شیوه کتابخوانی بیل گیتس از زبان خودش / حرف‌های پزشک ایرانی که در هلند درخشید / سه کلمه تکان دهنده مادر شهید دفاع مقدس / راز ارزانی خودروی دست دوم در توسعه یافته‌ها

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، مسئله امامت و غیبت حضرت ولی‌عصر(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) غالباً از منظر کلامی بررسی می‌شود؛ منظری که به مباحثی چون ضرورت وجود حجت الهی، عصمت امام، لطف الهی، فلسفه غیبت و وظایف منتظران می‌پردازد. با این حال، این موضوع را می‌توان از زاویه تاریخ و به‌طور ویژه «فلسفه تاریخ» نیز مطالعه کرد.

فلسفه تاریخ در پی کشف عوامل و سنت‌های قانون‌مند حاکم بر تحولات اجتماعی است. عواملی همچون جغرافیا، نژاد، علم، اقتصاد، فرهنگ و نیازهای انسانی، در شکل‌گیری مسیر حرکت جوامع مؤثرند. در این میان، «نیاز» یکی از بنیادی‌ترین محرک‌های حرکت تاریخی بشر است؛ زیرا انسان و جامعه هنگامی در جست‌وجوی راه‌حل، اندیشه یا نظامی جدید برمی‌آیند که خلأ و ناتوانی وضعیت موجود را در رفع نیازهای خود احساس کنند.

بر این اساس، غیبت امام زمان(عج) را می‌توان افزون بر اسرار و حکمت‌های کلامی، در پیوند با مسئله رشد تاریخی بشر و ضرورت شکل‌گیری احساس نیاز حقیقی به حجت الهی تحلیل کرد.

نیاز؛ عامل فعال در حرکت‌های تاریخی

نیاز، از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده به تحولات فردی و اجتماعی است. جامعه برای تأمین نیازهای مادی و معنوی خود، همواره در جست‌وجوی اندیشه، فلسفه و نظامی بوده است که بتواند راه دستیابی به آرامش، آسایش، عدالت و پیشرفت را پیش روی او بگذارد. ازاین‌رو، پشتوانه حرکت مادی و معنوی جامعه، صرفاً امکانات اقتصادی یا قدرت سیاسی نیست؛ بلکه اندیشه‌ای است که بتواند انسان را در فهم درست نیازها و پاسخ‌گویی به آنها یاری دهد.

شهید مطهری، نیازمندی‌های انسان را از عوامل مؤثر در پایداری یا عدم پایداری جریان‌های تاریخی می‌داند. همچنین در تحلیل رویارویی تمدن‌ها، می‌توان گفت مواجهه با دستاوردهای جدید، حس نیاز را در انسان فعال می‌کند و او را به جست‌وجوی تمدنی کامل‌تر وامی‌دارد. بنابراین، انسان تا زمانی که وضع موجود را پاسخ‌گوی نیازهای خود بداند، انگیزه‌ای جدی برای عبور از آن و حرکت به سوی افقی برتر نخواهد داشت.

در این میان، مسئله اصلی آن است که انسان گاهی میان «نیاز حقیقی» و «نیاز کاذب» دچار خلط می‌شود. ممکن است یک اندیشه، بخشی محدود از نیاز انسان را پاسخ دهد و در نتیجه، فرد یا جامعه تصور کند به مطلوب نهایی رسیده است؛ در حالی که نیازهای عمیق‌تر روحی، اخلاقی، اجتماعی و معنوی او همچنان بی‌پاسخ باقی مانده‌اند.

رفاه ظاهری و غفلت از نیاز به امامت

جامعه‌ای که به سطحی از رفاه، امنیت یا پیشرفت مادی دست یافته است، ممکن است گمان کند اندیشه حاکم بر آن توانسته همه نیازهایش را برطرف کند. در چنین وضعیتی، معمولاً احساس نیاز به اندیشه‌ای کامل‌تر و هدایت الهی کاهش می‌یابد؛ نه از آن جهت که نیاز واقعی از میان رفته، بلکه به این دلیل که جامعه هنوز عمق نیاز و فقر وجودی خود را نشناخته است.

حدیث شریف سلسله‌الذهب، ناظر به همین حقیقت است. امام رضا(ع) فرمودند: «لا إله إلا الله حصنی، فمن دخل حصنی أمن من عذابی» و سپس افزودند: «بشروطها و أنا من شروطها». این بیان، امامت را شرط تحقق حقیقی توحید و برخورداری از امنیت الهی معرفی می‌کند. از این رو، صرف ادعای توحید یا برخورداری از ظواهر تمدنی و رفاهی، برای رسیدن به سعادت و امنیت حقیقی کافی نیست؛ بلکه پذیرش ولایت و امامت، شرط اساسی هدایت کامل انسان است.

با نگاه تاریخی، در دوران ائمه اطهار(ع) نیز بسیاری از مردم به دلیل تأمین نسبی نیازهای ظاهری یا اعتماد به ساختارهای سیاسی و فکری زمانه، نیاز خود به امام معصوم(ع) را به‌صورت کامل احساس نمی‌کردند. در عین حال، حاکمان ستمگر به‌خوبی می‌دانستند که حضور و نفوذ ائمه(ع) چه ظرفیت عظیمی برای هدایت جامعه دارد؛ از این رو، با محدود کردن و به شهادت رساندن آنان، درصدد جلوگیری از گسترش این جریان هدایت‌گر برآمدند.

غیبت و ضرورت درک نیاز به حجت

امامت حضرت مهدی(عج) در شرایطی آغاز شد که جامعه اسلامی درگیر ساختارهای سیاسی، فرهنگی و فکری خاص خود بود و بخش مهمی از مردم، ضرورت وجود امام را در همه ساحت‌های زندگی درک نکرده بودند. در چنین چارچوبی، غیبت را می‌توان زمینه‌ای برای رشد آگاهی تاریخی و بیداری بشر نسبت به نیاز خود به حجت الهی دانست.

این تحلیل به معنای محدود کردن فلسفه غیبت به یک عامل نیست؛ زیرا غیبت امام عصر(عج) دارای حکمت‌های متعددی از جمله حفظ جان حضرت، آزمون و غربال مؤمنان و فراهم شدن زمینه‌های ظهور است. اما از منظر فلسفه تاریخ، یکی از آثار مهم دوره غیبت آن است که بشر در تجربه‌های مکرر تاریخی، محدودیت اندیشه‌ها و نظام‌های غیرالهی را مشاهده کند و دریابد که هیچ‌یک از آنها توان پاسخ‌گویی کامل به همه نیازهای انسان را ندارند.

تا هنگامی که انسان، پاسخ‌های ناقص را کافی بداند، نیاز به پاسخ کامل را با جدیت پیگیری نمی‌کند. جامعه‌ای که به سطح محدودی از رفاه، عدالت یا آزادی رضایت می‌دهد، ممکن است در همان مرحله متوقف شود و از جست‌وجوی حقیقت کامل بازبماند. اما هنگامی که ناکارآمدی پاسخ‌های ناقص در تأمین سعادت، امنیت، عدالت و آرامش آشکار شود، نیاز به هدایت جامع الهی برای انسان ملموس‌تر خواهد شد.

معرفت نفس؛ راه شناخت فقر حقیقی

نخستین گام برای شکل‌گیری احساس نیاز حقیقی به امام، «معرفت نفس» است. انسان هنگامی که خود را بشناسد، فقر وجودی خویش را در برابر خداوند درک می‌کند. قرآن کریم می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ»؛ یعنی همه انسان‌ها در ذات و وجود خود نیازمند خداوند هستند.

فقر انسان تنها به نیاز اقتصادی محدود نیست؛ انسان در شناخت حقیقت، تعیین هدف زندگی، یافتن مسیر کمال، تأمین آرامش، تحقق عدالت، تنظیم روابط اجتماعی و رسیدن به آزادی حقیقی نیز نیازمند هدایت است. هنگامی که انسان کیفیت و گستره این نیازها را بشناسد، درمی‌یابد که مکاتب مادی، با وجود برخی دستاوردها، نمی‌توانند پاسخ‌گوی تمام ابعاد وجود او باشند.

برای نمونه، انسان نیازمند آزادی است؛ اما اگر آزادی صرفاً به بی‌قیدی و رهایی از هرگونه تعهد اخلاقی و معنوی تفسیر شود، نیاز حقیقی انسان به آزادی برآورده نخواهد شد. آزادی حقیقی با کرامت، مسئولیت، رشد و رهایی از بندهای درونی و بیرونی همراه است. بنابراین، شناخت نادرست نیاز، انسان را به سوی پاسخ‌های ناقص یا حتی کاذب سوق می‌دهد.

عدالت، معیشت و آرامش؛ نیازهایی فراتر از پاسخ‌های حداقلی

احساس نیاز به امام عصر(عج) زمانی در وجود انسان عمیق می‌شود که دریابد بسیاری از نیازهای بنیادین او با سازوکارهای صرفاً بشری و مادی به‌طور کامل تحقق نمی‌یابد. یکی از این نیازها، عدالت است. هنگامی که انسان با ظلم، تبعیض و ناتوانی نظام‌های انسانی در برقراری عدالت فراگیر مواجه می‌شود، بیش از پیش نیاز به حکومتی مبتنی بر علم، عصمت و عدالت الهی را درک می‌کند.

معیشت نیز از دیگر عرصه‌های مهم نیاز انسان است. ممکن است یک نظام اقتصادی بتواند سطحی از رفاه را پدید آورد، اما پرسش اساسی این است که آیا این رفاه، همه نیازهای اقتصادی و انسانی را با حفظ کرامت، عدالت توزیعی، امنیت روانی و اخلاق اجتماعی تأمین می‌کند؟ پاسخ‌گویی حداقلی به نیازهای اقتصادی، نباید انسان را از جست‌وجوی الگوی کامل زندگی بازدارد.

نیاز به آرامش نیز نمونه‌ای دیگر است. گسترش عرفان‌های نوظهور و جریان‌های معنویت‌گرا در جهان معاصر، نشان‌دهنده آن است که انسان مدرن، علی‌رغم پیشرفت‌های علمی و مادی، همچنان از فقدان آرامش درونی رنج می‌برد. این جریان‌ها گاهی با وعده تأمین آرامش، انسان‌ها را جذب می‌کنند، اما در بسیاری موارد به دلیل نداشتن مبانی وحیانی و جامع، توان ارائه پاسخی پایدار و کامل را ندارند.

دین و افق تمدن کامل

دین، امری صرفاً برآمده از تحولات تمدنی و محصول تجربه تاریخی بشر نیست که بتوان در دوره‌ای از آن بی‌نیاز شد؛ بلکه هدایت الهی، پاسخ به نیازهای ثابت و بنیادین انسان است. در مکتب پیامبران، انسان پیش از آنکه وابسته به منافع مادی باشد، به عقیده، ایمان و جهان‌بینی وابسته است. از این منظر، فکر و عقیده زیربنای حرکت اجتماعی و کار و مناسبات مادی، روبنای آن به شمار می‌آید.

عدالت، آزادی، مساوات، انسانیت، همدردی و اخلاق، بدون اتصال به مبانی دینی، ممکن است در سطح مفاهیم و شعارها باقی بمانند یا به‌صورت ناقص تحقق یابند. مکاتب غیرالهی ممکن است بخشی از نیازهای بشر را برطرف کنند، اما به دلیل ناتوانی در شناخت همه ابعاد وجودی انسان و غایت نهایی او، نمی‌توانند طرحی جامع و کامل برای سعادت فرد و جامعه ارائه دهند.

علامه محمدتقی جعفری، پای‌بندی اخلاقی و اخلاق مرغوب را از عوامل اعتلای تمدن و شکل‌گیری فرهنگ پویا و هدف‌دار می‌داند. این نکته نشان می‌دهد تمدن حقیقی تنها با توسعه ابزار و صنعت تحقق نمی‌یابد؛ بلکه نیازمند رشد اخلاقی، معنوی و انسانی است.

بعثت پیامبران؛ پاسخ الهی به نیاز بشر

آیه [213] سوره بقره، یکی از مستندات قرآنی برای تحلیل نیاز بشر به هدایت الهی است. خداوند می‌فرماید مردم امتی واحد بودند، سپس با پدید آمدن اختلاف‌ها، پیامبران را بشارت‌دهنده و بیم‌دهنده برانگیخت و کتاب را همراه آنان نازل کرد تا میان مردم در امور مورد اختلاف داوری شود.

بر پایه این آیه، بعثت پیامبران پاسخی الهی به نیاز واقعی انسان برای حل اختلاف‌ها و دستیابی به هدایت است. انسان در مسیر زندگی فردی و اجتماعی خود، با تعارض منافع، اختلاف در شناخت حقیقت و ناتوانی در کشف راه سعادت روبه‌رو می‌شود؛ از این رو، به هدایت وحیانی نیاز دارد.

در اینجا، توحید افعالی آشکار می‌شود؛ زیرا خداوند، تنها حقیقتی است که همه ابعاد وجود انسان، نیازهای آشکار و پنهان او و مسیر واقعی تکاملش را می‌شناسد. پیامبران و امامان معصوم(ع) نیز واسطه‌های هدایت الهی‌اند که مسیر پاسخ‌گویی کامل به نیازهای انسان را نشان می‌دهند.

انتظار فرج، صرفاً انتظار رخدادی در آینده نیست؛ بلکه با شناخت نیاز حقیقی انسان به امام، تلاش برای عبور از پاسخ‌های حداقلی و حرکت به سوی تحقق ارزش‌های الهی پیوند دارد. جهاد تبیین نیز در این میان، وظیفه‌ای مهم است تا روشن شود اندیشه‌های مادی و غیرالهی، با وجود برخی ظرفیت‌ها و دستاوردها، قادر به پاسخ‌گویی جامع به همه نیازهای انسان نیستند.

جامعه‌ای که به پیشرفت‌های محدود، عدالت ناقص، آزادی‌های تحریف‌شده و رفاه حداقلی قانع شود، در افق تمدن الهی قرار نمی‌گیرد؛ بلکه همواره در معرض بحران‌ها و سقوط‌های اخلاقی و اجتماعی خواهد بود. دستیابی به تمدن اسلامی و بهره‌مندی از ظرفیت حکومت جهانی حضرت ولی‌عصر(عج)، نیازمند آن است که انسان‌ها نیاز خود به هدایت کامل، عدالت فراگیر و رهبری معصوم را درک کنند و برای تحقق آن آماده شوند.

منابع

قرآن کریم، سوره بقره، آیه [213].

قرآن کریم، سوره فاطر، آیه [15].

سبحانی، جعفر، مسائل جدید کلامی، ص [433].

صدر، سیدمحمدباقر، سنت‌های تاریخ و فلسفه اجتماعی در مکتب قرآن، ص [158].

جعفری، محمدتقی، تاریخ از دیدگاه امام علی(ع)، ص [190].

مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، کتاب جامعه و تاریخ، ج [2]، ص [492].

مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، کتاب ختم نبوت، ج [3]، ص [182].

مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، کتاب نبرد حق و باطل، فطرت و توحید، ج [3]، ص [400].

شیخ صدوق، محمد بن علی، التوحید، باب ثواب الموحّدین و العارفین، حدیث سلسله‌الذهب

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالمهدی فیضی دیزآبادی فعال حوزه 

انتهای پیام/  

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، چهل روز از آن روز تاریخی گذشته است؛ روزی که خیابان‌های قم از جمعیت لبریز شد و مردم این شهر در سوگ امام شهید امت، صحنه‌ای را رقم زدند که در حافظه تاریخی قم ماندگار خواهد ماند. 16 تیرماه برای مردم قم تنها یک روز در تقویم نیست؛ روایتی زنده از یک حماسه است که هنوز با گذشت هفته‌ها، وقتی سخن از آن به میان می‌آید، چشم‌ها را نمناک و خاطره‌ها را تازه می‌کند.

در آن روز، موج جمعیت از  شب قبل از مراسم در مسیرهای منتهی به مسجد مقدس جمکران شکل گرفته بود. زن و مرد، پیر و جوان و کودک، هرکدام خود را به میان خیل عظیم مردم در بلوار پیامبر اعظم و مسجد مقدس جمکران رسانده بودند تا در آخرین وداع با امام شهید امت حاضر باشند؛ حضوری که از روز و شب قبل از مراسم تا پایان مراسم ادامه داشت و جلوه‌ای کم‌نظیر از دلدادگی مردم قم را به نمایش گذاشت.

اکنون و در ایام چهلم امام شهید امت، کافی است پای صحبت مردم بنشینیم تا ببینیم آن روز هنوز برای آنان به پایان نرسیده است. خاطراتشان از لحظه‌ای که خودرو حامل پیکر مطهر به میان جمعیت رسید، از فریادهای مردم و از چهره‌های اشک‌آلود، همچنان با همان شور و حرارت روز تشییع روایت می‌شود؛ گویی 16 تیرماه هنوز در خیابان‌های قم جریان دارد.

مردم قم در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، هرکدام از زاویه‌ای متفاوت آن روز را به یاد می‌آورند؛ یکی از موج محبت مردم می‌گوید، دیگری از اتحاد و همبستگی، یکی از شکوه جمعیت و دیگری از لحظه‌ای که خودرو حامل پیکر امام شهید به میان مردم رسید. اما در همه این روایت‌ها یک نقطه مشترک وجود دارد: عشق و دلدادگی مردم به امام شهید.

.

شاید همین روایت‌های مردمی است که ابعاد حماسه 16 تیرماه را روشن‌تر می‌کند؛ حماسه‌ای که تنها با شمارش جمعیت یا توصیف خیابان‌های مملو از مردم نمی‌توان عظمت آن را بیان کرد. آنچه در قم رخ داد، تصویری از پیوند عاطفی و اعتقادی مردم با رهبر شهیدشان بود؛ پیوندی که پس از گذشت چهل روز همچنان در کلام و چهره مردم دیده می‌شود.

«یک ولوله عجیب بین مردم افتاد»

دختر نوجوانی که در مراسم تشییع حضور داشت، خاطره آن روز را با یادآوری حال و هوای متفاوت مردم آغاز می‌کند و می‌گوید: آن روز همه حس و حال خاصی داشتند و همه برای آقای شهیدشان آمده بودند. او می‌گوید از همان لحظاتی که در میان جمعیت قرار گرفته بود، می‌شد عمق دلبستگی مردم را احساس کرد؛ از پیرمردها و پیرزن‌ها گرفته تا جوانان و نوجوانانی که آمده بودند تا در این وداع تاریخی سهیم باشند.

این دختر نوجوان ادامه می‌دهد: آن لحظه‌ای که ماشین به ما رسید، یک ولوله‌ای در مردم افتاد و خیلی حال عجیبی داشت. به گفته او، رسیدن خودرو حامل پیکر امام شهید به میان مردم، حال و هوای مراسم را به شکل دیگری تغییر داد؛ گویی جمعیتی که تا آن لحظه در انتظار دیدن امام شهید بودند، ناگهان با واقعیت تلخ فقدان رهبرشان روبه‌رو شدند و احساساتشان یکباره فوران کرد.

خانم جوانی که از دیگر حاضران در مراسم تشییع بود، در گفتگو با خبرنگار تسنیم ، 16 تیرماه را فراتر از یک مراسم سوگواری می‌داند و معتقد است حضور گسترده مردم در آن روز، نشانه‌ای از یک باور عمیق بود. او می‌گوید: تشییع آن روز واقعاً نشانه یک ایمان قوی و استوار بود؛ همه همراه هم برای رسیدن به یک اراده قوی و همراهی برای از بین بردن اسرائیل و آمریکای جنایتکار آمده بودند.

او معتقد است آنچه در خیابان‌های قم دیده شد، تنها حضور مردم برای وداع با یک شخصیت بزرگ نبود، بلکه تصویری از اراده‌ای جمعی بود که در میان اقشار مختلف مردم شکل گرفته بود. از نگاه این بانوی جوان، همدلی و همصدایی مردم در آن روز نشان داد که سوگ امام شهید می‌تواند به نقطه‌ای برای نمایش وحدت و ایستادگی مردم تبدیل شود؛ صحنه‌ای که برای او و بسیاری از حاضران به خاطره‌ای ماندگار تبدیل شده است.

خاطره‌ای مشترک از یک عشق بزرگ

مرد جوانی که در تشییع حضور داشت، وقتی از او درباره ماندگارترین خاطره‌اش از 16 تیرماه پرسیدیم، از چیزی سخن گفت که به باور او در میان همه حاضران مشترک بود؛ عشقی که در چهره و رفتار مردم دیده می‌شد. او می‌گوید: یک خاطره‌ای که فکر می‌کنم مشترک باشد بین همه، آن عشقی است که به آقا در همه جامعه جاری بود. همه می‌دیدیم این را، کوچک و بزرگ.

او با اشاره به حضور گسترده گروه‌های مختلف سنی در مراسم ادامه می‌دهد: این محبت را نمی‌شد فقط در یک گروه خاص دید؛ همه آمده بودند. به گفته او، چیزی که فضای مراسم را متفاوت کرده بود، همین حضور گسترده و همدلانه مردم بود؛ کودکانی که در کنار خانواده‌هایشان آمده بودند، جوانانی که در میان جمعیت حضور داشتند و سالخوردگانی که با وجود دشواری‌های مسیر خود را به مراسم رسانده بودند.

مرد میانسالی که خود از حاضران در مراسم تشییع بود، در گفتگو با خبرنگار تسنیم، خاطره‌اش را با اشاره به گستردگی این حماسه در شهرهای مختلف بیان می‌کند. او می‌گوید: بعثتی که آقا فرموده بودند به صورت واقعی اتفاق افتاد؛ چه به اصطلاح قم، چه مشهد، چه تهران، چه نجف و کربلا. از نگاه او، آنچه در روزهای پس از شهادت امام شهید رخ داد، تنها یک واکنش مقطعی نبود، بلکه جلوه‌ای گسترده از همراهی مردم در نقاط مختلف بود.

این شهروند قمی تأکید می‌کند: این پیش‌بینی که آقا کرده بود، به واقع ما به چشم‌هایمان دیدیم و این اتحاد و همبستگی که بین مردم اتفاق افتاد، خیلی برای من جالب بود، خیلی خوب بود. او می‌گوید برایش مهم‌ترین بخش خاطره 16 تیرماه، نه فقط حجم جمعیت، بلکه مشاهده همدلی مردم در کنار یکدیگر بود؛ مردمی که در یک روز تاریخی، فارغ از تفاوت‌های معمول، در یک مسیر و برای یک هدف گرد هم آمده بودند.

هرچه بگوییم، از عظمت آن روز کم است

مرد 60 ساله قمی، اما خاطره خود را با توصیف شکوه جمعیت آغاز می‌کند؛ جمعیتی که به گفته او، عظمت حضورش را نمی‌شد به سادگی در کلمات بیان کرد. او می‌گوید: بهترین خاطره، شکوه، عظمت و بزرگی جمعیت و به رخ کشیدن این شکوه و عظمت در مقابل دیگران و در مقابل دشمن بود.

او ادامه می‌دهد: واقعاً همه‌اش خاطره بود؛ از اول تا آخرش. هرچه بگوییم، واقعاً از عظمت و شکوه کم بود. برای این مرد قمی، آن روز مجموعه‌ای از صحنه‌های ماندگار بود؛ از حضور مردم در ساعات ابتدایی تا لحظه‌های پایانی مراسم، از پرچم‌هایی که در میان جمعیت به اهتزاز درآمده بود تا چهره‌هایی که با اشک و اندوه، آخرین وداع خود را با امام شهید انجام می‌دادند.

در میان صحنه‌های ماندگار آن روز، اقامه نماز تاریخی آیت‌الله جوادی آملی، مرجع تقلید شیعیان، بر پیکر امام شهید امت و خانواده شهیدشان، جلوه‌ای متفاوت داشت؛ جمعیت میلیونی در سکوتی آمیخته با اندوه به نماز ایستاده بودند و مردم با شنیدن کلمات پرمحتوا و پرمعنای این عالم وارسته، اشک می‌ریختند و بغض‌های فروخورده‌شان را در سوگ امام شهید رها می‌کردند.

آن لحظات، حال‌وهوایی معنوی و وصف‌ناشدنی بر مراسم حاکم کرده بود؛ میلیون‌ها نفر در کنار یکدیگر، با چشمانی اشکبار و دل‌هایی داغدار، آخرین وداع خود را با امام شهید امت به جا می‌آوردند. گریه‌های مردم همزمان با اقامه نماز و کلمات پرمعنای آیت‌الله جوادی آملی، صحنه‌ای تاریخی و ماندگار ساخت؛ قاب باشکوهی که برای همیشه در حافظه مردم قم از حماسه 16 تیر ثبت شد.

40 روز بعد، وقتی دوباره به میان مردم قم می‌رویم، مشخص است که فاصله زمانی نتوانسته آن خاطره را از ذهن آنان پاک کند. بسیاری هنوز جزئیات آن روز را به یاد دارند؛ اینکه کجا ایستاده بودند، چه زمانی خودرو حامل پیکر امام شهید را دیدند، مردم چگونه واکنش نشان دادند و چگونه موج جمعیت در خیابان‌ها به حرکت درآمد.

در روایت مردم، 16 تیرماه تنها یک مراسم تشییع نبود؛ روزی بود که قم بار دیگر نشان داد در لحظه‌های تاریخی برای دفاع از اسلام و انقلاب و بیعت با ولایت چگونه به میدان می‌آید. خیابان‌های شهر مقدس قم در آن روز شاهد حضور جمعیتی بود که آمده بودند تا بگویند پیوندشان با امام شهید، با پایان مراسم تشییع پایان نمی‌یابد و خاطره آن روز همچنان در دل‌هایشان زنده خواهد ماند.

اکنون در چهلمین امام شهید، وقتی مردم از آن روز سخن می‌گویند، هنوز همان شور در کلامشان دیده می‌شود. چهل روز گذشته است، اما دلتنگی همچنان تازه است؛ همان مردمی که در 16 تیرماه حماسه آفریدند، امروز نیز با یادآوری آن روز از شکوه حضورشان می‌گویند. حماسه‌ای که در تاریخ قم ثبت شد و به ماندگارترین تصاویر این شهر در روزهای سوگ امام شهید امت تبدیل شد؛ روزی که میلیون‌ها دل در سراسر ایران و جهان داغدار بودند و قم نیز سهم خود را از این وداع تاریخی با حضوری باشکوه و حماسی به ثبت رساند.

انتهای پیام/  

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان، آیت‌الله سید ابوالحسن مهدوی در خطبه‌های نماز جمعه این هفته اصفهان با اشاره به شرایط کشور و تحولات ماه‌های گذشته گفت: حضور مردم در خیابان‌ها و ایستادگی نیروهای مسلح، بخشی از یک پیچ تاریخی را رقم می‌زند و اگرچه ممکن است مردم در لحظه حضور خود به‌درستی متوجه نشوند در چه پیچ تاریخی قرار گرفته‌اند، اما این حضور و استقامت در حال رقم‌زدن آینده کشور است.

وی افزود: همان‌گونه که ماهی تا زمانی که در آب است، عظمت و گستردگی دریا را احساس نمی‌کند، ممکن است مردم نیز در شرایطی که در آن قرار دارند، عظمت این مقطع تاریخی را به‌طور کامل درک نکنند، اما باید بدانیم حضور مردم و نیروهای مسلح در صحنه، آثار مهمی در آینده خواهد داشت.

امام جمعه موقت اصفهان ادامه داد: امیدواریم این مسیر هرچه سریع‌تر به نتیجه برسد؛ چراکه استقامت مردم و نیروهای مسلح، هم دوستان و جریان مقاومت را امیدوار می‌کند و هم دشمنان را در محاسبات خود با خطا مواجه کرده و به عقب می‌راند.

مهدوی با اشاره به چهلمین روز تدفین رهبر شهید اظهار کرد: نزدیک به شش ماه از آن مقطع گذشته است، اما نه نیروهای مسلح میدان دفاع را رها کرده‌اند و نه مردم حضور خود را کنار گذاشته‌اند.

وی تصریح کرد: نیروهای مسلح و مردم تا زمانی که رهبر معظم انقلاب صلاح بدانند، از مسیر دفاع و ایستادگی عقب‌نشینی نخواهند کرد.

امام جمعه موقت اصفهان با اشاره به روز صنعت دفاعی خاطرنشان کرد: پیشرفت‌های صنعت دفاعی موجب امید و نشاط در میان دوستان و ناامیدی دشمنان می‌شود و باید دستاوردهای دفاعی کشور برای مردم تبیین شود.

مهدوی با اشاره به انتصاب فرماندهان جدید نیروهای مسلح گفت: یکی از نکات مهم در این حوزه، حرکت به سمت بازدارندگی حداکثری و برخورداری از قدرت دفاعی و تهاجمی مؤثر است؛ البته این توانمندی نیز در راستای دفاع از کشور تعریف می‌شود و قدرت دفاعی کشور باید به‌گونه‌ای باشد که دشمن را از طراحی و اجرای توطئه علیه ایران بازدارد.

وی افزود: هنگامی که محور مقاومت و فرماندهی مقاومت در منطقه مورد توجه قرار می‌گیرد، حفظ قدرت و اقتدار آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و حضور و پشتیبانی مردم نیز در تقویت این قدرت مؤثر است.

دفاع در برابر تجاوز و منطق بازدارندگی

مهدوی با استناد به آیه 13 سوره توبه اظهار کرد: قرآن کریم می‌فرماید چرا با قومی که پیمان‌های خود را شکسته‌اند و برای اخراج پیامبر تلاش کرده‌اند، مقابله نمی‌کنید؟ این آیه بر ضرورت دفاع در برابر دشمنی تأکید دارد که خود آغازگر تجاوز و پیمان‌شکنی بوده است.

وی افزود: مؤمن انگیزه‌ای برای جنگ‌افروزی و کشورگشایی ندارد؛ نه برای دنیا و نه برای تحمیل ایمان. اسلام برای گسترش ایمان، استدلال عقلی را مطرح می‌کند و نمونه آن را می‌توان در ماجرای مسیحیان نجران و آیات 52 تا 61 سوره آل‌عمران مشاهده کرد.

امام جمعه موقت اصفهان ادامه داد: در آن ماجرا، مسیحیان نجران پس از مشاهده نشانه‌ها و گفت‌وگو با پیامبر(ص)، به جای ورود به جنگ، مسئله مباهله را مطرح کردند و در نهایت از آن منصرف شدند و راه جزیه را پذیرفتند. بنابراین منطق مؤمن، کشورگشایی و تحمیل عقیده نیست، بلکه دفاع در برابر تجاوز و دشمنی است.

مهدوی با اشاره به شرایط دفاعی کشور گفت: قدرت دفاعی و تهاجمی مؤثر برای این است که دشمن جرئت طراحی و اجرای توطئه علیه کشور را پیدا نکند. وقتی دشمن بداند در صورت تجاوز با قدرت و ایستادگی مردم و نیروهای مسلح مواجه می‌شود، همین قدرت می‌تواند نقش بازدارندگی داشته باشد.

وی با تأکید بر ضرورت حفظ توان دفاعی کشور افزود: مسیر پیش‌رو نیازمند هوشیاری، حضور مردم، حفظ توان دفاعی و ادامه استقامت است و این مسائل در شرایط فعلی کشور اهمیت ویژه‌ای دارد.

امام جمعه موقت اصفهان در ادامه با اشاره به آغاز هفته دولت از تلاش‌های مسئولان برای خدمت به مردم قدردانی کرد و گفت: شرایط اقتصادی و معیشتی مردم، به‌ویژه اقشار محروم، دشوار است و دولت باید برای کاهش فشارهای اقتصادی و تقویت حمایت‌های معیشتی اقدامات جدی‌تری انجام دهد.

وی با اشاره به افزایش قیمت کالاهای اساسی افزود: باید طرح کالابرگ تقویت شود و حمایت بیشتری از اقشار ضعیف جامعه صورت گیرد. حمایت‌های معیشتی می‌تواند بخشی از مشکلات مردم را کاهش دهد، اما انتظار مردم بیش از این است.

مهدوی همچنین بر ضرورت توجه به تأمین نیازهای اساسی مردم از جمله مواد غذایی تأکید کرد و گفت: مسائل اقتصادی و نیازهای روزمره جامعه باید با جدیت مورد توجه قرار گیرد و مسئولان باید برای تأمین نیازهای اساسی مردم تلاش بیشتری داشته باشند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت توجه به فناوری‌های جدید، آموزش‌های نوین و استفاده از ظرفیت‌های علمی برای اداره بهتر کشور تأکید کرد و گفت: باید از فناوری‌های جدید استفاده کنیم و آموزش‌های جدید را جدی بگیریم؛ چراکه شرایط کشور و نیازهای جامعه در حال تغییر است.

وحدت، قانون‌مداری و مطالبه‌گری مردم

امام جمعه موقت اصفهان با تأکید بر ضرورت حفظ وحدت و رعایت قانون و با اشاره به آیات 103 تا 105 سوره آل‌عمران گفت: قرآن کریم همگان را به وحدت دعوت و از تفرقه نهی کرده است و امر به معروف نیز در مسیر حفظ این وحدت و اصلاح جامعه قرار دارد.

وی تأکید کرد: اجرای قانون باید با جدیت دنبال شود و دستگاه‌های مسئول، از جمله نیروی انتظامی، وظیفه دارند قانون را اجرا و اقتدار قانونی خود را حفظ کنند.

مهدوی همچنین از تجمع مردمی با موضوع مبارزه با فساد و ولنگاری تقدیر کرد و افزود: اگر مسئولان در اجرای اصول و قوانین کوتاهی کنند، مردم می‌توانند با مطالبه‌گری و حضور قانونی، مسئولان را به حرکت در مسیر صحیح وادار کنند.

امام جمعه موقت اصفهان در ادامه با تسلیت سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) با اشاره به روایتی از آن حضرت اظهار کرد: یکی از ارکان اساسی خطبه‌های نماز جمعه، توصیه به تقوا و تذکر متقابل برای رعایت دستورات دین است و روایت انتخاب‌شده از امام حسن عسکری(ع) نیز مجموعه‌ای از توصیه‌های مهم اخلاقی و دینی را بیان می‌کند.

وی افزود: در این روایت بر رضایت الهی، تقوا، اقامه نماز، پرداخت زکات، عفو و فرو بردن خشم، صله رحم، ایثار، تلاش برای برطرف کردن نیازهای مسلمانان، تعقل در هنگام جهل و نادانی، شناخت دین، فراگیری و انس با قرآن، خوش‌اخلاقی، امر به معروف و نهی از منکر و نماز شب تأکید شده است.

مهدوی ادامه داد: توجه به واجبات دینی باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد و در این روایت آمده است که کسی که نماز را ترک کند، پرداخت بدهی مالی او نیز پذیرفته نمی‌شود؛ بنابراین نماز و زکات دو وظیفه به‌هم‌پیوسته هستند که نباید نسبت به آنها بی‌توجه بود.

وی با اشاره به اهمیت کنترل خشم، صله رحم، ایثار و تلاش برای تأمین نیازهای مسلمانان گفت: انسان باید در شرایط جهل و نادانی اهل تعقل باشد و برای شناخت دین و ارتباط با قرآن تلاش کند و خوش‌اخلاقی و امر به معروف و نهی از منکر را نیز در زندگی مورد توجه قرار دهد.

امام جمعه موقت اصفهان خاطرنشان کرد: نماز شب نیز از توصیه‌های مهم مورد تأکید در آموزه‌های دینی است و پیامبر اکرم(ص) به امیرالمؤمنین(ع) درباره مراقبت و اهتمام به نماز شب سفارش کرده‌اند؛ بنابراین نباید این فریضه را سبک شمرد یا اهمیت آن را نادیده گرفت.

مهدوی با اشاره به بخش دیگری از روایت امام حسن عسکری(ع) گفت: حضرت در پایان این توصیه‌ها بر صبر و انتظار ظهور تأکید کرده‌اند و از شیعیان خواسته‌اند در مسیر انتظار، صبر و استقامت داشته باشند.

وی با قرائت آیه إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِینَ بیان کرد: نتیجه و عاقبت نهایی از آن اهل تقواست و انسان مؤمن باید بداند که صبر، تقوا و انجام وظایف الهی بی‌پاداش نخواهد ماند.

امام جمعه موقت اصفهان با اشاره به داستان حضرت یوسف(ع) و سال‌ها صبر او در مشکلات اظهار کرد: حضرت یوسف(ع) پس از سال‌ها تحمل دشواری سرانجام به نتیجه رسید و رمز این موفقیت، صبر، تقوا و نیکوکاری بود. انسان متقی در مسیر انجام وظایف الهی از گناهان و لذت‌های گناه فاصله می‌گیرد و این اقدامات نزد خداوند دارای پاداش است.

مهدوی در پایان با دعا برای حفظ و یاری رهبر معظم انقلاب، موفقیت نظام اسلامی، نابودی دشمنان و تعجیل در فرج حضرت ولی‌عصر(عج)، از حضور مردم در نماز جمعه قدردانی کرد و برای آنان بصیرت، استقامت و حرکت در مسیر صراط مستقیم را مسئلت کرد.

انتهای پیام/170