«وحدت جبهه‌ها»؛ محور تغییر معادلات امنیتی خاورمیانه

حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا در خلیج فارس، آسیب‌پذیری شبکه نظامی گسترده واشنگتن در منطقه را آشکار کرده و اکنون آمریکا را در برابر یک انتخاب پرهزینه قرار داده است: میلیاردها دلار برای بازسازی پایگاه‌های آسیب‌دیده هزینه کند یا حضور نظامی خود را در خاورمیانه بازطراحی و به سمت استقرار نیروها در مناطق دورتر از ایران حرکت کند؛ تغییری که به باور برخی تحلیلگران می‌تواند پایان عملی «دکترین کارتر» و آغاز فصل تازه‌ای در راهبرد آمریکا در منطقه باشد.

ویلیام هیتلر زمانی تلاش کرد از قدرت عمویش بهره ببرد، اما وقتی با تحقیرِ پیشوا مواجه شد، به آمریکا گریخت تا با یونیفرم نظامیِ دشمن، علیه خانواده‌اش وارد جنگ شود.

ریشه اصلی این پارادوکس اسکاندیناویایی در نگاه متفاوت به رابطه دولت و آزادی است. در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته، جمع‌گرایی و آزادی فردی رقیب یکدیگرند؛ هرچه دولت مسئولیت بیشتری بپذیرد، فضای کمتری برای اتکای شهروندان به خود باقی می‌ماند. اما سوئد مسیر دیگری پیمود: در قرن بیستم، دولت نه‌تنها برای کاهش نابرابری یا بیمه کردن مردم در برابر سختی‌ها گسترش یافت، بلکه هدف اصلی آن کاهش وابستگی افراد به دیگران - حتی اعضای خانواده خودشان - بود.

تهران-ایرنا- حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاه کلیدی نیروی دریایی آمریکا در بحرین و بسته شدن تنگه هرمز، زنجیره تدارکاتی ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» را مختل کرد و واشنگتن را ناچار ساخت تأمین نیازهای هزاران خدمه این ناو را به پایگاه دورافتاده دیه‌گو گارسیا منتقل کند؛ تغییری که زمان تأمین تدارکات را چند برابر کرد و کمبود مواد غذایی و اقلام ضروری را در یکی از مهم‌ترین ناوهای آمریکا به دنبال داشت.

مایکل برچر در تبیین بحران‌ها، چهار مؤلفه را از یکدیگر تفکیک می‌کند: پیدایش یا آغاز بحران، تصاعد، کاهش و در نهایت پیامدها و آثار آن. آنچه در اظهارات اخیر آقای قالیباف، رئیس مجلس، درباره تحولات منطقه و احتمال شکل‌گیری ترتیبات جدید اقتصادی و امنیتی مطرح شده، در واقع ناظر بر همین مرحله چهارم، یعنی آثار و پیامدهای بحران در روابط ایران و ایالات متحده و بازتاب آن در محیط منطقه‌ای خلیج‌فارس است.