به گزارش خبرنگار جماران، سی و یکم مرداد سال 1323 متناسب با سال 1363 قمری بود که امام خمینی (س) نگارش کتاب شرح حدیث جنود عقل و جهل را به پایان رساندند. این کتاب شرحی بر روایتی از حضرت امام صادق(ع) در کتاب شریف کافی است که شامل ۷۵ عنوان از فضایل و رذایل اخلاقی است و امام خمینی(س) تا عنوان ۲۵ آن را در این کتاب شرح کرده است. این شرح اثری گرانسنگ در علم اخلاق است و در آن آرای اخلاقی و عرفانی امام خمینی(س) مطرح شده است. این کتاب در سیر اندیشه های امام خمینی (س) جایگاه ویژه ای دارد و آخرین کتابی است که مؤلّف در اخلاق نوشته است.
امام در مقدمه این کتاب می نویسد:
«این قاصر را به خاطر افتاد که حدیث شریفی که در کافی شریف، مشتمل بر «جنود عقل و جهل» است و متضمن امهات فضائل و رذائل است، به قدر میسور و به طریق اجمال شرح کنم، شاید مؤمنی را از آن نفعی حاصل آید و این خود موجب جبران نقایص قاصر شود.» (امام خمینی(س)؛ شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص ۵)
آرای کلامی، اخلاقی و عرفانی امام در این کتاب وضوح بیشتری یافته و همچون کتاب شرح چهل حدیث ایشان، اقشار بیشتری می توانند از آن بهره گیرند. این اثر از طرف مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) به طبع رسیده و بارها تجدید چاپ شده است. ( کتاب روزنگار زندگی و تاریخ سیاسی اجتماعی امام خمینی، ص 160)
در مقدمه تحقیق کتاب شرح حدیث جنود عقل و جهل آمده است: امام راحل از جایگاه رفیع علم و عمل و با تبحر در علوم عقلیه و نقلیه، و استجماع توشه کافی از فقه اکبر و اصغر به شرح حدیث نورانی «جنود رحمان و شیطان» پرداخته و در تبیین الطاف نهفته در آن گوی سبقت از صاحبان کتب عرفانی و اخلاقی و شراح حدیث ربوده و از نفس قدسی روح الهی در آن چنان دمیده که قلب سالک را مطمئن و قدم او را راسخ کند.
شرح احادیث نورانی معصومین علیهم صلوات الله که مشتمل بر معارف بلند الهی است و به برکت کشف تام محمدی و ولایت علوی و برای مصلحت کشف حقایق نسبت به خلائق القا شده است به ید قدرت عارفی کامل و موید امکان پذیر است و به همین جهت کمتر عالمی از علمای ربانی را توانایی انجام این مهم بوده و ابواب باطنیه احادیث را بر سالکان طریق گشوده چرا که راهیابی به بارگاه کلمات قدسی ایشان بدون اجتهاد در عرفان نظری و فلسفه الهی و جهد وافر در تفقه مغزای کلام و جهاد در راه محبوب و جحود غیر او میسور نیست.
اهمیت این کتاب فقط به واسطه تضلع مولف در علوم مختلف نیست، بلکه مربی بودن امام راحل برای میلیون ها انسان حق طلب و راهبری ایشان بهترین شاهد صدق نگارنده آن است. جوانانی که ره صد ساله را یک شبه پیمودند و انوار معارف بر قلب ایشان متجلی شد، محک روشن بر صراط مستقیم استاد علم و عمل است. ( کتاب شرح حدیث جنود عقل و جهل، مقدمه)
ابراهیم شهولی
آرمان امروز : عملیات «خشم حماسی» که توسط ائتلافی به رهبری ایالات متحده و با مشارکت اسرائیل آغاز شد، نه تنها یکی از گستردهترین حملات نظامی علیه ایران در چهار دهه اخیر محسوب میشود، بلکه بهمثابه آزمونی سرنوشتساز برای دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران عمل کرده است. دکترین موسوم به «دفاع موزاییکی» که توسط سپاه پاسداران طراحی و پیادهسازی شده، در این رویارویی مستقیم، نقاط قوت و ظرفیتهای ساختاری خود را به روشنی نمایان ساخت.
دکترین دفاع موزاییکی در اصل بر اساس تجربه فروپاشی ارتش متمرکز عراق در جنگ ۲۰۰۳ شکل گرفت؛ تجربهای که نشان داد اتکای صرف به یک زنجیره فرماندهی متمرکز، آسیبپذیریهای جدی ایجاد میکند.
سپاه پاسداران با الهام از این تجربه، ساختار خود را بهگونهای بازطراحی کرد که به جای یک زنجیره فرماندهی متمرکز، هر منطقه جغرافیایی و هر واحد نظامی، مانند یک «تکه موزاییک» مستقل عمل کند. این واحدها در عین اتصال به کل تصویر، برای بقا و تداوم عملیات، وابستگی حیاتی به «رأس هرم» ندارند و از استقلال عملیاتی، تسلیحات و دسترسی به نیروی مردمی بسیج برخوردارند تا در صورت حذف فرماندهی مرکزی، به طور خودگردان به مأموریت خود ادامه دهند. به این الگو، «دفاع یا حمله متقابل افقی و پراکنده» نیز گفته میشود؛ نوعی عملیات که فلج کردن و متوقف ساختن آن دشوار است.
در موج اول عملیات خشم حماسی، اهداف متعددی از جمله مراکز فرماندهی، تأسیسات پدافند هوایی، سایتهای موشکی و هستهای، و نیز محل استقرار رهبر انقلاب و فرماندهان ارشد سپاه مورد اصابت قرار گرفت. با این حال، فروپاشی پیشبینیشده توسط طراحان این عملیات محقق نشد. دقیقاً در این نقطه، دکترین موزاییکی به کار افتاد؛ یگانهای استانی بدون نیاز به انتظار برای دستور از مرکز، به صورت مستقل وارد فاز پاسخگویی شدند.
واکنش نظامی ایران سه وجه مشخص داشت: نخست، استفاده از انبارهای زیرزمینی پراکنده در سراسر کشور برای شلیک انبوه موشکها و پهپادهای ارزانقیمت که با هزینههای نسبتاً پایینی تولید میشوند. دوم، به آب انداختن ناوگانی از قایقهای تندرو که برای جنگ نامتقارن در خلیج فارس طراحی شدهاند. سوم، فعالسازی گروههای مقاومت در عراق، یمن و لبنان برای گشودن جبهههای چندگانه علیه منافع آمریکا و متحدانش. نتیجه فوری آنکه ایران نه تنها فرو نپاشید، بلکه ظرف ساعاتی حملات متقابلی را به پایگاههای آمریکا در بحرین، قطر، کویت و امارات و نیز اهداف اسرائیل ترتیب داد.
کاربست این دکترین در مواجهه با خشم حماسی، از یک سو نشان داد که استراتژی «نباختن» که همان هدف نهایی این الگوی دفاعی است با موفقیت عمل میکرد؛ از سوی دیگر، این شبکه حتی پس از حذف فرماندهان کلیدی نیز به حیات خود ادامه داد و نشان داد که فلجسازی از طریق حذف رأس هرم، بر اساس این دکترین امکانپذیر نیست. این در حالی بود که بسیاری از تحلیلگران غربی با تکیه بر الگوی جنگهای کلاسیک، تصور میکردند حذف فرماندهان میتواند ماشین نظامی ایران را از کار بیندازد.
عملیات خشم حماسی که سرانجام در می ۲۰۲۶ پایان یافت، بیش از هر چیز نشان داد که دکترین دفاع موزاییکی در برابر «ضربه سر بریدن» که هدف نهایی طراحان آن بود کارایی قابل قبولی داشته است. همزمان، این جنگ ابعاد تازهای نیز یافته و امروز به «خشم اقتصادی» یعنی محاصره دریایی و تشدید تحریمها تغییر ماهیت داده است؛ موضوعی که فراتر از توانایی یک دکترین صرفاً نظامی است و ضرورت طراحی راهبردهای مکمل در عرصه اقتصادی را نمایان میسازد. به عبارت روشنتر، موزاییک توانست ایران را در برابر بمب نجات دهد، اما مدیریت ابعاد اقتصادی این رویارویی هماکنون در بوته آزمایش قرار دارد و کارایی آن در گرو عملکرد آینده جمهوری اسلامی در حوزههای اقتصادی و دیپلماتیک خواهد بود.
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، سرلشکر پاسدار احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با صدور پیامی فرا رسیدن ۳۱ مرداد ماه «روز صنعت دفاعی کشور» را به سرتیپ پاسدار سید مجید ابن الرضا، سرپرست محترم وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تبریک گفت.
متن این پیام به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
برادر ارجمند سرتیپ پاسدار سید مجید ابن الرضا
سرپرست محترم وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
با سلام و تحیات؛
فرا رسیدن ۳۱ مرداد ماه «روز صنعت دفاعی کشور» که تجلی بخش معجزه ایمان، اراده و شکوه خلاقیت و ابتکار نیروهای متخصص بومی و جوان صنعت دفاعی برای تولید توان دفاعی و تهاجمی و قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در عصر تحریم های ظالمانه استکباری است، را به جنابعالی و تمامی مسئولان، مدیران، کارکنان مؤمن، مجاهد، انقلابی و افتخارآفرین آن وزارتخانه صمیمانه تبریک و تهنیت عرض مینمایم.
نگاه راهبردی به رخدادها و تحولات جاری منطقهای، به ویژه جنگهای تحمیلی دوم و سوم آمریکای کودک کش و رژیم سفاک صهیونیستی علیه ایران اسلامی، به روشنی گویای این حقیقت انکارناپذیر است که دشمنان هیچگاه از کینه توزی و توطئه علیه این ملت بزرگ دست برنمیدارند و صحنه نبرد، هر روز با اشکال جدیدی از تهاجم ترکیبی و نظامی و ارتکاب جنایات ضد بشری روبهرو است. در چنین مقطع حساس و سرنوشتسازی، ضرورت تداوم پرشتاب "راهبرد قدرتافزایی دفاعی و تهاجمی"، به عنوان تنها راهکار هوشمندانه و کارآمد برای عبور از گردنههای دشوار تاریخی و خنثیسازی دسیسههای امروز و فردای دشمن، بیش از پیش نمایان شده است.
خدای قادر متعال را شاکریم که در پرتو الطاف بیکرانهاش، نیروهای مسلح و حوزه صنعت دفاعی کشور به مدد مجاهدتهای تاریخساز فرزندان میهن اسلامی، سپر دفاعی مستحکمی در برابر تهدیدات دشمنان و بدخواهان ایران و ایرانی رقم زده است و در میدانی واقعی و تاریخ ساز از جمله جنگهای تحمیلی اخیر دست برتر خود را بر شیطان بزرگ و رژیم اهریمنی صهیونی و حامیان آنان غلبه داده است.
در میانه جنگ امریکایی صهیونی، اطمینان داریم، به فضل الهی و بر اساس آموزه قرآنی «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّه وَ مِنْ رِباطِ الْخَیْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللّهِ وَ عَدُوَّکُمْ» و تمسک به هدایتهای فرمانده حکیم، شجاع و دوراندیش کل قوا، خلف صالح امام شهید انقلاب(قدسسره)، قدرتافزایی در تولید محصولات صنعت دفاعی و نظامی با پرچمداری وزارت دفاع و مجاهدتهای نیروهای مسلح بالندهتر از گذشته با هوشمندی، سرعت و درایت ادامه خواهد یافت تا انشاءالله در افق ترسیمشده، ایران اسلامی به جایگاه حقیقی خود به عنوان قدرتی بیبدیل و تأثیرگذار در هندسه نظم نوین جهانی دست یابد.
در پایان، با گرامیداشت مقام شامخ شهدای والا مقام حوزه صنعت دفاعی کشور به ویژه شهیدان همیشه جاوید وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، شهیدان نصیرزاده، فخری زاده، فکوری، جبل عاملیان، مظفرنیا، کریمی، رضایی نژاد و سایر شهدای گرانقدر، از مجاهدتهای خالصانه شبانه روزی، خلاقیتهای بینظیر و تلاشهای خستگیناپذیر آن سردار عالیقدر و یکایک همکاران فهیم، متخصص، انقلابی و مصمم در بخشهای مختلف آن مجموعه راهبردی، متواضعانه از همه تلاش ها و پشتیبانی های صورت گرفته، قدردانی نموده و دوام توفیقات همگان در استمرار جهاد پرافتخار برای دفاع از کیان دین و میهن، تحت عنایات سرورمان حضرت مهدی (عج) و تبعیت از تدابیر،فرامین و رهنمودهای فرمانده معظم کل قوا حضرت آیتالله امام سید مجتبی حسینی خامنهای (مدظلهالعالی) را از درگاه پروردگار یکتا مسئلت کنم.
