مطالبات ۴گانه خراسان‌شمالی در حوزه راه و مسکن به وزیر رسید

جوان آنلاین: جهان امروز، جهان محاسبه است. از وال‌استریت تا کوچه‌پس‌کوچه‌های بازار‌های سنتی، همه چیز با معیار سود و زیان سنجیده می‌شود. انسان مدرن در چنان هندسه‌ای تربیت یافته که کنش رایگان و بی‌منطق اقتصادی برایش نه تنها نامفهوم که گاهی خطرناک و بیمارگونه تلقی می‌شود. در این میانه، پدیده‌های شگرفی در قاموس شیعه وجود دارد که گویی از جهانی دیگر آمده‌اند؛ فارغ از جامعه مهدوی به مثابه آرمانشهری موعود که در ادبیات اسلامی عصر عدالت کامل و رفع فقر جهانی تعبیر شده و در آن، مؤمنان از جیب یکدیگر بی‌حساب و کتاب خرج می‌کنند، راهپیمایی اربعین که هر ساله در گرمای طاقت‌فرسای عراق، پرده از نمایش عملی همان آرمانشهر برمی‌دارد.

داستانی که از یک جیب آغاز می‌شود

در روایات مربوط به عصر ظهور امام زمان (عج)، تصویری ترسیم شده که ذهن اقتصاددانان کلاسیک را به سرگیجه می‌اندازد. گفته می‌شود در آن دوران، مؤمن چنان احساس مالکیت مشاعی نسبت به دارایی برادر دینی خود دارد که محتاج، دست در جیب برادر مؤمنش می‌کند و به اندازه نیازش برمی‌دارد، بدون آنکه آن دیگری ناراحت شود یا مانع گردد. نکته شگفت‌انگیزتر آنکه در این تصویر، موضوع قرض یا بازپرداخت اساساً منتفی است. این فقط یک تعارف اخلاقی یا توصیه به انفاق نیست؛ این یک نظام اقتصادی جایگزین است که در آن، مفهوم مال من به مال ما تبدیل شده است.

در نگاه اول، منتقدان با پوزخندی آشنا می‌پرسند خب، در این صورت دیگر چه کسی کار خواهد کرد؟ موتور محرک اقتصاد بشری، طبق تعریف آدام اسمیت و تمام اخلافش، نفع شخصی است. اگر قرار باشد هر کس بتواند از جیب دیگری بردارد، انگیزه برای تولید، پس‌انداز و تلاش از بین می‌رود. این همان نقد کلاسیکی است که کمونیسم را نیز از پای درآورد. اما درست در اینجاست که معجزه اربعین سربرمی‌آورد تا ثابت کند این معادله، یک مجهول بزرگ‌تر به نام انگیزه الهی دارد.

آن کشاورز عراقی و موتور برق یک موکب

برای لمس این حقیقت، کافی است در مسیر نجف تا کربلا قدم بزنید. مردی تنومند با چهره‌ای آفتاب‌سوخته را تصور کنید که در طول سال، زیر باد و باران و آفتاب سوزان خوزستان ایران یا میسان عراق، کشاورزی می‌کند. درآمدش شاید به سختی کفاف زندگی‌اش را بدهد. اما او یک سال تمام قناعت می‌کند، از خورد و خوراک خود می‌زند، نه برای آنکه ماشین بهتری بخرد یا خانه‌اش را تعمیر کند، بلکه برای آنکه بتواند یک موتور برق برای فلان موکب در عمود ۸۵۰ بخرد. او این کار را هر سال تکرار می‌کند. از او بپرسی چرا، با چشمانی اشک‌آلود می‌گوید: «این برای امام حسین (ع) است، برای زائران آقا.»

این کشاورز کیست! او همان شهروند جامعه مهدوی است که فعلاً در زمانه غیبت زندگی می‌کند، اما تمرین خداگونه زیستن را در اربعین انجام می‌دهد. در منطق بازار، عمل او غیرعقلانی است. او پولش را خرج کسانی می‌کند که نمی‌شناسد، اما در منطق مهدوی، او با این کار، خود را آماده هدف متعالی می‌کند و لذتی می‌برد که هیچ کالای مصرفی‌ای توان رقابت با آن را ندارد.

زیربنای اقتصاد مهدوی

برای درک عمیق‌تر از اینکه چرا چنین الگویی در جامعه مهدوی نه تنها موجب فروپاشی اقتصادی نمی‌شود که رکن اصلی آن است، باید به سراغ معیار‌های این جامعه رفت. در ادبیات اسلامی، عصر ظهور امام مهدی (عج) به عصر عدالت کامل و رفع فقر جهانی تعبیر شده است. کارشناسان مهدوی تأکید می‌کنند جامعه مهدوی در همه سطوح سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آکنده از عدالت است و هیچ‌کس در آن محروم نمی‌ماند.

از منظر روایات، در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) نظام قرض‌الحسنه و کمک متقابل همه‌جانبه برقرار می‌شود؛ به‌گونه‌ای که هیچ بدهکاری نمی‌ماند مگر اینکه امام عصر قرض او را ادا می‌کند و هیچ دینی به گردن مردم نیست مگر اینکه امام آن را برمی‌گرداند. به عبارتی خودِ امامت حضرت مهدی (عج) تضمین‌کننده پرداخت همه دیون و رفع نیاز‌های مالی مؤمنان خواهد بود. افزون بر آن، در آموزه‌های مهدوی آمده است که فقرزدایی به معنای عام آن از شاخص‌های اصلی عدالت در آن دوره است و ثروت و امکانات جامعه به طور عادلانه توزیع می‌شود.

نکته قابل توجه در ساختار مدیریتی آن دوران، رابطه معکوس شأن و مقام با تمتع مالی است. یعنی هرچه مقام حاکمان در دولت جهانی حضرت مهدی (عج) بالاتر می‌رود، زهد اجتماعی و کم‌توقعی آنها بیشتر می‌شود؛ پوشش و خوراک ایشان ساده و عاری از تجمل خواهد بود. این یعنی نظامی که در آن، نخبگان سیاسی نه تنها در رفاه شخصی غوطه‌ور نیستند، بلکه پرچمدار ساده‌زیستی‌اند. در چنین بستری، مردم در یک خانواده بزرگ اسلامی همگی نسبت به اموال یکدیگر احساس مسئولیت می‌کنند و پیوسته در راه خدمت به همنوعان گام برمی‌دارند. اینجاست که برداشتن پول از جیب برادر مؤمن، نه یک عمل سوسیالیستی اجباری که میوه طبیعی درختی است که ریشه در ایمان دارد و آبیاری آن محبت و ولایت است.

وقتی لجستیک عشق بر ریاضیات غلبه می‌کند

حال اگر این تصویر آرمانی را با واقعیت میدانی اربعین مقایسه کنیم، شباهت‌ها حیرت‌انگیز است. راهپیمایی اربعین حسینی در عراق، با حضور ده‌ها میلیون زائر از کشور‌های مختلف از سوی بسیاری رسانه‌ها و ناظران به عنوان بزرگ‌ترین نمایش سالانه همدلی و خدمت بی‌منت شناخته می‌شود. طی این مناسک عظیم، هزاران موکب مردمی از عراق و دیگر کشور‌های جهان در طول مسیر نجف تا کربلا خدمات رایگانی از پذیرایی غذا، آب، چای و ... گرفته تا اسکان را ارائه می‌دهند.

صد‌ها هزار داوطلب به‌طور شبانه‌روزی در کنار موکب‌ها حضور دارند و به طور رایگان غذا، نوشیدنی، امکانات بهداشتی و حتی خدمات دندانپزشکی در اختیار زائران قرار می‌دهند. در سال‌های اخیر بیش از ۱۰هزار موکب مردمی از عراق و کشور‌های خارجی برای خدمت‌رسانی ثبت‌نام کرده‌اند که هر روز ده‌ها میلیون پرس غذا و آب و خدمات درمانی را در اختیار پیاده‌روی‌کنندگان قرار می‌دهند. عملاً این سفر شامل خدمات غذای رایگان و تأمین اسکان ازسوی داوطلبان است و ده‌ها هزار موکب خدمات‌رسان، در مسیر‌ها هر چیزی را که زائر نیاز دارد به رایگان فراهم می‌کنند. همین سخاوت میلیونی است که دلیل شهرت اصلی اربعین است؛ هر سال ده‌ها میلیون انسان با نذورات و پس‌انداز خود، نه‌تنها به زیارت می‌آیند بلکه در طول مسیر، هزینه و تلاش بسیاری را صرف می‌کنند تا شیوه پذیرایی از زائران را به حد کمال برسانند.

این مشاهدات جلوه‌ای از همان الگوی مهدوی را در راهپیمایی اربعین به تصویر می‌کشند. مردم عادی از طبقات مختلف، از کارگر و کشاورز تا آموزگار و استاد دانشگاه، سال‌ها پس‌انداز می‌کنند تا بتوانند هر سال مبلغ قابل توجهی را هزینه کنند؛ نه برای رفاه شخصی خود که برای خدمت به زائران حسین (ع). زن و مرد، پیر و جوان، گرسنگی و تشنگی را به جان می‌خرند، اما قدم‌های استوار خود را تا آخر ادامه می‌دهند و هرچه در توان دارند از پخت غذا تا تهیه دارو به‌طور رایگان به برادران و خواهران خود هدیه می‌کنند. این گذشت از منافع دنیایی، نشانه‌ای است از تمایل به رضایت الهی و تأثیرپذیری از آرمان مهدوی. این قوانین دنیاست که در اربعین رنگ می‌بازند؛ در این اجتماع شورآفرین، عشق و فداکاری حرف اول را می‌زند و افق‌های فردگرایی محدود می‌شوند.

از کمونیسم تا اومانیسم؛ ا‌لگو‌های شکست‌خورده

برای درک بهتر این پدیده، باید مروری بر تاریخ تفکر بشری داشت. تفکر کمونیستی قرن بیستم نیز دقیقاً همین وعده را می‌داد که از هرکس به اندازه توانش، به هرکس به اندازه نیازش. این شعار زیبا، در عمل به کابوسی از گرسنگی، تنبلی جمعی و سرکوب بدل شد. چراکه عامل محرک را حذف کرده بود، بدون آنکه بتواند جایگزینی معنوی برایش بسازد. انسان شوروی، نفع شخصی‌اش را در کار نمی‌دید، چون مزرعه مال همه بود، پس عملاً مال هیچ‌کس نبود. نتیجه آن شد که نظام کمونیستی با آن همه ادعا، به زباله‌دان تاریخ پیوست.

در نقطه مقابل، تفکر اومانیستی- لیبرالیستی غرب، با پذیرش بدبینی نسبت به طبیعت انسان، گفت تنها راه پیشرفت، رها کردن افسار حرص و آز بشری است. نتیجه این تفکر را امروز در آمار‌های تکان‌دهنده اقتصادی می‌بینیم. شاخص‌های اقتصادی جهانی نشان می‌دهد در جوامع سرمایه‌داری، نابرابری عظیمی حاکم است. به‌طور متوسط در کشور‌های OECD (سازمان توسعه و همکاری اقتصادی) دهک بالای ثروت یعنی ۱۰درصد ثروتمند بیش از نیمی از مجموع ثروت همه را در اختیار دارند یعنی ۵۲درصد در کل و تا ۷۹درصد در ایالات متحده، در حالی که بخش بزرگی از جامعه در فقر یا تنگنای معاش روزمره به‌سر می‌برد. هشت مرد به اندازه ۶/۳ میلیارد نفر جمعیت فقیر جهان، ثروت دارند. ثروت‌اندوزی افسانه‌ای در اقلیتی بسیار کوچک، و له‌شدن اکثریت زیر چرخ‌دنده‌های این ثروت‌اندوزی. این سیستم نیز در حل معمای انسان نوعدوست شکست خورده است.

اخیراً سریالی امریکایی به نام پلوریبوس Pluribus به معنای یک از بسیار که یک درام علمی- تخیلی پساآخرالزمانی است، تلاش می‌کند این وحشت غرب از نوعدوستی جمعی را به تصویر بکشد. در این سریال، یک نیروی مرموز مردم را به ذهن واحدی تبدیل می‌کند، طوری که کل بشریت به یک موجود واحد متحد تبدیل می‌شود و تلاش جمعی بدون منافع فردی را در پیش می‌گیرد. جوامعی که در آنها همه مردم به یکباره تصمیم می‌گیرند در مسیر درستی و خوبی عمل کنند و بدون هرگونه جنگ و آسیب حتی به حیوانات و درختان زندگی کنند، به عنوان یک ویروس خطرناک شناسایی می‌شوند که می‌تواند به نابودی نسل بشر بینجامد. از دید خالقان این سریال، انسان بودن بدون خودخواهی در نهایت ویروس است که می‌تواند نسل ما را نابود کند، چراکه غرائز بقا را از کار می‌اندازد!

اما اربعین و تفکر مهدوی پاسخی دندان‌شکن به هر دو پارادایم است. برخلاف کمونیسم که با سرکوب غریزه مالکیت همراه بود، در اربعین، مالکیت هست، اما وابستگی به آن نیست. کشاورز عراقی مالک موتور برق است، نه دولت، و از سر عشق و نه اجبار، همه داراییش را می‌بخشد؛ و برخلاف لیبرالیسم که انسان را گرگ انسان می‌داند و از هر گونه اتحاد جمعی به وحشت می‌افتد، در اینجا انسان برای انسان، بهشت می‌سازد. اسلام می‌گوید همکاری جمعی و ایثار مطلق با حفظ حیات فردی و کرامت انسانی ناسازگار نیست. آموزه‌های دین، بر خلاف روایت هالیوودی، پیروان خود را به ساختن چنین تمدنی فرامی‌خوانند، تمدنی که در آن، فردیت در خدمت جمع شکوفا می‌شود، نه آنکه در آن مستحیل شود.

رمزگشایی از انگیزه‌ای به نام رضایت الهی

سؤال محوری این است که چرا یک استاد دانشگاه عراقی که می‌تواند تعطیلات تابستان را در اروپا بگذراند، عرق‌ریزان در یک موکب می‌ایستد و به زائران چای می‌دهد و کفش‌هایشان را واکس می‌زند! چرا یک بانوی ایرانی زیورآلاتش را می‌فروشد تا هزینه سفر زیارت همسایه‌اش را تأمین کند! چرا یک افغانستانی با پای پیاده از مرز‌های دور می‌آید، در حالی که خودش نیازمند است، اما در مسیر، هر چه دارد با زائران تقسیم می‌کند!

پاسخ این پرسش‌ها را باید در مفهومی جست‌و‌جو کرد که قرآن از آن به «رزقاً من الله» و «ابتغاء مرضات الله» تعبیر می‌کند. قرآن کریم فرمان می‌دهد که «وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى» (و یکدیگر را در نیکی و پرهیزکاری یاری کنید). در اندیشه اسلامی، کار‌های دسته‌جمعی بر کار‌های فردی برتری دارند و شرایط پیشرفت جامعه در همکاری و همافزایی جمعی است. امام صادق (ع) در این زمینه فرموده است که هر کس در پیشبرد کار مسلمانان اهتمام نورزد، در شمار مسلمانان نیست. این سخنان نشان می‌دهد هر فرد مؤمن علاوه بر تلاش برای نفع شخصی، تکلیف شرعی دارد با همسایگان و مؤمنان خود همکاری کند و در انجام فعالیت‌های نیک اجتماعی سهیم باشد.

در جامعه مهدوی و ریزنمونه آن یعنی اربعین، رضایت الهی به عنوان یک کالای اقتصادی فوق‌العاده ارزشمند تعریف می‌شود. مردم کار می‌کنند، اما نه صرفاً برای لذت مادی. آنها به دنبال سود هستند، اما این سود در آخرت تعریف می‌شود. این یک مبادله پایاپای نیست که من به تو پول بدهم و تو به من کالا دهی. این یک سرمایه‌گذاری بلندمدت در بانکی است که خدا ضامن آن است. در چنین نظامی، هر کس حق دیگران را حق خود می‌داند.

اربعین، تمرین جامعه مهدوی

واقعیت این است که اربعین فقط یک راهپیمایی مذهبی نیست؛ یک مانور اجتماعی است. در این اجتماع ده‌ها میلیونی، افراد از ده‌ها ملیت عراقی، ایرانی، لبنانی، کویتی، بحرینی، آذربایجانی، یمنی، افغانستانی، پاکستانی و ... کنار هم قرار می‌گیرند. زبان هم را نمی‌فهمند، اما یک نظام توزیع ثروت خودجوش شکل می‌گیرد که در آن:

اولاً تولید هدفمند است یعنی مثلاً کشاورز ترک‌تبار اهل دیالی، با علم به اینکه محصولش در اربعین مصرف می‌شود، با انگیزه بیشتری گندم می‌کارد. راننده تاکسی بغدادی، تمام سال را برای درآمد ایام اربعین نقشه می‌کشد، نه برای آنکه پولش را در بانک بگذارد، بلکه برای آنکه در این ایام، زائران را در منزل خود اسکان دهد. این یعنی انگیزه تولید از بین نرفته، بلکه ارتقا یافته است. این افراد که زندگی عادی دارند از یک سو مشغول کار و تلاشند، اما از سوی دیگر به این باور رسیده‌اند که خیر مؤمنان را باید حتی به قیمت کاهش درآمد و صرفه‌جویی شخصی فراهم کنند.

دوماً مصرف متعالی است یعنی مثلاً فردی که یک سال تمام، چند سال بیشتر کار کرده تا پولش را برای اربعین پس‌انداز کند، حالا این پول را با لذتی وصف‌ناپذیر در طبق اخلاص می‌گذارد و به زائر می‌بخشد. لذت این مصرف ایثارگرانه برای او به مراتب بیشتر از لذت خریدن یک گوشی موبایل جدید است.

سوماً نظام قرض‌الحسنه الهی یعنی در نگاه مهدوی، وقتی تو از جیب برادرت پول برداشتی، نه تو بدهکاری و نه او طلبکار است. این رابطه بر اساس حلال کردم طیب خاطر است. این همان حلقه گمشده اقتصاد مدرن است. در اربعین می‌بینیم که موکبدار عراقی نه تنها از اینکه زائر از او غذا می‌گیرد ناراحت نیست، بلکه التماس می‌کند که برادرجان، نان ما را بخور، آبروی ما را بخر. این یعنی عرضه‌کننده خدمت، خود را مدیون تقاضاکننده می‌داند. این وارونگی شگفت‌انگیز، فقط در سایه ولایت معنا می‌یابد.

الگوی مهدوی ویروس دنیای مدرن

برگردیم به سریال «پلوریبوس». چرا هالیوود، این پیامبر مدرنیته، جامعه‌ای که در آن همه خوب هستند را به عنوان ویروس معرفی می‌کند! چون تمدن مدرن غرب، بر پایه کمیابی Scarcity بنا شده است. اقتصاد مدرن می‌گوید منابع محدود است و انسان‌ها نامحدودالخواسته‌اند. در این میدان نبرد، ما به رقابت نیاز داریم تا زنده بمانیم. اگر ناگهان همگان ایثارگر شوند و منافع شخصی را کنار بگذارند، کل این نظام رقابتی فرو می‌ریزد. از دید یک لیبرال، این یک فاجعه است؛ چون نظم موجود را بر هم می‌زند.

اما اسلام مهدوی، دقیقاً همان چیز را وعده می‌دهد که غرب از آن وحشت دارد و آن زمانی است که «وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ بَرَکاتِهَا» (و زمین برکاتش را بیرون می‌ریزد). در جامعه مهدوی، به برکت عدالت و تقوا، مفهوم کمیابی از بین می‌رود. شاید این حتی به معنای نبود محدودیت فیزیکی نباشد، بلکه به معنای تغییر نگاه انسان به داشته‌ها باشد. وقتی تو بدانی که روزی تنها دست خداست و نه در کیف پول همسایه، و وقتی باور کنی که با انفاق، پولت نه تنها کم که زیاد می‌شود، آنگاه موتور محرکه اقتصاد تغییر می‌کند.

در اربعین، ما این برکت را با گوشت و پوست خود لمس می‌کنیم. آمار‌ها می‌گویند در یک بازه زمانی کوتاه، بیش از ۲۰میلیون نفر در منطقه‌ای نسبتاً محدود اسکان و پذیرایی می‌شوند. از نظر مهندسی تدارکات، این یک غیرممکن است. حتی ارتش‌های پیشرفته جهان برای لجستیک چنین جمعیتی دچار فروپاشی می‌شوند. اما در اربعین، نه تنها کمبودی حس نمی‌شود، بلکه غذا دورریز می‌شود. این از برکت حسین است؛ همان مفهوم گم‌شده‌ای که در محاسبات سرد ریاضی و مهندسی صنایع غرب نمی‌گنجد.

از «جیب» تا «قلب»، تحول مفهوم مالکیت

شاید کلیدی‌ترین مفهوم در این مقایسه، تحولی باشد که در احساس مالکیت رخ می‌دهد. در جامعه مصرفی امروز، من مساوی است با دارایی‌هایم (I am what I have) انسان غربی با ماشین، لباس و خانه‌اش تعریف می‌شود. از دست دادن اینها یعنی از دست دادن هویت، اما در جامعه مهدوی و به تبع آن در اربعین، من مساوی است با ایمانم و خدمتم. انسان اربعینی با موکبش، با عرقی که برای خدمت می‌ریزد و با چایی که در لیوان می‌دهد تعریف می‌شود. وقتی از جیب برادر مؤمن برداشتی، در حقیقت از جیب خودت برداشته‌ای. این جمله فقط یک شعار عاطفی نیست. این یک واقعیت روانشناختی است. در این جامعه، مرز‌های خود و دیگری برداشته می‌شود. جامعه به یک بدن واحد تبدیل می‌شود که اگر عضوی از آن درد کند، سایر اعضا بی‌خوابی می‌کشند. وقتی پای یک زائر خسته از راهپیمایی تاول می‌زند، کسی که در ۵۰۰کیلومتری او پلو می‌پزد، دردی مشترک را حس می‌کند. این گسترش دایره خود تا بی‌نهایت، بزرگ‌ترین دستاورد تمدنی اربعین است.

سخن آخر، سفر از اربعین تا ظهور

راهپیمایی اربعین را باید اتوپیای موقت نامید. یک بهشت چندروزه روی ویرانه‌های دنیای مادی. ما در اربعین، تصویری فشرده و شتاب‌زده از حکومت جهانی مهدوی را می‌بینیم. در واقع می‌توان گفت راهپیمایی اربعین تابلوی کاملاً زنده‌ای از آموزه‌های مهدوی است که در آن، فرد و جمع در کنار هم پیش می‌روند و مفهومی به نام همه‌چیز برای منافع شخصی در فضای معنوی پررنگ دیگری حل می‌شود. کسانی که این روز‌ها در گرمای ۵۰درجه، از جیب خود می‌زنند تا کام زائری را شیرین کنند، همان‌هایی هستند که اگر امامشان بیاید، با جان و دل، دنیا را در خدمت مستضعفان قرار می‌دهند.

آن کشاورز عراقی که یک سال زحمت می‌کشد تا موتور برق بخرد، در حقیقت دارد فریاد «هل من ناصر ینصرنی» امام حسین در روز عاشورا را پاسخ می‌دهد. او ثابت می‌کند که نسل انسان، هنوز منقرض نشده است. هنوز هستند کسانی که هدفی فراتر از شکم و شهوت دارند. اربعین، رفراندومی جهانی برای اثبات این ادعاست که می‌شود بدون چشم‌داشت مادی و صرفاً بر اساس رضایت الهی زیست؛ و این یعنی، مهدی (عج) تنها نیست. حتی اگر هنوز در پرده غیبت باشد، میلیون‌ها انسان در جهان، همان سبک زندگی‌ای را تمرین می‌کنند که قرار است در دولت کریمه‌اش رسمیت یابد؛ سبک زندگی‌ای که در آن، هر کسی می‌تواند راحت از جیب برادرش پول بردارد و خرج کند، نه به خاطر هرج‌ومرج و تنبلی، بلکه به خاطر عشقی که بزرگ‌تر از تمام ثروت‌های زمین است.

از این منظر، مسیر نجف تا کربلا، نه فقط یک جاده ۸۰کیلومتری که شاهراهی به سوی تمدن موعود است. هر قدم زائر، امضایی بر طومار وفاداری به آن آرمانشهر گمشده است و هر استکان چای موکبداران، جرعه‌ای از نهر‌های جاری در بهشت مهدوی است. اینجا دیگر سؤال از جیب چه کسی برداشتی معنایی ندارد؛ چون در این وادی، همه جیب‌ها یکی است و آن جیب پربرکت امام‌زمان (عج) است.

چی‌شی: در جهان آشپزی، برخی نوآوری‌ها برای سلامتی و افزایش لذت از طعم‌ها انجام می‌شوند. پنکیک با ماست یکی از این موارد است. در بسیاری از خانواده‌ها، برخی از افراد حساسیت به شیر دارند و این برای آنها گزینه‌ی ایده‌آلی است. در حقیقت، پنکیک‌های تهیه شده با ماست لطافت و طعم خاصی دارند که می‌تواند شما را شگفت زده کند. برای مشاهده آموزش کامل و مرحله به مرحله طرز تهیه پنکیک با ماست در ادامه با ما همراه باشید.

در طرز تهیه پنکیک با ماست، ابتدا تخم‌مرغ و وانیل را مخلوط کرده، سپس شکر، روغن و ماست را اضافه و خوب هم می‌کنیم. در ادامه، آرد، بکینگ‌پودر و ادویه دلخواه را الک کرده و به مواد می‌افزاییم. مایه آماده‌شده را در تابه نچسب گرم شده می‌ریزیم و دو طرف آن را طلایی می‌کنیم. در پایان، پنکیک‌های داغ را با میوه یا تاپینگ دلخواه سرو کرده می‌کنیم.

طرز تهیه پنکیک با ماست شکستن تخم مرغ و اضافه کردن وانیل

برای طرز تهیه پنکیک با ماست کار شما با شکستن تخم مرغ ها درون یک کاسه مناسب آغاز می شود. با اضافه کردن وانیل، آنها را با یک همزن برقی یا دستی مخلوط کنید تا کاملا یکدست شوند و کف کنند. اضافه کردن شکر و روغن به تخم مرغ

در این مرحله، شکر را به تخم مرغ اضافه کرده و مجدداً مخلوط کنید تا تخم مرغ‌ها رنگ کرمی پیدا کنند و حجیم شوند. پس از آن، روغن و ماست را اضافه کنید و مواد را یک دقیقه دیگر هم بزنید تا یک مایع یکدست داشته باشید. ترکیب مواد خشک

هنگامی که مخلوط تخم مرغ و ماست یکدست شد، مرحله بعدی در تهیه پنکیک، اضافه کردن آرد، بکینگ پودر و دارچین یا هل است. اگر دوست دارید پنکیک‌های شما طعم دیگری داشته باشند، می‌توانید از ادویه مورد علاقه خود استفاده کنید.

الک کردن و اضافه کردن آرد

ترکیب آرد را سه بار الک کنید و به کاسه حاوی تخم مرغ اضافه کنید. مخلوط کردن مواد با یک همزن دستی اهمیت زیادی دارد و نیاز است که به طور کامل مخلوط شوند. غلظت نهایی مخلوط پنکیک بر کیفیت نهایی آن تاثیر مستقیم دارد.

آماده سازی تابه

برای پخت پنکیک با ماست، یک تابه نچسب را گرم کنید و سپس زیر حرارت را کم کنید تا گرمای سطح تابه حفظ شود. توجه داشته باشید به دلیل استفاده از روغن درون ترکیب پنکیک، در این مرحله، نیازی به چرب کردن تابه نیست.

ریختن مایه پنکیک در تابه

با استفاده از ملاقه یا هر وسیله‌ی دیگری، مایه پنکیک را در ابعاد دلخواه داخل تابه بریزید و بگذارید تا روی پنکیک‌ها حباب بزند. سپس، پنکیک‌ها را برگردانید تا طرف دیگر آنها به صورت یکنواخت رنگ بگیرد.

آماده سازی و سرو پنکیک

پنکیک‌های سرخ شده را در یک بشقاب قرار دهید و روی آنها را با دستمال پارچه‌ای یا حوله بپوشانید تا در هنگام سرو سرد نشوند. در نهایت، با هر میوه یا تاپینگی که دوست دارید، پنکیک‌های خود را میل کنید.

کره و ماست پر چرب

رعایت دو نکته خیلی ساده می‌تواند طعم پنکیک‌های شما را بسیار لذیذتر کند و آن این است که به جای استفاده از روغن از کره و به جای ماست معمولی از ماست چکیده پرچرب در پخت پنکیک خود استفاده کنید. نکات تهیه پنکیک با ماست

  انتخاب ماست مناسب برای پنکیک

برای تهیه پنکیک با ماست بهتر است از ماست ساده و بدون طعم استفاده کنید تا طعم اصلی پنکیک تغییر نکند. ماست پر چرب یا ماست چکیده باعث می شود پنکیک بافتی نرم تر، لطیف تر و خوشمزه تر داشته باشد. اگر از ماست کم چرب استفاده می کنید، پنکیک سبک تر می شود اما ممکن است کمی خشک تر از حالت معمول باشد، به همین دلیل بهتر است مقدار خیلی کمی کره یا روغن در مایه پنکیک استفاده شود. تنظیم غلظت مایه پنکیک

مایه پنکیک با ماست معمولا کمی غلیظ تر از پنکیک معمولی با شیر است. غلظت مناسب باید شبیه ماست هم زده یا فرنی شل باشد؛ یعنی وقتی با ملاقه برداشته می شود، به آرامی از ملاقه بریزد و خیلی سفت یا خیلی روان نباشد. اگر مایه بیش از حد سفت شد، یک تا دو قاشق غذاخوری شیر، آب یا ماست رقیق اضافه کنید و اگر بیش از حد شل بود، مقدار کمی آرد الک شده به آن بیفزایید. هم نزدن بیش از حد مایه

یکی از مهم ترین نکات برای داشتن پنکیک نرم و پف دار این است که بعد از اضافه کردن آرد، مایه را زیاد هم نزنید. هم زدن زیاد باعث فعال شدن گلوتن آرد می شود و در نتیجه پنکیک بعد از پخت حالت لاستیکی، سنگین و سفت پیدا می کند. همین که آرد با مواد ترکیب شود و فقط چند گلوله کوچک در مایه باقی بماند کافی است، چون این گلوله های ریز هنگام استراحت و پخت از بین می روند. استراحت دادن کوتاه به مایه پنکیک

بعد از آماده شدن مایه پنکیک، بهتر است آن را حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه در دمای محیط استراحت دهید. این استراحت کوتاه باعث می شود آرد رطوبت مواد را بهتر جذب کند و بافت پنکیک بعد از پخت لطیف تر شود. البته مایه پنکیک نباید مدت طولانی بماند، چون بیکینگ پودر به مرور اثر خود را از دست می دهد و پنکیک ها کمتر پف می کنند. استفاده درست از بیکینگ پودر

بیکینگ پودر عامل اصلی پف کردن پنکیک است، پس باید تازه و سالم باشد. اگر بیکینگ پودر کهنه باشد، پنکیک ها تخت و کم پف می شوند، حتی اگر بقیه مواد را درست استفاده کرده باشید. برای تست سریع، مقدار کمی بیکینگ پودر را داخل آب داغ بریزید؛ اگر سریع کف کرد و حباب زد، هنوز فعال است و می توانید با خیال راحت از آن استفاده کنید. اضافه کردن مقدار کمی جوش شیرین

چون ماست خاصیت اسیدی دارد، اضافه کردن مقدار خیلی کمی جوش شیرین می تواند به پف بیشتر پنکیک کمک کند. برای این مقدار مواد، حدود یک چهارم قاشق چایخوری جوش شیرین کافی است و نباید بیشتر از این مقدار استفاده شود، چون جوش شیرین زیاد طعم تلخی به پنکیک می دهد. اگر از جوش شیرین استفاده می کنید، همچنان بیکینگ پودر را حذف نکنید، چون ترکیب این دو با هم نتیجه بهتری می دهد. استفاده از مواد هم دما

برای اینکه مایه پنکیک یکدست تر شود، بهتر است تخم مرغ و ماست را کمی زودتر از یخچال خارج کنید تا خیلی سرد نباشند. وقتی مواد بیش از حد سرد باشند، روغن یا کره بهتر با مواد ترکیب نمی شود و بافت پنکیک ممکن است یکدست نشود. لازم نیست مواد کاملا گرم شوند، همین که از سرمای شدید یخچال خارج شده باشند کافی است. الک کردن آرد برای بافت بهتر

الک کردن آرد باعث می شود آرد سبک تر شود و راحت تر با مواد مایع ترکیب شود. اگر آرد را مستقیم داخل کاسه بریزید، احتمال گلوله شدن آن بیشتر می شود و مجبور می شوید مایه را زیاد هم بزنید. بهتر است آرد، بیکینگ پودر، مقدار کمی نمک و ادویه دلخواه مثل دارچین یا هل را با هم الک کنید و سپس به مواد مایع اضافه کنید. کنترل مقدار شکر در پنکیک

در پنکیک با ماست، مقدار شکر باید متعادل باشد، چون شکر زیاد باعث می شود سطح پنکیک زودتر تیره شود اما داخل آن هنوز کاملا نپخته باشد. اگر قرار است پنکیک را با عسل، شیره انگور، مربا، شکلات صبحانه یا میوه های شیرین سرو کنید، می توانید مقدار شکر داخل مایه را کمی کمتر کنید. این کار باعث می شود طعم پنکیک دلپذیرتر و متعادل تر شود. گرم کردن درست تابه

تابه باید قبل از ریختن مایه کاملا گرم شده باشد، اما حرارت آن نباید خیلی زیاد باشد. بهترین حالت، حرارت ملایم رو به متوسط است تا پنکیک فرصت داشته باشد از داخل بپزد و بیرون آن نسوزد. اگر تابه خیلی سرد باشد، مایه پخش می شود و پنکیک نازک و بی حالت می شود؛ اگر هم خیلی داغ باشد، روی پنکیک زود قهوه ای می شود اما وسط آن خام می ماند. چرب کردن کم تابه

اگر داخل مایه پنکیک روغن یا کره وجود دارد، نیازی نیست تابه را زیاد چرب کنید. فقط کافی است سطح تابه را با مقدار خیلی کمی روغن یا کره چرب کنید و اضافه آن را با دستمال کاغذی بگیرید. چربی زیاد باعث می شود اطراف پنکیک حالت سرخ شده و روغنی پیدا کند، در حالی که پنکیک خوب باید سطحی طلایی، نرم و یکدست داشته باشد. درست برگرداندن پنکیک

برای برگرداندن پنکیک عجله نکنید. وقتی روی پنکیک حباب های ریز ایجاد شد، لبه های آن کمی خشک شد و زیر آن رنگ طلایی گرفت، زمان برگرداندن است. اگر پنکیک را زود برگردانید، فرم آن خراب می شود و اگر دیر برگردانید، سطح زیرین بیش از حد تیره خواهد شد. بهتر است هر پنکیک فقط یک بار برگردانده شود تا پف و لطافت آن حفظ شود. فشار ندادن پنکیک هنگام پخت

بعد از برگرداندن پنکیک، نباید با کفگیر روی آن فشار بیاورید. فشار دادن پنکیک باعث خروج بخار و هوای داخل آن می شود و همین موضوع بافت پنکیک را فشرده و کم پف می کند. اجازه دهید طرف دوم پنکیک با حرارت ملایم بپزد تا داخل آن هم کامل آماده شود. پخت یک پنکیک آزمایشی

قبل از اینکه همه مایه را داخل تابه بریزید، بهتر است یک پنکیک کوچک آزمایشی درست کنید. این کار کمک می کند متوجه شوید غلظت مایه مناسب است یا نه و دمای تابه نیاز به تنظیم دارد یا خیر. اگر پنکیک آزمایشی خیلی زود تیره شد، حرارت را کمتر کنید و اگر بیش از حد پخش شد، کمی آرد به مایه اضافه کنید. جلوگیری از خمیر شدن پنکیک‌ها

بعد از پخت، پنکیک های داغ را روی هم نریزید، چون بخار بین آنها جمع می شود و سطح پنکیک ها حالت خیس و خمیری پیدا می کند. بهتر است پنکیک ها را تا زمان سرو در یک لایه داخل بشقاب یا سینی بچینید. اگر می خواهید گرم بمانند، روی آنها را با یک دستمال تمیز بپوشانید. طعم دار کردن پنکیک با ماست

برای خوش عطرتر شدن پنکیک می توانید از وانیل، پودر هل، دارچین، رنده پوست پرتقال یا رنده پوست لیمو استفاده کنید. این مواد طعم ترش ملایم ماست را متعادل می کنند و عطر پنکیک را بهتر می کنند. فقط دقت داشته باشید مقدار ادویه ها زیاد نباشد، چون طعم اصلی پنکیک را تحت تاثیر قرار می دهد.

اضافه کردن میوه به مایه پنکیک

اگر می خواهید پنکیک میوه ای درست کنید، بهتر است از میوه هایی مثل موز، توت فرنگی، بلوبری یا سیب رنده شده استفاده کنید. میوه های خیلی آبدار را مستقیم و زیاد داخل مایه نریزید، چون باعث شل شدن مایه و خمیر شدن پنکیک می شوند. بهتر است میوه ها را خرد ریز کنید و بعد از ریختن مایه در تابه، مقدار کمی از آنها را روی پنکیک قرار دهید. سرو بهتر پنکیک با ماست

پنکیک با ماست به خاطر طعم ملایم و کمی ترش، با تاپینگ های شیرین بسیار خوشمزه می شود. عسل، شیره انگور، مربای خانگی، کره، موز، توت فرنگی، گردو و کمی دارچین گزینه های خوبی برای سرو هستند. اگر می خواهید صبحانه سبک تری داشته باشید، پنکیک را با میوه تازه و مقدار کمی عسل سرو کنید تا هم خوشمزه باشد و هم خیلی سنگین نشود. نگهداری پنکیک باقی مانده

اگر مقداری پنکیک اضافه ماند، ابتدا اجازه دهید کاملا خنک شود، سپس آن را داخل ظرف درب دار در یخچال قرار دهید. بهتر است بین پنکیک ها یک تکه کاغذ روغنی بگذارید تا به هم نچسبند. برای گرم کردن دوباره، استفاده از تابه با حرارت ملایم بهتر از مایکروویو است، چون مایکروویو ممکن است پنکیک را نرم و کمی خمیری کند. کالری پنکیک با ماست

کالری کل مواد، بدون حساب کردن کره، عسل، شکلات، مربا یا میوه برای سرو، حدود ۱۲۰۰ تا ۱۲۸۰ کالری می شود. اگر با این مقدار مواد حدود ۸ عدد پنکیک کوچک درست شود، کالری هر پنکیک حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ کالری است. اگر مواد را برای ۴ نفر در نظر بگیریم، کالری هر نفر حدود ۳۰۰ تا ۳۲۰ کالری می شود. البته اگر پنکیک ها را با عسل، شکلات صبحانه، کره یا مربا سرو کنید، کالری هر نفر می تواند به راحتی به ۴۰۰ تا ۵۰۰ کالری هم برسد.

فارس: مرتضی پور علی گنجی ، مدافع فصل گذشته پرسپولیس و بازیکن سابق تیم های السد قطر و نفت تهران پس از قرار گرفتن در لیست مازاد مهدی تارتار راهی لیگ ازبکستان شد و در صورت بهبود و نداشتن مصدومیت می تواند در لیگ نخبگان حضور ثابتی داشته باشد.

پورعلی گنجی در لیگ نخبگان آسیا در صورت صلاحدید سرمربی تیمش می تواند برابر استقلال و تراکتور قرار گیرد و با درخشش در ترکیب تیمش کادر فنی ایران را مجاب به دعوت کردنش کند و در جام ملت های آسیا حضور یابد.

مدافع ایرانی با تجربه لیگ ازبکستان در هفته هجدم مقابل سورخان ترمذ قرار گرفت و پس از مصدومیت از ناحیه عضله چهارسر زمین مسابقه را ترک کرد.

پس از پایان این دیدار پزشکان تیم ازبکستانی اعلام کردند پورعلی گنجی تحت مداوی پزشکی قراردارد و در خصوص حضور او در ترکیب پاختاکور تصمیم گیری خواهدشد و به اطلاع سرمربی باشگاه خواهد رسید.

با توجه به مصدومیت این مدافع ایرانی احتمالا پورعلی گنجی در دیدار هفته بعد پاختاکور غایب خواهد بود و در ترکیب تیمش حضور نخواهد داشت.