به گزارش آفتاب نیوز،
فرشاد مومنی – اقتصاددان – در نشست خبری که در موسسه دین و اقتصاد برگزار شد، با اشاره به بررسیهای انجامشده درباره تامین مالی در ایران و کشورهای مختلف اظهار کرد: برای تامین مالی حداقل یک تا پنج میلیون دلار، سپردهگذاری در کشورهای همسایه ایران را بررسی کردیم و دیدیم که آنها برای تحقق این هدف در کشور خودشان لازم است ۵۰۰ هزار دلار سپرده بگذارند.
وی افزود: این کار را وقتی اعلام کردیم، دیدیم آن هدف برای ایران با سپردهگذاری معادل ۷۰۰۰ دلار قابل تامین است. یعنی چه؟ یعنی اینکه بهای پول در ایران، در مقایسه با آنهایی که ما به آنها میگوییم کشورهای پیشرفته سرمایهداری، بین ۱۴۳ تا ۷۱۴ برابر است.
بهای پول در ایران در مقایسه با همسایگان بیش از ۵۰ تا ۷۰ برابر است
مومنی ادامه داد: این را برای همسایههای ایران محاسبه کردیم و دیدیم بهای پول بهطور نسبی در مقایسه با همسایگان، در ایران بیش از ۵۰ برابر تا ۷۰ برابر است. در کنار همه بحثهای فنی که میتوانیم داشته باشیم که مثلاً ما به چه ملاحظههایی این مناسبات را رهبری کردیم، خود این مقایسه به اندازه کافی هم گویاست و هم تکاندهنده است.
این اقتصاددان افزود: ما محاسبههای دیگری هم کردیم. مثلاً دیدیم که از دوره اجرای برنامه تحلیل ساختاری در ایران که محور اصلی سیاستهای آن وارد کردن شوکهای پیدرپی به نرخ ارز است، در ۲۵ سال گذشته بهای پول برای تامین مالی سرمایه در گردش مورد نیاز تولیدکنندگان در ایران، یعنی همان بهره پرداختی، در ۲۵ سال گذشته بین پنج تا ۱۰ برابر میانگین جهانی بوده است.
مومنی ادامه داد: وقتی که ما میگوییم میانگین جهانی، یعنی یک مجموعه چند صد و خوردهای که ۱۷۰ تا ۱۸۰ موردشان یا مثل ما یا خیلی بدتر از ما هستند. آیا به «ما انزل الله» عمل کردیم یا آن را دور زدیم؟
این کارشناس اقتصادی گفت: در پاسخ به این پرسش بنیادی که آیا ما به «ما انزل الله» عمل کردیم و دچار این گرفتاری شدیم یا، چون آنها را دور زدیم و با عناوین مختلف و تحت عنوان مصلحتسنجی و یک تکنولوژی که مثلاً شورای محترم نگهبان به کار برده؟ شورای نگهبان از نظر جایگاه در قانون اساسی مسئولیتش چیست؟ انطباق قواعد حاکم بر جامعه ما بر دو چیز؛ یکی اسلام و یکی قانون اساسی.
وی افزود: شورای نگهبان به جای اینکه آن مسیر پرزحمت انطباق را که لازمهاش این است که شما ایران را خوب بشناسید، دنیا را خوب بشناسید، سهم تحولات علمی و فنی را، تحولاتی که در مناسبات اقتصادی و اجتماعی اتخاذ کردند، طی کند، از نظر میزان فسفرسوزانی و زحمت، کار را خیلی راحت کرد.
این اقتصاددان تصریح کرد: اکنون وقتی که ما به کارنامه نگاه میکنیم، یکی از زیربناییترین عرصههای مورد نیاز برای تغییر، این شیوه استنباطی است که شورای نگهبان داشته است. این شیوه اسمش چیست؟ «عدم مغایرت».
مومنی گفت: یعنی در مثلاً ۳۷ ساله گذشته، در حالی که افراطیترین شیوههای سرمایهسالاری هار و غیرپاسخگو و آزمند و زیادطلب به اسم سیاست اقتصادی در کشور ما به جریان افتاده و بیسابقهترین غارتهای داراییهای بیننسلی و اموال عمومی رخ داده، تمام اینها با آن شیوه استنباط، یعنی «عدم مغایرت»، خلاف شرع و خلاف قانون اساسی تشخیص داده نشده است.
شیوه فهم انطباق یا عدم انطباق با شرع و قانون اساسی کار نمیکند
این کارشناس اقتصادی افزود: برای اولین بار این مسئله حیاتی را چند سال پیش استاد ارجمند، جناب آقای دکتر حسن سبحانی، به عنوان یک مسئله مطرح کردند و گفتند این شیوه کار نمیکند. چرا کار نمیکند؟ چون آنچه که حاصل شده با مسلمات و مسرحات دینی ما مغایرت دارد.
مومنی تصریح کرد: بنا نبود که در چارچوب محاسبات دینی ما با بیسابقهترین روندهای گسترش و تعمیق فقر و بیسابقهترین روندهای گسترش و تعمیق نابرابری و با بی سابقهترین ترین روندهای افزایش واردات ذلتآور برای خلق یک واحد ارزش در اقتصاد روبهرو باشیم.
وی ادامه داد: آقای دکتر سبحانی واقعاً به معنای دقیق کلمه با نجابت و با مظلومیت گفتند، آقا این شیوه فهم انطباق یا عدم انطباق با شرع و قانون اساسی کار نمیکند؛ چون یک مناسبات بهغایت نابرابر، هم در پهنه اقتصاد ملی و هم در نسبت ایران و جایگاهش در نظام جهانی، برای ما پدیدار کرده که هر دوی اینها خلاف عهد محسوب میشود. قرار ما این نبود.
افزایش پایگاه اجتماعی واکنشهای سلطنتطلبانه
این اقتصاددان گفت: از این زاویه به نظر میرسد که در عین حال که ما داریم مشاهده میکنیم واکنشهای تبیینی متفاوتی ظاهر شده و متأسفانه نظام پاسخگویی اندیشهای و نظام تبلیغی ما خودش را به بیراهه زده و کوچکترین مسئولیتی احساس نمیکند که برای این تبیینهایی که ما آنها را غیردقیق میدانیم، پاسخی بیاورد، نتیجه این شده که عملاً ما شاهد افزایش پایگاه اجتماعی برای آن واکنشهای تبیینی هستیم که من سه تا از مهمترینشان را اسمش را واکنشهای سلطنتطلبانه، واکنشهای و واکنشهای بازارگرایانه گذاشتهام که درباره وضعیت اقتصادی هیچ پاسخی داده نشده است.
مومنی در ادامه اظهار کرد: واکنشهای بازارگرایانه در مقام تبیین راجع به اینکه چرا این ماجرا اتفاق نیفتاده، هر کدام یک چیزهایی گفتند که هم با مبانی خود آنها قابل نقد است و هم برحسب واقعیتهای محرز شده قطعی در ایران قابل نقد است، ولی به اینها هیچ پاسخی داده نشده و، چون پاسخی داده نشده، برای آنها سطوحی از مقبولیت پدیدار کرده است.
وی افزود: شما در این جنگهای تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل که بخش مهمی از هزینههایی که این جامعه پرداخت، بابت همین سهلانگاریها و همین خلط موضوع بود، میبینید که برای بخش قابل توجهی از جمعیت ما ورود به این جزئیات نه آموزش داده شده و نه برایش راه باز کردهاند. در نتیجه آنها میگویند خیلی خوب، اینها همگی ادعای اسلامیت دارند و عمل بر نوع اسلام؛ پس آنچه که حاصل شده هم به کل باید نسبت داده شود به اسلام.
این اقتصاددان ادامه داد:، اما وقتی که شما از دریچه متفکران بزرگ اسلامی در قرن بیستم با این پرسش روبهرو میشوید، کاملاً برایتان روشن میشود که آنچه که این بساط را برپا کرده، هیچ نسبتی با رهنمودهای اسلام در زمینه اقتصاد و اداره جامعه نداشته است که من یک نمونهاش را درباره شدت و میزان سروری پول در مناسبات اقتصادی و اجتماعی برایتان مطرح کردم.
مومنی گفت: مثلاً به آثار کسانی مثل شهید بهشتی، شهید مطهری، آقا موسی صدر، سید محمود طالقانی و دیگران و دیگران که مراجعه میکنیم، ببینید که آنها چقدر مرزبندی شدید نشان میدهند و شاید شدیدترین مرزبندیها را به صورت روشمند و سیستمی در این زمینه، شهید بهشتی در آثارشان ارائه کردند.
وی افزود: اما علامه حکیمی به طور نسبی یکی از توفیقات بزرگشان، از نظر این جنبه از ماجرا، برای اینکه خودشان چی کشیدند، آن را دیگر خودشان میدانند و خدای خودشان؛ ولی از نظر این جنبه ما میبینیم که ایشان این مرزبندیها را حسب مشاهده واقعیتهای آنچه که در حیطه اقتصاد و جامعه ایران جریان دارد، در آثارشان منعکس کردند؛ هم وجوه ایجابی این قضیه در آثار ایشان منعکس است و هم وجوه سلبی آن.
مومنی ادامه داد: آن وجوه ایجابی که یعنی اسلام در این زمینهها چه میگوید را شاید بینظیر بتوانیم خطاب کنیم. کوششهای اخوان حکیمی و بهخصوص زندهیاد محمدرضا حکیمی این بود که ایشان در واقع با یک رویکرد پالایشی آمدند کل نظام اندیشه اسلامی را براساس قرآن و روایات در یک مجموعه به نام «الحیات» گردآوری کردند.
وی تصریح کرد: شما وقتی که از آن درجه نگاه میکنیم، میبینیم که هیچکدام از این مناسبات کلیدی که در روابط بین مردم با حکومت، حکومت با مردم و مردم با مردم به عنوان شاخصهای دینی از سوی خداوند در قرآن و معصومین ذکر شده، تناسب بایسته مشاهده نمیشود.
این کارشناس اقتصادی گفت: آقای حکیمی در آثارش واکنشهای شدید هم نشان داده و فریاد زده که آنچه که شما مشاهده میکنید، نسبتی با «ما انزل الله» ندارد.
در ۱۰ سال نخست انقلاب، کارنامه اقتصادی قابل قبول و از جهاتی افتخارآمیز داشتیم
مومنی ادامه داد: حالا اینکه با چی نسبت دارد، من جزو کسانی هستم که به سهم خودم توانستم نشان بدهم که در این ۱۰ ساله اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، که هم پایبندی نسبی به شرع و هم پایبندی نسبی به قانون اساسی بیشتر بوده، با وجود همه آن دشواریها و محدودیتها و گرفتاریهایی که در آن ۱۰ سال وجود داشته، ما در مجموع یک کارنامه قابل قبول و از جهاتی افتخارآمیز را رقم زدیم.
این اقتصاددان افزود: بعضی از وجوه این کارنامه به معنای دقیق کلمه افتخارآمیز است. تقریباً در ۶۰ سال گذشته اقتصاد ایران، در ۶۰ سال گذشته، ما در متغیرهای اقتصادیمان در مجموع یک چیزی حدود ۱۷ تا قله عملکردی در متغیرهای بهاصطلاح اقتصادی مشاهده میکنیم. از این ۱۷ تا متغیر، ۱۴ مورد فقط در دوره جنگ تحمیلی رخ داده است.
جنگ بر متغیرهای اقتصادی اثر میگذارد اما این اثرگذاری یکسویه نیست
وی ادامه داد: چرا این اهمیت دارد؟ به خاطر اینکه الان متأسفانه یک عدهای برای اینکه از خودشان سلب مسئولیت بکنند، آنچه را که رخ داده به سیاستهای غلط و مناسبات فساد نسبت نمیدهند و میگویند افتضای جنگ است.
مومنی افزود: این جزو الفباست که جنگ روی متغیرهای اقتصادی تأثیر میگذارد؛ اما این تأثیرگذاری یکسویه و به حکم علیالاطلاق منفعلانه نیست. یعنی این نیست که ما بگوییم، چون جنگ بود، پس دیگر ما باید تسلیم این شرایط میشدیم.
در «کالبدشناسی یک برنامه توسعه» نسبت به پیامدهای تعدیل ساختاری هشدار دادم
این کارشناس اقتصادی گفت: من خودم مثلاً حدود ۳۰ و خردهای سال پیش یک کتابی منتشر کردم تحت عنوان «کالبدشناسی یک برنامه توسعه». من در آن کتاب نشان داده بودم که در واقع جایگزین کردن برنامه تعدیل ساختاری با مسرحات قانون اساسی، در آن کتاب پیشبینی شده بود که ایران را به سمت یک انحطاط خیلی خطرناک جلو خواهد برد.
وی ادامه داد: این کتاب در سال ۱۳۷۴ منتشر شده است. در «کالبدشناسی یک برنامه توسعه» من آنجا از دریچه نحوه تغییر قواعد بنیادی که به جای اینکه به تولید اهمیت بدهد، مثلاً دارد به رانت و ربا اهمیت میدهد، به جای اینکه مثلاً به عدالت اجتماعی اهمیت بدهد، یک مناسبات غارتگرانه را به نام خصوصیسازی و به نام آزادسازی تجاری دارد مجوز میدهد و از این قبیل، اینها را مطرح کردم.
مومنی افزود: من آنجا این را هم در کادر تجربه کشورهای پیشرفته صنعتی نشان دادم و گفتم که در جنگ جهانی اول، دولت انگلستان نسبت به شرایط جنگی یک موضع کاملاً منفعلانه گرفت و این موضعگیری منفعلانه باعث شد که در سال پایانی جنگ، همه متغیرها نسبت به سال شروع جنگ بدتر شده بود.
این اقتصاددان ادامه داد: ولی آنها این فهم را از خودشان نشان دادند. یک فاصله کوتاهی بعد از اینکه جنگ اول تمام شد، طول کشید تا جنگ دوم شروع شد. دیگر در جنگ جهانی دوم، آنها از آن تجربه استفاده کردند و یک برخورد فعال در مواجهه با شرایط جنگی اتخاذ کردند.
مومنی گفت: با اینکه شدت فشارها و محدودیتهای واردشده بر اقتصاد انگلستان در جنگ جهانی دوم چندین برابر جنگ جهانی اول بود، ولی در سال پایانی جنگ جهانی دوم، تمام متغیرها نسبت به شروع جنگ بهتر شده بود.
جنگ نمیتواند توجیهکننده بیکفایتی، فساد و جهل باشد
وی تصریح کرد: پس بنابراین اگر کسانی در شرایط کنونی ایران، مثلاً به جای پاسخگویی در قبال ضعف اندیشه و ضعف اجرا و فساد و همه این چیزها، بخواهند همهچیز را نسبت بدهند به جنگ، از باب اینکه جنگ تأثیر تعیینکننده دارد، حرفشان متین است؛ اما اینکه این توجیهکننده آن بیکفایتیها و فسادها و جهلها باشد، این به هیچ وجه قابل قبول نیست و نسبتی با علم و عقل در قلمرو اقتصاد و توسعه ندارد.
این اقتصاددان ادامه داد: بنابراین از این زاویه من فکر میکنم واکاوی اندیشههای جناب استاد علامه آقای حکیمی میتواند برای ما خیلی راهگشا و رشددهنده باشد. اگر همین واکاوی از دریچه اندیشههای آقا موسی صدر، آقا محمدباقر صدر، علامه سید محمود طالقانی، شهید بهشتی، شهید مطهری و از این قبیل هم انجام بشود، شما میبینید که عین همین نتایج پیش میآید که در این بررسی تطبیقی، بین نسبت آنچه که تحت عنوان برنامه تعدیل ساختاری به سر ایران آمده را بخواهیم با مسلمات رهنمودهای دینی مقایسه کنیم.
نسبت دادن یک کارنامه غیرقابل دفاع به دین، ظلم به حریم دین است
مومنی گفت: من فکر میکنم برای دینداران عالم، این یکی از ضروریترین کارهاست؛ چون در واقع یک ظلمی به حریم دین وارد میشود وقتی که مثلاً یک کارنامه غیرقابل دفاعی به دین نسبت داده میشود. از این زاویه، با اینکه واقعاً اگر مجال بیشتر بود میشد این را خیلی، خیلی بیشتر گسترش داد، من در حدی که مقدورات خودم از نظر مجله باقیمانده اجازه بدهد، تحت عنوان «هفت ابتکار در اندیشههای زندهیاد محمدرضا حکیمی»، این را برای شما مرور میکنم.
وی در ادامه سخنان خود اظهار کرد: من یک گزارش تاریخی راجع به وضعیت فقر در ایران دیدم که در دهم دیماه ۱۴۰۴ معاونت راهبردی رئیسجمهور تهیه کرده بود. وقتی این گزارش را دیدم، چون خوشبختانه طبقهبندی نداشت و میشد آن را دید، واقعاً از یک طرف از نهادم بلند شد که پس ماجرا این نیست که اینها فقط حرفهای ما را گوش نمیدهند؛ آنهایی را هم که خودشان قبول دارند و برایشان حکم صادر میکنند و به آنها مسئولیت این پایشهای شرافتمندانه کارشناسی را میدهند، آنها هم اوضاعشان از آنهایی که ما میگوییم چندان بهتر نیست، اگر نگوییم بدتر است.
این کارشناس اقتصادی افزود: ما حداقل با یک آسودهخاطری بیشتری میتوانیم حرف بزنیم از آنهایی که این گزارشها را تهیه کردند. من تا حالا ندیدم یکی از آنها بیاید در حیطه عمومی بگوید که آقا، ما یک هفته زودتر از اینکه آن فاجعه، مثلاً در دیماه، رخ بدهد، گفته بودیم که واقعاً شکنندگیهای جامعه ایران از نظر گستره و عمق فقر به چه صورت است.
مومنی ادامه داد: من یادداشتهایی که در اثر مطالعه آن گزارش تهیه کردم، یک گزارش شایسته تقدیر از معاونت راهبردی رئیسجمهور به تاریخ ۱۰/۱۰/۱۴۰۴، به عنوان «هوشمندانه هشدار عمومی شدن فقر در ایران» است.
وی گفت: ببینید چقدر تکاندهنده است. در آنجا یک عدد و رقمهایی را مطرح کرده که واقعاً آدم نمیداند که یک مقام مسئول، اگر این گزارشها را دیده باشد و این تحولات روندی را دیده باشد، چجوری میتواند بیاید اینقدر حرفهای نامربوط بزند؟ چجوری میتواند بیاید فرافکنی بکند و آنچه را که جلوی چشمش گذاشتند و راهنماییها و پیشنهادهای مشخص هم داشتند، نادیده بگیرد و بعد اینها را به یک چیزهای دیگری نسبت بدهد؟
شیوه ترجیحات و گزینش برای مسئولیتهای کلیدی نیازمند بازنگری است
این اقتصاددان تصریح کرد: همه اینها نشاندهنده این است که آن چیزی که از قول پیامبر گرامی به تواتر نقل شده که میگویند «من از جامعه از ناحیه فقر خوفناک نیستم، از سوءتدبیر خوفناک هستم»، قشنگ نشان میدهد که از شماها یک کسانی را میپسندید برای مسئولیتهای کلیدی که اینها از آن بایستگیها و شایستگیهای مواجه شدن با شرایط کنونی ایران، چه در ساحت نظر و چه در ساحت عمل، ناتوان هستند.
وی افزود: پس معلوم میشود شما شیوه ترجیحات و شیوه گزینشتان، اینها همه نیازمند بازنگری است. ما الان در این جلسه، براساس دیدگاههای علامه حکیمی میخواهیم بگوییم که آن قرائتی از اسلام که مبنای فهم انطباق یا عدم انطباق با شرع و قانون اساسی بوده، آن هم اشکال دارد و باید مورد بازنگری جدی قرار بگیرد.
مومنی افزود: شما نگاه بکنید، مثلاً من از کتاب «جامعه اسلامی قرآنی» علامه حکیمی، صفحه ۶۰، چند تا نکته را ذکر کردم که اینها در واقع یک موضعگیری صحیح درباره برداشتهای متفاوت از منشأ فقر است.
وی ادامه داد: مثلاً فرض بفرمایید من خودم در آن کتاب «عدالت اجتماعی، آزادی و توسعه در ایران امروز» که در سال ۱۳۹۶ منتشر کردم، از نظر خودم آن کتاب یک اتمام حجت شرعی با حکومتگران گرامی بود که، مسیر بدجور، لااقل در حیطه تخصصی من، غلط انتخاب کردید و این میتواند فاجعهسازیهای بزرگ بکند. آنجا مفصلتر توضیح دادم که طیفی از متفکران که اجمالاً به آنها میگوییم بازارگرا، اینها فقر را به هیچ وجه برایش نسبتی با طرز اداره جامعه قائل نیستند.
فقر، پدیده طبیعی نیست؛ فرآورده اجتماعی است
این کارشناس اقتصادی افزود: این تعبیر، تعبیر مشهوری است از مالتوس که بعدها به شکلهای دیگری توسط مثلاً رابرت نوزیک و هایک هم تکرار شده است. مضمون این است که میگوید فقرا خود مسئول فقر خویشتن هستند؛ یعنی میگوید فقر فقط منشأ فردی دارد.
مومنی ادامه داد: علامه حکیمی در آن کتابی که عرض کردم و البته در آثار دیگرشان که به بعضی از آنها اشاره میکنم، میفهمانند که فقر نه پدیده طبیعی، که فرآورده اجتماعی است که محصول نابرابریهای ناموجه و روابط و مناسبات ناسالم است.
وی ادامه داد: در همان کتابی که بزرگترین عامل نوبل گرفتنش بود، میگوید که فقر محصول نهادهای ضعیف، قاعدهگذاریها و سیاستگذاریهای ضعیف و یک نظام اداره یک کشور ضعیف است. یعنی میگوید هیچ عنصر فردی، وجه غالب و مسلط ندارد در توضیح پدیده فقر.
مومنی گفت: حالا شما نگاه بکنید، مثلاً آن آدم در رشته خودش در تراز یک است، این آدم هم از دریچه قرآن و مثلاً روایات، به عنوان یک اسلامشناس؛ ببینید چقدر یافتههایشان به همدیگر نزدیک است. مثلاً ما وحشتناکترین روندهای گسترش و تعمیق فقر را از نقطه عطف ۱۳۹۷ تا به امروز داریم.
این اقتصاددان افزود: برای اولین بار در تاریخ اقتصادی معاصر ایران، در عرض سه سال اندازه جمعیت فقیر در کشور دو برابر شده است.
وی ادامه داد: ولی پرسش بنیادی این است که اگر ما مثلاً آن هدایتهای معصومین و مسلمات قرآن را مبنا قرار بدهیم، چطور شد که با مشاهده این روند پرشتاب فقر و نابرابری، هیچ نوع تغییری در سیاستهایمان مشاهده نمیکنیم؛ بلکه پافشاری مشکوک روی جدیترین سیاستهای مخرب مشاهده میکنیم؟
مومنی گفت: خب، اینها نیازمند واکاوی جدی است. من میگویم از دریچه میراث اندیشهای علامه حکیمی میتوانیم رهگیری کنیم. وی افزود: در کل محاسباتی که مثلاً افراد را ترجیح میدهید، پنهانکاری را به جای شفافیت در دستور کارتان میگذارید و همه آن ماجراهای دیگری که باید تغییر کند.
شناخت عالمانه اسلام، پیوند میان عقل و شرع را آشکار میکند
این اقتصاددان در ادامه گفت: یکی دیگر از آن چیزهایی که به نظر من خیلی فوقالعاده است و نشان میدهد که اگر به معنای دقیق کلمه شما عالمانه به شناخت اسلام رو بیاورید، دقیقاً میگوید آنچه عقل حکم میکند، شرع هم حکم میکند و بالعکس. شما این یگانگی را به شکل معجزهآسا میتوانید مشاهده کنید.
وی افزود: ببینید، مثلاً آقای حکیمی در این کتاب «منهای فقر» شان، من حالا میگویم، نمیخواهیم مثلاً خدای ناکرده بتپرستی جدید راه بیندازیم یا چیز دیگر. از موضع تخصصی شاید بشود خیلی نقدها به حتی نوع شناخت اسلام آقای حکیمی هم وارد کرد. من نمیخواهم مقدسسازی کنم، ولی میخواهم بگویم یک وجوهی در این اندیشهها وجود دارد که واقعاً راهنمایی میکند ما را. ما نمیخواهیم مواجهه مطلقانگارانه با یک اندیشه، ولو در تراز انسانی مثل آقای حکیمی باشد، را رواج بدهیم؛ ولی میخواهم بگویم واقعاً اینها در آثارشان به طور نسبی مسائل را خیلی دقیق میتوان بررسی کرد.
مسئله فقر، ساختاری است و راهحل ساختاری میطلبد
این اقتصاددان ادامه داد: یکی از این وجوه که در «منهای فقر» خیلی قشنگ توضیح داده، به تعبیر من، میگوید اگر میخواهی با فقر برخورد مؤثر بکنی، باید بدانی که یکساعتی و تکعلتی نمیتواند این کار را بکنی.
مومنی گفت: به تعبیر من، آقای حکیمی هم مثل همه بزرگان علم و دین میگوید مسئله فهم، یک مسئله ساختاری است و بنابراین راهحل ساختاری هم میطلبد.
وی افزود: حالا به این بیان آقای حکیمی در میان شکلدهنده به فقر، سه عامل نقششان خیلی مهمتره؛ عامل شماره یک، حاکمان؛ یعنی ساخت سیاسی و نوع قاعدهگذاری و اجرا و تخصیص منابع. میگوید این خیلی ضریب اهمیتش از بقیه عوامل بیشتر است.
مومنی گفت: دوم میگوید اغنیا و ثروتمندان. اینها را قرآن مفصل توضیح داده؛ قرآن میگوید فقرا از اموال اغنیا سهم دارند. بله، اینها را قشنگ ایشان با جزئیات توضیح داده است. سومین عنصر بسیار حیاتی، شیوه آن دسته از عالمان دینی است که حرفشان در ساخت سیاسی بیشتر خرید دارد.
این اقتصاددان تصریح کرد: ببینید، هم میفهمد و هم حریت اینها را میگوید و همانطور که عرض کردم، در بعضی از آثارشان ایشان خیلی مرزبندیهای شدید بین آنچه که اسلام گفته و میخواهد و با آنچه که در جریان است را مطرح کرده؛ خیلی، خیلی شدید.
وی ادامه داد: واقعاً بعد از اینکه اینها را توضیح میدهد، در این کتاب میگوید برای اینکه خیالتان را روشن بکنم که سیاست فقرزا هیچ نسبتی با دین ندارد، که برآیند همه آن نکتهسنجیها و راهنماییهایی که رهبر معصومان ما گفت و قرآن گفته، خیالتان اینجوری راحت کنید.
مومنی گفت: صفحه ۱۰۴ کتاب «منهای فقر» میگوید “خیالتان اینجوری راحت کنم؛ هر جا دیدید فقر هست، یقین کنید دین نیست”. یعنی در نسبتسنجیهایتان باید اینقدر دقت داشته باشید. در همان صفحه میگوید به خاطر اینکه بنا به تعریف قرآن و معصومان، جامعه دینی، جامعه عامل بالعدل و قائم بالقسط است.
اجرای عدالت، مهمترین حق عامه و مطالبه مردم است
این اقتصاددان ادامه داد: در کتاب «جامعهسازی قرآنی» محمدرضا حکیمی، صفحه ۱۱۴، پنجمین ابتکار هدایتگر که از دل اندیشههای علامه حکیمی میتواند معنای اصلاح و ارتقای حوزههای کنونی و یک آسیبشناسی عالمانه دینی قرار بگیرد، این است که ایشان براساس آن الگوی اسلامشناختی که دارند، میفرمایند اجرای عدالت، مهمترین حق عامه، مهمترین مطالبه مردم و راه اصلی اصلاح جامعه است.
وی گفت: حالا چقدر ماجرا داریم در این زمینه. مثلاً اگر این را به صورت تطبیقی در اندیشههای آقای طالقانی و بهشتی و مطهری و اینها رأیگیری کنید، خیلی جنبه اجراییتر و عملیاتیتر میشود در واقع برایش در نظر گرفت.
فقرزدایی و برقراری عدالت، با مشروعیت و توان اداره حکومت پیوند دارد
مومنی افزود: نکتهای که به نظر من خیلی فوقالعاده است و من اسمش را گذاشتم ابتکار ششم، در جلد شش «الحیات»، صفحه ۵۳۰، در آنجا میگوید که آقا، اگر تو به برپایی قسط و رفع ظلم و فقر اهتمام نورزی، مسئله فقط این نیست که قیامتی خواهیم داشت که در همین دنیا فردی و اجتماعی ظاهر میشود.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: من آن وجوه مثلاً اجتماعیاش را اینجوری چیز کردم و واقعاً کاش مجال بود. الان فقط آدرس میدهم به شما؛ معنای آنها را متناسب با ادبیات روز دانشتوسعهگیری کنید.
مومنی گفت: مثلاً به کارهای عجماوغلو مراجعه کنید. این آدم ۵۰ سال پیش از قرآن و سنت این چیزها را کشیده و این الان مرزهای دانش توسعه هم دارند همین را میگویند.
وی تصریح کرد: میگوید حکومتی که نتواند فقر را برطرف کند و عدالت را برقرار بکند، امتی است که در اداره کشور ناتوان خواهد بود، در همهشان حکومت مشروعیت نخواهد داشت.
این اقتصاددان در پایان تصریح کرد: دومین نکته که ایشان میگویند، که تا کمال تأسف کاملاً انطباق دارد با آخرین یافتههای گزارشهای سنجش ارزشها و نگرشهای ایرانیان و همینطور گزارشهای اندازهگیری سرمایه اجتماعی که سال ۷۴، در سال ۱۴۰۴، چند هفته پیش مطرح شده و گفتم دیگر کارش نهایی شده، این است که وقتی مردم به سمت فقر کشیده بشوند، به خاطر فقر و نابخردی و سیاستهای نادرست ما، با پدیده سست شدن دین روبهرو میشوند.
قیمت تخم مرغ امروز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ در شرایطی در بازارهای تهران و سایر شهرهای کشور اعلام شد که فعالان صنعت طیور و مصرفکنندگان همچنان در شوک سقوط ۴۰ هزار تومانی روز گذشته به سر میبرند. بازار تخممرغ که در هفتههای اخیر به یکی از حساسترین و پرنوسانترین بازارهای کالاهای اساسی کشور تبدیل شده بود، امروز با ابهام و سردرگمی بیشتری نسبت به روزهای قبل مواجه است. آنچه امروز در میادین مرغ و بازارهای عمدهفروشی میگذرد، نه تنها ادامهدهنده روند کاهشی دیروز نیست، بلکه نشانههایی از یک ریزش سنگینتر و غافلگیرکننده را به همراه دارد که میتواند معادلات بازار را برای هفتههای آینده به طور کامل تغییر دهد.
بر اساس گزارشهای میدانی از میدان مرغ تهران، قیمت هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی روز جمعه ۳۰ مرداد با سقوط حدود ۴۰ هزار تومانی نسبت به روزهای گذشته به کانال ۵۵۰ هزار تومان بازگشت. این در حالی است که تا همین چند روز پیش، قیمت هر شانه تخممرغ در برخی نقاط بازار تا مرز ۶۴۰ هزار تومان هم رسیده بود. اما سوالی که امروز ذهن همه فعالان بازار و مصرفکنندگان را به خود مشغول کرده این است که آیا روند کاهشی ادامهدار خواهد بود یا بازار در آستانه یک شوک جدید قرار دارد؟ شواهد میدانی نشان میدهد که پاسخ به این سوال میتواند برای سفره خانوارهای ایرانی بسیار سرنوشتساز باشد. جدول قیمت تخم مرغ امروز (شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵) نوع محصول قیمت (تومان) تخم مرغ بسته بندی ۳۰ عددی ۵۱۴٬۰۰۰ تخم مرغ زرد طلایی ۴۵۰٬۰۰۰ تخم مرغ فله ۲۸۰٬۰۰۰ تخم مرغ شانه ۳۰ عددی درجه یک وزن ۲ کیلوگرم ۵۴۴٬۰۰۰ تخم مرغ ۶ عددی رها مرغ تهران ۳٬۴۹۹٬۲۰۰ تخم مرغ محلی ۲۰٬۰۰۰ تخم مرغ محلی ۶ عدد ۱۲۹٬۰۰۰ تخم مرغ محلی و تخم بلدرچین میکس ۲۳۲٬۶۵۷ تلاونگ تخم مرغ بسته بندی ۲۰عددی ۴۹۱٬۳۶۰ تخم مرغ محلی ۱۵ عددی ۳۰۶٬۰۰۰ تخم مرغ زرده طلایی رها در ۶ شانه ۳۰ عددی ۲٬۸۵۰٬۰۰۰ تخم مرغ با شانه ۳۰عددی ۵۵۰٬۰۰۰ تخم مرغ تاج مرغ در ۶ شانه ۳۰ عددی ۲٬۷۵۰٬۰۰۰ تخم مرغ تلاونگ بسته ۹ عددی ۲۶۶٬۴۰۰ تخم مرغ محلی ۲۶٬۰۰۰ تخم مرغ تلاونگ بسته ۱۵ عددی ۴۲۱٬۸۰۰ سفیده پخته تخم مرغ تلاونگ ۲۰۰ گرم ۱۷۳٬۳۶۲ سلامت تخم مرغ شانه ای ۳۰ عددی ۵۹۰٬۰۰۰ تخم مرغ تلاونگ بسته ۲۰ عددی ۵۶۲٬۴۰۰ تخم مرغ ۶ شانه ۳۰ عددی حدود ۱۲کیلوگرم ۳٬۳۰۰٬۰۰۰ تخم مرغ مرکزی بسته ۱۵ عددی ۴۴۴٬۰۰۰ تخم مرغ رستمی ۱۵ عددی ۴۴۴٬۰۰۰ تخم مرغ محلی ۱۶٬۰۰۰ تخم مرغ سیمرغ ۲۰ عددی ۴۶۰٬۰۰۰ تخم مرغ یک شانه ۳۰ عددی ۶۰۰٬۰۰۰ تخم مرغ پرطلایی ۲۴ عددی ۶۱۹٬۶۵۰ سیمرغ تخم مرغ ۲۰ عددی بسته بندی ۵۹۲٬۰۰۰ تلاونگ تخم مرغ ۹عددی ۲۶۶٬۴۰۰ تخم مرغ بسته ای ۱۵ عددی سیمرغ ۴۲۲٬۰۰۰ تخم مرغ فله ۲۵۴٬۰۰۰ تخم مرغ مروارید بسته ۱۵ عددی ۴۴۴٬۰۰۰ تلاونگ تخم مرغ ۱۵عددی ۴۴۴٬۰۰۰ تخم مرغ پرطلایی ۶ عددی ۱۵۴٬۹۱۳ تخم مرغ توتک ۱۵ عددی ۲۹۷٬۵۰۰ تخم مرغ توتک ۲۰ عددی ۳۹۶٬۶۹۵ تخم مرغ پرطلایی ۱۵ عددی ۳۸۷٬۲۸۲ تخم مرغ تلاونگ ۶ عددی ۱۶۸٬۷۲۰ تخم مرغ تلاونگ ۹ عددی ۲۵۳٬۰۸۰ تخم مرغ توتک ۹ عددی ۱۷۸٬۵۰۰ تخم مرغ پرطلایی ۱۲ عددی ۳۰۹٬۸۲۵ سلامت تخم مرغ (دانه ای) ۲۰٬۰۰۰ تخم مرغ شیرینگ ۲۴ عددی پرطلایی ۶۳۱٬۲۰۰ تخم مرغ یک عدد ۲۰٬۰۰۰ تخم مرغ سیمرغ ۳۰۸٬۰۰۰ تخم مرغ دو زرده (۲۰ عددی) ۸۰۰٬۰۰۰ نشانههای هشداردهنده از ادامه ریزش قیمت تخممرغ زنگ خطری که از دل بازار به صدا درآمده است
بررسیهای میدانی از بازار تخممرغ در روزهای پایانی مرداد نشان میدهد که نشانههای نگرانکنندهای برای ادامه روند نزولی قیمتها به چشم میخورد. آنچه امروز در میادین مرغ و فروشگاههای سطح شهر مشاهده میشود، حاکی از آن است که احتمال وقوع یک ریزش سنگینتر در روزهای آینده بسیار بالا رفته است. کارشناسان اقتصادی معتقدند که حباب قیمتی ایجاد شده در ماههای اخیر، زمینه را برای یک اصلاح شدید قیمتی فراهم کرده است.
یکی از مهمترین نشانههای هشداردهنده، افزایش عرضه تخممرغ در بازارهای عمدهفروشی است. گزارشها حاکی از آن است که تولید تخممرغ در مرداد ماه به حدود ۱۰۵ هزار تن رسیده که نسبت به ماههای قبل افزایش محسوسی داشته است. این افزایش عرضه در شرایطی رخ داده که تقاضا به دلیل گرمای هوا و تعطیلات پایانی تابستان کاهش یافته است. بر اساس گزارش اتحادیه مرغداران میهن، تولید این محصول در مرداد ۱۰۵ هزار تن اعلام شده که این رقم نشاندهنده اشباع نسبی بازار است.
نکته دیگر اینکه قیمت تخممرغ فلهای در بازارهای عمدهفروشی با کاهش چشمگیری همراه شده است. بر اساس آخرین گزارشها، هر کیلو تخممرغ فلهای در بازار بین ۲۲۶ تا ۲۸۰ هزار تومان در نوسان است. این در حالی است که قیمت منطقی هر کیلو تخممرغ برای مصرفکننده با احتساب نرخ فعلی تخممرغ درب مرغداری، حدود ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار تومان اعلام شده است. فاصله معنادار بین قیمت عمدهفروشی و خردهفروشی نشان میدهد که بازار در مرحله حساسی قرار دارد و احتمال ریزش قیمتها در بخش خردهفروشی بسیار بالا است. چرخش ناگهانی بازار؛ از جهش تا سقوط در کمتر از دو هفته مسیری که همه را غافلگیر کرد
بازار تخممرغ در هفتههای اخیر یکی از پرنوسانترین بازارهای کالاهای اساسی بوده است. آنچه کمتر از دو هفته پیش به عنوان یک جهش قیمتی بیسابقه آغاز شد، امروز به یک ریزش سنگین و غافلگیرکننده تبدیل شده است. قیمت تخم مرغ امروز نشان میدهد که مسیر بازار در روزهای پایانی مرداد به کلی تغییر کرده است.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، قیمت هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی در مغازههای سطح شهر تا ۵۹۰ هزار تومان و روی وانتیهای کنار خیابان تا ۵۰۰ هزار تومان به فروش میرسید. این در حالی است که قیمت هر شانه تخممرغ دو هفته پیش تا ۴۵۰ هزار تومان هم رسیده بود. افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمتها در کمتر از دو هفته، نشاندهنده التهاب شدید بازار در آن مقطع بود. اما امروز وضعیت به کلی متفاوت است.
روند معکوس قیمتها در روزهای اخیر، بسیاری از تحلیلگران را به این نتیجه رسانده است که بازار در حال ورود به فاز جدیدی است. سقوط ۴۰ هزار تومانی قیمت هر شانه تخممرغ در روز جمعه، تنها آغاز این مسیر نزولی بود. شواهد نشان میدهد که احتمال سقوط بیشتر در روزهای آینده وجود دارد و بازار ممکن است تا کانال ۴۵۰ تا ۴۸۰ هزار تومان برای هر شانه ۳۰ عددی نیز عقبنشینی کند. علت اصلی ریزش قیمت تخممرغ چیست؟ بررسی عوامل مؤثر بر تغییر مسیر بازار
برای درک علت ریزش سنگین قیمت تخممرغ در روزهای اخیر، باید به چند عامل کلیدی توجه کرد. نخستین و مهمترین عامل، افزایش عرضه در بازار است. تولید تخممرغ در مرداد ماه به اوج خود رسیده و این افزایش عرضه در شرایطی رخ داده که تقاضا به دلیل گرمای هوا و کاهش مصرف در تعطیلات، افت محسوسی داشته است. این عدم تعادل بین عرضه و تقاضا، فشار زیادی بر قیمتها وارد کرده است.
دومین عامل، کاهش هزینههای تولید است. با کاهش نسبی قیمت نهادههای دامی در هفتههای اخیر، هزینه تمامشده تولید تخممرغ در مرغداریها کاهش یافته است. بر اساس اعلام مدیرعامل اتحادیه مرغداران میهن، قیمت تمامشده هر کیلو تخممرغ درب مرغداری از سوی دفتر طیور ۲۳۵ هزار تومان اعلام شده است. این در حالی است که نرخ فروش در بازارهای عمدهفروشی بالاتر از این رقم بود و همین موضوع، زمینه را برای کاهش قیمتها فراهم کرده است.
سومین عامل، جو روانی حاکم بر بازار است. پس از سقوط قیمتها در روز جمعه، بسیاری از فعالان بازار به این نتیجه رسیدهاند که دوران رشد قیمتها به پایان رسیده و بازار در حال ورود به فاز نزولی است. این جو روانی باعث شده تا برخی از فروشندگان برای فروش سریعتر محصولات خود، قیمتها را کاهش دهند و این روند نزولی را تشدید کند. واکنش اتحادیهها و مسئولان به وضعیت جدید بازار اعلامیههای رسمی در شرایط حساس
با توجه به وضعیت ویژه بازار تخممرغ در روزهای اخیر، مسئولان صنعت طیور و نهادهای نظارتی واکنشهای مختلفی به این شرایط داشتهاند. دبیر فدراسیون طیور کشور در گفتوگو با خبرنگاران، اعلام کرده که بازار تخممرغ در حال بازگشت به تعادل است و نشانههای نگرانکنندهای برای ادامه ریزش قیمتها وجود ندارد.
با این حال، برخی کارشناسان مستقل نظر متفاوتی دارند. آنها معتقدند که اظهارات مسئولان صنفی بیشتر جنبه آرامسازی بازار دارد و واقعیت میدانی چیز دیگری را نشان میدهد. یکی از کارشناسان بازار کالاهای اساسی در این باره گفت: «زنگ خطر برای بازار تخممرغ به صدا درآمده است. افزایش عرضه و کاهش تقاضا، دو عاملی هستند که میتوانند قیمتها را تا سقف ۲۰ درصد دیگر نیز کاهش دهند. این یک وضعیت بحرانی برای تولیدکنندگانی است که با هزینه بالا اقدام به تولید کردهاند.»
از سوی دیگر، رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران میهن اخیراً از تغییر قیمت تخممرغ از اول شهریور خبر داده است. این تغییر قیمت که با هدف تنظیم بازار و حمایت از تولیدکنندگان انجام میشود، میتواند تأثیر مهمی بر روند قیمتها در روزهای آینده داشته باشد. اما سوال اینجاست که آیا این تغییر قیمت میتواند جلوی ریزش سنگین پیشبینیشده را بگیرد یا اینکه بازار مسیر خود را مستقل از تصمیمات اداری طی خواهد کرد؟ پیشبینی قیمت تخممرغ در روزهای آینده سناریوهای محتمل برای بازار در شهریور ماه
بر اساس تحلیلهای کارشناسی، پیشبینی قیمت تخممرغ در روزهای پایانی مرداد و ابتدای شهریور ماه ۱۴۰۵ نشاندهنده ادامه روند نزولی با شدت کمتر است. مهمترین سناریوهایی که برای بازار تخممرغ در روزهای آینده متصور است، عبارتند از:
سناریو اول (محتملترین): ادامه روند کاهشی ملایم. در این سناریو، قیمت هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی تا پایان هفته آینده به کانال ۵۰۰ تا ۵۲۰ هزار تومان کاهش مییابد. این کاهش عمدتاً به دلیل افزایش عرضه و کاهش تقاضا خواهد بود.
سناریو دوم (کماحتمالتر): تثبیت قیمتها. در صورتی که اتحادیهها و نهادهای نظارتی با اقدامات حمایتی وارد عمل شوند، ممکن است قیمتها در سطح فعلی تثبیت شود. اما با توجه به روند نزولی موجود، این سناریو چندان محتمل به نظر نمیرسد.
سناریو سوم (غافلگیرکننده): ریزش سنگینتر. در صورتی که عوامل روانی و افزایش عرضه تشدید شود، احتمال ریزش قیمت تا کانال ۴۵۰ هزار تومان برای هر شانه ۳۰ عددی وجود دارد. این سناریو اگرچه کماحتمالتر است، اما کاملاً دور از انتظار نیست. تأثیر ریزش قیمت تخممرغ بر بازار گوشت و سایر محصولات پروتئینی زنجیرهای از تغییرات در راه است
یکی از مهمترین جنبههای ریزش سنگین قیمت تخممرغ، تأثیر آن بر بازار گوشت و سایر محصولات پروتئینی است. تخممرغ به عنوان یکی از ارزانترین منابع پروتئینی، همواره نقش مهمی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی داشته است. کاهش قیمت تخممرغ میتواند بر قیمت گوشت و سایر محصولات پروتئینی نیز تأثیر بگذارد.
قیمت گوشت مرغ در روزهای اخیر با ثبات نسبی همراه بوده است، اما کارشناسان معتقدند که کاهش قیمت تخممرغ میتواند بر تقاضا برای گوشت مرغ نیز تأثیر بگذارد. با کاهش قیمت تخممرغ، ممکن است برخی از خانوارها مصرف گوشت مرغ را کاهش داده و به سمت مصرف بیشتر تخممرغ بروند. این تغییر الگوی مصرف میتواند بازار گوشت را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، کاهش قیمت تخممرغ میتواند بر قیمت سایر محصولات پروتئینی مانند گوشت قرمز نیز تأثیر غیرمستقیم داشته باشد. با کاهش قیمت یک منبع پروتئینی، فشار رقابتی بر سایر منابع پروتئینی افزایش مییابد و ممکن است شاهد کاهش قیمتها در این بخشها نیز باشیم. تحلیل روند قیمت تخممرغ در یک سال گذشته از رکوردهای تاریخی تا سقوط امروز
نگاهی به روند قیمت تخممرغ در یک سال گذشته نشان میدهد که این بازار همواره یکی از پرنوسانترین بازارهای کالاهای اساسی بوده است. در مرداد ۱۴۰۵، میانگین قیمت هر کیلو تخممرغ ۲۲۹,۵۵۲ تومان بوده است. بیشترین قیمت ۲۵۰,۰۰۰ تومان در ۱۴۰۵/۰۵/۰۸ و کمترین قیمت ۲۱۰,۰۰۰ تومان در ۱۴۰۵/۰۵/۲۹ ثبت شده است.
این نوسانات شدید نشان میدهد که بازار تخممرغ تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله قیمت نهادههای دامی، نرخ ارز، وضعیت تولید و تقاضا و جو روانی حاکم بر بازار قرار دارد. سقوط قیمتها در روزهای اخیر، اگرچه برای مصرفکنندگان خبر خوشی است، اما میتواند برای تولیدکنندگان چالشبرانگیز باشد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، قیمت هر شانه تخممرغ در مغازههای سطح شهر ۵۹۰ هزار تومان و روی وانتیهای کنار خیابان ۵۰۰ هزار تومان به فروش میرسید. با کاهش ۴۰ هزار تومانی روز جمعه، این قیمتها به ترتیب به حدود ۵۵۰ و ۴۶۰ هزار تومان کاهش یافته است. اما آیا این کاهش ادامهدار خواهد بود؟ نقش نهادههای دامی در تعیین قیمت تخممرغ هزینههای تولید؛ عامل کلیدی نوسانات
یکی از مهمترین عواملی که بر قیمت تخممرغ تأثیر میگذارد، قیمت نهادههای دامی است. خوراک طیور که عمدتاً از ذرت و کنجاله سویا تشکیل میشود، حدود ۷۰ درصد هزینههای تولید تخممرغ را به خود اختصاص میدهد. هرگونه تغییر در قیمت این نهادهها، بهسرعت بر قیمت تمامشده تولید و در نتیجه بر قیمت نهایی تخممرغ تأثیر میگذارد.
در ماههای اخیر، قیمت نهادههای دامی با نوسانات زیادی همراه بوده است. بر اساس اعلام دبیرکل فدراسیون طیور کشور، اگر نهاده دامی با نرخ توافقی ۱۱۲,۵۰۰ تومان تأمین شود، هر شانه تخممرغ فلهای حدود ۳۶۰,۰۰۰ تومان و اگر با ارز نیمایی تأمین شود، قیمتها متفاوت خواهد بود.
کاهش نسبی قیمت نهادههای دامی در هفتههای اخیر، یکی از عواملی است که به کاهش قیمت تخممرغ کمک کرده است. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که هرگونه افزایش مجدد قیمت نهادهها میتواند بهسرعت روند معکوس ایجاد کند و قیمتها را دوباره به مسیر صعودی بازگرداند. چالشهای پیش روی تولیدکنندگان تخممرغ شرایط سخت برای مرغداران در آستانه شهریور
در حالی که کاهش قیمت تخممرغ برای مصرفکنندگان خبر خوشی است، برای تولیدکنندگان این محصول شرایط سخت و چالشبرانگیزی را ایجاد کرده است. مرغدارانی که در ماههای اخیر با هزینههای بالای تولید مواجه بودهاند، اکنون با کاهش قیمت فروش محصول خود روبرو هستند که میتواند سودآوری آنها را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
بر اساس اعلام مدیرعامل اتحادیه مرغداران میهن، قیمت تمامشده هر کیلو تخممرغ درب مرغداری از سوی دفتر طیور ۲۳۵ هزار تومان اعلام شده است. با توجه به اینکه قیمت فروش در بازارهای عمدهفروشی حدود ۲۲۶ تا ۲۸۰ هزار تومان است، حاشیه سود مرغداران بسیار محدود شده است.
اگر روند کاهشی قیمتها ادامه یابد و قیمت فروش به زیر ۲۳۵ هزار تومان برسد، بسیاری از مرغداران با زیان مواجه خواهند شد. این موضوع میتواند به کاهش تولید در ماههای آینده منجر شود و در نهایت، موج جدیدی از افزایش قیمتها را به دنبال داشته باشد. این ریسک جدید برای بازار تخممرغ، یکی از مهمترین چالشهای پیش روی صنعت طیور در روزهای آینده است. تأثیر فصول سال بر قیمت تخممرغ الگوی فصلی که امسال شکسته شد
بهطور معمول، قیمت تخممرغ در فصول گرم سال به دلیل کاهش تقاضا و افزایش تولید، کاهش مییابد. با این حال، امسال این الگوی فصلی با چالشهای جدی مواجه شده است. افزایش هزینههای تولید، گرانی نهادههای دامی و نوسانات نرخ ارز، باعث شده تا قیمت تخممرغ در تابستان ۱۴۰۵ در سطح بالایی باقی بماند و حتی روند صعودی را تجربه کند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، در مرداد ۱۴۰۵، میانگین قیمت هر کیلو تخممرغ ۲۲۹,۵۵۲ تومان بوده است. این در حالی است که در سالهای قبل، قیمت تخممرغ در این فصل از سال معمولاً پایینتر بود. افزایش غیرعادی قیمتها در تابستان امسال، نشاندهنده تأثیر عوامل ساختاری بر بازار این محصول است.
اکنون با کاهش قیمتها در روزهای پایانی مرداد، به نظر میرسد که بازار در حال بازگشت به الگوی فصلی خود است. اما آیا این بازگشت پایدار خواهد بود یا اینکه عوامل دیگری میتوانند مسیر بازار را دوباره تغییر دهند؟ کارشناسان معتقدند که پاسخ به این سوال، به تحولات قیمت نهادههای دامی و سیاستهای ارزی دولت در ماههای آینده بستگی دارد. تحلیل رفتار معاملهگران در بازار تخممرغ معاملهگران غافلگیر شدند
معاملهگران بازار تخممرغ در روزهای اخیر با یک اتفاق غیرمنتظره مواجه شدهاند. بسیاری از آنها که در هفتههای گذشته با خرید تخممرغ در قیمتهای بالا، منتظر افزایش بیشتر قیمتها بودند، اکنون با کاهش ناگهانی قیمتها مواجه شده و متحمل زیان شدهاند.
این غافلگیری نشان میدهد که بازار تخممرغ همچنان یکی از پرریسکترین بازارهای کالاهای اساسی است و پیشبینی دقیق روند آن بسیار دشوار است. عواملی مانند تغییرات قیمت نهادهها، شرایط آب و هوایی، سیاستهای دولتی و جو روانی حاکم بر بازار، همگی میتوانند بهسرعت مسیر بازار را تغییر دهند.
بر اساس گزارشها، در روزهای اخیر موج فروش در بازار تخممرغ شکل گرفته است. فروشندگانی که نگران کاهش بیشتر قیمتها هستند، سعی میکنند هرچه سریعتر محصولات خود را به فروش برسانند. این فشار فروش خود به تشدید روند نزولی قیمتها کمک کرده و یک چرخه معیوب را ایجاد کرده است. مقایسه قیمت تخممرغ با سایر محصولات پروتئینی تخممرغ؛ ارزانترین منبع پروتئین
یکی از مهمترین ویژگیهای تخممرغ، قیمت مناسب آن نسبت به سایر منابع پروتئینی است. در شرایطی که قیمت گوشت قرمز و مرغ در ماههای اخیر افزایش چشمگیری داشته است، تخممرغ همچنان به عنوان ارزانترین منبع پروتئین در سبد غذایی خانوارهای ایرانی باقی مانده است.
قیمت گوشت مرغ در روزهای اخیر با ثبات نسبی همراه بوده، اما همچنان در سطح بالایی قرار دارد. فیله مرغ تازه با قیمت ۹۶۶ هزار تومان و سینه مرغ بدون استخوان ۹۰۰ هزار تومان به فروش میرسد. در مقایسه با این قیمتها، قیمت هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی حدود ۵۵۰ هزار تومان است که با احتساب وزن حدود ۲ کیلوگرمی هر شانه، قیمت هر کیلو تخممرغ حدود ۲۷۵ هزار تومان میشود.
این اختلاف قیمت نشان میدهد که تخممرغ همچنان گزینه اقتصادیتری برای تأمین پروتئین مورد نیاز بدن است. با کاهش بیشتر قیمت تخممرغ در روزهای اخیر، این مزیت نسبی بیش از پیش تقویت شده است. با این حال، نباید فراموش کرد که تخممرغ نمیتواند جایگزین کامل گوشت باشد و هر دو گروه برای تأمین نیازهای تغذیهای ضروری هستند. توصیههای کارشناسی به مصرفکنندگان بهترین زمان برای خرید تخممرغ
با توجه به وضعیت ویژه بازار تخممرغ در روزهای اخیر و احتمال وقوع کاهش بیشتر قیمتها، کارشناسان توصیههایی را به مصرفکنندگان ارائه کردهاند:
توصیه اول: صبر و حوصله در خرید. با توجه به اینکه نشانهها از ادامه روند کاهشی قیمتها حکایت دارد، بهتر است مصرفکنندگان خرید خود را به روزهای آینده موکول کنند تا بتوانند با قیمت مناسبتری تخممرغ تهیه کنند.
توصیه دوم: خرید از میادین میوه و ترهبار. قیمت تخممرغ در میادین میوه و ترهبار معمولاً پایینتر از فروشگاههای سطح شهر است. با خرید از این مراکز، میتوان با هزینه کمتری تخممرغ تهیه کرد.
توصیه سوم: توجه به تاریخ تولید و انقضا. با افزایش عرضه تخممرغ در بازار، احتمال وجود محصولات با تاریخ تولید قدیمی بیشتر میشود. مصرفکنندگان باید به تاریخ تولید و انقضای محصول توجه کنند و از خرید محصولات با تاریخ گذشته خودداری کنند.
توصیه چهارم: خرید به اندازه نیاز. با وجود کاهش قیمتها، بهتر است تخممرغ را به اندازه نیاز روزانه خریداری کنید تا از فاسد شدن آن جلوگیری شود. چشمانداز بازار تخممرغ در نیمه دوم سال پیشبینی بلندمدت قیمتها
بررسی روند قیمت تخممرغ در نیمه اول سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که این بازار با نوسانات شدیدی مواجه بوده است. با توجه به عواملی مانند قیمت نهادههای دامی، نرخ ارز، وضعیت تولید و تقاضا و سیاستهای دولتی، پیشبینی دقیق قیمتها در نیمه دوم سال دشوار است.
با این حال، کارشناسان معتقدند که با توجه به افزایش تولید در ماههای اخیر و کاهش تقاضا در فصول گرم سال، بازار در کوتاهمدت همچنان تحت فشار نزولی خواهد بود. اما در میانمدت، با شروع فصل سرد و افزایش تقاضا، ممکن است قیمتها دوباره مسیر صعودی را در پیش بگیرند.
یکی از عواملی که میتواند بر بازار در نیمه دوم سال تأثیر بگذارد، سیاستهای دولت در زمینه تأمین نهادههای دامی است. اگر دولت بتواند نهادههای دامی را با قیمت مناسب تأمین کند، میتواند از افزایش بیرویه قیمتها جلوگیری کند. در غیر این صورت، ممکن است شاهد موج جدیدی از افزایش قیمتها در پاییز و زمستان باشیم. جمعبندی تحلیلها از بازار تخممرغ آنچه امروز باید بدانید
بر اساس تمام تحلیلها و گزارشهای موجود، قیمت تخم مرغ امروز شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ در شرایطی اعلام شده که بازار در یک نقطه عطف حساس قرار دارد. پس از سقوط ۴۰ هزار تومانی روز جمعه، نشانهها از ادامه روند کاهشی در روزهای آینده حکایت دارد. با این حال، نباید فراموش کرد که بازار تخممرغ همواره با نوسانات شدید همراه بوده و پیشبینی دقیق آن دشوار است.
مهمترین عواملی که باید در روزهای آینده مورد توجه قرار گیرند عبارتند از:
۱. قیمت نهادههای دامی: هرگونه تغییر در قیمت ذرت و کنجاله سویا میتواند بهسرعت بر قیمت تخممرغ تأثیر بگذارد.
۲. نرخ ارز: با توجه به وابستگی صنعت طیور به واردات نهادهها، نرخ ارز نقش کلیدی در تعیین قیمتها دارد.
۳. وضعیت تولید و تقاضا: افزایش تولید و کاهش تقاضا در فصل گرما، فشار نزولی بر قیمتها را تشدید میکند.
۴. سیاستهای دولتی: تصمیمات دولت در زمینه تنظیم بازار و تأمین نهادهها میتواند مسیر قیمتها را تغییر دهد.
۵. جو روانی بازار: انتظارات فعالان بازار از آینده قیمتها، میتواند به خودی خود بر روند قیمتها تأثیر بگذارد.
با توجه به این عوامل، به نظر میرسد که بازار تخممرغ در روزهای آینده همچنان پرنوسان خواهد بود و مصرفکنندگان باید با دقت و آگاهی بیشتری نسبت به خرید این محصول اقدام کنند. توصیه به تولیدکنندگان در شرایط فعلی چگونه از بحران عبور کنیم؟
در شرایطی که بازار تخممرغ با ریزش سنگین قیمتها مواجه شده است، تولیدکنندگان این محصول با چالشهای جدی روبرو هستند. برای عبور از این وضعیت بحرانی، کارشناسان توصیههایی را به مرغداران ارائه کردهاند:
مدیریت هزینهها: با توجه به کاهش قیمت فروش، مدیریت دقیق هزینههای تولید بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. مرغداران باید با بهینهسازی مصرف نهادهها و کاهش هزینههای سربار، سودآوری خود را حفظ کنند.
تنوعبخشی به محصولات: تولید محصولات با ارزش افزوده بالا مانند تخممرغهای بستهبندی شده با برندهای معتبر، میتواند به افزایش درآمد مرغداران کمک کند. همانطور که در جدول قیمتها مشاهده میشود، تخممرغهای بستهبندی شده با برندهای مختلف، قیمتهای متنوعی دارند که برخی از آنها بسیار بالاتر از قیمت تخممرغ فلهای است.
بازاریابی مناسب: با توجه به افزایش رقابت در بازار، مرغداران باید به بازاریابی مناسب محصولات خود توجه کنند. استفاده از بستهبندیهای جذاب، ارائه تخفیفهای ویژه و ایجاد ارتباط مستقیم با مصرفکنندگان، میتواند به افزایش فروش کمک کند.
همکاری با اتحادیهها: همکاری با اتحادیه مرغداران و سایر نهادهای صنفی میتواند به مرغداران در مدیریت بازار و مقابله با نوسانات قیمتی کمک کند. اتحادیهها میتوانند با ارائه مشاوره و اطلاعات بهروز، به مرغداران در تصمیمگیریهای بهتر کمک کنند. واکنشهای مردمی به کاهش قیمت تخممرغ خوشحالی در کنار نگرانی
کاهش قیمت تخممرغ در روزهای اخیر، واکنشهای متفاوتی را در بین اقشار مختلف جامعه به همراه داشته است. از یک سو، مصرفکنندگان از این کاهش قیمت استقبال کرده و آن را یک خبر خوب برای سفرههای خود میدانند. از سوی دیگر، برخی از تولیدکنندگان و فعالان صنعت طیور نسبت به ادامه این روند نگران هستند.
یکی از شهروندان تهرانی در گفتوگو با خبرنگار ما گفت: «چند ماهی بود که قیمت تخممرغ خیلی بالا رفته بود و خرید آن برای خانوادهام سخت شده بود. امروز که شنیدم قیمتها پایین آمده، خیلی خوشحال شدم و بلافاصله چند شانه تخممرغ خریدم.»
در مقابل، یکی از مرغداران استان تهران اظهار داشت: «ما با هزینه بالا تولید کردیم و اکنون با کاهش قیمت مواجه شدهایم. اگر این روند ادامه پیدا کند، بسیاری از مرغداران مجبور به تعطیلی خواهند شد و این میتواند به کمبود تخممرغ در ماههای آینده منجر شود.»
این تضاد منافع بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان، همواره یکی از چالشهای اصلی بازار کالاهای اساسی بوده است و یافتن تعادل بین این دو گروه، نیازمند سیاستگذاری دقیق و هوشمندانه است. هشدار درباره سناریوی افزایش مجدد قیمتها خطر در کمین بازار
در کنار احتمال وقوع کاهش بیشتر قیمتها، برخی کارشناسان نسبت به سناریوی افزایش مجدد قیمتها نیز هشدار میدهند. به گفته آنها، اگر کاهش قیمتها به گونهای باشد که تولیدکنندگان را با زیان مواجه کند، ممکن است شاهد کاهش تولید در ماههای آینده باشیم که در نهایت به افزایش دوباره قیمتها منجر خواهد شد.
این خطر در کمین بازار تخممرغ، نشان میدهد که نوسانات قیمتی در این بازار نه تنها برای مصرفکنندگان، بلکه برای تولیدکنندگان نیز چالشبرانگیز است. یک ریزش سنگین قیمتها ممکن است در کوتاهمدت برای مصرفکنندگان مفید باشد، اما در بلندمدت میتواند به افزایش دوباره قیمتها و حتی کمبود محصول منجر شود.
کارشناسان توصیه میکنند که دولت و نهادهای نظارتی با اتخاذ سیاستهای مناسب، از ایجاد نوسانات شدید در بازار جلوگیری کنند و تعادل بین منافع تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را حفظ نمایند. وضعیت قرمز بازار تخممرغ نیازمند توجه فوری مسئولان است. بیشتر بخوانید قیمت تخم مرغ امروز در آستانه جهش تاریخی؛ اعلام فوری وضعیت قرمز در بازار کالای اساسی | سفره مردم در خطر است؛ چرخش ناگهانی معادلات در بازار تخممرغ و پیشبینی که همه را غافلگیر کرد + چرا؟ قیمت تخم مرغ امروز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ شوک جدید به بازار وارد کرد؛ نرخ اعلامی درب مرغداری از مرز روانی جیب مردم عبور کرد / سفره ها در آستانه یک طوفان قیمتی بیسابقه قرار گرفت قیمت تخم مرغ امروز جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵؛ سیگنال جدید از راه رسید | خطر در کمین سفرهها؟ + پیش بینی قیمت شانه تا پایان هفته قیمت تخم مرغ امروز در آستانه جهش عجیب؛ چرا سفره خانوار تا ساعاتی دیگر شوکه میشود؟ | زنگ خطر برای جیب مردم؛ اتفاقی که کمتر کسی انتظار داشت (تاریخ:پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵) قیمت تخم مرغ امروز سه شنبه ۹ تیر ۱۴۰۵ چقدر شد؟ + جدول کامل قیمتها و پیش بینی فردا
فروغمند اعرابی در تشریح وضعیت بازار مسکن و صنعت ساختمان اظهار کرد: نمایشگاه ساختمان به گزارش برنا، امسال با وجود ترافیک بالا و حضور گسترده مراجعهکنندگان، بیش از آنکه بیانگر رونق واقعی صنعت ساختمان باشد، به یک گردهمایی بزرگ از فعالان این صنعت تبدیل شده است؛ بنابراین نباید رونق ظاهری نمایشگاه را با وضعیت واقعی بازار مسکن و ساختوساز یکسان دانست.
وی افزود: در باطن صنعت ساختمان، بهخصوص برای سازندگان، شرایط مناسبی وجود ندارد. بازار مسکن در حال حاضر با ترکیبی از رکود و «انفجار هزینه جایگزینی» مواجه است؛ به این معنا که هزینه جایگزین کردن یک ملک یا آغاز پروژه جدید آنقدر افزایش یافته که حتی سازندهای که دارای ملک است، انگیزه کافی برای فروش و ورود مجدد به پروژه ساختمانی جدید ندارد.
فروغمند اعرابی ادامه داد: نهادهها و مصالح ساختمانی افزایش قابل توجهی داشتهاند و برخی اقلام حتی رشد چندبرابری را تجربه کردهاند. برای نمونه، قیمت چوب نسبت به سال گذشته افزایش بسیار شدیدی داشته است. مجموعه این افزایش قیمتها در نهایت هزینه تمامشده ساخت مسکن را بالا میبرد و در شرایطی که قدرت خرید متقاضیان نیز محدود است، فاصله میان هزینه ساخت و توان خرید بیشتر میشود.
خاموشی آماری در بازار مسکن
این کارشناس حوزه مسکن با اشاره به کاهش دسترسی به دادههای خام بازار گفت: یکی از مشکلات جدی امروز، نوعی «خاموشی آماری» در بازار مسکن است. چند سال است که دادههای خام و قابل اتکای بازار مسکن به شکل مناسبی در دسترس نیست و حتی در مواردی که اطلاعاتی وجود دارد، حجم دادهها برای انجام تحلیلهای عمیق و دقیق کافی نیست.
وی تصریح کرد: نبود دادههای کافی، امکان تصمیمگیری صحیح برای سیاستگذار، سرمایهگذار و حتی فعالان بازار را کاهش میدهد. در چنین شرایطی نمیتوان تصویری دقیق از عمق رکود، میزان معاملات و روند واقعی ساختوساز ارائه کرد.
کاهش ساختوساز و فشار بر درآمدهای شهری
فروغمند اعرابی با اشاره به ارتباط مستقیم کاهش ساختوساز با درآمدهای مدیریت شهری گفت: در ساختار مالی شهرداریهای کلانشهرها، درآمدهای مرتبط با ساختوساز و تراکم از اهمیت قابل توجهی برخوردار است؛ بنابراین وقتی ساختوساز کاهش پیدا میکند، درآمدهای حاصل از این بخش نیز کاهش مییابد و در ادامه فشار بیشتری بر بخشهای مختلف مدیریت شهری و خدمات مرتبط با زندگی شهروندان وارد میشود.
وی افزود: آثار این فشارها ممکن است در کوتاهمدت بهطور کامل دیده نشود، اما در آینده میتواند خود را در کیفیت خدمات شهری و نحوه اداره شهرها نشان دهد.
مسکن، انرژی و جنگ؛ سه ضلع بحران جدید
این کارشناس بازار مسکن با بیان اینکه امروز مسکن از اقتصاد و انرژی جدا نیست، گفت: شرایط کنونی از جهات مختلف بیسابقه است؛ از یکسو با افزایش قیمتها و از سوی دیگر با رکودی عمیق در بازار مواجه هستیم و همزمان ناترازی انرژی نیز به مشکلات اضافه شده است.
فروغمند اعرابی ادامه داد: ناترازی انرژی، صنایع وابسته به ساختوساز از جمله سیمان و فولاد را با ریسکهای جدی مواجه میکند. از طرف دیگر، موضوع تأمین برق و انرژی ساختمانها نیز به یک مسئله مهم تبدیل شده است.
وی تأکید کرد: در سالهای گذشته قوانینی برای بهینهسازی مصرف انرژی و اصلاح وضعیت انرژی ساختمانها وجود داشت، اما بخش قابل توجهی از این قوانین عملیاتی نشد و اجرای آنها مرتب به دولتهای بعدی موکول شد. اکنون نتیجه این تأخیرها در شرایطی نمایان شده که مشکلات اقتصادی، ناترازی انرژی و شرایط جنگی همزمان بر اقتصاد کشور فشار وارد میکنند.
راه عبور از بنبست مسکن چیست؟
فروغمند اعرابی درباره راهکارهای خروج از وضعیت فعلی گفت: بسیاری از راهکارهای سنتی و مسیرهایی که در گذشته مورد استفاده قرار میگرفتند، امروز به بنبست رسیدهاند و نمیتوان انتظار داشت با همان روشهای قبلی مسائل جدید را حل کرد.
وی افزود: باید به موجهای جدید اشتغال، الگوهای نوین حملونقل و تغییرات سبک زندگی توجه بیشتری شود. این تحولات میتوانند در جانمایی مسکن جدید، شکلگیری شهرهای جدید و جایگزینی الگوهای متفاوت زندگی شهری نقش مهمی داشته باشند.
این کارشناس حوزه مسکن تأکید کرد: وقتی از فناوری در صنعت ساختمان و شهرسازی صحبت میکنیم، نباید فناوری را فقط به فناوری ساخت، پرینتر سهبعدی یا روشهای جدید تولید محدود کنیم. بخش مهمتری از فناوری، فناوریهای دادهمحور هستند که امکان تصمیمگیری و تصمیمسازی دقیقتر برای توسعه شهرها و مدیریت زندگی شهری را فراهم میکنند.
فروغمند اعرابی در پایان گفت: این تحول فناورانه هنوز در ابتدای مسیر قرار دارد، اما اگر قرار است برای آینده مسکن و شهرنشینی تصمیمگیری کنیم، نباید از این موج جدید غافل بمانیم. آینده بازار مسکن صرفاً به افزایش یا کاهش قیمتها وابسته نیست؛ بلکه به توانایی ما برای اصلاح الگوهای ساختوساز، تأمین انرژی، حملونقل، اشتغال و استفاده از داده در مدیریت شهرها نیز بستگی دارد.
