‌های انرژی همزمان بوده و به نظر می‌رسد قطعی برق در کاهش اتصال اینترنت این مناطق نقش داشته است.

انتهای پیام

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از اقتصادنیوز، چند ماهی است که اینترنت برای بسیاری از کاربران و کسب‌وکارها از یک زیرساخت قابل اتکا، به متغیری ناپایدار تبدیل شده؛ یک روز کند، روزی دیگر مختل و گاهی هم برای ساعت‌ها یا روزها از دسترس خارج. پشت این قطعی‌ها اما فقط زیان همان لحظه نیست؛ بخشی از خسارت جایی ثبت نمی‌شود، در کسب‌وکاری که دیگر توسعه پیدا نمی‌کند، نیروی متخصصی که پروژه خارجی می‌گیرد، ایده‌ای که هیچ‌وقت به استارت‌آپ تبدیل نمی‌شود و سرمایه‌ای که فقط برای زنده ماندن مصرف می‌شود.

صادق سپندارند، مدیرکل بانکداری خرد و کسب‌وکارهای کوچک بانک ملی​ و مدرس دانشگاه تهران، معتقد است ارقامی که درباره خسارت قطعی و اختلال اینترنت اعلام می‌شود، در بهترین حالت تنها کف زیان اقتصاد دیجیتال را نشان می‌دهد؛ چراکه مهاجرت نیروی انسانی، انتقال کسب‌وکارها، از بین رفتن سرمایه توسعه و حتی ایده‌هایی که به دلیل نااطمینانی هرگز به کسب‌وکار تبدیل نمی‌شوند، در هیچ‌یک از این محاسبات جای نمی‌گیرند.

مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با صادق سپندارند را بخوانید؛

*در ماه‌های اخیر ارقامی مانند مصرف حدود ۷۰ درصدی اینترنت خارجی توسط فیلترشکن‌ها و خسارت مستقیم ۶۷ هزار میلیارد تومانی به حوزه فاوا و اقتصاد دیجیتال توسط مسئولان مطرح شده است. با توجه به اختلال‌ها و قطعی‌های چند ماه گذشته، ارزیابی شما از میزان واقعی خسارت چیست و این آسیب بیشتر در کدام بخش‌ها خود را نشان داده است؟

درباره عدد و رقم دقیق، با توجه به داده‌ها و اطلاعات موجود نمی‌توانم با قطعیت صحبت کنم. احتمالاً کسانی که مستقیماً در حوزه تجارت الکترونیک فعالیت می‌کنند، می‌توانند تخمین دقیق‌تری ارائه دهند. اما مسئله مهم‌تری وجود دارد که معمولاً در این اعداد دیده نمی‌شود و آن، هزینه‌های پنهان و بلندمدت این اختلال‌هاست.

وقتی یک کسب‌وکار برای مدت کوتاهی با اختلال مواجه می‌شود، ممکن است از درآمد یا دارایی فعلی خود هزینه کند تا بتواند زنده بماند. بعد از بیرون به آن نگاه می‌کنیم و می‌گوییم این کسب‌وکار تاب‌آور بوده است؛ اما وقتی این وضعیت کمی طولانی‌تر می‌شود، هزینه واقعی آن دیگر در ظاهر دیده نمی‌شود.

کسب‌وکار به‌تدریج دارایی خود را مصرف می‌کند و دیگر سرمایه‌ای برای توسعه یا ادامه مسیر …

به گزارش خبرنگار سیتنا، توسعه خدمات الکترونیکی طی سال‌های اخیر باعث شده بسیاری از فرآیندهایی که پیش از این با مراجعه حضوری انجام می‌شد، به سامانه‌های اینترنتی منتقل شود. از ثبت درخواست و دریافت خدمات گرفته تا پرداخت هزینه‌ها، اکنون بخش قابل توجهی از ارتباط شهروندان با دستگاه‌های مختلف از مسیر سامانه‌های آنلاین انجام می‌شود.

اما در کنار مزایای این تحول، یک چالش مهم نیز در برخی سامانه‌ها قابل مشاهده است؛ وابستگی فرآیند پرداخت به یک بانک یا یک مسیر پرداخت مشخص.

در شرایط عادی، کاربر وارد سامانه می‌شود، خدمت موردنظر را انتخاب می‌کند، به درگاه پرداخت هدایت می‌شود و با استفاده از کارت بانکی خود هزینه را می‌پردازد. اما اگر درگاه متصل به بانک مشخصی دچار اختلال باشد، ممکن است فرآیند پرداخت برای کاربر متوقف شود؛ حتی اگر کارت کاربر متعلق به بانک دیگری باشد و شبکه بانکی کشور در مجموع فعال باشد. مشکل از کجا ایجاد می‌شود؟

نکته مهم اینجاست که درگاه پرداخت با بانک صادرکننده کارت کاربر تفاوت دارد. بنابراین ممکن است فردی کارت بانک «الف» را در اختیار داشته باشد، اما سامانه‌ای که برای دریافت هزینه خدمت استفاده می‌کند، تنها از مسیر درگاه بانک «ب» تراکنش را پردازش کند.

در این حالت، اختلال بانک «ب» می‌تواند عملاً فرآیند دریافت خدمت را برای کاربر متوقف کند.

این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که خدمت موردنظر زمان‌حساس باشد؛ برای مثال کاربر تنها چند ساعت یا چند روز برای پرداخت هزینه، تکمیل ثبت‌نام یا نهایی‌کردن درخواست خود فرصت داشته باشد. یک بانک، یک نقطه شکست

از منظر فنی، وابستگی یک خدمت حیاتی به یک مسیر پرداخت را می‌توان نوعی نقطه شکست منفرد  دانست.

به این معنا که اگر یک جزء مشخص از زنجیره خدمت از دسترس خارج شود، کل فرآیند برای کاربر متوقف خواهد شد.

تجربه اختلال‌های بانکی اخیر نیز نشان داد که اختلال در یک یا چند بانک می‌تواند دسترسی کاربران به بخشی از خدمات مالی را تحت تأثیر قرار دهد؛ در خردادماه امسال، اختلال در خدمات چهار بانک بزرگ کشور، ، برای روزهایی ادامه داشت و بانک مرکزی اعلام کرد شبکه‌های شتاب و شاپرک با ظرفیت کامل فعال بوده‌اند.

بنابراین حتی اگر زیرساخت کلان …

اختلال اینترنت برای کسب‌وکارهای آنلاین فقط به معنای کاهش فروش در چند روز یا چند هفته نیست. هر بار که دسترسی محدود، کیفیت اتصال مختل یا سرعت اینترنت کند می‌شود، بخشی از مسیر دیده‌ شدن، جذب مشتری، شکل‌گیری اعتماد و انجام معامله نیز آسیب می‌بیند. مسیری که برای بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک، بیش از هر چیز بر شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌ها بنا شده است. سایت، موتورهای جست‌وجو و کانال‌های جایگزین می‌توانند بخشی از فروش را حفظ کنند، اما لزوما جای مسیری را نمی‌گیرند که مشتری تازه از طریق آن به کسب‌وکار می‌رسد. در چنین شرایطی، هزینه اختلال فقط در سفارش‌های ازدست‌رفته خلاصه نمی‌شود؛ بخشی از آن، فرصت‌هایی است که هیچ‌وقت به مرحله خرید نمی‌رسند.

به‌گزارش پیوست، پیمایش ایسپا نیز تصویری از همین وابستگی ارائه می‌دهد. طبق این گزارش ۵۵.۴ درصد کاربران، با شدت‌های متفاوت، گفته‌اند معیشتشان به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی وابسته است. این عدد به معنای آن نیست که نیمی از مردم شغلی کاملا اینترنتی دارند؛ اما نشان می‌دهد اینترنت برای بخش مهمی از جامعه به یکی از اجزای کار، درآمد و ارتباط حرفه‌ای تبدیل شده است.وقتی کار و خرید به پلتفرم منتقل می‌شود

پیش از آنکه اختلال اینترنت خودش را در کاهش تعداد سفارش‌ها نشان دهد، بخشی از مسیر ارتباط میان کسب‌وکار و مشتری را از کار می‌اندازد. مسیری که طی سال‌های گذشته با انتقال بخش بیشتری از کار و خرید به پلتفرم‌ها شکل گرفته است.سیدنورالدین رضوی‌زاده، دانشیار دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی

سیدنورالدین رضوی‌زاده، دانشیار دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، فراگیری استفاده از شبکه‌های اجتماعی را یکی از عوامل کوچ گسترده نهادهای خدماتی و تولیدی به این فضا می‌داند. به گفته او، صرفه‌جویی در وقت و هزینه، سرعت بیشتر انجام امور و دسترسی آسان‌تر به خدمات باعث شده پلتفرم‌ها در بسیاری از موقعیت‌ها نسبت به شیوه‌های پیشین اولویت پیدا کند.

در چنین شرایطی، حضور در فضای آنلاین برای بسیاری از کسب‌وکارها دیگر صرفا یک کانال تبلیغاتی در کنار سایر کانال‌ها نیست. معرفی محصول، پیداکردن مشتری، ارتباط با او و حتی بخشی از اعتبار حرفه‌ای کسب‌وکار در همین فضا شکل می‌گیرد. بنابراین وقتی دسترسی به یک پلتفرم مختل می‌شود، اثر آن فقط محدود …