بازار خودرو ایران در روزهای اخیر بار دیگر شاهد نوساناتی بوده که نفس خریداران را در سینه حبس کرده است. در تازهترین تحول، قیمت دنا پلاس اتوماتیک با افزایش چشمگیری نسبت به روز گذشته همراه شده است. بر اساس آخرین دادههای بازار در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۵، دنا پلاس اتوماتیک آپشنال هماکنون با قیمتی در حدود ۲ میلیارد و ۷۹۲ میلیون تومان در بازار آزاد معامله میشود. این رقم در حالی ثبت شده که قیمت نمایندگی این خودرو ۱ میلیارد و ۸۱۵ میلیون تومان اعلام شده است. این شکاف ۹۷۷ میلیون تومانی (بیش از ۵۳ درصد) بین قیمت کارخانه و بازار، نشاندهنده عمق بحران در بازار خودرو است.
آنچه این موضوع را نگرانکنندهتر میکند، تداوم روند صعودی قیمتها در شرایطی است که بسیاری از کارشناسان انتظار آرامش نسبی در بازار را داشتند. اما ماجرا فقط به دنا پلاس ختم نمیشود. بررسی قیمت خودروهای ایران خودرو نشان میدهد که موج جدید افزایش قیمتها، سایر محصولات این شرکت را نیز دربرگرفته است.
از تارا اتوماتیک گرفته تا پژو ۲۰۷، همگی با رشد قیمتی مواجه شدهاند و این سؤال را در ذهن فعالان بازار ایجاد کرده که آیا این روند صعودی ادامهدار خواهد بود یا بازار به زودی به تعادل نسبی بازمیگردد؟ در ادامه، ضمن بررسی دقیق قیمتهای بهروز شده تمامی محصولات ایران خودرو در بازار آزاد و کارخانه، به تحلیل آینده بازار خودرو و پیشبینی قیمتها در روزهای پیشرو خواهیم پرداخت. جدول کامل قیمت بازار آزاد و کارخانه محصولات ایران خودرو (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) ردیف نام خودرو قیمت بازار (تومان) قیمت کارخانه (تومان) حباب قیمت (تومان) ۱ دنا پلاس اتوماتیک آپشنال ۲,۷۹۲,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۱۵,۰۰۰,۰۰۰ ۹۷۷,۰۰۰,۰۰۰ ۲ تارا توربو ۲,۹۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲,۷۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ۳ تارا اتوماتیک V۴ ۲,۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲,۴۷۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ۴ تارا V۱ ۲,۰۴۵,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۸۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱۵۷,۰۰۰,۰۰۰ ۵ دنا پلاس MT۶ دندهای ۲,۱۲۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۹۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱۳۸,۰۰۰,۰۰۰ ۶ رانا پلاس ارتقا یافته TU۵P ۱,۶۳۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۵۸۰,۰۰۰,۰۰۰ ۵۸,۰۰۰,۰۰۰ ۷ سورن دوگانه سوز پلاس ۲,۰۹۵,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۱۶,۰۰۰,۰۰۰ ۲۷۹,۰۰۰,۰۰۰ ۸ آریسان ۱,۶۱۱,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۵۷۱,۶۰۰,۰۰۰ ۳۹,۴۰۰,۰۰۰ ۹ ری را ۳,۶۰۸,۰۰۰,۰۰۰ ۳,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۴۰۸,۰۰۰,۰۰۰ ۱۰ بستیون نات ۳,۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۲۳۶,۰۰۰,۰۰۰ ۱,۸۶۴,۰۰۰,۰۰۰ جدول قیمت کارخانه محصولات ایران خودرو (۳۰ مرداد ۱۴۰۵)
در جدول زیر، قیمتهای دقیق کارخانه (قیمت مصرفکننده) برای مدلهای مختلف ایران خودرو بر اساس آخرین لیست منتشر شده در مردادماه ۱۴۰۵ ارائه شده است. ردیف گروه خودرو شرح محصول قیمت مصرفکننده (تومان) ۱ سورن سورن پلاس با موتور XU۷P ۱,۵۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ۲ سورن سورن پلاس با موتور XU۷P (رینگ آلومینیومی) ۱,۵۸۰,۰۰۰,۰۰۰ ۳ سورن سورن پلاس TU۵P با فرمان هیدرولیک ۱,۸۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ۴ سورن سورن پلاس TU۵P با فرمان برقی ۱,۸۷۰,۰۰۰,۰۰۰ ۵ سورن سورن پلاس TU۵P با فرمان برقی و رینگ آلومینیومی ۱,۹۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ۶ سورن سورن پلاس EF۷ دوگانهسوز مخزن ۱۰۰ لیتری ۱,۸۱۶,۰۰۰,۰۰۰ ۷ سورن سورن پلاس EF۷ دوگانهسوز مخزن ۷۵ لیتری ۱,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ۸ ۲۰۷ پژو ۲۰۷ دستی TU۳ ۱,۵۰۲,۰۰۰,۰۰۰ ۹ ۲۰۷ پژو ۲۰۷ دستی TU۵P سقف فلزی و فرمان هیدرولیک ۱,۶۶۲,۸۰۰,۰۰۰ ۱۰ ۲۰۷ پژو ۲۰۷ دستی TU۵P سقف شیشهای (رینگ آلومینیومی) ۱,۹۲۳,۵۵۰,۰۰۰ تحلیل شکاف عمیق قیمت کارخانه و بازار آزاد
یکی از مهمترین چالشهای بازار خودرو ایران، شکاف عمیق بین قیمت کارخانه و قیمت بازار آزاد است. این شکاف در مورد دنا پلاس اتوماتیک بهوضوح قابل مشاهده است. قیمت این خودرو در بازار آزاد به ۲ میلیارد و ۷۹۲ میلیون تومان رسیده， در حالی که قیمت نمایندگی آن ۱ میلیارد و ۸۱۵ میلیون تومان است. این یعنی خریداران نهایی مجبورند حدود ۹۷۷ میلیون تومان بیشتر از قیمت کارخانه برای این خودرو پرداخت کنند.
این اختلاف فاحش نشان میدهد که سیاست قیمتگذاری دستوری اگرچه با هدف حمایت از مصرفکننده طراحی شده، اما در عمل باعث ایجاد شکاف عمیق بین قیمت کارخانه و بازار آزاد شده و زمینه را برای سوداگری و احتکار فراهم کرده است. حباب قیمت بالای ۹۷۷ میلیون تومانی برای دنا پلاس اتوماتیک، یکی از بالاترین حبابهای قیمتی در میان محصولات ایران خودرو محسوب میشود. تحلیل قیمت محصولات ایران خودرو در بازار آزاد تارا؛ پرچمدار گرانقیمت ایران خودرو
تارا توربو با قیمت ۲ میلیارد و ۹۳۰ میلیون تومان در بازار آزاد، گرانترین محصول ایران خودرو محسوب میشود. قیمت کارخانه این خودرو ۲ میلیارد و ۷۴۰ میلیون تومان است و حباب قیمتی حدود ۱۹۰ میلیون تومان دارد. تارا اتوماتیک V۴ نیز با قیمت ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان در بازار آزاد و ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومان در کارخانه， حبابی معادل ۲۳۰ میلیون تومان را تجربه میکند. پژو ۲۰۷؛ محبوب با حباب بالا
پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما در بازار آزاد با قیمت حدود ۲ میلیارد و ۶۴۲ میلیون تومان معامله میشود. قیمت کارخانه پژو ۲۰۷ اتوماتیک حدود ۱ میلیارد و ۸۱۷ میلیون تومان اعلام شده است. همچنین پژو ۲۰۷ دستی TU۳ با قیمت کارخانه ۱ میلیارد و ۵۰۲ میلیون تومان و قیمت بازار حدود ۱ میلیارد و ۶۵۵ میلیون تومان، حبابی حدود ۱۵۳ میلیون تومان دارد. رانا پلاس؛ گزینه اقتصادی با حباب کم
رانا پلاس ارتقا یافته TU۵P با قیمت ۱ میلیارد و ۶۳۸ میلیون تومان در بازار آزاد و ۱ میلیارد و ۵۸۰ میلیون تومان در کارخانه， حبابی حدود ۵۸ میلیون تومان دارد که نسبت به سایر محصولات ایران خودرو پایینتر است. علل افزایش قیمت خودروهای ایران خودرو
بر اساس تحلیل کارشناسان، چند عامل کلیدی در افزایش اخیر قیمت خودروهای ایران خودرو نقش داشتهاند:
۱. افزایش قیمت کارخانه: شرکت ایرانخودرو در ماههای اخیر، قیمت کارخانهای بسیاری از محصولات خود را بهطور قابلتوجهی افزایش داده است. دنا پلاس اتوماتیک با ثبت ۷۱۵ میلیون تومان افزایش نسبت به قیمت قبلی مواجه شد.
۲. شکاف قیمت کارخانه و بازار: تفاوت فاحش بین قیمت کارخانه و بازار آزاد، همواره یکی از محرکهای اصلی افزایش قیمت در بازار بوده است.
۳. جو روانی بازار: انتشار اخبار مربوط به افزایش قیمتها در بازار، همواره باعث ایجاد جو روانی و افزایش تقاضای کاذب میشود.
۴. نوسانات ارزی: اگرچه قیمت دلار در روزهای اخیر تغییر چندانی نداشته، اما انتظارات تورمی و نگرانی از افزایش مجدد نرخ ارز، بهعنوان موتور محرک افزایش قیمتها عمل کرده است. بیشتر بخوانید اعلام فوری؛ قیمت خودرو های ایران خودرو امروز مسیر عوض کرد | اتفاقی که کمتر کسی انتظار داشت؛ چرخش ناگهانی در بازار چه سیگنالی به متقاضیان میدهد؟ شرایط ثبت نام ایران خودرو مرداد ۱۴۰۵ اعلام شد / قرعه کشی ۱۳ محصول + جدول قیمت ایران خودرو امروز ۹ تیر ۱۴۰۵ کدام مدلها را گرانتر کرد؟ | سورن پلاس و ۲۰۷ اتوماتیک رشد چنددهمیلیونی ثبت کردند شوک به رانندگان؛ نرخ سوم بنزین ۱۰ هزار تومانی منتفی شد؟ | اطلاعیه مهم درباره قیمت جدید سوخت (تاریخ:پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵) اعلام فوری: قیمت نجومی هیوندای توسان N Line ۲۰۲۶ در ایران لو رفت؛ یک تصمیم پرهزینه برای خرید این خودروی اسپرت کرهای(تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵)
به گزارش سرمایه و بورس، بحث اصلاح قیمت بنزین بار دیگر به یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر چشمانداز اقتصاد ایران تبدیل شده است. اما در شرایطی که ابهام درباره شیوه اجرا، از افزایش تدریجی و پایلوت تا چندنرخی شدن بنزین، بررسی اثرات هرگونه تغییر در قیمت بنزین بر تورم و انتظارات تورمی، رفتار سرمایهگذاران و مسیر حرکت نقدینگی در بازارهای دارایی نیز حائز اهمیت است.
پیام الیاسکردی، تحلیلگر بازار سرمایه، در گفتوگو با «اقتصادنیوز» گفت: «واقعیت این است که مسئله بنزین اکنون به مرحله عدم وجود خود فیزیکی بنزین رسیده است؛ به این معنا که مصرف روزانه بین ۱۳۱ میلیون لیتر تا ۱۵۵ میلیون لیتر است و به نظر میرسد تولید با کسریهای جدی روبهرو است.»
مشکل عدم واردات بنزین و تشدید ناترازی
او افزود: «این وضعیت با توجه به جنگ روسیه و اوکراین و مجوزی که اوکراین برای هدف قرار دادن پتروشیمیها و پالایشگاههای روسیه گرفته، تشدید شده است.»
به گفته او، روسیه در زمان جنگ ایران در بحث بنزین کمک میکرد و از سوی دیگر، رابطه ایران با امارات احتمالاً دیگر مانند گذشته نیست و همین مسئله باعث شده مشکل عدم واردات بنزین پیش بیاید و ناترازی تشدید شود.
این تحلیلگر بازار سرمایه درباره طرحهای دولت برای مدیریت بازار بنزین اظهار کرد: «در حال حاضر دولت سه طرح را روی میز دارد. طرح اول، بحث «خاموشی نازلها» است؛ به این معنا که ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین در کشور توزیع میشود و هر زمان که تمام شود، پمپبنزینها تا فردا صبح از کار میافتند که قاعدتاً موجب ایجاد صفهای طولانی میشود؛ هرچند دولت محاسبه کرده که مردم در صفهای پمپبنزین بنزین بیشتری مصرف میکنند.»
او ادامه داد: «طرح دوم که به صورت پایلوت در استان کرمان انجام شد، بنزین را به چهار نرخ میرساند: ۱۱۰ لیتر و ۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومانی، ۵۰ لیتر ۳ هزار تومانی، دو تا ۲۰ لیتر استانی یا ۵ هزار تومانی و احتمالاً عددهایی بین ۱۰، ۲۳ یا ۸۷ هزار تومان که هنوز دقیقاً مشخص نیست.»
الیاسکردی افزود: «طرح سوم نیز «بازار انرژی» نام دارد که دولت به دنبال آن است؛ طرحی که در آن به هر کد ملی ۳۰ لیتر بنزین اختصاص مییابد. البته در محاسبات، ۳۰ لیتر کم میآید، چون اگر سهم حملونقل عمومی را هم در نظر بگیرید، کسری به وجود میآید. در این طرح، افرادی که خودرو ندارند یا کم استفاده میکنند، میتوانند سهمیه خود را در بازار بفروشند.»
او گفت: «احتمالاً آن ۳۰ لیتر قیمت بسیار پایینی را در بر میگیرد و پس از آن، قیمت تمامشده بنزین برای دولت میتواند حتی بیشتر باشد. دولت با این اقدام در هر حال تلاش میکند مبنای مصرف بنزین، یعنی ۱۳۵ میلیون لیتر در روز را به کمتر از ۱۲۰ میلیون، ۱۱۰ میلیون و حتی زیر ۱۰۰ میلیون لیتر برساند.»
خودرو قاعدتاً باید بتای منفی نسبت به قیمت بنزین داشته باشد اما…
این تحلیلگر بازار سرمایه در ادامه با طرح این پرسش که آیا با توجه به آثار تورمی افزایش قیمت بنزین، در این شرایط نیز باید منتظر آثار تورمی بود، گفت: «اجازه بدهید به سال ۱۳۸۳ بازگردم؛ زمانی که قیمت بنزین بهصورت پلکانی افزایش مییافت. زمانی که افزایش قیمت بنزین پلکانی بود، اثر چندانی مشاهده نمیشد، اما وقتی بهصورت ناگهانی قیمت بنزین افزایش پیدا میکند و پس از آن نیز قیمت بنزین در کشور برای چند سال افزایش قابلتوجهی ندارد، چه اتفاقی رخ میدهد؟ افزایش ناگهانی قیمت بنزین، با توجه به اثر مستقیم آن بر حملونقل، موجب ایجاد تورم میشود.»
الیاسکردی تأکید کرد: «تا زمانی که دولت برنامه خود را اعلام نکند، نمیتوان میزان آثار تورمی آن را محاسبه کرد و باید منتظر ماند و دید چه اتفاقی رخ خواهد داد.»
او درباره اثر اصلاح قیمت بنزین بر بازارهای دارایی نیز اظهار کرد: «داراییهایی مانند بازار ارز، بازار طلا، بازار سهام و در نهایت مسکن و خودرو، با توجه به ارتباط میان آنها، تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.»
وی افزود: «خودرو قاعدتاً باید بتای منفی نسبت به قیمت بنزین داشته باشد و به نوعی رابطهای الاکلنگی میان آنها برقرار باشد؛ یعنی با افزایش قیمت بنزین، قیمت خودرو کاهش پیدا کند. در دنیا نیز زمانی که قیمت بنزین افزایش پیدا میکند، معمولاً قیمت خودرو کاهش مییابد، اما در ایران چنین اتفاقی رخ نمیدهد.»
الیاسکردی ادامه داد: این بازارها اثر مرکبی بر یکدیگر دارند و مانند یک نخ که به یکدیگر متصل هستند، همگی به سمت بالا کشیده میشوند و احتمالاً قیمتها به سمت بالا حرکت میکنند.»
این تحلیلگر بازار سرمایه اثر تورمی بنزین را از دو جنبه قابل بررسی دانست و گفت: «نخست، اثر واقعی که قاعدتاً زمانبر است؛ یعنی احتمالاً زمان زیادی لازم است تا این اثر خود را نشان دهد. اما اثر ذهنی و روانی در لحظه وقوع اتفاق ظاهر میشود؛ یعنی صبح روز بعد از آنکه قیمت بنزین، با هر طرحی، تعیین تکلیف شود، میتوان انتظار یک شوک را داشت.»
عملکرد بازارها در صورت افزایش قیمت بنزین
او افزود: «در مورد بنزین با یک شوک اولیه مواجه هستیم؛ مانند اتفاقاتی که در سال ۱۳۹۸ رخ داد و قیمت بنزین افزایش یافت. پس از آن نیز با شوک ثانویه مواجه خواهیم بود که بستگی دارد آیا دولت همچنان قصد دارد قیمت بنزین را افزایش دهد یا خیر. به نظر میرسد این مسئله بسیار مهم است.»
الیاسکردی درباره بازارهایی که میتوانند در صورت وقوع این شوک، عملکرد بهتری داشته باشند، گفت: «کسانی میتوانند در این دوره موفق باشند که بتوانند شوک اولیه را با داراییهای دلاری جبران کنند. این داراییها میتوانند شامل بازار سهام، بهویژه سهامهای دلارمحور، بازار طلا، صندوقهای طلا و بهطور کلی داراییهای دلاریتر باشند.»
او افزود: «قاعدتاً ما با یک انتظار تورمی مواجه خواهیم بود.»
این تحلیلگر بازار سرمایه درباره سناریوهای مختلف افزایش قیمت بنزین اظهار کرد: «اگر افزایش قیمت محدود باشد، افزایش قیمتها و تورم نیز محدود خواهد بود. اگر افزایش قیمت شدید باشد، اثر اولیه آن بسیار زیاد خواهد بود. اما اگر افزایش قیمت تدریجی باشد، اثر اولیه آن محدود خواهد بود و باید دید اثر ثانویه آن به کجا میرسد و در چه نقطهای متوقف میشود.»
الیاسکردی در پایان گفت: «دولت در حال حاضر صرفاً برای شرایط فعلی درباره بنزین تصمیمگیری میکند؛ یعنی احتمالاً این شرایط بهگونهای نیست که دولت بخواهد این روند را ادامه دهد. احتمالاً اگر بار دیگر امکان افزایش قیمت بنزین فراهم شود، دولت قیمت را در محدودهای مشخص نگه میدارد و آن را بیش از حد افزایش نخواهد داد.»
سه سناریوی بنزین میتواند هزینه رانندگی و بازار خودرو را بهطور مستقیم جابهجا کند.
