شهرسازی پساجنگ؛ زمان تصمیم‌های سخت

به گزارش تجارت نیوز، پاکسازی تأسیسات هسته‌ای یکی از دشوارترین، پرهزینه‌ترین و حساس‌ترین پروژه‌های فنی در جهان است. این عملیات معمولاً با مواد خطرناک، زیرساخت‌های قدیمی، محیط‌های آلوده و شرایطی روبه‌روست که حضور مستقیم انسان در آنها می‌تواند خطرناک باشد. به همین دلیل، استفاده از ربات‌ها، سامانه‌های خودکار و فناوری‌های هوش مصنوعی می‌تواند تحول مهمی در شیوه مدیریت این پروژه‌ها ایجاد کند.

اکنون محققان در ایالت کارولینای جنوبی آمریکا تلاش می‌کنند با استفاده از فناوری‌های پیشرفته، ابزارهایی را برای حل بخشی از این مشکلات توسعه دهند. این تحقیقات در مرکز همکاری‌های پیشرفته تولید یا AMC در شهر آیکن انجام می‌شود؛ مرکزی تحقیقاتی با مساحت ۶۳ هزار فوت مربع که بخشی از آزمایشگاه ملی ساوانا ریور یا SRNL است.

این مرکز در ۷ اوت ۲۰۲۵ فعالیت خود را آغاز کرد و از همان ابتدا با هدف ایجاد محیطی برای همکاری میان محققان، مهندسان، دانشجویان، شرکت‌های فناوری و دانشگاهیان شکل گرفت. تمرکز اصلی AMC بر فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، رباتیک، تولید افزایشی و مواد پیشرفته است؛ فناوری‌هایی که می‌توانند در آینده نه‌تنها در صنعت هسته‌ای، بلکه در حوزه انرژی، محیط زیست و امنیت ملی آمریکا نیز کاربرد داشته باشند. مرکز AMC؛ آزمایشگاهی برای نسل جدید فناوری‌های هسته‌ای

مرکز همکاری‌های پیشرفته تولید تنها یک مرکز تحقیقاتی معمولی نیست. ایده اصلی این مجموعه آن است که فناوری‌های مختلف در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند تا فاصله میان یک ایده علمی و تبدیل آن به یک ابزار قابل استفاده در دنیای واقعی کاهش یابد.

محققان در این مرکز روی طراحی و پردازش مواد، تولید افزایشی، رباتیک، اتوماسیون و هوش مصنوعی کار می‌کنند. قرار گرفتن این فناوری‌ها در یک محیط مشترک به پژوهشگران اجازه می‌دهد راهکارهایی را توسعه دهند که بتوانند همزمان چند مشکل را برطرف کنند.

جانی گرین، مدیر آزمایشگاه ملی ساوانا ریور، حدود یک سال پس از آغاز فعالیت این مرکز اعلام کرد که AMC در حال افزایش ظرفیت‌های فناورانه آمریکا، ایجاد فرصت‌های جدید و سرعت بخشیدن به توسعه فناوری‌های اثرگذار است.

به گفته او، تجربه سال نخست این مرکز نشان داده است که ترکیب تخصص‌های مختلف می‌تواند به پیشرفت فناوری‌های زیست‌محیطی، زیرساخت‌های انرژی، انرژی هسته‌ای، انرژی همجوشی و حوزه امنیت ملی کمک کند.

این نگاه اهمیت زیادی دارد، زیرا مدیریت زباله‌های هسته‌ای تنها یک مسئله مرتبط با صنعت هسته‌ای نیست. این موضوع به محیط زیست، زیرساخت، امنیت ملی و حتی اقتصاد نیز ارتباط دارد و به همین دلیل، حل آن نیازمند همکاری متخصصان حوزه‌های مختلف است. تمرکز اصلی بر زباله‌های هسته‌ای و پاکسازی محیط زیست

یکی از مهم‌ترین محورهای فعالیت AMC در سال گذشته، پرداختن به مسائل مربوط به مواد هسته‌ای، مدیریت پسماند و پاکسازی محیط زیست بوده است.

پژوهشگران این مرکز اکنون روی یک مدل هوش مصنوعی ویژه کار می‌کنند که هدف آن افزایش توانایی پیش‌بینی و بهینه‌سازی فرآیندهای تولید است. چنین مدلی می‌تواند با بررسی حجم زیادی از داده‌ها، به مهندسان کمک کند رفتار مواد و فرآیندهای صنعتی را بهتر پیش‌بینی کنند و روش‌های مؤثرتری برای مدیریت پروژه‌های پیچیده بیابند.

این پروژه از تجربه بیش از هفت دهه فعالیت آزمایشگاه ملی ساوانا ریور در زمینه مواد هسته‌ای، احیا و بازسازی تأسیسات استفاده می‌کند. ترکیب این سابقه طولانی با مجموعه داده‌های اختصاصی مربوط به سایت‌های هسته‌ای می‌تواند به توسعه مدل‌های هوش مصنوعی دقیق‌تر و کاربردی‌تر کمک کند.

بر اساس توضیحات SRNL، مدل‌های مورد استفاده در این پروژه برای حل چالش‌هایی در زمینه اصلاح و پاکسازی محیط زیست، مدیریت پسماند و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها طراحی شده‌اند.

اگر این فناوری‌ها با موفقیت توسعه پیدا کنند، نتیجه فقط افزایش سرعت عملیات پاکسازی نخواهد بود. برآورد شده است که استفاده از این فناوری‌ها می‌تواند در طول چرخه عمر پروژه‌های پاکسازی، بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار صرفه‌جویی ایجاد کند.

این رقم نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در این پروژه صرفاً یک ابزار تحقیقاتی نیست، بلکه می‌تواند به یکی از عناصر اصلی کاهش هزینه‌های بلندمدت مدیریت میراث هسته‌ای آمریکا تبدیل شود. هوش مصنوعی چگونه می‌تواند پاکسازی هسته‌ای را تغییر دهد؟

پاکسازی مناطق هسته‌ای معمولاً با حجم زیادی از اطلاعات، تجهیزات پیچیده و تصمیم‌های حساس همراه است. مهندسان باید بدانند کدام بخش‌ها بیشترین خطر را دارند، چه موادی در یک منطقه وجود دارد، چه تجهیزاتی برای پاکسازی مناسب‌تر هستند و چگونه می‌توان عملیات را با کمترین خطر برای کارکنان انجام داد.

هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل داده‌های تاریخی و اطلاعات لحظه‌ای، الگوهایی را شناسایی کند که تشخیص آنها برای انسان بسیار دشوار یا زمان‌بر است. مدل‌های پیش‌بینی همچنین می‌توانند به کارشناسان کمک کنند تا پیش از اجرای یک عملیات، پیامدهای احتمالی روش‌های مختلف را ارزیابی کنند.

این قابلیت به‌ویژه در محیط‌های هسته‌ای اهمیت دارد؛ زیرا هر اشتباه می‌تواند هزینه‌های مالی و زیست‌محیطی سنگینی داشته باشد. کاهش تعداد عملیات آزمایشی، پیش‌بینی بهتر رفتار مواد و انتخاب دقیق‌تر روش‌های پاکسازی می‌تواند هم هزینه‌ها را پایین بیاورد و هم میزان مواجهه کارکنان با محیط‌های خطرناک را کاهش دهد.

در این مسیر، رباتیک نیز نقش مکمل هوش مصنوعی را ایفا می‌کند. اگر هوش مصنوعی وظیفه تحلیل داده‌ها و تصمیم‌سازی را بر عهده داشته باشد، ربات‌ها می‌توانند بخشی از عملیات فیزیکی را در محیط‌هایی انجام دهند که برای حضور انسان مناسب نیست.

قدرت پردازشی؛ بخش مهم پروژه‌های هوش مصنوعی

توسعه مدل‌های هوش مصنوعی برای مسائل پیچیده هسته‌ای به توان محاسباتی بالایی نیاز دارد. به همین دلیل، پژوهشگران SRNL از یک سامانه محاسباتی با کارایی بالا و متمرکز بر مأموریت‌های آزمایشگاه استفاده می‌کنند.

این سیستم در اختیار کارکنان SRNL قرار دارد و منابع محاسباتی لازم برای پروژه‌های هوش مصنوعی مرتبط با مأموریت Genesis وزارت انرژی آمریکا را فراهم می‌کند. علاوه بر آن، از این ظرفیت برای مدل‌سازی و شبیه‌سازی‌های پیچیده نیز استفاده می‌شود.

مأموریت Genesis وزارت انرژی آمریکا با هدف گرد هم آوردن آزمایشگاه‌های ملی، دانشگاه‌ها و بخش صنعت برای استفاده از هوش مصنوعی در حوزه‌های انرژی، اکتشافات علمی و امنیت ملی شکل گرفته است.

قرار گرفتن پروژه پاکسازی هسته‌ای در این چارچوب نشان می‌دهد که دولت آمریکا هوش مصنوعی را تنها یک فناوری تجاری نمی‌داند، بلکه آن را ابزاری راهبردی برای حل مسائل زیرساختی و امنیتی نیز تلقی می‌کند. ترکیب رباتیک، تولید افزایشی و مواد پیشرفته

یکی از ویژگی‌های مهم AMC، تمرکز همزمان بر چند فناوری است. پژوهشگران در این مرکز تنها به توسعه نرم‌افزارهای هوش مصنوعی نمی‌پردازند، بلکه روی مواد پیشرفته، تولید افزایشی، رباتیک و اتوماسیون نیز فعالیت می‌کنند.

تولید افزایشی که بیشتر با عنوان چاپ سه‌بعدی شناخته می‌شود، می‌تواند برای ساخت سریع تجهیزات و قطعات مورد نیاز در پروژه‌های هسته‌ای اهمیت زیادی داشته باشد. در محیط‌هایی که یک قطعه خاص باید با ویژگی‌های دقیق و در تعداد محدود ساخته شود، تولید افزایشی می‌تواند زمان و هزینه ساخت را کاهش دهد.

از سوی دیگر، مواد پیشرفته می‌توانند برای ساخت تجهیزاتی به کار روند که در برابر شرایط سخت محیط‌های هسته‌ای مقاومت بیشتری دارند. ترکیب این مواد با سامانه‌های رباتیک و کنترل هوشمند می‌تواند امکان انجام عملیات پیچیده را در مناطقی فراهم کند که دسترسی مستقیم انسان به آنها دشوار یا خطرناک است.

در چنین ساختاری، هوش مصنوعی، رباتیک و مواد پیشرفته به صورت جداگانه عمل نمی‌کنند؛ بلکه هدف آن است که این فناوری‌ها به شکل یک سیستم یکپارچه توسعه پیدا کنند. همکاری با شرکت‌ها و دانشگاه‌های خارجی

AMC فعالیت خود را به ظرفیت‌های داخلی آزمایشگاه ملی ساوانا ریور محدود نکرده و با مجموعه‌های خارجی نیز همکاری می‌کند.

از جمله شرکای این مرکز می‌توان به Silica-X، 3D Systems و Georgia Tech اشاره کرد. این همکاری‌ها به پژوهشگران اجازه می‌دهد تخصص‌های علمی و صنعتی مختلف را در پروژه‌های مشترک به کار بگیرند.

همکاری میان SRNL و Silica-X پیش از این نیز به یک دستاورد مهم منجر شده است. این دو مجموعه در توسعه موادی مشارکت داشته‌اند که می‌توانند زباله‌های هسته‌ای را به شکل ایمن جذب و ذخیره کنند.

این فناوری موفق شده است جایزه R&D 100 را دریافت کند؛ جایزه‌ای که هر سال به ۱۰۰ محصول و فناوری نوآورانه اهدا می‌شود و به دلیل اهمیت آن در دنیای فناوری، اغلب از آن با عنوان «اسکار نوآوری» یاد می‌شود.

دریافت چنین جایزه‌ای نشان می‌دهد که تحقیقات مرتبط با مدیریت پسماند هسته‌ای تنها از نظر ایمنی و محیط زیست اهمیت ندارد، بلکه می‌تواند به تولید فناوری‌های جدید و تجاری‌سازی آنها نیز منجر شود. هدف فراتر از پاکسازی هسته‌ای است

اگرچه مدیریت زباله‌های هسته‌ای یکی از محورهای اصلی این پروژه است، دامنه فعالیت AMC بسیار گسترده‌تر از این موضوع تعریف شده است.

فناوری‌هایی که برای پاکسازی هسته‌ای توسعه پیدا می‌کنند، می‌توانند در زمینه‌های دیگری مانند زیرساخت‌های انرژی، مدیریت محیط زیست، انرژی همجوشی و امنیت ملی نیز کاربرد داشته باشند.

به همین دلیل، این مرکز تلاش می‌کند میان نیازهای فوری و بلندمدت آمریکا ارتباط برقرار کند. از یک سو، کشور با میراث چندین دهه فعالیت هسته‌ای و حجم قابل توجهی از مواد و پسماندهای هسته‌ای روبه‌رو است و از سوی دیگر، به دنبال توسعه نسل جدید فناوری‌های انرژی و زیرساختی است.

استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند در هر دو زمینه نقش داشته باشد؛ هم در مدیریت مشکلات به جا مانده از گذشته و هم در طراحی فناوری‌های آینده. آغاز یک مسیر طولانی برای فناوری‌های هوشمند

جی. جرمی لئونگ، مدیر AMC، در توضیح عملکرد سال نخست این مرکز تأکید کرده است که همکاری و کار تیمی نقش اصلی را در فعالیت‌های آن داشته‌اند. از نگاه او، گردهم آوردن متخصصان مختلف می‌تواند روند کشف علمی را سرعت ببخشد و ایده‌های جدید را سریع‌تر به فناوری‌های واقعی تبدیل کند.

این رویکرد برای پروژه‌هایی مانند پاکسازی هسته‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد. چنین پروژه‌هایی به تنهایی از عهده یک رشته علمی یا یک شرکت برنمی‌آیند و به همکاری میان متخصصان مواد، مهندسان، دانشمندان داده، متخصصان رباتیک، کارشناسان هسته‌ای و نیروهای صنعتی نیاز دارند.

AMC با مساحت ۶۳ هزار فوت مربع، فعالیت خود را از ۷ اوت ۲۰۲۵ آغاز کرده و اکنون در تلاش است این همکاری چندرشته‌ای را به یک مدل پایدار برای توسعه فناوری تبدیل کند.

ورود هوش مصنوعی به حوزه مدیریت و پاکسازی زباله‌های هسته‌ای می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات فناورانه در مدیریت میراث هسته‌ای آمریکا باشد. پروژه‌های در حال توسعه در مرکز AMC نشان می‌دهند که آینده پاکسازی تأسیسات هسته‌ای ممکن است به جای تکیه گسترده بر نیروی انسانی، بر ترکیبی از هوش مصنوعی، رباتیک، مواد پیشرفته و تولید افزایشی استوار شود.

مرکز همکاری‌های پیشرفته تولید در آیکن کارولینای جنوبی با مساحت ۶۳ هزار فوت مربع و با مشارکت پژوهشگران، مهندسان، دانشگاهیان، دانشجویان و شرکت‌های فناوری فعالیت می‌کند و از ۷ اوت ۲۰۲۵ وارد مرحله عملیاتی شده است.

این مرکز همچنین از تجربه بیش از ۷۰ ساله آزمایشگاه ملی ساوانا ریور در زمینه مواد هسته‌ای و پاکسازی بهره می‌گیرد و با استفاده از مجموعه داده‌های اختصاصی و سامانه‌های محاسباتی پرقدرت، در حال توسعه مدل‌های هوش مصنوعی برای مدیریت پسماند، پاکسازی محیط زیست و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌هاست.

مهم‌ترین وعده اقتصادی این پروژه نیز قابل توجه است؛ برآوردها از امکان صرفه‌جویی بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار در چرخه عمر عملیات پاکسازی حکایت دارد. در کنار آن، همکاری با شرکت‌هایی مانند Silica-X و 3D Systems و مؤسسه Georgia Tech و دریافت جایزه R&D 100 برای فناوری جذب و ذخیره ایمن زباله‌های هسته‌ای، نشان می‌دهد که مسیر توسعه این فناوری‌ها از مرحله تحقیقاتی فراتر رفته است.

در نهایت، اهمیت AMC فقط به پاکسازی زباله‌های هسته‌ای محدود نمی‌شود. این مرکز می‌تواند الگویی برای استفاده از هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته در حل مسائل پیچیده انرژی، محیط زیست، زیرساخت و امنیت ملی باشد. اگر این فناوری‌ها همان‌طور که پیش‌بینی شده توسعه پیدا کنند، آمریکا ممکن است در سال‌های آینده نه‌تنها هزینه پاکسازی میراث هسته‌ای خود را کاهش دهد، بلکه مجموعه‌ای از فناوری‌های جدید را برای مدیریت ایمن‌تر و هوشمندانه‌تر زیرساخت‌های هسته‌ای و انرژی در اختیار داشته باشد.

نورنیوز-گروه اقتصادی: صنعت فضایی ایران بازتاب‌دهنده تصویری از یک صنعت لبه‌دانش است که علی‌رغم شرایط جنگی اخیر و مواجهه با آسیب‌های زیرساختی، از مرحله «توسعه آزمایشگاهی و پرتاب تک‌ماهواره» عبور کرده است.

تمرکز راهبردی این سازمان اکنون بر دستیابی به مدار ژئو (GEO)، توسعه منظومه‌های ماهواره‌ای با قابلیت ارتباط شبکه‌ای، ورود هدفمند بخش خصوصی به لایه‌های پرریسک فناوری و بهره‌گیری از «دیپلماسی داده» جهت مدیریت کلان اقتصادی و منابع آب کشور استوار است. 1. وضعیت کنونی صنعت فضایی ایران

صنعت فضایی ایران در یک نقطه عطف و گذار پارادایمی قرار دارد؛ این صنعت از یک ساختار صرفاً تحقیقاتی و دولتی، در حال تبدیل شدن به یک اکوسیستم اقتصادی و کاربردی است که به طور مستقیم با مفاهیمی نظیر اقتصاد دیجیتال، مدیریت بحران و دیپلماسی فناوری گره خورده است. وضعیت کنونی این صنعت را می‌توان در چندین محور بنیادین مورد واکاوی قرار داد.

در وهله نخست، راهبرد «توزیع صنعت و تمرکززدایی زیرساختی» به عنوان دکترین اصلی سازمان فضایی در شرایط کنونی برجسته است. به دلیل قرارگیری کشور در شرایط جنگی، رویکرد توسعه زیرساخت‌ها از تمرکز در یک یا دو نقطه جغرافیایی خاص، به سمت ایجاد شبکه‌ای گسترده از ایستگاه‌های کنترل متحرک، سیار و توزیع‌شده در سراسر کشور تغییر یافته است.

این تغییر استراتژی نه تنها تاب‌آوری سیستم فضایی کشور را در برابر ضربات افزایش می‌دهد، بلکه با پراکنده کردن ایستگاه‌های دریافت داده، بازه زمانی دسترسی به ماهواره‌ها را به حداقل رسانده و سرعت تست‌های مداری را به شدت بهبود می‌بخشد.

از منظر بلوغ فناورانه، صنعت فضایی ایران در مقطع کنونی از فاز اثبات فناوری (Technology Demonstration) در پرتابگرهای کلاس سبک و متوسط عبور کرده و وارد مرحله «تکرار موفقیت» و قابلیت اتکای عملیاتی شده است.

پرتابگرهایی نظیر قائم و سیمرغ اکنون به پلتفرم‌هایی تبدیل شده‌اند که مسیر را برای آزمایش فناوری‌های بسیار پیچیده‌تر، از جمله تزریق چندگانه (Multiple Injection) و ارسال محموله به مدارهای فراتر از لئو هموار کرده‌اند. در بخش ماهواره نیز، دستیابی به کنترل وضعیت پایدار در مدار و عملکرد موفقیت‌آمیز ترانسپوندرهای مخابراتی، اعتماد به نفس فنی لازم را برای ورود به عرصه طراحی منظومه‌های پرتعداد فراهم آورده است.

یکی از تحولات کلیدی در وضعیت فعلی، تغییر رویکرد ساختاری به سمت «اقتصاد فضا» و توسعه خدمات پایین‌دستی است. بر اساس تحلیل‌های ارائه‌شده، صنعت فضایی دیگر تنها یک مصرف‌کننده بودجه‌های دولتی نیست؛ بلکه با پیوند خوردن به اقتصاد دیجیتال، به موتوری برای تولید ارزش افزوده تبدیل شده است.

تصاویر خام ماهواره‌ای با بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی و پردازش داده، ارزش اقتصادی پیدا کرده و در حوزه‌هایی نظیر برآورد سطح زیر کشت، پایش آفات، مدیریت منابع آب و اکتشافات معدنی به کار گرفته می‌شوند. این تغییر نگرش باعث شده تا تقاضا از سوی لایه پایین‌دست (کاربران نهایی و دستگاه‌های اجرایی)، محرک اصلی برای تحقیق و توسعه در لایه بالادست (ساخت و پرتاب ماهواره) باشد. 2. دستاوردها و اقدامات انجام‌شده تا امروز

اقدامات در صنعت فضایی ایران زیربنای مستحکمی را برای برنامه‌های جاه‌طلبانه‌تر آینده فراهم کرده‌اند. براساس داده‌های نشست، این دستاوردها در سه حوزه زیرساخت، پلتفرم‌های ماهواره‌ای و خدمات کاربردی قابل دسته‌بندی هستند.

در حوزه زیرساخت‌های زمینی و پرتابگرها، تکامل پرتابگرهای خانواده سیمرغ و قائم به عنوان دستاوردی بنیادین معرفی شد. نسخه‌های پایه این پرتابگرها، از جمله پرتابگرهای قائم 100 و سیمرغ، با ثبت پرتاب‌های متعدد موفق، به تثبیت رسیده‌اند. علاوه بر این، پرتاب‌های آزمایشی نسخه «سیمرغ بهینه» که توانایی انتقال جرم به مدارهای لئو و فراتر از آن را داراست، در سال‌های 1403 و 1404 با موفقیت به انجام رسیده است.

در بخش زیرساخت‌های هدایت و کنترل نیز، بهره‌برداری از پایگاه کنترل ماهواره «سلماس» به عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سخت‌افزاری کشور روی زمین ثبت شده است. همچنین در مسیر دستیابی به مدارهای بالا، اولین تست عملیاتی «بلوک انتقال مداری سامان 1» با سوخت جامد در سال 1403 با موفقیت انجام گرفت که گامی حیاتی برای اصلاح مدار در فضا محسوب می‌شود.

در عرصه طراحی، ساخت و تزریق ماهواره‌ها، سال 1404 سالی پرکار و تعیین‌کننده برای صنعت فضایی بوده است. یکی از مهم‌ترین این رویدادها، پرتاب ماهواره مخابراتی «ناهید 2» در مرداد 1404 توسط پژوهشگاه فضایی ایران بود. این ماهواره که اولین نمونه عملیاتی در کلاس مخابراتی ارتفاع پایین (LEO) به شمار می‌رود، در آزمایش‌های مداری خود عملکرد بسیار موفقی را به ویژه در ترانسپوندرهای باند Ku و سیستم‌های کنترل وضعیت ثبت کرده است.

دستاورد تاریخی دیگر در دی‌ماه 1404 رقم خورد؛ جایی که برای نخستین بار پرتاب سه‌گانه و همزمان سه ماهواره با ماهیت‌های سازمانی متفاوت با موفقیت انجام شد. این محموله شامل ماهواره «ظفر 2» (ساخت بخش دانشگاهی)، ماهواره «پایا» (متعلق به بخش دولتی و پژوهشگاهی) و ماهواره «کوثر نسخه 2» (ساخت کامل بخش خصوصی) بود.

این پرتاب نه تنها توانمندی تزریق چندگانه را در مقیاس اولیه به اثبات رساند، بلکه نمادی از همگرایی سه بازوی دانشگاه، دولت و بخش خصوصی در صنعت فضایی کشور بود. به دنبال این موفقیت، در روز فناوری فضایی (14 بهمن 1404)، اولین تصاویر دریافتی از ماهواره پایا رونمایی شد.

در حوزه طراحی و آماده‌سازی پلتفرم‌های جدید نیز در سال‌های 1403 و 1404 اقدامات متعددی پایان یافته است. ماهواره تصویربرداری «پارس 2» با دقت و رزولوشن بهتر از 3 متر، در سال 1403 رونمایی شد و تمامی تست‌های تکمیلی و مراحل نهایی تطبیق با پرتابگر را با موفقیت پشت سر گذاشت. همچنین، اولین نمونه از ماهواره‌های منظومه باریک‌باند «شهید سلیمانی» در دهه فجر سال 1404 با حضور وزرای دفاع و ارتباطات به صورت رسمی رونمایی شد که نشان از تکمیل فرآیند طراحی این پلتفرم دارد.

در پایین‌دست صنعت فضایی، مهم‌ترین اقدام انجام‌شده، راه‌اندازی و توسعه پلتفرم «پنجره واحد زمین» در وزارت ارتباطات است. این سامانه با استفاده مستقیم از تصاویر ماهواره‌های بومی نظیر خیام و پایا، در کنار داده‌های ماهواره‌های خارجی، به ابزاری عملیاتی برای نهادهای حاکمیتی جهت مقابله با تغییر کاربری غیرمجاز اراضی، تصرفات زمین و پایش محیط زیست تبدیل شده است.

در عرصه بین‌الملل نیز، مشارکت فعال در پروژه‌های اکتشافات فضایی نظیر پروژه «چانگ‌ای» (Chang'e) مرتبط با اکتشافات ماه با کشور چین، از اقدامات استراتژیکی است که از سال گذشته به صورت رسمی آغاز و اعلام شده است. 3. پروژه‌ها و برنامه‌های در دست اجرا یا نزدیک به اجرا

صنعت فضایی ایران برای سال 1405 و سال‌های پس از آن، یک نقشه راه به شدت متراکم و تحول‌آفرین را تدوین کرده است. این برنامه‌ها نشان‌دهنده یک گذار تکنولوژیک از تصویربرداری اپتیکال به راداری، از ماهواره‌های منفرد به منظومه‌های شبکه‌ای و از مدارهای پایین (LEO) به مدارهای زمین‌آهنگ (GEO) است. برای دقت در تحلیل، این برنامه‌ها را به دو دسته پروژه‌های جاری در سال 1405 و برنامه‌های توسعه‌ای آینده تفکیک می‌کنیم: الف) پروژه‌های در حال اجرا و نزدیک به پرتاب (سال 1405)

نخستین اولویت جاری، تداوم روند احداث و تجهیز پایگاه پرتاب چابهار است که علی‌رغم شرایط جنگی و تهدیدات ذکرشده، در سال 1405 با جدیت در حال پیگیری است.

در عرصه توسعه ماهواره‌های سنجشی، یکی از مهم‌ترین رویدادهای سال 1405، رونمایی از نخستین ماهواره راداری ساخت ایران به نام «رادار 1» (SAR) خواهد بود. طراحی این ماهواره با هدف غلبه بر محدودیت‌های تصویربرداری اپتیکال در شرایط پوشش ابری و نامساعد جوی آغاز شد. اگرچه رونمایی از آن به دلیل پیچیدگی‌های فنی از اواخر 1404 به سال 1405 موکول شده است، اما اکنون در مراحل نهایی قرار دارد. همزمان، ماهواره پارس 2 که آزمایش‌های آن پیش‌تر تکمیل شده بود، در لیست آمادگی قطعی برای پرتاب قرار گرفته است.

در حوزه مخابرات فضاپایه، تمرکز سال 1405 بر روی منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی است. فاز نخست این پروژه که یک منظومه باریک‌باند (Narrowband) است، شامل 24 ماهواره (18 ماهواره اصلی و 6 ماهواره رزرو) است. در حال حاضر فرآیند تجمیع این ماهواره‌ها در دست اقدام است. مهم‌ترین گام فنی در این پروژه برای سال جاری، پرتاب این ماهواره‌ها به روش «تزریق چندگانه» است؛ به طوری که قرار است سه ماهواره به صورت همزمان توسط یک پرتابگر در مدار قرار گیرند. کاربرد این منظومه، انتقال داده‌های کم‌حجم در شرایط بحران از مناطقی است که فاقد زیرساخت‌های ارتباطی زمینی هستند (نظیر پایش آتش‌سوزی جنگل‌ها یا نشت خطوط لوله).

در بخش پرتابگرها، سال 1405 زمان آغاز تست‌های عملیاتی نسل‌های پیشرفته‌تر پرتابگرهای سوخت جامد، یعنی قائم 105 و قائم 120 است. همچنین با ورود ساختارمند بخش خصوصی به عرصه بالادستی، طراحی نسل جدید بلوک‌های انتقال مداری با استفاده از سوخت‌های سرمازا (کرایوژنیک) توسط شرکت‌های خصوصی کلید خورده است که جهشی چشمگیر در واگذاری پروژه‌های پرریسک به اکوسیستم غیردولتی محسوب می‌شود. ب) برنامه‌های آینده و توسعه بلندمدت

محور اصلی برنامه‌های بلندمدت ایران، رسیدن به مدار زمین‌آهنگ یا ژئو (ارتفاع 36 هزار کیلومتری) است. به گفته رئیس سازمان فضایی، این هدف از طریق سه مسیر موازی و درهم‌تنیده در حال پیگیری است:

ساخت ماهواره ناهید 3: این ماهواره مخابراتی پهن‌باند مختص مدار ژئو است. هم‌اکنون فاز طراحی پلتفرم و ساخت زیرسیستم‌های حیاتی آن نظیر ترانسپوندرها و تراسترها (پیشرانش) در پژوهشگاه فضایی آغاز شده است. رسیدن به این مدار نیازمند غلبه بر فناوری‌های کلیدی جدیدی از جمله تعیین موقعیت در مسافت‌های بسیار دور، نگهداشت دقیق ماهواره در نقطه مداری خاص و مدیریت تشعشعات انرژی است.

توسعه بلوک‌های انتقال مداری پیشرفته: برای انتقال ماهواره از مدار پارکینگ (در ارتفاع پایین) به مدار ژئو، توسعه بلوک‌های خانواده «سامان» با موتورهای سوخت مایع در دستور کار است. این بلوک‌ها که قابلیت خاموش و روشن شدن مجدد در شرایط خلأ را دارند، توسط پژوهشگاه فضایی و سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع به صورت موازی (با تقسیم کار) توسعه می‌یابند.

پرتابگرهای فوق سنگین: دستیابی به پرتابگرهایی نظیر ققنوس، قائم 120 و قائم 105 که توانایی قرار دادن محموله‌های بسیار سنگین (شامل ماهواره و بلوک انتقال) در مدار پارکینگ را دارند، در حال پیگیری است.

در عرصه توسعه پلتفرم‌های موجود، با توجه به نیازهای جدید شناسایی‌شده، نسخه ارتقایافته ماهواره ناهید 2 با قابلیت ارائه خدمات به صورت شبکه‌ای و منظومه‌ای در حال طراحی است. به موازات آن، فاز دوم منظومه شهید سلیمانی نیز در سال جاری تعریف خواهد شد که تفاوت اصلی آن با فاز اول، تجهیز به فناوری استراتژیک «ارتباط بین‌ماهواره‌ای» (ISL - Inter-Satellite Link) است؛ قابلیتی که در برنامه‌ریزی‌های اولیه وجود نداشت اما اکنون به عنوان یک الزام واجب شناخته شده است.

در بخش تصویربرداری، پژوهشگاه فضایی ساخت ماهواره پارس 3 را با دقت تصویربرداری 1 متر دنبال می‌کند. همچنین توسعه ماهواره رادار 2 با دقتی به مراتب بالاتر از نمونه اول در دستور کار برنامه‌های آتی قرار دارد. از سوی دیگر، تعریف پروژه‌های کاملاً جدید بر پایه موفقیت پلتفرم «پایا» برای دستیابی به قابلیت‌های پیشرفته‌تر در حال انجام است.

در بخش خدمات عمومی، سازمان فضایی در حال ایجاد یک درگاه ارتباطی جامع یا «ژئوپورتال» (Geoportal) است. این بستر که از نظر فنی توسعه یافته است، پس از اخذ مجوزهای لازم از نهادهای مربوطه، امکان دسترسی مستقیم، خرید و فروش تصاویر ماهواره‌ای را برای شهروندان عادی و اشخاص حقیقی (علاوه بر نهادهای دولتی و کسب‌وکارها) فراهم خواهد کرد.

در نهایت، در حوزه اکتشافات، پروژه‌های مرتبط با کپسول زیستی توسط پژوهشگاه هوافضا (وزارت علوم) و همکاری با قدرت‌های فضایی برای بهره‌برداری از منابع سایر کرات در افق‌های دوردست، با قدرت ادامه دارد. 4. چالش‌ها و محدودیت‌ها

بررسی‌ها حاکی از آن است که صنعت فضایی ایران، علی‌رغم پیشرفت‌های شتابان، با چند گلوگاه و چالش اساسی دست‌به‌گریبان است که برخی از آن‌ها ماهیت فنی و برخی دیگر ماهیت ژئوپلیتیک و ساختاری دارند.

الف) پیچیدگی‌های ذاتی فناوری (High Risk & High TRL): ماهیت لبه‌دانش بودن پروژه‌های فضایی، همواره با ناشناخته‌های فنی همراه است. این پیچیدگی‌ها باعث تأخیرات اجتناب‌ناپذیر در زمان‌بندی‌ها می‌شود. تاخیر در رونمایی از ماهواره رادار 1 (که قرار بود اواخر 1404 رخ دهد) نمونه‌ای از این دست است. همچنین، دستیابی به مدار ژئو نیازمند توسعه همزمان فناوری‌های به شدت پیچیده در سه حوزه مستقل (ماهواره‌های مقاوم در برابر تشعشع، بلوک‌های انتقال مداری سوخت مایع با قابلیت روشن‌شدن مجدد، و پرتابگرهای فوق‌سنگین) است که هر یک دارای چالش‌های علمی و مهندسی زمان‌بری هستند.

ج) نیاز مکرر به اصلاح اسناد بالادستی و ضعف در پیش‌بینی: برنامه جامع 10 ساله فضایی کشور که در سال 1401 تدوین و برای افق 1410 ابلاغ شده بود، تنها با گذشت سه سال (در سال 1404) نیازمند بازنگری و اصلاحات اساسی شد. اگرچه رئیس سازمان فضایی این امر را ناشی از «پویایی فناوری و تثبیت زودهنگام برخی پرتابگرها» می‌داند، اما تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد که فقدان پیش‌بینی‌های صحیح از روندهای جهانی نیز شاید در این امر دخیل بوده است. به عنوان مثال، قابلیت استراتژیک «ارتباط بین‌ماهواره‌ای» (ISL) در فاز نخست منظومه شهید سلیمانی یا طراحی شبکه‌ای ماهواره ناهید 2 در برنامه‌های قبلی اساساً وجود نداشت و در سال جاری به عنوان یک نیاز حیاتی شناسایی و به برنامه‌ها افزوده شده است.

د) محدودیت‌های سرمایه‌گذاری و ریسک بالای بخش خصوصی: با وجود تاکید بر ورود بخش خصوصی، چالش بزرگ در این عرصه، ریسک بالای پروژه‌های بالادستی (طراحی پلتفرم‌های جدید و بلوک‌های انتقال) است. شرکت‌های خصوصی به تنهایی توانایی مالی و تحمل ریسک توسعه فناوری‌های TRL (سطح آمادگی فناوری) پایین را ندارند. این گلوگاه سازمان فضایی را مجبور ساخته تا مدل اقتصادی خود را بر اساس «خرید تضمینی خروجی» (مانند پیش‌خرید تصاویر یا پهنای باند) و ایجاد توافقنامه‌های سه‌جانبه با نهادهایی چون معاونت علمی ریاست جمهوری بنا کند تا هسته‌های فناور برخاسته از دانشگاه‌ها جرات ورود به این صنعت را پیدا کنند. (میزان دقیق سهم مالی و بودجه تخصیص‌یافته به بخش خصوصی در این نشست توضیح داده نشد). 5. ارزیابی نهایی از مسیر پیش‌روی صنعت فضایی ایران

مسیر پیش‌روی صنعت فضایی ایران، گذار قطعی از مرحله «اکتساب فناوری» به مرحله «تجاری‌سازی و خدمات‌دهی شبکه‌ای» است.

یکی از مهم‌ترین ابعاد این مسیر جدید، بهره‌گیری از داده‌های ماهواره‌ای به عنوان یک ابزار قدرتمند در «دیپلماسی و حاکمیت منطقه‌ای» است. با توجه به اینکه ایران کشوری با حوزه‌های آبریز مشترک و فرامرزی است، دسترسی مستقل به اطلاعات دقیق ذخایر برفی کوه‌ها و حجم سدها در کشورهای همسایه (بالادست)، قدرت چانه‌زنی دیپلماتیک ایران را در مذاکرات مربوط به «حق‌آبه‌ها» به شدت ارتقا می‌بخشد. بدون ابزار فضایی، به دست آوردن این داده‌های حیاتی از سرزمین‌های خارج از کنترل، عملاً غیرممکن است.

از سوی دیگر، صنعت فضایی به یکی از بازوهای اصلی مدیریت کلان اقتصادی مبدل شده است. در کشوری با مساحت 1.7 میلیون کیلومتر مربع و اقلیم‌های متنوع، استفاده از تصاویر ماهواره‌ای امکان پیش‌بینی دقیق آفات کشاورزی (نظیر هجوم ملخ‌ها از کشورهای همسایه) را پیش از ورود به باغات کشور فراهم می‌کند و از خسارت‌های چند میلیون یورویی جلوگیری می‌نماید.

همچنین، برآورد دقیق سطح زیرکشت و پیش‌بینی کشت مازاد یا کمبود محصول، ابزاری بی‌بدیل برای برنامه‌ریزی بهنگام صادرات و واردات غلات در سطح ملی است. علاوه بر این، ورود به حوزه اکتشاف معادن با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای طیف‌سنجی (هایپراسپکترال) می‌تواند به کشف منابع جدید در نقاط صعب‌العبور منجر شود.

این تغییر رویکردها باعث شده است تا شاخص اقتصادی صنعت فضا به شدت بهبود یابد. سازمان فضایی معتقد است که بازگشت سرمایه در این صنعت بین 10 تا 30 برابرِ میزان سرمایه‌گذاری اولیه است؛ به طوری که ارزش مجموع تصاویری که یک ماهواره سنجشی در طول عمر خود تولید می‌کند، 4 تا 5 برابر هزینه ساخت و پرتاب همان ماهواره برآورد می‌شود. این منطق اقتصادی قدرتمند، نیروی محرکه اصلی برای توسعه انبوه منظومه‌های ماهواره‌ای و انحصارشکنی به نفع شرکت‌های خصوصی خواهد بود. صنعت فضایی ایران اکنون در چه سطحی قرار دارد و مهم‌ترین اولویت‌های آن چیست؟

با تلفیق داده‌های فنی، اقتصادی و امنیتی ارائه‌شده در پاسخ به این پرسش کلیدی که «صنعت فضایی ایران اکنون در چه سطحی قرار دارد»، می‌توان ادعا کرد که ایران «در آستانه بلوغ سیستمی و در حال ورود به باشگاه ارائه‌دهندگان خدمات منظومه‌ای متراکم» است.

ایران در حال حاضر یکی از 10 یا 11 کشور دنیا (در کنار بازیگرانی چون آمریکا، روسیه، چین، هند و فرانسه) است که توانایی بومی پرتاب ماهواره را در اختیار دارد. با این حال، تفاوت معنادار ایران در مقطع کنونی، تغییر تمرکز از «پرتاب صرف یک ماهواره برای اثبات توانمندی» به سمت «منظومه‌سازی ارزان‌قیمت، مداوم و اقتصادی» است.

دستیابی به توانایی تزریق چندگانه در مدارهای پایین (LEO) و آغاز فرآیند ساخت بلوک‌های انتقال مداری سوخت مایع، نشان می‌دهد که گلوگاه اصلی مهندسی در ایران دیگر «چگونه رسیدن به فضا» نیست، بلکه موضوع اصلی «مدیریت ترافیک فضایی، پایداری در مدار، کاهش هزینه هر کیلوگرم محموله و توسعه ارتباطات شبکه‌ای میان‌ماهواره‌ای» است. بومی بودن کامل دانش و تخصص در این حوزه، علیرغم اعمال شدیدترین تحریم‌ها، این صنعت را به یکی از بهینه‌ترین صنایع ملی به لحاظ هزینه-فایده تبدیل کرده است.

اضافه شدن قابلیت ارتباط بین‌ماهواره‌ای (ISL) به فاز دوم منظومه شهید سلیمانی و بازطراحی ناهید 2 با هدف عملکرد گروهی، نشان می‌دهد که اولویت نخست فناورانه ایران، ایجاد شبکه‌های عصبی یکپارچه در فضاست. ماهواره‌ها دیگر ایستگاه‌های مستقل نیستند، بلکه گره‌هایی (Nodes) در یک شبکه انتقال داده به شمار می‌روند.

سازمان فضایی به درستی دریافته است که توسعه پروژه‌های سنگین فضایی با اتکای صرف به بودجه‌های متزلزل دولتی در درازمدت محکوم به شکست است. اولویت فعلی، ایجاد تقاضا (کشش) از سوی لایه‌های پایین‌دست (کشاورزی، معدن، مدیریت بحران) و درگیر کردن سرمایه بخش خصوصی از طریق پیش‌خرید خدمات است تا از این طریق، استقلال مالی صنعت فضا تضمین شود.

با توجه به آسیب‌پذیری زیرساخت‌های متمرکز در برابر حملات فیزیکی دشمن، توسعه شبکه‌های توزیع‌شده کنترل و ایستگاه‌های سیار، به اولویتی حیاتی برای حفظ بقا و تداوم ارائه خدمات استراتژیک در زمان بحران تبدیل شده است. این امر نشان می‌دهد که معماری فضایی ایران بیش از پیش با الزامات پدافند غیرعامل در هم آمیخته است.

جهان صنعت نیوز، قیمت مرغ در بازار در شرایطی قرار دارد که فعالان صنفی از آرامش نسبی معاملات و ثبات نرخ انواع مرغ خبر می‌دهند. 

اقتصادآنلاین نوشت: بازار مرغ همواره یکی از حساس‌ترین بخش‌های سبد غذایی خانوار محسوب می‌شود و هرگونه تغییر در هزینه‌های تولید، وضعیت جوجه‌ریزی، نهاده‌های دامی، حمل‌ونقل و میزان عرضه می‌تواند به سرعت در نرخ فروش محصولات مرغی بازتاب پیدا کند.

با این حال، فضای فعلی بازار نشان می‌دهد عرضه در سطح قابل‌قبولی قرار گرفته و تقاضا نیز از حالت هیجانی فاصله گرفته است؛ موضوعی که به تثبیت قیمت گوشت مرغ کمک کرده است.

در میان انواع مرغ، فیله و سینه مرغ بدون پوست همچنان در گروه محصولات با ارزش افزوده بالاتر قرار دارند و به دلیل استقبال خانوارها، رستوران‌ها و واحدهای تهیه غذا، جایگاه ویژه‌ای در بازار دارند.

از سوی دیگر، مرغ کامل و ران مرغ با پوست با کمر نیز به دلیل مصرف گسترده‌تر و تناسب بیشتر با الگوی خرید روزانه خانوار، از پرفروش‌ترین اقلام بازار گوشت مرغ به شمار می‌روند.

تداوم آرامش در بازار مرغ به حفظ جریان عرضه، کنترل هزینه‌های تولید و جلوگیری از ایجاد التهاب در زنجیره توزیع وابسته است. در شرایط فعلی، فروشندگان نیز از کاهش نوسان‌های روزانه و قابل پیش‌بینی‌تر شدن قیمت‌ها سخن می‌گویند؛ مسئله‌ای که می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر مصرف‌کنندگان برای خرید کمک کند.

ثبات قیمت مرغ برای خانوارها اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا گوشت مرغ یکی از اصلی‌ترین جایگزین‌ها برای دیگر محصولات پروتئینی در سبد مصرفی است. 

بر اساس جدیدترین نرخ‌های اعلام شده در بازار گوشت مرغ، «مرغ کامل» به ازای هر کیلوگرم با قیمت ۳۱۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.

همچنین، «ران مرغ با پوست با کمر» به ازای هر کیلوگرم با قیمت ۲۷۰ هزار تومان عرضه می‌شود. قیمت «مخلوط بال و بازو ساده مرغ» نیز برای هر کیلوگرم ۳۳۳ هزار تومان تعیین شده است.

هر کیلوگرم «فیله مرغ» و «سینه مرغ بدون پوست با استخوان» نیز به ترتیب با قیمت ۶۸۴ هزار تومان و ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان در دسترس مصرف‌کنندگان قرار دارند.

با توجه به شواهد موجود در بازار، بازار گوشت مرغ طی روزهای اخیر فعلاً در وضعیت آرام و باثباتی قرار دارد. نرخ انواع مرغ نسبت به روزهای گذشته تغییر قابل‌توجهی نداشته و توازن میان عرضه و تقاضا، مهم‌ترین عامل حفظ ثبات در این بازار ارزیابی می‌شود. ادامه این روند می‌تواند بازار مرغ را از نوسان‌های مقطعی دور نگه دارد و شرایط مطلوب‌تری برای مصرف‌کنندگان و فروشندگان رقم بزند.

کشاورزی برچسب هابازار مرغ فیله مرغ قیمت مرغ
شناسه : 606751
لینک کوتاه : لینک کپی شد

بورس24 : وزیر خارجه قطر با هشدار نسبت به پیامدهای گسترده جنگ علیه ایران اعلام کرد که آثار این درگیری تنها محدود به منطقه خلیج فارس نیست و می‌تواند پیامدهایی برای کل جهان به همراه داشته باشد.

محمد بن عبدالرحمان بن جاسم آل‌ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، امروز (پنجشنبه) پس از مذاکراتی در سطوح عالی‌رتبه در «العلمین» مصر اظهار کرد: دوحه خواهان بازگشت وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است.هشدار قطر درباره پیامدهای جهانی جنگ

آل‌ثانی تأکید کرد که پیامدهای جنگ علیه ایران نه‌تنها برای منطقه خلیج فارس، بلکه برای سایر نقاط جهان نیز فاجعه‌بار بوده است.

وی گفت: «ما نیازمند این هستیم که وضعیت به شرایط پیش از جنگ بازگردد. ما هرگونه تهدید و مانع‌تراشی در این زمینه را محکوم می‌کنیم.»تأکید دوحه بر کاهش تنش‌ها

وزیر خارجه قطر در پایان با اشاره به ضرورت جلوگیری از تشدید بحران‌ها در منطقه گفت طرف‌های درگیر نباید از شرایط موجود برای باج‌خواهی از یکدیگر استفاده کنند و باید مسیر کاهش تنش و بازگشت ثبات دنبال شود.

به گزارش شهرآرانیوز، سید شمس‌الدین حسینی در نشست مشترک فعالان اقتصادی و تشکلی خراسان رضوی با اعضای کمیسیون‌های اقتصادی، کمیسیون عمرانی و هم‌چنین کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: امروز ما با چالش‌های متعددی در اقتصاد کشور مواجه هستیم. راه چاره نیز عبور از تصمیمات مقطعی و حرکت به سمت اصلاحات ساختاری است. این یک تعارف نیست؛ باید باور کنیم که چالش‌های اقتصادی با ابراز همدردی و مصوبات مقطعی حل نمی‌شود. برای عبور از شرایط موجود باید مسیر تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری اقتصادی تغییر کند.

وی افزود: آمار و ارقام موجود در حوزه رشد پایه پولی، نقدینگی و میزان سرمایه‌گذاری واقعیت‌های اقتصاد امروز کشور هستند. باید این مسائل را جدی گرفت. امروز تورم تولید بیش از تورم مصرف است و قابل پیش‌بینی است که فشار‌های تورمی در آینده بازهم افزایش پیدا کند.

در ادامه حتما بخوانید معاون سازمان توسعه تجارت ایران: مرز‌های زمینی جایگزین کریدور تجارت دریایی تنگه هرمز می‌شوند تعیین تکلیف طرح «ریال آف‌شور»، به‌زودی

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: البته همه مشکلات اقتصادی کشور را نمی‌توان تابعی از شرایط جنگی دانست. ما مصوبات راه‌گشای شعام را داشتیم که انعکاس گلایه‌ها و مطالبات فعالان اقتصادی در سالیان اخیر بود. این نشان می‌دهد که این دغدغه‌ها شنیده شده و موردتوجه قرار گرفته است. با این حال، حقیقت این است که نخستین نشانه‌ها برای چالش‌های امروز از سال ۱۴۰۲ عارض شد. این مشکلات همگی ساختاری هستند و باید به همین ترتیب ریشه‌یابی شوند.

وی ادامه داد: در سال‌های اخیر پیشرفت‌های قابل تحسینی در اقتصاد کشور ایجاد شده است. ما در زمینه تجارت با همسایگان شرقی و کشور‌های عضو پیمان اوراسیا و بریکس پیشرفت داشته‌ایم، تهاتر کالا با کالا قوت گرفته و این امیدواری وجود دارد که تهاتر کالا با خدمات نیز تقویت شود. باید بیشتر از این ظرفیت‌ها استفاده شود. طرح ریال آف‌شور نیز یکی از راهکار‌های مؤثری است که باید هرچه زودتر به مرحله اجرا برسد. مرز‌های شرقی، گره‌گشایی محاصره دریایی

حسینی تصریح کرد: تجربه جنگ اخیر و محاصره دریایی نشان داد که تمرکز بر بنادر جنوبی کشور برای تأمین اقلام اساسی باید مدیریت شود. اینجاست که ظرفیت بالقوه مرز‌های شمال‌شرق و جایگزینی آن با بنادر جنوب اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. پرونده گمرکات ما در شرق کشور اکنون باز است و کمیسیون اقتصادی مجلس با جدیت پای‌کار است تا تدابیر حاکمیتی هرچه زودتر به مرحله اجرا برسند.

وی تأکید کرد: نقدینگی در کشور بیش از ۶۰ درصد رشد داشته است. اکنون به‌موازات سیاست کنترل نقدینگی از ظرفیت‌های محلی و ابزار‌های قانونی موجود استفاده خواهیم کرد. به موضوع دارایی‌های نامشهود نیز توجه شده و تلاش داریم به‌جای وضع قوانین جدید، ظرفیت‌های موجود را با هماهنگی اتاق‌های بازرگانی عملیاتی کنیم.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه نمی‌توان مثل گذشته با سیاست‌های قدیمی اقتصاد کشور را اداره کرد، گفت: در کمیسیون اقتصادی به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که به جای تمرکز بر بنگاه برای دریافت مالیات، شخص را مبنا قرار دهیم. بر این اساس، نرخ مالیات بر سود می‌تواند از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش پیدا کند. البته این موضوع یک نگاه کلی است و جزئیات فراوانی وجود دارد که هنوز بررسی نشده و رسیدگی به این مسائل نیز با استفاده از دیدگاه‌های بخش خصوصی انجام خواهد شد.