چرا کلسترول شما پایین نمی‌آید؟؛ مقصر اصلی این ۴ عادت روزانه است

افرادی که کلسترول بالایی دارند باید نسبت به وضعیت خود دقت و مراقبت بیشتری داشته باشند، زیرا بالا بودن مداوم کلسترول می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت قلب و عروق داشته باشد. در این مطلب، به ۱۰ اشتباه رایج پس از تشخیص کلسترول بالا و دلایلی که نشان می‌دهد چرا باید از آنها اجتناب کرد، می‌پردازیم.

به‌گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ وقتی به شما گفته می‌شود کلسترول خونتان بالاست، ممکن است نگران‌کننده باشد؛ به‌خصوص اگر کاملاً احساس سلامت داشته باشید. در واقع، کلسترول بالا معمولاً هیچ علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند و اغلب در آزمایش خون معمولی تشخیص داده می‌شود.

اهمیت کلسترول بالا از این جهت است که بالا بودن مداوم سطح کلسترول، به‌ویژه کلسترول LDL، می‌تواند باعث تجمع چربی در دیواره رگ‌ها شود و خطر بیماری قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد. ۱. فکر کنید: «حالم خوب است، پس بیماری‌ام جدی نیست»

کلسترول بالا اغلب یک عامل خطر خاموش نامیده می‌شود، زیرا معمولاً علائم قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند.

ممکن است کاملاً احساس سلامت داشته باشید، در حالی که کلسترول به‌تدریج باعث ایجاد تغییراتی در رگ‌های خونی شما می‌شود.

به همین دلیل، منتظر ماندن تا زمانی که علائمی ایجاد شود، یک اشتباه است.

تشخیص کلسترول بالا باید فرصتی برای کاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی در آینده تلقی شود، نه مشکلی که فقط زمانی اهمیت پیدا کند که احساس بیماری داشته باشید. ۲. فقط روی عدد کلسترول تام تمرکز کنید

برگه آزمایش چربی خون فقط یک عدد ندارد. LDL، HDL و تری‌گلیسرید همگی اطلاعات مهمی درباره وضعیت چربی خون ارائه می‌کنند.

با این حال، خطر کلی بیماری‌های قلبی و عروقی فقط به اعداد آزمایش بستگی ندارد و عواملی مانند سن، فشار خون، سیگار کشیدن، دیابت، سابقه خانوادگی و سابقه بیماری قلبی یا عروقی نیز اهمیت دارند.

دکتر گوپتا می‌گوید:

«از پزشک خود بپرسید نتایج آزمایش شما با توجه به شرایط فردی‌تان چه معنایی دارد و سعی نکنید فقط بر اساس یک عدد، وضعیت خود را تفسیر کنید. دستورالعمل‌های جدید نیز در افراد خاص، شاخص‌های دیگری مانند لیپوپروتئین(a) را مورد توجه قرار می‌دهند.» ۳. همه غذاهای حاوی چربی را حذف کنید

یکی از واکنش‌های رایج پس از مشاهده کلسترول بالا، حذف کامل چربی از رژیم غذایی است.

اما این کار ضروری نیست و حتی ممکن است رعایت یک رژیم غذایی سالم را دشوارتر کند.

موضوع اصلی، نوع چربی است، نه حذف کامل چربی.

بر اساس توصیه‌های مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، یک الگوی غذایی سالم برای قلب باید بیشتر شامل چربی‌های غیراشباع، سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و منابع سالم پروتئین باشد و در مقابل، مصرف چربی‌های اشباع و غذاهای بسیار فرآوری‌شده محدود شود. ۴. تغییرات شدید و غیرقابل‌دوام در رژیم غذایی ایجاد کنید

اشتباه رایج دیگر این است که فرد پس از تشخیص کلسترول بالا، ناگهان یک رژیم غذایی بسیار سخت و محدودکننده را شروع کند.

اگرچه تغییرات شدید ممکن است در کوتاه‌مدت نتایجی ایجاد کنند، اما ادامه دادن آنها در بلندمدت دشوار است.

رویکرد بهتر این است که تغییرات عملی و قابل‌دوامی ایجاد کنید که بتوانند بخشی از زندگی روزمره شما شوند.

برای مثال: کره و سایر منابع چربی اشباع را با چربی‌های سالم‌تر جایگزین کنید. غذاهای سرشار از فیبر بیشتری مصرف کنید. سبزیجات و غلات کامل را افزایش دهید. مصرف غذاهای بسیار فرآوری‌شده را کاهش دهید.

ثبات و استمرار، از داشتن یک رژیم غذایی کاملاً ایده‌آل برای چند هفته مفیدتر است. ۵. فکر کنید مصرف دارو یعنی دیگر نیازی به تغییر سبک زندگی ندارید

اگر پزشک برای شما استاتین یا داروی دیگری برای کاهش کلسترول تجویز کرده است، به این معنا نیست که رژیم غذایی و فعالیت بدنی دیگر اهمیتی ندارند.

انجمن قلب آمریکا بر اهمیت داشتن عادات سالم در کنار مصرف دارو، زمانی که دارو تجویز می‌شود، تأکید دارد.

فعالیت بدنی منظم، حفظ وزن سالم، پرهیز از مصرف دخانیات و داشتن رژیم غذایی مناسب قلب، همگی در حفظ سلامت قلب و عروق نقش دارند.

دارو و تغییر سبک زندگی معمولاً زمانی بهترین نتیجه را دارند که به‌عنوان بخش‌هایی از یک برنامه بلندمدت در کنار یکدیگر قرار بگیرند. ۶. بدون مشورت با پزشک، مصرف استاتین را قطع کنید

برخی افراد به محض اینکه نتیجه آزمایش خونشان بهتر می‌شود، مصرف داروی کلسترول را متوقف می‌کنند. بعضی دیگر نیز به دلیل شنیدن مطالب منفی درباره استاتین‌ها، تصمیم به قطع دارو می‌گیرند.

دکتر گوپتا هشدار می‌دهد:

«این کار می‌تواند یک اشتباه باشد. استاتین‌ها معمولاً برای کاهش کلسترول و پایین آوردن خطر بیماری‌های قلبی و عروقی استفاده می‌شوند و در بسیاری از موارد برای مصرف طولانی‌مدت تجویز می‌شوند.»

اگر احتمال می‌دهید دارو باعث عارضه‌ای شده یا درباره مصرف آن نگرانی دارید، به‌جای قطع خودسرانه دارو با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

پزشک ممکن است بتواند دوز دارو را تغییر دهد، داروی دیگری تجویز کند یا گزینه‌های درمانی دیگری را بررسی کند. ۷. انتظار داشته باشید کلسترول فوراً کاهش پیدا کند

تغییر سبک زندگی و داروهای کاهش‌دهنده کلسترول در همه افراد به یک اندازه و با یک سرعت اثر نمی‌کنند و میزان بهبود باید در طول زمان ارزیابی شود.

به‌جای اینکه در فاصله‌های بسیار کوتاه مرتب آزمایش کلسترول بدهید و از اینکه نتیجه فوراً تغییر نکرده ناامید شوید، برنامه‌ای را که پزشک برای بررسی مجدد آزمایش‌ها توصیه کرده است دنبال کنید.

آزمایش‌های دوره‌ای می‌توانند مشخص کنند که آیا برنامه درمانی مؤثر بوده یا نیاز به تغییر دارد. ۸. سابقه خانوادگی را نادیده بگیرید

کلسترول بالا همیشه نتیجه رژیم غذایی یا سبک زندگی نیست؛ ژنتیک نیز می‌تواند نقش مهمی داشته باشد.

برخی افراد به بیماری ارثی موسوم به هیپرکلسترولمی خانوادگی مبتلا هستند که می‌تواند از سنین پایین باعث افزایش شدید کلسترول شود.

اگر بستگان نزدیک شما کلسترول بسیار بالا داشته‌اند یا در سنین نسبتاً پایین به بیماری قلبی مبتلا شده‌اند، حتماً این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.

سابقه خانوادگی می‌تواند در نحوه ارزیابی و مدیریت کلسترول شما تأثیرگذار باشد. ۹. فکر کنید یک ماده غذایی «سالم» می‌تواند مشکل را حل کند

هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند اثر یک الگوی غذایی ناسالم را خنثی کند.

اضافه کردن جو دوسر، مغزها یا سایر غذاهایی که به کاهش کلسترول کمک می‌کنند می‌تواند مفید باشد، اما نباید باعث شود سایر بخش‌های رژیم غذایی خود را نادیده بگیرید.

به الگوی غذایی کلی خود نگاه کنید.

مصرف بیشتر سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و چربی‌های سالم، همراه با کاهش غذاهای بسیار فرآوری‌شده و چربی‌های اشباع اضافی، یک راهکار مؤثرتر و پایدارتر برای مدیریت کلسترول است. ۱۰. کلسترول بالا را یک مشکل کوتاه‌مدت بدانید

شاید بزرگ‌ترین اشتباه این باشد که تصور کنید وقتی آزمایش بعدی بهتر شد، دیگر مشکل کاملاً برطرف شده است.

مدیریت کلسترول معمولاً به معنای کاهش خطر بیماری‌های قلبی و عروقی در بلندمدت است.

آخرین دستورالعمل‌های انجمن قلب آمریکا تأکید بیشتری بر کاهش مواجهه طولانی‌مدت با چربی‌های مضر خون دارند؛ زیرا پایین نگه داشتن LDL برای مدت طولانی‌تر می‌تواند محافظت بیشتری در برابر مشکلات قلبی و عروقی آینده ایجاد کند.

این به معنای زندگی با یک رژیم غذایی بسیار سخت یا نگرانی درباره تک‌تک وعده‌های غذایی نیست.

بلکه یعنی عادات سالم و قابل‌دوامی ایجاد کنید، داروهای تجویزشده را به‌درستی مصرف کنید و آزمایش‌ها و بررسی‌های پزشکی توصیه‌شده را به‌طور منظم انجام دهید.

جمع‌بندی

تشخیص کلسترول بالا دلیلی برای وحشت کردن نیست، اما موضوعی است که باید آن را جدی گرفت.

پرهیز از رژیم‌های غذایی افراطی، شناخت دقیق تمام شاخص‌های آزمایش چربی خون، مصرف صحیح داروهای تجویزشده و ایجاد تغییرات واقع‌بینانه در سبک زندگی، همگی می‌توانند به مدیریت بهتر خطر بیماری‌های قلبی کمک کنند.

مهم‌تر از همه، پیشرفت خود را فقط بر اساس احساسی که دارید ارزیابی نکنید.

کلسترول بالا معمولاً هیچ علامت مشخصی ندارد؛ بنابراین انجام منظم آزمایش خون و گفت‌وگو با پزشک ضروری است تا مشخص شود آیا برنامه درمانی شما به‌درستی عمل می‌کند یا به تغییر نیاز دارد. پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر ژست عجیب دختران دبیرستانی در کاخ چهلستون؛ 90 سال قبل خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : ۱۰ اشتباه رایجی که افراد پس از تشخیص کلسترول بالا مرتکب می‌شوند بیشتر بخوانید: کلسترول و 8 نکته ساده اما مهم! (+عکس) تماشاخانه چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیم‌کشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟ فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران

به گزارش مشرق ، ناصر شخص‌سلیم، استاد دانشگاه و متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری، خطر ابتلا به سنگ کلیه را در تابستان بشتر دانست و گفت: گرما به‌تنهایی موجب تشکیل سنگ کلیه نمی‌شود، اما تعریق شدید و کم‌آبی، شرایطی ایجاد می‌کند که احتمال شکل‌گیری سنگ به‌طور محسوسی افزایش می‌یابد. با کاهش آب بدن، حجم ادرار کم و غلظت آن بیشتر می‌شود. در این وضعیت، املاحی مانند کلسیم، اگزالات، اسیداوریک و فسفات در ادرار افزایش می‌یابند و با رسوب این مواد، کریستال‌های اولیه سنگ شکل می‌گیرند.

وی با بیان اینکه بسیاری از افراد تنها زمانی آب می‌نوشند که تشنه شده‌اند، گفت: تشنگی همیشه هشدار زودهنگام کم‌آبی نیست. افرادی که در فضای باز کار می‌کنند، ورزشکاران، کشاورزان، کارگران ساختمانی، نیروهای خدماتی و مسافرانی که ساعت‌های طولانی در گرما قرار دارند، باید پیش از احساس تشنگی نیز مصرف مایعات را جدی بگیرندهمچنین مردان بیشتر از زنان در خطر ابتلا به سنگ کلیه هستند.

شخص‌سلیم افزود: افرادی که سابقه سنگ کلیه، سابقه خانوادگی این بیماری، نقرس، افزایش اسیداوریک، عفونت‌های مکرر ادراری، چاقی، دیابت یا بیماری‌های روده‌ای دارند، بیشتر در معرض خطر هستند. سالمندان و کودکان نیز ممکن است سریع‌تر دچار کم‌آبی شوند و باید با دقت بیشتری تحت نظر باشند. افرادی که سابقه سنگ کلیه دارند، بهتر است با نظر پزشک آزمایش ادرار، بررسی عملکرد کلیه، آزمایش‌های متابولیک و در صورت نیاز جمع‌آوری ادرار ۲۴ ساعته انجام دهند تا نوع سنگ و عوامل زمینه‌ای آن مشخص شود؛ زیرا روش پیشگیری از سنگ‌های کلسیمی، اسیداوریکی، عفونی و سایر انواع سنگ با یکدیگر تفاوت دارد.

درمان سنگ بر اساس اندازه و محل آن تعیین می‌شود

این متخصص جراحی کلیه درباره روش‌های درمان سنگ کلیه اظهار کرد: درمان بر اساس اندازه و محل سنگ، جنس آن، میزان انسداد، وجود عفونت، شدت درد و وضعیت عملکرد کلیه انتخاب می‌شود. در سنگ‌های کوچک، به‌ویژه سنگ‌هایی که در حالب قرار دارند و موجب عفونت یا انسداد خطرناک نشده‌اند، ممکن است درمان محافظه‌کارانه شامل مصرف مایعات در حد مناسب، کنترل درد، پیگیری تصویربرداری و گاهی مصرف داروهای کمک‌کننده به شل شدن حالب و دفع سنگ انجام شود.

وی افزود: همه سنگ‌های کوچک خودبه‌خود دفع نمی‌شوند و احتمال دفع به اندازه و محل سنگ بستگی دارد. سنگ‌های کوچک‌تر و سنگ‌هایی که به مثانه نزدیک‌تر هستند، معمولاً شانس بیشتری برای دفع خودبه‌خودی دارند. درمان دارویی زمانی کافی است که درد قابل‌کنترل باشد، عفونت وجود نداشته باشد، عملکرد کلیه در معرض خطر نباشد و احتمال دفع سنگ مناسب باشد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: اگر سنگ بزرگ‌تر باشد، در محل نامناسب قرار گرفته باشد، موجب انسداد قابل‌توجه شود، درد با دارو کنترل نشود، استفراغ مانع مصرف مایعات شود، طی مدت مناسب دفع نشود یا عملکرد کلیه را تهدید کند، بیمار به مداخله تخصصی نیاز خواهد داشت. روش دیگر سنگ‌شکنی برون‌اندامی است. در این روش، امواج شوک از خارج بدن به سنگ تابانده می‌شود تا سنگ به قطعات کوچک‌تر تبدیل شود. این روش برای برخی سنگ‌های کلیه و قسمت فوقانی حالب مناسب است، اما ممکن است به بیش از یک جلسه نیاز داشته باشد. البته روش یورتروسکوپی نیز در درمان مورد استفاده قرار می‌گیرد و سنگ با لیزر خرد یا خارج می‌شود.

این استاد دانشگاه، نوشیدن منظم آب را مهم‌ترین راه پیشگیری از سنگ کلیه دانست و گفت: افراد باید در طول روز مایعات مصرف کنند و منتظر تشنگی نمانند. یکی از نشانه‌های دریافت مناسب مایعات، زرد کم‌رنگ بودن ادرار است. میزان نیاز به مایعات برای همه افراد یکسان نیست و به وزن، میزان فعالیت، دمای محیط، مقدار تعریق و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد. بیماران مبتلا به بیماری‌های کلیوی، قلبی یا برخی بیماری‌های زمینه‌ای نباید بدون مشورت پزشک میزان مصرف مایعات خود را افزایش دهند.

شخص‌سلیم با اشاره به باور غلط درباره جایگزینی نوشابه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا با آب افزود: نوشابه، نوشیدنی‌های بسیار شیرین، آبمیوه‌های صنعتی و نوشیدنی‌های انرژی‌زا جایگزین مناسبی برای آب نیستند و مصرف زیاد آنها می‌تواند خطر تشکیل برخی انواع سنگ را افزایش دهد. برخی در مورد آب شرب مصرفی می‌پرسند که باید گفت چنانچه آب شرب مصرف خواکی دارای املاح بسیار است بهتر است از این آب برای نوشیدن استفاده نشود.

نمک، فست‌فود و گوشت زیاد؛ سه‌گانه خطر برای کلیه

این متخصص کاهش مصرف نمک را یکی از اصول مهم پیشگیری دانست و گفت: نمک زیاد باعث افزایش دفع کلسیم از ادرار می‌شود و می‌تواند احتمال تشکیل سنگ‌های کلسیمی را بالا ببرد. چیپس، پفک، فست‌فود، سوسیس و کالباس، کنسروها، غذاهای آماده و تنقلات شور باید تا حد امکان محدود شوند. مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز در افراد مستعد، خطر افزایش اسیداوریک و تشکیل سنگ را بیشتر کند.

این متخصص در پایان هشدار داد: بی‌علامت بودن سنگ کلیه به معنای بی‌خطر بودن آن نیست. در روزهای گرم، کاهش ادرار، تیرگی آن، درد پهلو یا مشاهده خون در ادرار باید جدی گرفته شود؛ زیرا گاهی نخستین هشدار کلیه، زمانی ظاهر می‌شود که سنگ حرکت کرده و مسیر ادرار را مسدود کرده است.

 پژوهشگران دریافتند که واکنش افراد به رژیم‌های کم‌کربوهیدرات و پرچرب، به عوامل ژنتیکی آن‌ها بستگی دارد. افرادی که استعداد ژنتیکی بالاتری برای کلسترول بالا دارند، با مصرف چربی‌های جامد در این رژیم‌ها، شاهد افزایش چشمگیر کلسترول بد خود هستند.

به گزارش ایرنا به نقل از سای‌تِک‌دِیلی، پژوهشگران دانشگاه استنفورد با بررسی داده‌های بیش از ۴۰۰ نفر دریافتند که واکنش افراد به رژیم‌های کم‌کربوهیدرات و پرچرب، تحت‌تأثیر ژنتیک آن‌ها قرار دارد.

این یافته‌ها که در نشست سالانه انجمن تغذیه آمریکا (NUTRITION ۲۰۲۶) ارائه شده، نشان می‌دهد که برخی افراد به دلیل ساختار ژنتیکی خود، نسبت به افزایش کلسترول ناشی از چربی‌های جامد، به‌ویژه در رژیم‌های کم‌کربوهیدرات، حساس‌تر هستند. این یافته‌ها می‌تواند به ارائه برنامه‌های غذایی شخصی‌سازی‌شده کمک کند.

رژیم‌های کم‌کربوهیدرات معمولاً حاوی مقدار زیادی چربی‌های جامد (مانند کره، گوشت‌های چرب و فرآوری‌شده) هستند که می‌توانند کلسترول بد (نوعی چربی مضر در خون) را افزایش دهند. این مطالعه نشان می‌دهد که عوامل ژنتیکی می‌توانند تعیین کنند که هر فرد چه واکنشی به این چربی‌ها نشان می‌دهد. به همین دلیل، دو نفر ممکن است یک رژیم غذایی مشابه را دنبال کنند، اما به نتایج بسیار متفاوتی برسند.

دکتر الکسا باراد (Alexa Barad)، پژوهشگر دانشگاه استنفورد، توضیح می‌دهد: برخی افراد به دلیل ساختار ژنتیکی خود، نسبت به افزایش کلسترول ناشی از چربی‌های جامد، به‌ویژه در رژیم‌های کم‌کربوهیدرات، حساس‌تر هستند. این موضوع نشان می‌دهد که واکنش افراد به رژیم غذایی واقعاً متفاوت است و نباید یک نسخه غذایی را برای همه تجویز کرد. چگونه این نتیجه به دست آمد؟

پژوهشگران از داده‌های یک مطالعه بزرگ استفاده کردند که در آن بیش از ۶۰۰ بزرگسال به مدت یک سال از یک رژیم کم‌کربوهیدرات سالم یا یک رژیم کم‌چرب سالم پیروی کردند. در مطالعه جدید، محققان روی ۴۳۱ نفر از این شرکت‌کنندگان که اطلاعات ژنتیکی آن‌ها در دسترس بود، تمرکز کردند. آن‌ها ارتباط بین ساختار ژنتیکی، میزان مصرف چربی‌های جامد و تغییرات کلسترول بد را بررسی کردند.

تأثیر ژنتیک بر واکنش به چربی‌های جامد

نتایج نشان داد که در میان افرادی که رژیم کم‌کربوهیدرات را دنبال می‌کردند، کسانی که استعداد ژنتیکی بیشتری برای کلسترول بد بالا داشتند، با مصرف چربی‌های جامد، افزایش بیشتری در کلسترول خود تجربه کردند؛ اما این رابطه در میان افرادی که رژیم کم‌چرب داشتند، دیده نشد.

نمره ژنتیکی؛ راهنمایی برای انتخاب رژیم غذایی

پژوهشگران با ترکیب اطلاعات هزاران تغییر ژنتیکی، یک نمره ژنتیکی برای هر فرد محاسبه کردند که نشان می‌دهد آیا استعداد ذاتی برای کلسترول پایین‌تر یا بالاتر دارد یا خیر. باراد می‌گوید: چنین نمراتی می‌توانند به پزشکان کمک کنند تا بیمارانی را که احتمالاً به رژیم کم‌کربوهیدرات واکنش نامطلوب نشان می‌دهند، شناسایی کنند.

پیام اصلی؛ واکنش‌ها متفاوت است

باراد تأکید می‌کند که برای بهره‌گیری از این یافته‌ها نیازی به آزمایش ژنتیک نیست. او می‌گوید: واکنش افراد به تغییرات رژیم غذایی متفاوت است، بنابراین مهم است که افراد به جای اینکه فرض کنند یک الگوی غذایی خاص برای همه نتیجه یکسانی دارد، وضعیت بدن خود را بررسی کنند.

او همچنین توصیه می‌کند که افرادی که رژیم کم‌کربوهیدرات را ترجیح می‌دهند، به جای چربی‌های جامد مانند کره و گوشت‌های چرب، از چربی‌های مفید مانند مغزها، دانه‌ها، روغن زیتون و آووکادو استفاده کنند تا احتمال افزایش کلسترول را کاهش دهند.

پژوهشگران برای تأیید این یافته‌ها و تعمیم آن به جمعیت‌های متنوع‌تر، به تحقیقات بیشتری نیاز دارند. پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر بهاره رهنما: همه آقایان دنبال دختر همسایه هستند خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل اشتراک گذاری : ریسک بالارفتن کلسترول در اثر این رژیم غذایی بیشتر بخوانید: کربوهیدرات ساده و پیچیده چیست؟ تماشاخانه چیتگر؛ رد یک جنایت عجیب میان درختان / درخت‌ها قبل از مرگ زخمی شده بودند حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیم‌کشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟ فیلم های دیگر عضویت در اینستاگرام عصر ایران ۱۵ سال پیش در چنین روزی این لحظه با حافظ گلستان سعدی آموزش زبان انگلیسی آپارات عصر ایران اپلیکیشن عصر ایران