عصر ایرن ؛ حسن ظهوری ــ یک هدهد از فرط تشنگی به انسانها پناه آورده؛ حالا برای زنده ماندن به آبی نیاز دارد که انسانها باید به او بدهند. این تنها یک مورد نیست. بسیاری از کلها و بزها نیز برای پیدا کردن آب به مناطقی میروند که زمانی محل تجمع آب بوده، اما حالا به گودالهای خطرناکی تبدیل شدهاند. حیوانات بیخبر وارد این گودالها میشوند و گرفتار میمانند و اگر انسانها به کمکشان نشتابند، جان خود را از دست میدهند.
طبیعت امروز گرمتر و طاقتفرساتر از گذشته شده و حیوانات توان تحمل این میزان گرما و کمآبی را ندارند. منابع آب کاهش یافته و بسیاری از حیوانات در اثر تشنگی جان میبازند.
در سالهای اخیر، خشکسالیهای پیاپی و تشدید کمآبی در فصل گرما و تابستان، به یکی از جدیترین تهدیدات علیه حیات وحش ایران تبدیل شده است. این بحران بخشی از تغییرات اقلیمی گستردهتری است که مقصر اصلی آن انسان است. فعالیتهای انسانی از جمله انتشار گازهای گلخانهای، جنگلزدایی، کشاورزی ناپایدار و مدیریت نادرست منابع آب، شرایطی را ایجاد کرده که حیوانات وحشی قربانی بیگناه آن شدهاند. حیوانات هیچ نقشی در ایجاد این بحران نداشتهاند، اما بیشترین آسیب را متحمل میشوند. بنابراین، کمک به آنها نه تنها یک ضرورت اخلاقی، بلکه بخشی از مسئولیت ما در برابر طبیعت است. این گزارش بر اساس دادههای موجود، وضعیت تلفات، زیستگاههای اصلی آسیبدیده، راهکارهای عملی حمایت از حیات وحش و نقش سازمانهای مردمنهاد را بررسی میکند. وضعیت تلفات و آمارهای موجود
آمار دقیق و سراسری از تعداد حیواناتی که صرفاً به علت کمآبی در تابستان تلف میشوند، به صورت متمرکز و رسمی منتشر نمیشود. بسیاری از لاشهها در مناطق دورافتاده ثبت نمیگردند و گزارشها اغلب محلی یا مرتبط با خشکسالی کلی هستند. با این حال، دادههای موجود تصویر نگرانکنندهای ارائه میدهند.
طبق گزارش سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۱۴۰۴، بیش از ۷۰ درصد تلفات حیوانات وحشی در نیمه نخست سال، مستقیم یا غیرمستقیم به کمآبی نسبت داده شده است. تخمین کلی برای همان سال حاکی از جان باختن بیش از ۱۰۰ هزار حیوان وحشی (شامل پستانداران، پرندگان و آبزیان) است که حدود ۴۰ درصد آن مستقیماً به خشکسالی مربوط بوده است. نمونههای محلی نیز گویاست: تنها در پارک ملی کویر، ۱۵ رأس آهو بر اثر کمآبی تلف شدند. حیوانات در جستوجوی آب مجبور به مهاجرت غیرطبیعی میشوند و در معرض شکار غیرمجاز یا تصادف قرار میگیرند.
برای پرندگان آبزی و کنارآبزی، سرشماریها کاهش مداوم جمعیت را نشان میدهد. از حدود ۱٫۳۲ میلیون پرنده در سال ۱۴۰۱ به حدود ۱٫۲۱ میلیون در سال ۱۴۰۳ رسیده است که عمدتاً ناشی از خشک شدن تالابهاست. در بخش دام اهلی نیز کاهش جمعیت گزارش شده است؛ برای مثال در تابستان ۱۴۰۴ جمعیت گوسفند و بره حدود ۷ درصد و بز حدود ۶ درصد کاهش یافت که بخشی از آن به کمبود علوفه و آب و کشتار زودرس مربوط میشود.
این آمارها در شرایطی ثبت شدهاند که ایران با پنجمین سال خشکسالی پیاپی در برخی مناطق مواجه بوده و تابستانهای اخیر از خشکترین دورههای دو دهه گذشته بودهاند. بیش از ۶۰ درصد تالابهای کشور در تابستان ۱۴۰۴ خشک یا نیمهخشک شدهاند. زیستگاههای اصلی آسیبدیده
بیشترین تلفات در مناطق خشک و نیمهخشک مرکزی، جنوبی و شرقی رخ میدهد. دما در این نواحی در تابستان به ۴۵ تا ۵۰ درجه سانتیگراد میرسد و منابع آبی طبیعی به شدت کاهش مییابد.
دشتها و کویرهای مرکزی و جنوبی، از جمله پارک ملی کویر، مناطق حفاظتشده اصفهان، یزد، کرمان، سمنان و سیستانوبلوچستان، زیستگاه اصلی گونههایی مانند آهو، جبیر، گوزن زرد ایرانی و علفخواران هستند. تالابها و دریاچههای خشکشده از جمله ارومیه، بختگان، پریشان، جازموریان، گاوخونی، هامون و مهارلو نیز آسیب شدیدی دیدهاند. پرندگان آبزی، آبزیان و گونههای وابسته بیشترین آسیب را متحمل میشوند.
مناطق کوهستانی و مراتع زاگرس و البرز، محل زیست کل و بز، قوچ و میش است. با از بین رفتن پوشش گیاهی، حیوانات مجبور به کوچ میشوند. استانهای جنوبی و شرقی مانند بوشهر، هرمزگان، سیستانوبلوچستان و کرمان با کاهش بارش تا ۷۰ تا ۹۰ درصد نسبت به میانگین بلندمدت، در صدر مناطق بحرانی قرار دارند.
گونههای وابسته به آب (پرندگان آبزی، دوزیستان و خزندگان با دامنه حرکتی محدود) آسیبپذیرترین هستند. علفخواران به دلیل کمبود علوفه و آب، و سپس گوشتخواران به دلیل کمبود طعمه تحت فشار قرار میگیرند. بسیاری از حیوانات به سمت مناطق مسکونی و مزارع مهاجرت میکنند که منجر به افزایش تعارض انسان و حیات وحش میشود.
تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای ناشی از آن، محصول مستقیم فعالیتهای انسانی است. حیوانات وحشی در این ماجرا کاملاً بیگناهند. آنها نه گاز گلخانهای تولید کردهاند و نه منابع آب را بیش از حد مصرف کردهاند، اما اکنون جان خود را از دست میدهند. این واقعیت اخلاقی ما را موظف میکند که به داد آنها برسیم. کمک به حیوانات قربانی، حداقل جبرانی است که میتوانیم در برابر آسیبی که انسان به طبیعت وارد کرده، انجام دهیم. اقدامات فوری مانند ساخت آبشخور و آبرسانی، نه تنها جان حیوانات را نجات میدهد، بلکه نشاندهنده پذیرش مسئولیت ما در قبال این بحران است. راهکارهای حمایت از حیات وحش
حمایت از حیات وحش نیازمند ترکیبی از اقدامات فوری، میانمدت و بلندمدت است. در کوتاهمدت، احداث، ترمیم و بهسازی آبشخورهای طبیعی و مصنوعی، لایروبی و ضدعفونی آنها و استفاده از تلمبههای بادی ضروری است. آبرسانی سیار با تانکر به نقاط دورافتاده و تأمین علوفه اضطراری از تلفات جلوگیری میکند. پایش مستمر آبشخورها توسط محیطبانان برای جلوگیری از سوءاستفاده شکارچیان حیاتی است. همچنین باید از تلفات در تأسیسات آبی (کانالها و استخرها) با نصب نرده، رمپ خروج و حفظ حداقل ۳۰ درصد جریان طبیعی چشمهها به عنوان حقابه محیط زیستی جلوگیری شود.
مشارکت جوامع محلی نقش کلیدی دارد. آموزش روستاییان، ایجاد صندوقهای بیمه خسارت دام و محصولات کشاورزی، توسعه بومگردی و صنایع دستی محلی، و حفاظت مشارکتی در قرقهای اختصاصی نتایج مثبتی نشان داده است. طرحهایی مانند «یوزبان» در توران، تلفات دام را کاهش و جمعیت گونههای ارزشمند را افزایش داده است.
در میانمدت و بلندمدت، احیای تالابها و تأمین حقابههای محیط زیستی، اجرای طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری برای ذخیره آب باران و تقویت سفرههای زیرزمینی، حفاظت از کریدورهای حیات وحش و اصلاح الگوی کشت کشاورزی به سمت محصولات کمآببر ضروری است. استفاده از فناوریهای نوین مانند دوربینهای تلهای و سامانههای ماهوارهای پایش خشکسالی و حریق، تدوین برنامههای عمل برای گونههای در خطر انقراض و فرهنگسازی عمومی نیز از اهمیت بالایی برخوردارند. نقش سازمانهای مردمنهاد و امکان کمک مالی
سازمانهای مردمنهاد و پویشهای مردمی نقش مهمی در ساخت آبشخور ایفا میکنند. انجمن نذر طبیعت وطن ما (با شماره ثبت ۲۲۲۴) از مهمترین این نهادهاست که از سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را آغاز کرده و بر ساخت آبشخور، تأمین علوفه و حمایت از محیطبانان تمرکز دارد. سایت رسمی این انجمن (nazretabiat.ir) پروژههای فعال را معرفی میکند و امکان کمک مالی مستقیم فراهم است. پروژههایی در مناطقی مانند سالوک، هرمزگان و تندوره با مشارکت خیران تکمیل شدهاند.
صندوق ملی محیط زیست نیز کانال رسمی دیگری برای کمکهای مردمی است. علاوه بر این، بسیاری از پروژههای «نذر طبیعت» از طریق ادارات کل حفاظت محیط زیست استانها هماهنگ میشود. خیران میتوانند با مراجعه به این ادارات یا تماس با شماره ۱۵۴۰ سازمان حفاظت محیط زیست، مکانهای مناسب را شناسایی و کمک کنند. مشارکتهای محلی در استانهایی مانند بوشهر، اصفهان، کرمان و البرز نیز رواج دارد.
نکته مهم آن است که جانمایی آبشخورها باید کارشناسی باشد تا به کمینگاه شکارچیان تبدیل نشود. کمکها معمولاً صرف خرید مخزن، سیمان، لوله و آبرسانی میشود.
بحران کمآبی در تابستان، حیات وحش ایران را با تهدیدی جدی مواجه کرده است. آمارها نشاندهنده تلفات قابل توجه، بهویژه در مناطق مرکزی، جنوبی و شرقی و تالابهای خشکشده است. این بحران محصول فعالیتهای انسانی است و حیوانات قربانی بیگناه آن هستند. بنابراین، کمک به آنها یک وظیفه اخلاقی و فوری است. ترکیبی از اقدامات فوری مانند ساخت آبشخور و آبرسانی سیار، مشارکت جوامع محلی، احیای زیستگاهها و مدیریت پایدار منابع آب میتواند از شدت خسارات بکاهد. سازمانهای مردمنهاد مانند انجمن نذر طبیعت و صندوق ملی محیط زیست فرصت مناسبی برای مشارکت عمومی فراهم کردهاند.
نجات حیات وحش نیازمند هماهنگی بین دستگاههای دولتی، توانمندسازی ادارات استانی، شفافیت در مصرف کمکها و تداوم فرهنگ «نذر طبیعت» است. هر اقدام کوچک، از کمک مالی تا آگاهیبخشی، میتواند به حفظ تنوع زیستی کشور در برابر خشکسالیهای آینده کمک کند. آینده حیات وحش ایران به تصمیمها و مشارکت امروز ما وابسته است؛ مشارکتی که باید با پذیرش مسئولیت انسانی در ایجاد این بحران همراه باشد. ویدئوهای دیدنی دیگر در کانال های آپارات و یوتیوب عصر ایران 👇👇👇 کانال 1 aparat.com/asriran کانال 2 youtube.com/@asriran_official/videos بیشتر بخوانید: علائم کمآبی در کودکان؛ هشدارهایی که والدین باید جدی بگیرند تماشاخانه یک جرعه آب برای هدهد؛ یک گودال مرگ برای کل و بزها / دو تصویر از یک ماجرا چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درختها قبل از مرگ زخمی شده بودند فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران
به گزارش جام جم آنلاین، سردار سید ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، جزئیات ۸ فقره تصادف منجر به فوت در هفته پایانی مردادماه را تشریح کرد.
به گفته وی، بخش قابل توجهی از این حوادث به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف، عبور غیرمجاز عابران پیاده، تخلفات موتورسواران، سرعت غیرمجاز و حرکت خلاف جهت رخ داده است.
در مجموع این حوادث، ۱۰ نفر از شهروندان جان خود را از دست دادند. نخستین حادثه؛ مرگ موتورسوار در بزرگراه نواب
نخستین حادثه در ساعت ۱:۳۸ بامداد شنبه ۲۴ مرداد در بزرگراه نواب رخ داد.
بر اساس اعلام پلیس، راکب یک دستگاه موتورسیکلت به دلیل حرکت در خلاف جهت مسیر با یک دستگاه وانت نیسان برخورد و پس از آن واژگون شد.
راکب موتورسیکلت، مردی ۳۶ ساله، به دلیل استفاده نکردن از کلاه ایمنی استاندارد و شدت ضربه واردشده به سر، جان خود را از دست داد. مرگ دوچرخهسوار در مرتضیگرد
دومین حادثه مرگبار هفته نیز روز شنبه ۲۴ مرداد و حدود ساعت ۱۱:۵۸ در محدوده مرتضیگرد اتفاق افتاد.
راننده یک دستگاه خودروی سواری به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف با یک دوچرخه برخورد کرد.
در این حادثه، دوچرخهسوار ۴۸ ساله بر اثر شدت جراحات جان باخت. عبور غیرمجاز عابر ۸۰ ساله در جاده خاوران
سومین حادثه روز یکشنبه ۲۵ مرداد حدود ساعت ۲۱ در جاده خاوران رخ داد.
راننده یک دستگاه پژو با عابری پیاده که در حال عبور غیرمجاز و ناایمن از عرض بزرگراه بود، برخورد کرد.
عابر، مردی ۸۰ ساله، بر اثر شدت جراحات وارده در دم جان خود را از دست داد. چهارمین حادثه در خیابان دماوند
دوشنبه ۲۶ مرداد، چهارمین تصادف مرگبار هفته در خیابان دماوند رخ داد.
در این حادثه، راننده یک دستگاه خودروی سواری به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف با عابری که به صورت غیرمجاز از عرض مسیر عبور میکرد، برخورد کرد.
عابر پیاده، زن ۵۵ ساله، بر اثر صدمات وارده جان باخت.
بر اساس گزارش اولیه، به دلیل ایمن نبودن و مرمت نشدن مسیر در این نقطه، برای شهرداری منطقه نیز سهم تقصیر در نظر گرفته شده است. مرگ عابر پیاده در پنجمین حادثه
پنجمین حادثه حدود ساعت ۸:۴۹ سهشنبه ۲۷ مرداد رخ داد.
راننده یک دستگاه وانت به دلیل بیتوجهی به جلو با عابری برخورد کرد که قصد عبور غیرمجاز از مسیر را داشت.
این عابر، مردی ۵۵ ساله بود که در پی شدت جراحات وارده جان خود را از دست داد. واژگونی و حریق مرگبار نیسان در شهرری
ششمین حادثه مرگبار هفته در شهرری رخ داد.
حدود ساعت ۱۲:۱۸ چهارشنبه ۲۸ مرداد، یک دستگاه وانت نیسان به دلیل تخطی از سرعت مطمئنه و ناتوانی راننده در کنترل خودرو، واژگون و سپس دچار حریق شد.
در این حادثه، راننده ۴۵ ساله و سرنشین ۲۲ ساله خودرو جان باختند. مرگ عابر در بزرگراه شهید همت
هفتمین حادثه روز پنجشنبه ۲۹ مرداد در بزرگراه شهید همت غرب اتفاق افتاد.
راننده یک دستگاه پژو به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف با عابری برخورد کرد که به شکل غیرایمن و غیرمجاز از عرض بزرگراه عبور میکرد.
عابر، مردی ۳۰ ساله، بر اثر شدت جراحات وارده در دم جان باخت. پایان تلخ هفته در بزرگراه امام علی(ع)
آخرین حادثه مرگبار هفته پایانی مرداد حدود ساعت ۱:۳۲ بامداد پنجشنبه ۲۹ مرداد در بزرگراه امام علی(ع) رخ داد.
یک دستگاه خودروی کوئیک به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف با قسمت عقب یک دستگاه کامیون برخورد کرد و پس از آن واژگون شد.
در پی این حادثه، دو سرنشین قسمت عقب خودرو بر اثر شدت ضربات از خودرو به بیرون پرتاب شدند و جان باختند.
یک سرنشین دیگر نیز مصدوم و برای دریافت خدمات درمانی به بیمارستان منتقل شد. هشدار مهم پلیس به رانندگان و عابران
سردار موسویپور با تأکید بر اینکه بزرگراههای شهری محل مسابقه سرعت یا عبور پیاده نیستند، از رانندگان و عابران خواست برای جلوگیری از تکرار چنین حوادثی، قوانین ایمنی را جدی بگیرند.
وی بر رعایت سرعت مطمئنه و توجه کامل رانندگان به مسیر تأکید کرد و از عابران پیاده خواست برای حفظ جان خود، از پلهای عابر و گذرگاههای مجاز استفاده کنند.
رئیس پلیس راهور تهران بزرگ همچنین از سرنشینان خودروها خواست بستن کمربند ایمنی را حتی در صندلیهای عقب جدی بگیرند. پیام اصلی پلیس
تمرکز هنگام رانندگی، رعایت سرعت مطمئنه، استفاده از گذرگاههای مجاز و بستن کمربند ایمنی میتواند از تبدیل شدن یک سفر شهری به حادثهای مرگبار جلوگیری کند. آمار ۸ حادثه مرگبار تهران در یک نگاه حادثه محل علت/عامل اعلامشده نتیجه اول بزرگراه نواب حرکت خلاف جهت و نداشتن کلاه ایمنی استاندارد ۱ جانباخته دوم مرتضیگرد بیتوجهی به جلو و اطراف ۱ جانباخته سوم جاده خاوران عبور غیرمجاز و ناایمن عابر ۱ جانباخته چهارم خیابان دماوند بیتوجهی به جلو و عبور غیرمجاز عابر ۱ جانباخته پنجم معبر شهری بیتوجهی به جلو و عبور غیرمجاز عابر ۱ جانباخته ششم شهرری سرعت غیرمطمئنه و ناتوانی در کنترل خودرو ۲ جانباخته هفتم بزرگراه شهید همت غرب بیتوجهی به جلو و عبور غیرمجاز عابر ۱ جانباخته هشتم بزرگراه امام علی(ع) بیتوجهی به جلو و اطراف ۲ جانباخته
جمع کل: ۸ سانحه مرگبار و ۱۰ جانباخته
جوان آنلاین: سردار سید ابوالفضل موسویپور، رئیس پلیس راهور پلیس راهور تهران بزرگ، با اشاره به ثبت ۸ فقره تصادف فوتی در هفته آخر مردادماه در پایتخت گفت: بخش عمده این حوادث ناشی از بیتوجهی به جلو، ترددهای غیرمجاز عابران، تخلفات موتورسواران، سرعتهای غیرمجاز و حرکت در خلاف جهت مسیر بوده که متأسفانه در این رخدادها ۱۰ نفر از شهروندان جان خود را از دست دادهاند.
حادثه اول - شنبه ۲۴ مرداد/ بزرگراه نواب صفوی
در این حادثه که حوالی ساعت ۰۱:۳۸ بامداد رخ داد، راننده یک دستگاه موتورسیکلت به علت حرکت در خلاف جهت مسیر با یک دستگاه وانت نیسان برخورد و واژگون میشود. راکب ۳۶ ساله آن به علت عدم استفاده از کلاه ایمنی استاندارد و وارد آمدن ضربه مستقیم به سر، در دم فوت شد.
حادثه دوم - شنبه ۲۴ مرداد/ مرتضیگرد
حوالی ساعت ۱۱:۵۸ ظهر، راننده یک دستگاه سواری به علت عدم توجه به جلو و اطراف با یک دستگاه دوچرخه برخورد میکند که متاسفانه راکب دوچرخه مردی ۴۸ ساله در اثر صدمات وارده در دم فوت شد.
حادثه سوم - یکشنبه ۲۴ مرداد/ جاده خاوران
در ساعت ۲۱ یکشنبه شب، راننده یک دستگاه سواری پژو با عابر پیادهای که در حال عبور غیرمجاز و غیرایمن از عرض بزرگراه بود برخورد کرد. در پی این حادثه، عابر پیاده مردی ۸۰ ساله، بر اثر شدت جراحات وارده در دم جان باخت.
حادثه چهارم - دوشنبه ۲۶ مرداد/ خیابان دماوند
راننده یک دستگاه خودروی سواری به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف با عابر پیادهای که در حال عبور غیرمجاز از عرض بزرگراه بود برخورد کرد، که عابر پیاده خانم ۵۵ ساله در اثر صدمات وارده جان باخت.
طبق گزارش اولیه، به شهرداری منطقه نیز بهعلت عدم ایمنسازی و مرمت مسیر در این نقطه سهم تقصیر داده شد.
حادثه پنجم - سهشنبه ۲۷ مرداد/ بزرگراه آزادگان
این تصادف که در ساعت ۰۸:۴۹ صبح بوقوع پیوست، راننده یک دستگاه وانت به علت عدم توجه به جلو با عابر پیادهای که قصد تردد غیر مجاز از این معبر را داشته برخورد میکند که در پی این حادثه عابر پیاده مردی ۵۵ ساله در دم جان خود را از دست داد.
حادثه ششم - چهارشنبه ۲۸ مرداد/ شهرری
حوالی ساعت ۱۲:۱۸ ظهر، راننده یک دستگاه وانت نیسان به دلیل تخطی از سرعت مطمئنه و عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه، دچار واژگونی و حریق میشود. متاسفانه راننده ۴۵ ساله و سرنشین ۲۲ساله آن جان خود را از دست دادند.
حادثه هفتم - پنجشنبه ۲۹ مرداد/ بزرگراه شهید همت غرب
راننده یک دستگاه سواری پژو به علت عدم توجه به جلو و اطراف با عابرپیادهای که به صورت غیرایمن و غیرمجاز از عرض بزرگراه عبور میکرد، برخورد میکند ،که در پی شدت ضربه و جراحات وارده عابرپیاده مردی ۳۰ ساله در دم جان باخت.
حادثههشتم - پنجشنبه ۲۹ مرداد/ بزرگراه امام علی(ع)
در ساعت ۰۱:۳۲ بامداد راننده یک دستگاه سواری کوئیک به دلیل بیتوجهی به جلو و اطراف با عقب یک دستگاه کامیون برخورد و سپس واژگون میشود. متاسفانه دو سرنشین عقب در اثر ضربات وارده از خودرو به بیرون پرتاب شده و در دم جان باختند و دیگر سرنشین خودرو مصدوم و توسط اورژانس به بیمارستان منتقل گردید.
سردار موسویپور در پایان تاکید کرد: بزرگراههای شهری، محل مسابقه سرعت یا مسیر پیادهروی نیستند؛ رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی مرز باریک میان زندگی و مرگ است. رانندگان عزیز با تمرکز کامل و رعایت سرعت مطمئنه برانند، عابران پیاده برای حفظ جان خود حتماً از پلهای هوایی و گذرگاههای مجاز استفاده کنند، و سرنشینان خودروها—حتی در صندلیهای عقب—بستن کمربند ایمنی را جدی بگیرند. بیایید با کمی صبوری و احترام به قانون، مانع از تبدیل شدن سفرهای شهری به تراژدیهای خانوادگی شویم.
