قیمت غذای دانشجویی آزاد شد!

رویداد۲۴|  حسین راغفر، عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا و تحلیل‌گر اقتصادی، با اشاره به شرایط جنگی کشور اظهار کرد که در هیچ جای جهان در زمان جنگ، سیاست‌هایی از جنس افزایش شدید قیمت حامل‌های انرژی به این شکل اجرا نمی‌شود. به اعتقاد او، سیاست‌گذار در شرایط جنگی باید بیش از هر زمان دیگری به پیامدهای اجتماعی تصمیم‌های اقتصادی توجه داشته باشد.

او با انتقاد از دیدگاه‌هایی که بر واگذاری گسترده امور اقتصادی به بازار تأکید دارند، گفت چنین رویکردهایی بدون توجه به شرایط اجتماعی و حساسیت‌های دوره جنگ می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.

راغفر افزود در شرایطی که کشور با بحران‌های متعدد مواجه است، هر تصمیم اقتصادی باید با الزامات اجتماعی و معیشتی جامعه هماهنگ باشد و نمی‌توان بدون فراهم کردن امکان جایگزینی، یک کالا یا خدمت را از سبد خانوار حذف کرد.

افزایش قیمت بنزین بدون ترمیم دستمزد، فشار بر خانوارها را تشدید می‌کند

این استاد دانشگاه با اشاره به وضعیت درآمدی خانوارها گفت اگر افزایش قیمت بنزین موجب شود بخش بیشتری از درآمد خانوارها صرف تأمین هزینه سوخت شود، باید همزمان مسئله دستمزد نیز مورد توجه قرار گیرد.

او افزود دستمزدها طی سال‌های گذشته با محدودیت‌های جدی مواجه بوده‌اند و در حالی که افزایش دستمزد همواره با نگرانی از آثار تورمی مواجه شده، سیاست‌هایی که خود می‌توانند تورم قابل‌توجهی ایجاد کنند، با همان حساسیت مورد توجه قرار نگرفته‌اند.

راغفر در ادامه نسبت به پیامدهای اجتماعی سیاست افزایش قیمت هشدار داد و گفت یا سیاست‌گذاران ابعاد اجتماعی این تصمیم‌ها را به‌درستی درک نمی‌کنند یا در حال اتخاذ تصمیم‌هایی هستند که می‌تواند به افزایش ناامنی و تلاطم اجتماعی منجر شود.

او با اشاره به شرایط منطقه‌ای و فشارهای خارجی تأکید کرد که در شرایطی که دشمنان کشور در تلاش برای تضعیف آرامش و انسجام اجتماعی هستند، تصمیم‌هایی که زمینه انفجار اجتماعی ایجاد کنند، می‌توانند بسیار پرهزینه باشند.

ظرفیت تلاطم اجتماعی در بالاترین سطح قرار دارد

راغفر معتقد است جامعه ایران اکنون بیش از هر زمان دیگری مستعد تلاطم اجتماعی است. او با اشاره به تشدید شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی گفت جامعه ایران در مقایسه با گذشته با سطح بالاتری از گسست اجتماعی مواجه شده است.

او یکی از گروه‌هایی را که مستقیماً از افزایش قیمت بنزین آسیب خواهند دید، فعالان حمل‌ونقل اینترنتی و تاکسی‌ها دانست و گفت حدود ۱۳ میلیون نفر به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به این حوزه وابسته هستند و افزایش هزینه سوخت می‌تواند فشار سنگینی بر آنها وارد کند.

بازار ثانویه سهمیه بنزین؛ به جای بازار گسترده، هرج‌ومرج ایجاد می‌کند

این استاد دانشگاه با اشاره به ایده اختصاص سهمیه بنزین به افراد و امکان خرید و فروش سهمیه‌ها گفت تصور ایجاد یک بازار گسترده از طریق خرید و فروش سهمیه بنزین واقع‌بینانه نیست.

به گفته راغفر، در این مدل ممکن است فردی که خودرو ندارد سهمیه خود را بفروشد و در مقابل مبلغی دریافت کند، اما در نهایت خریدار سهمیه کسی خواهد بود که توان مالی بیشتری دارد.

او افزود چنین سازوکاری نه‌تنها بازار کارآمدی ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند به شکل‌گیری نوعی بی‌نظمی و واسطه‌گری منجر شود. به اعتقاد او، ممکن است سهمیه ۳۰ لیتری یک فرد با قیمت بالایی فروخته شود، اما منفعت اصلی آن نصیب افراد برخوردار شود و در نهایت سیاستی که با هدف حمایت از اقشار فرودست طراحی شده، به زیان همین گروه‌ها تمام شود.

شرایط امروز با جنگ هشت‌ساله متفاوت است

راغفر با اشاره به تجربه جنگ هشت‌ساله گفت در آن دوره، با وجود دشواری‌های اقتصادی، انسجام اجتماعی بسیار بالاتر بود و سیاست‌های اقتصادی نیز با توجه به شرایط جنگی طراحی می‌شدند.

او افزود جامعه امروز به‌دلیل تحولات چند دهه گذشته، خصوصی‌سازی، تعدیل ساختاری و افزایش نابرابری‌ها، با جامعه آن دوران تفاوت زیادی دارد.

به گفته راغفر، در دوره جنگ هشت‌ساله سطح مصرف‌گرایی به اندازه امروز نبود و اقتصاد نیز تا این حد به خدماتی مانند حمل‌ونقل وابسته نشده بود. بنابراین نمی‌توان سیاست‌های اقتصادی امروز را بدون توجه به تفاوت‌های ساختاری جامعه با دوره جنگ گذشته تحلیل کرد.

او اضافه کرد بخش قابل‌توجهی از وضعیت فعلی محصول سیاست‌های اقتصادی پس از جنگ است که به افزایش نابرابری و قطبی‌شدن جامعه منجر شده است. به گفته راغفر، امروز جمعیت قابل‌توجهی برای کسب درآمد روزانه به شهرها رفت‌وآمد می‌کنند و حدود ۱۳ میلیون نفر زندگی خود را به فعالیت در حوزه تاکسی و حمل‌ونقل اینترنتی وابسته کرده‌اند.

افزایش قیمت انرژی به سرعت به سایر کالاها منتقل می‌شود

راغفر با اشاره به تورم بالای موجود در کشور گفت آثار افزایش قیمت حامل‌های انرژی بر تورم بسیار روشن است، زیرا تقریباً همه کالاها برای تولید یا توزیع به حمل‌ونقل نیاز دارند.

او افزود افزایش قیمت سوخت به‌سرعت هزینه حمل‌ونقل را بالا می‌برد و در نتیجه قیمت طیف گسترده‌ای از کالاها و خدمات افزایش پیدا می‌کند.

راغفر با اشاره به افزایش قیمت‌ها در دی‌ماه ۱۴۰۴ و آثار سیاست حذف ارز ترجیحی پرسید آیا مسئولان درباره پیامدهای آن تصمیم پاسخگو بوده‌اند که اکنون همان سیاست‌گذاران به دنبال اجرای سیاست افزایش قیمت بنزین هستند.

او هشدار داد در شرایط فعلی که جامعه از نظر اقتصادی و اجتماعی ملتهب است، افزایش قیمت‌ها می‌تواند زمینه اعتراضات گسترده را فراهم کند و در چنین شرایطی ممکن است برخوردهای انتظامی و امنیتی با اعتراضات شکل بگیرد؛ روندی که به اعتقاد او می‌تواند پیامدهای انسانی و اجتماعی سنگینی داشته باشد و حتی بر دستاوردهای کشور در عرصه نظامی و سیاسی اثر بگذارد.

سیاست‌های داخلی را نمی‌توان تماماً به جنگ نسبت داد

راغفر در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نسبت دادن بخش عمده تورم موجود به جنگ گفت عوامل اصلی تورم فعلی را باید در سیاست‌های اقتصادی داخلی جست‌وجو کرد.

او حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت حامل‌های انرژی را از جمله سیاست‌هایی دانست که آثار تورمی قابل‌توجهی داشته‌اند و تأکید کرد سهم جنگ در تورم موجود به اندازه‌ای نیست که بتوان همه مشکلات اقتصادی را به آن نسبت داد.

قیمت تنها ابزار مدیریت مصرف نیست

این تحلیل‌گر اقتصادی تأکید کرد قیمت تنها ابزار تخصیص منابع نیست و حتی نمی‌توان آن را در همه شرایط بهترین ابزار دانست.

او درباره قاچاق بنزین گفت پیش از افزایش قیمت باید مسئله قاچاق را حل کرد. به گفته راغفر، اگر روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر بنزین قاچاق می‌شود، کنترل همین بخش می‌تواند بخش قابل‌توجهی از مشکل ناترازی و کسری مورد اشاره دولت را برطرف کند.

او همچنین نبود حمل‌ونقل عمومی کارآمد را یکی دیگر از موانع اجرای سیاست افزایش قیمت بنزین دانست و گفت زمانی می‌توان استفاده از خودرو شخصی را محدود کرد که جایگزین مناسبی مانند حمل‌ونقل عمومی ارزان، گسترده و قابل دسترس وجود داشته باشد.

راغفر افزود حتی در تهران نیز در بسیاری از مناطق دسترسی مناسب به حمل‌ونقل عمومی وجود ندارد و مردم ناچارند برای رفت‌وآمد از خودروهای شخصی استفاده کنند.

تنوع سبد انرژی و استفاده از ظرفیت CNG

راغفر با اشاره به ضرورت تنوع‌بخشی به سبد انرژی گفت کشور در این زمینه نیز با مشکلاتی مواجه شده است.

او استفاده بیشتر از LNG و CNG را یکی از راهکارهایی دانست که می‌تواند وابستگی به بنزین و فشار تقاضا بر این حامل انرژی را کاهش دهد. به گفته او، استفاده از این ظرفیت‌ها در سال‌های گذشته می‌توانست بخشی از مشکل مصرف بنزین را مدیریت کند.

مدیریت هوشمند مصرف با استفاده از کارت سوخت

این استاد دانشگاه پیشنهاد کرد از اطلاعات موجود در سامانه کارت سوخت برای مدیریت هوشمند مصرف استفاده شود.

به گفته راغفر، هزینه قابل‌توجهی برای ایجاد و توسعه سامانه کارت سوخت صرف شده و می‌توان با ثبت اطلاعات خودرو، مالک و میزان مصرف، الگوی مصرف هر فرد را مشخص کرد.

او پیشنهاد کرد مصرف تا یک سطح مشخص با نرخ پایه انجام شود و مصرف بالاتر از آن، مشمول نرخ‌های افزایشی شود. در عین حال، فعالان حمل‌ونقل عمومی می‌توانند از تخفیف‌های ویژه برخوردار شوند تا افزایش قیمت سوخت به افزایش شدید هزینه حمل‌ونقل عمومی منجر نشود.

انتقاد از اعلام قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومانی بنزین

راغفر در پایان با انتقاد از اعلام قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومانی بنزین در یک استان، این اقدام را نوعی فضاسازی برای پذیرش قیمت‌های پایین‌تر دانست.

او معتقد است اعلام چنین رقمی با هدف ایجاد شوک روانی و آماده کردن افکار عمومی برای پذیرش نرخ‌هایی مانند ۴۰ هزار تومان انجام شده است، اما حتی چنین عملیات روانی نیز نمی‌تواند آثار منفی افزایش قیمت بنزین را از بین ببرد.

راغفر تأکید کرد اقتصاد و جامعه ایران ظرفیت پذیرش بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومان را ندارند و به جای ایجاد شوک قیمتی، باید از مجموعه‌ای از سیاست‌های هوشمند برای مدیریت مصرف، کنترل قاچاق، توسعه حمل‌ونقل عمومی و اصلاح سبد انرژی استفاده کرد.

صفحه اقتصاد -

قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار امروز جمعه ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ با افزایش همراه شد و در معاملات بازار به ۲۰ میلیون و ۴۳۷ هزار و ۲۳۰ تومان رسید. این در حالی است که هر گرم طلای ۱۸ عیار در روز گذشته با قیمت ۱۹ میلیون و ۹۵۴ هزار و ۷۵۰ تومان معامله می‌شد. به این ترتیب، قیمت طلا طی یک روز ۴۸۲ هزار و ۴۸۰ تومان افزایش یافته که معادل رشد ۲.۴۲ درصدی است.

رشد امروز قیمت طلا نشان می‌دهد بازار در پایان هفته با افزایش تقاضا و تحرک بیشتر قیمت‌ها مواجه بوده است. عبور مجدد نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار از محدوده ۲۰ میلیون تومان نیز از مهم‌ترین تغییرات معاملات امروز محسوب می‌شود. این سطح قیمتی برای معامله‌گران اهمیت روانی بالایی دارد و تثبیت قیمت در بالای آن می‌تواند بر روند معاملات روزهای آینده نیز اثرگذار باشد.

در بازار طلا، قیمت داخلی تنها تحت تأثیر معاملات خود طلا قرار ندارد و متغیرهایی مانند نرخ ارز، قیمت اونس جهانی طلا و میزان تقاضا در بازار داخلی نیز می‌توانند مسیر قیمت‌ها را تغییر دهند. به همین دلیل، معامله‌گران برای ارزیابی روند روزهای آینده معمولاً علاوه بر قیمت طلای ۱۸ عیار، تحولات بازار ارز و اونس جهانی را نیز دنبال می‌کنند.

بررسی قیمت امروز و روز گذشته نشان می‌دهد که طلای ۱۸ عیار در فاصله یک روز حدود ۲.۴ درصد افزایش قیمت داشته است. در صورت ادامه روند صعودی، رفتار قیمت در محدوده بالای ۲۰ میلیون تومان می‌تواند به یکی از نقاط مهم بازار در معاملات پیش‌رو تبدیل شود. البته جهت حرکت قیمت در روزهای آینده به شرایط بازار ارز، تغییرات اونس جهانی و میزان عرضه و تقاضا بستگی خواهد داشت. مطالعه بیشتر: قیمت طلا ۱۸ عیار امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد چقدر افزایش یافت؟ اخبار مرتبط circle قیمت طلا ۱۸ عیار امروز یکشنبه ۲۵ مرداد چقدر کاهش یافت؟ circle قیمت طلا ۱۸ عیار امروز پنجشنبه ۲۲ مرداد چقدر ارزان شد؟ circle قیمت طلا ۱۸ عیار امروز چهارشنبه ۲۱ مرداد ماه چقدر کاهش یافت؟ circle قیمت طلا ۱۸ عیار امروز سه شنبه ۲۰ مرداد چقدر افزایش یافت؟ پیشنهاد سردبیر circle تغییر محاسبات دشمنان در برابر توان دفاعی ملت ایران circle تحلیل بازار ارز امروز ۳۰ مرداد و پیش بینی قیمت دلار فردا شنبه ۳۱ مرداد circle پیش بینی قیمت طلا و سکه فردا شنبه ۳۱ مرداد / گرانی بیشتر طلا در راه است؟ circle پیش بینی بورس فردا شنبه ۳۱ مرداد / بورس طوفانی صعود می کند؟

صفحه اقتصاد -

تصمیم جدید دولت ترامپ برای واردات ۳۰۰ هزار تن گوشت چرخ‌کرده بدون اعمال تعرفه‌های خارج از سهمیه، در ظاهر اقدامی برای تنظیم بازار است؛ اما در لایه‌ای عمیق‌تر، تصویری از یک چالش سیاسی بزرگ‌تر ارائه می‌دهد: جنگی که قرار بود قدرت آمریکا را در خارج از مرزها به نمایش بگذارد، اکنون آثار خود را در هزینه زندگی شهروندان آمریکایی نشان می‌دهد.

ترامپ اعلام کرده گوشت وارداتی می‌تواند حدود ۲۵ درصد ارزان‌تر از قیمت فعلی بازار عرضه شود؛ با این حال، کاخ سفید هنوز جزئیات کشورهای تأمین‌کننده و سازوکار تضمین این کاهش قیمت را اعلام نکرده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که تعداد گاو و گوساله در آمریکا به حدود ۸۶.۲ میلیون رأس رسیده؛ سطحی که از دهه ۱۹۵۰ تاکنون کم‌سابقه است.

تناقض سیاستی نیز همین‌جاست. دولتی که تعرفه و حمایت از تولید داخلی را از ابزارهای اصلی سیاست اقتصادی خود می‌دانست، برای کنترل قیمت گوشت در بازار داخلی ناچار شده به عرضه خارجی تکیه کند. پیش از این نیز دولت ترامپ در فوریه مجوز واردات سالانه ۸۰ هزار تن گوشت کم‌چرب از آرژانتین را بدون تعرفه صادر کرده بود؛ گوشتی که بخش قابل توجهی از آن در تولید گوشت چرخ‌کرده کاربرد دارد.

اما مسئله اصلی تعرفه نیست؛ مسئله، هزینه زندگی است.

جنگ ایران از همان ابتدا بازار انرژی را تحت تأثیر قرار داد و هرچند قیمت نفت از اوج اولیه فاصله گرفته، آثار شوک انرژی همچنان در بخش‌های مختلف اقتصاد آمریکا باقی مانده است. افزایش قیمت گازوئیل، هزینه فعالیت کشاورزی، حمل‌ونقل، تولید و جابه‌جایی خوراک دام را بالا می‌برد و در نهایت می‌تواند خود را در قیمت مواد غذایی نشان دهد.

این زنجیره را نمی‌توان نادیده گرفت: سوخت گران‌تر یعنی کشاورزی گران‌تر، حمل‌ونقل گران‌تر و در نهایت فشار بیشتر بر قیمت مواد غذایی. هزینه تولید و توزیع محصولات کشاورزی، به‌ویژه در آستانه فصل برداشت، مستقیماً از قیمت سوخت و نهاده‌ها تأثیر می‌گیرد.

گوشت چرخ‌کرده نیز به دلیل جایگاهش در سبد مصرف خانوار، به نمادی مناسب برای این بحران تبدیل شده است. برخلاف شاخص‌های پیچیده اقتصادی که ممکن است برای مردم ملموس نباشند، قیمت یک بسته گوشت در فروشگاه مستقیماً به مصرف‌کننده می‌گوید که هزینه زندگی افزایش یافته است.

از سوی دیگر، تصمیم دولت ترامپ یک واقعیت ساختاری را نیز آشکار می‌کند: تولید داخلی آمریکا در کوتاه‌مدت امکان افزایش سریع عرضه گوشت را ندارد. کاهش تعداد دام، محدودیت ظرفیت تولید و افزایش هزینه نهاده‌ها باعث شده است تنظیم بازار از مسیر افزایش فوری تولید داخلی دشوار باشد.

اما اهمیت این موضوع فقط اقتصادی نیست؛ ابعاد سیاسی آن برای ترامپ حتی مهم‌تر است.

در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، افزایش هزینه‌های زندگی می‌تواند به یکی از مهم‌ترین نقاط آسیب دولت تبدیل شود. رأی‌دهنده آمریکایی ممکن است درباره سیاست خارجی، امنیت انرژی یا معادلات ژئوپلیتیکی تحلیل‌های متفاوتی داشته باشد، اما قیمت بنزین، گازوئیل و مواد غذایی را هر روز در زندگی خود لمس می‌کند.

اینجاست که جنگ خارجی به مسئله‌ای داخلی تبدیل می‌شود.

ترامپ می‌تواند درباره اهمیت تنگه هرمز، امنیت انرژی و موازنه قدرت در خاورمیانه سخن بگوید، اما اگر هزینه پر کردن باک خودرو یا خرید گوشت افزایش یابد، روایت سیاسی او با یک واقعیت ملموس اقتصادی روبه‌رو خواهد شد.

از این منظر، واردات ۳۰۰ هزار تن گوشت را نباید صرفاً یک تصمیم تجاری دانست. دولت ترامپ تلاش می‌کند بخشی از تبعات اقتصادی جنگ را پیش از آنکه به بحران سیاسی تبدیل شود، مهار کند؛ از کاهش فشار بازار سوخت گرفته تا کنترل قیمت مواد غذایی.

اما این سیاست یک سؤال مهم را بی‌پاسخ می‌گذارد: آیا می‌توان آثار اقتصادی یک بحران خارجی را با مداخلات کوتاه‌مدت در بازار داخلی خنثی کرد؟

ترامپ جنگ را با هرمز، نفت و قدرت ژئوپلیتیک آغاز کرد؛ اما اکنون بخشی از نبرد سیاسی او در جایی بسیار نزدیک‌تر جریان دارد: قفسه فروشگاه‌های مواد غذایی.

در نهایت ممکن است رأی‌دهنده آمریکایی درباره کارنامه سیاست خارجی ترامپ نه با نقشه خلیج فارس، بلکه با قیمت یک کیلو گوشت چرخ‌کرده، یک گالن بنزین و هزینه پر کردن باک خودرو قضاوت کند. مطالعه بیشتر: ترامپ تعرفه واردات گوشت را دور زد؛ ۳۰۰ هزار تن گوشت ارزان وارد آمریکا می‌شود اخبار مرتبط circle صعود بیت کوین به بالای ۷۵ هزار دلار circle ۴۰ تریلیون دلار؛ صورت‌حساب جنگ ترامپ؟ circle ادعای آمریکا درباره شکست مذاکرات ایران و عمان/ هرمز به نقطه اختلاف واشنگتن و تهران تبدیل شد circle ۴۰ تریلیون دلار بدهی؛ صورت‌حساب جنگ ترامپ از راه رسید پیشنهاد سردبیر circle تغییر محاسبات دشمنان در برابر توان دفاعی ملت ایران circle تحلیل بازار ارز امروز ۳۰ مرداد و پیش بینی قیمت دلار فردا شنبه ۳۱ مرداد circle پیش بینی قیمت طلا و سکه فردا شنبه ۳۱ مرداد / گرانی بیشتر طلا در راه است؟ circle پیش بینی بورس فردا شنبه ۳۱ مرداد / بورس طوفانی صعود می کند؟