
قیمت جهانی نفت صعود کرد؛ بازگشت برنت و WTI به مدار رشد

بحران انرژی پس از جنگ ایران؛ زغالسنگ دوباره به سوخت محبوب آسیا تبدیل شد
به گزارش تجارت نیوز، جنگ در خاورمیانه تنها یک بحران نظامی و ژئوپلیتیکی نیست؛ این درگیری به یکی از مهمترین آزمونهای امنیت انرژی جهان نیز تبدیل شده است. اختلال در جریان نفت خام و گاز طبیعی، بهویژه پس از بسته شدن تنگه هرمز، باعث شده بسیاری از کشورهای آسیایی برای تأمین برق و جلوگیری از تشدید بحران انرژی، گزینهای قدیمی را دوباره روی میز بگذارند: زغالسنگ.
این اتفاق در شرایطی رخ میدهد که جهان طی سالهای گذشته تلاش کرده وابستگی خود به سوختهای فسیلی را کاهش دهد و به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کند. با این حال، بحران اخیر نشان داده است که بسیاری از کشورها هنوز برای کنار گذاشتن نفت، گاز و زغالسنگ آمادگی کامل ندارند و در زمان وقوع یک شوک بزرگ انرژی، ممکن است دوباره به سوختهای فسیلی بازگردند.
شرکتهای زغالسنگ نیز از این وضعیت بینصیب نماندهاند. تونگلا ریسورسز، تولیدکننده زغالسنگ حرارتی در آفریقای جنوبی، در تازهترین گزارش خود از دو برابر شدن سود ششماهه خبر داده است؛ اتفاقی که نشان میدهد بحران انرژی خاورمیانه، دستکم در کوتاهمدت، برای برخی تولیدکنندگان زغالسنگ به فرصتی اقتصادی تبدیل شده است. چرا مصرف زغالسنگ دوباره افزایش یافته است؟
زغالسنگ اگرچه یکی از آلایندهترین سوختهای فسیلی جهان محسوب میشود، همچنان یک مزیت مهم دارد: فراوان، نسبتاً ارزان و در بسیاری از کشورها در دسترس است. استخراج زغالسنگ میتواند منابع آب را آلوده کند و سوزاندن آن نیز حجم زیادی از کربن را وارد جو میکند؛ موضوعی که به گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی دامن میزند.
با این حال، زمانی که عرضه نفت و گاز با اختلال مواجه میشود، کشورها برای حفظ تولید برق به دنبال سوختی هستند که بتوانند در کوتاهترین زمان به آن دسترسی پیدا کنند. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دقیقاً چنین شرایطی را ایجاد کرده است.
اندکی پس از آغاز حملات به تهران در ۲۸ فوریه، ایران تنگه هرمز را بست. این آبراه در شرایط عادی مسیر عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایعشده جهان است. مذاکرات برای بازگشایی این تنگه همچنان ادامه دارد، اما بسته شدن آن به کاهش عرضه نفت و گاز و افزایش شدید قیمت نفت منجر شده است.
در نتیجه، کشورهایی که برای تولید برق به سوختهای وارداتی وابسته هستند، ناچار شدهاند به گزینههای جایگزین روی بیاورند. در بسیاری از موارد، زغالسنگ سادهترین انتخاب بوده است؛ زیرا حتی با افزایش قیمت آن، هنوز هزینه استفاده از زغالسنگ از نفت بالاتر نرفته و منابع آن نیز در بازار جهانی قابل دسترس است. آسیا بیشترین فشار را تحمل میکند
هیچ منطقهای به اندازه آسیا از اختلال در تنگه هرمز آسیب ندیده است. اقتصادهای بزرگ آسیایی بخش قابل توجهی از نیاز انرژی خود را از خلیج فارس تأمین میکنند و اختلال در مسیر صادرات، مستقیماً امنیت انرژی آنها را تهدید میکند.
بر اساس اطلاعات اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، در سال ۲۰۲۲ حدود ۸۲ درصد محمولههای نفت و گاز عبوری از تنگه هرمز راهی آسیا شده است. چین، هند، ژاپن و کره جنوبی مهمترین مقصدهای این محمولهها بودهاند.
کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز همزمان با محدودیت صادرات از طریق تنگه هرمز، هدف حملات قرار گرفتهاند. قطر یکی از مهمترین نمونههاست. این کشور در ماه مارس مجبور شد در قراردادهای تحویل خود وضعیت اضطراری اعلام کند، زیرا پهپادهای ایرانی به تأسیسات انرژی راسلفان حمله کردند.
راسلفان بزرگترین مجتمع LNG جهان به شمار میرود و حمله به آن بخش قابل توجهی از ظرفیت صادراتی قطر را از مدار خارج کرد. مقامهای قطری اعلام کردند که حملات ایران تا ماه مارس باعث توقف ۱۷ درصد صادرات LNG قطر شده است.
در امارات متحده عربی نیز ترمینال گاز طبیعی مایع داس آیلند، ترمینال نفتی فجیره و مجتمع پالایشگاهی رویس و چندین تأسیسات انرژی دیگر در جریان درگیریها هدف قرار گرفتند. برخی زیرساختهای انرژی در عربستان سعودی و عمان نیز آسیب دیدند.
مجموع این اتفاقات باعث شده کشورهای آسیایی برای تأمین برق و جلوگیری از خاموشی یا کاهش تولید صنعتی، بار دیگر به سمت زغالسنگ حرکت کنند. مصرف جهانی زغالسنگ در سال ۲۰۲۶ چه تغییری میکند؟
بر اساس تحلیل شرکت دادههای انرژی امبر، تولید زغالسنگ جهان تا پایان سال ۲۰۲۶ در مقایسه با سال ۲۰۲۵ در بدترین سناریو حدود ۱.۸ درصد افزایش خواهد یافت.
این رقم در شرایط عادی شاید چندان بزرگ به نظر نرسد، اما اهمیت آن زمانی مشخص میشود که بدانیم بسیاری از کشورها طی سالهای گذشته برنامههای مشخصی برای کاهش مصرف زغالسنگ داشتهاند. بنابراین، افزایش تولید و مصرف این سوخت نشان میدهد که بحران انرژی میتواند روند گذار از سوختهای فسیلی را در کوتاهمدت کند کند.
کشورهای آسیایی بیشترین واکنش را نشان دادهاند. ژاپن محدودیتهای مربوط به فعالیت نیروگاههای زغالسنگ قدیمی و پرمصرف را برای مقابله با شوکهای انرژی لغو کرده است. کره جنوبی نیز تعطیلی برخی نیروگاههای زغالسنگ را که قرار بود تا سال ۲۰۴۰ انجام شود، به تعویق انداخته است.
در بنگلادش، شرایط حتی دشوارتر شد. دولت ابتدا برای مدیریت بحران انرژی، برق را قطع کرد، دانشگاهها را تعطیل کرد و فروش سوخت مورد استفاده وسایل نقلیه را سهمیهبندی کرد. پس از آن، دولت اعلام کرد که تولید برق با استفاده از زغالسنگ را افزایش داده است.
تایلند، فیلیپین و ویتنام نیز برای حفظ ذخایر محدود گاز طبیعی، تولید برق با زغالسنگ را افزایش دادهاند.
در پاکستان نیز آمار سازمان ملی تنظیم مقررات برق نشان میدهد که تا ماه ژوئیه، تولید برق با استفاده از زغالسنگ وارداتی نسبت به مدت مشابه سال قبل ۹۰ درصد افزایش یافته است. چین و هند همچنان بزرگترین مصرفکنندگان زغالسنگ
چین و هند در حال حاضر به تنهایی حدود ۷۰ درصد زغالسنگ جهان را مصرف میکنند و هر دو کشور از تولیدکنندگان اصلی این سوخت نیز هستند.
در هند، افزایش تقاضای برق تا حدی به موجهای گرمای شدیدتر مرتبط است. دولت این کشور قصد دارد چند پروژه جدید استخراج زغالسنگ را راهاندازی کند. طبق برآورد گلوبال انرژی مانیتور، این پروژهها میتوانند عرضه جهانی زغالسنگ را حدود ۲.۵ میلیارد تن در سال افزایش دهند.
این روند نشان میدهد که هند، با وجود برنامههای توسعه انرژی پاک، همچنان زغالسنگ را یکی از پایههای اصلی امنیت انرژی خود میداند. افزایش دمای هوا و رشد تقاضای برق باعث شده فشار بیشتری برای حفظ ظرفیت نیروگاههای زغالسنگ ایجاد شود.
چین نیز همچنان بزرگترین مصرفکننده زغالسنگ جهان است، اما در بخش تولید داخلی این کشور نشانههایی از کاهش مشاهده شده است. پکن پس از انفجار مرگبار ماه مه در معدن زغالسنگ لیوشنیو که در آن ۸۲ نفر جان باختند، نظارت بر معادن را افزایش داده است.
چین در کنار این اقدامات، سرمایهگذاری گستردهای در انرژیهای تجدیدپذیر انجام داده است؛ بنابراین وضعیت این کشور را نمیتوان تنها از منظر افزایش یا کاهش مصرف زغالسنگ بررسی کرد. پکن همزمان در حال توسعه انرژی خورشیدی و بادی است و تلاش میکند امنیت انرژی خود را از مسیرهای مختلف تأمین کند. اروپا هم در برابر بحران انرژی عقبنشینی کرده است
بحران انرژی تنها کشورهای آسیایی را تحت تأثیر قرار نداده است. برخی کشورهای اروپایی نیز برنامههای خود برای کنار گذاشتن زغالسنگ را به تأخیر انداختهاند.
آلمان اعلام کرده است که نمیخواهد به دلیل تعهدات قبلی خود در زمینه تغییرات اقلیمی، امنیت تولید برق را به خطر بیندازد. ایتالیا نیز برنامه حذف تدریجی زغالسنگ را از پایان سال ۲۰۲۵ به سال ۲۰۳۸ موکول کرده است.
این تصمیمها نشان میدهد که حتی اقتصادهای پیشرفته نیز در زمان وقوع بحران انرژی ممکن است اولویت خود را از کاهش انتشار کربن به تأمین مطمئن برق تغییر دهند.
با این حال، افزایش مصرف زغالسنگ در این کشورها به معنای شکست کامل سیاستهای انرژی پاک نیست. تحلیلگران تأکید میکنند که روند بلندمدت کاهش مصرف زغالسنگ در بخشهایی از اروپا همچنان ادامه دارد و افزایش کنونی در برخی کشورها ممکن است بیشتر یک واکنش اضطراری به بحران انرژی باشد. کدام کشورها از افزایش قیمت زغالسنگ سود میبرند؟
در بازار جهانی زغالسنگ، اندونزی با فاصله قابل توجه بزرگترین صادرکننده این سوخت است و پس از آن استرالیا و روسیه قرار دارند.
اندونزی در ماه مارس برنامههای قبلی خود برای محدود کردن تولید زغالسنگ و کاهش عرضه مازاد را لغو کرد تا از افزایش قیمتها بهره ببرد.
قیمت زغالسنگ در ماه ژوئیه به ۱۳۱.۸۵ دلار در هر تن رسید؛ در حالی که قیمت آن در سال گذشته ۱۰۲.۲۰ دلار در هر تن بود. افزایش قیمت به معنای افزایش درآمد بالقوه برای تولیدکنندگان بزرگ زغالسنگ است، بهخصوص کشورهایی که ظرفیت صادراتی بالایی دارند.
استرالیا نیز به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان زغالسنگ جهان، در موقعیت مناسبی قرار گرفته است. افزایش تقاضا در آسیا و نیاز کشورهای منطقه به جایگزین کردن بخشی از گاز وارداتی، بازار مناسبی برای صادرکنندگان زغالسنگ ایجاد کرده است.
سود تونگلا ریسورسز دو برابر شد
یکی از روشنترین نمونههای تأثیر بحران بر صنعت زغالسنگ، گزارش مالی تونگلا ریسورسز در آفریقای جنوبی است.
این شرکت اعلام کرد سود آن در نیمه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ دو برابر شده است. افزایش تولید از معادن انشام در کوئینزلند استرالیا، افزایش تقاضا و رشد قیمت زغالسنگ در انشام و همچنین فعالیتهای آفریقای جنوبی شرکت از مهمترین عوامل این افزایش سود بودهاند.
تولید انشام در نیمه نخست سال، یعنی در اوج درگیری، ۳۸ درصد افزایش یافت و به ۲.۲ تن رسید؛ در حالی که این رقم در دوره مشابه قبلی ۱.۶ تن بود.
تونگلا همچنین سود هر سهم یا HEPS خود را ۴.۸۰ راند آفریقای جنوبی، معادل ۰.۳۰ دلار اعلام کرد. این رقم در ژوئن سال گذشته ۱.۹۲ راند، معادل ۰.۱۲ دلار بود.
شرکت در گزارش خود اعلام کرده است که با آماده شدن بازارهای اروپا و آسیا برای فصل زمستان، انتظار میرود قیمت زغالسنگ همچنان در سطح بالایی باقی بماند.
این ارقام نشان میدهد که بحران انرژی خاورمیانه فقط باعث افزایش تقاضا برای زغالسنگ نشده، بلکه در حال تقویت درآمد برخی تولیدکنندگان این سوخت نیز هست. آیا بحران خاورمیانه گذار به انرژی پاک را متوقف میکند؟
سؤال مهم این است که بازگشت موقت کشورهای مختلف به زغالسنگ چه معنایی برای آینده انرژی پاک دارد.
در سال ۲۰۲۱، بیش از ۴۰ کشور، از جمله اندونزی و ویتنام، در اجلاس تغییرات اقلیمی COP26 متعهد شدند مصرف زغالسنگ را کاهش دهند. با این حال، هند و چین در این تعهد حضور نداشتند.
سال گذشته نیز کره جنوبی به ائتلاف Powering Past Coal پیوست؛ ائتلافی که هدف آن کمک به اقتصادهای وابسته به زغالسنگ برای فاصله گرفتن از این سوخت است.
اما بحران کنونی نشان داده است که تعهدات اقلیمی در شرایط اضطراری میتوانند با چالش جدی روبهرو شوند. بسیاری از کشورها هنوز ظرفیت کافی انرژیهای تجدیدپذیر، ذخیرهسازی برق و زیرساختهای انتقال را ندارند تا بتوانند در صورت قطع یا کاهش شدید عرضه گاز و نفت، تمام نیاز انرژی خود را از منابع پاک تأمین کنند.
نیک هدلی، تحلیلگر گذار انرژی در شرکت مستقر در آفریقای جنوبی Zero Carbon Analytics، معتقد است بحران خاورمیانه برنامههای بسیاری از کشورها برای فاصله گرفتن از زغالسنگ را مختل کرده است.
به گفته او، کشورهایی مانند بنگلادش در دهههای گذشته سرمایهگذاری قابل توجهی در زیرساختهای زغالسنگ انجام دادهاند و بخش قابل توجهی از این ظرفیت بدون استفاده باقی مانده است. بنابراین، زمانی که عرضه جهانی گاز دچار اختلال میشود، استفاده مجدد از نیروگاههای زغالسنگ برای این کشورها سادهتر از ایجاد سریع ظرفیت جدید انرژیهای تجدیدپذیر است.
هدلی همچنین تأکید کرده است که زمانی که قیمت گاز افزایش پیدا میکند، زغالسنگ میتواند در مقایسه با گاز وارداتی گزینه ارزانتری باشد. با این حال، او معتقد است که زغالسنگ همچنان از نظر هزینه توان رقابت با انرژیهای تجدیدپذیر را ندارد. بحران انرژی میتواند به نفع انرژی پاک تمام شود
با وجود افزایش موقت مصرف زغالسنگ، همه پیامدهای بحران برای گذار انرژی منفی نیست. تحلیلگران میگویند افزایش مصرف زغالسنگ در برخی مناطق میتواند با روند کاهش بلندمدت مصرف آن در مناطقی مانند اروپا جبران شود. از سوی دیگر، بحران اخیر یک پیام روشن برای کشورهای واردکننده انرژی دارد: وابستگی شدید به سوختهای فسیلی وارداتی میتواند امنیت انرژی آنها را در برابر بحرانهای ژئوپلیتیکی بسیار آسیبپذیر کند.
در چنین شرایطی، انرژی خورشیدی، بادی، ذخیرهسازی برق، شبکههای انتقال و برقیسازی اقتصاد میتوانند از یک سیاست اقلیمی به یک ضرورت امنیت ملی تبدیل شوند.
فروپاشی یا اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی نفت و گاز ممکن است در بلندمدت حتی به تقویت انرژیهای پاک منجر شود، زیرا کشورها برای کاهش وابستگی به واردات سوخت فسیلی، انگیزه بیشتری برای سرمایهگذاری در منابع داخلی و تجدیدپذیر پیدا میکنند.
جنگ ایران و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی بار دیگر نشان داده است که امنیت انرژی و سیاست اقلیمی به یکدیگر گره خوردهاند. بسته شدن تنگه هرمز، که در شرایط عادی حدود یکپنجم نفت و LNG جهان از آن عبور میکند، عرضه جهانی نفت و گاز را تحت فشار قرار داده و بسیاری از کشورهای آسیایی را به سمت استفاده بیشتر از زغالسنگ سوق داده است.
از ژاپن و کره جنوبی گرفته تا بنگلادش، تایلند، فیلیپین، ویتنام و پاکستان، نشانههایی از افزایش استفاده از زغالسنگ دیده میشود. در پاکستان، تولید برق با زغالسنگ وارداتی تا ماه ژوئیه ۹۰ درصد افزایش یافته و برآورد امبر نیز از احتمال رشد ۱.۸ درصدی تولید جهانی زغالسنگ در سال ۲۰۲۶ نسبت به ۲۰۲۵ حکایت دارد.
در سوی دیگر، تولیدکنندگان زغالسنگ از این شرایط سود میبرند. قیمت این سوخت در ژوئیه به ۱۳۱.۸۵ دلار در هر تن رسید، در حالی که قیمت سال گذشته ۱۰۲.۲۰ دلار بود. تونگلا ریسورسز نیز با افزایش تولید انشام از ۱.۶ به ۲.۲ تن و رشد ۳۸ درصدی تولید، سود هر سهم خود را از ۱.۹۲ راند یا ۰.۱۲ دلار به ۴.۸۰ راند یا ۰.۳۰ دلار افزایش داد.
با این حال، این وضعیت لزوماً به معنای شکست گذار جهانی به انرژی پاک نیست. بحران اخیر میتواند به کشورها نشان دهد که تکیه بر نفت و گاز وارداتی چه هزینهای دارد. در کوتاهمدت، زغالسنگ ممکن است برنده بحران انرژی باشد، اما در بلندمدت همین بحران میتواند انگیزهای برای توسعه سریعتر انرژیهای تجدیدپذیر، ذخیرهسازی برق و برقیسازی اقتصاد ایجاد کند.
درس اصلی برای کشورهای آسیایی این است که امنیت انرژی تنها با ذخیرهسازی نفت و گاز یا افزایش ظرفیت نیروگاههای زغالسنگ تضمین نمیشود. ایجاد یک سیستم انرژی متنوع، داخلی و متکی بر منابع پاک میتواند راهی برای کاهش آسیبپذیری در برابر بحرانهای ژئوپلیتیکی آینده باشد. به همین دلیل، اگرچه جنگ خاورمیانه در کوتاهمدت به سود زغالسنگ تمام شده است، پیامد بلندمدت آن ممکن است دقیقاً در جهت عکس حرکت کند و سرمایهگذاری در انرژی پاک را سرعت ببخشد.
قیمت نفت امروز ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ به کانال جدید صعود کرد؛ سیگنال قوی به بازارهای جهانی، معادلات نفتی تغییر کرد | تحول بزرگ؛ چرخش ناگهانی در بازار انرژی، همه معاملهگران را غافلگیر کرد؛ راز صعود بیسابقه نفت برنت به بالای ۹۴ دلار چیست؟
قیمت نفت امروز ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ با یک جهش بیسابقه، تمام پیشبینیهای تحلیلگران را به هم ریخت. نفت برنت که تا روزهای گذشته در محدوده ۸۸ تا ۹۰ دلار در نوسان بود، ناگهان با یک موج صعودی قدرتمند، از مرز ۹۴ دلار عبور کرد و برای نخستین بار از ۲۴ ژوئیه (۲ مرداد ۱۴۰۵) وارد کانال قیمتی جدید شد. این حرکت غافلگیرکننده که در پنجمین روز متوالی رشد قیمت نفت رخ داد، زنگ خطری جدی برای کشورهای واردکننده و سیگنالی قوی برای تولیدکنندگان به شمار میرود.
آنچه این جهش قیمتی را از نوسانات معمول بازار انرژی متمایز میکند، تداوم و شدت آن است. نفت خام برای پنجمین جلسه پیاپی گران شد و نفت برنت از مرز ۹۱ دلار عبور کرد. اما این توقف نبود؛ قیمت هر بشکه نفت برنت در بورس ICE لندن با رشد بیش از ۲ درصدی به بالای ۹۴ دلار رسید که بالاترین سطح از ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ تاکنون محسوب میشود.
این تحول بزرگ در بازار انرژی در حالی رخ داده که بسیاری از معاملهگران منتظر کاهش قیمت نفت در پی توافقات دیپلماتیک بودند. اما وقوع یک رویداد غیرمنتظره، همه معادلات را تغییر داد و بازار انرژی را زیر و رو کرد. در این گزارش جامع، به بررسی ابعاد مختلف این جهش قیمتی، عوامل پشت پرده، تأثیر آن بر انواع فرآوردههای نفتی و پیشبینی آینده قیمت نفت میپردازیم. جدول قیمت نفت امروز و انواع فرآوردههای نفتی (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) در بازار انرژی نوع فرآورده قیمت زنده (دلار) تغییر قیمت به تومان نفت برنت ۹۳.۷۸ افزایش ۲.۳۲۶ (۲.۵۴+%) ۱۷ میلیون و ۸۱۸ هزار تومان نفت اپک ۹۱.۲۷ افزایش ۱.۷ (۱.۹+%) ۱۷ میلیون و ۳۴۱ هزار تومان نفت خام (WTI) ۸۶.۸۹ افزایش ۱.۱۹۹ (۱.۴+%) ۱۶ میلیون و ۵۰۹ هزار تومان نفت کوره ۴.۴۹۲۱ افزایش ۰.۰۵۵۹ (۱.۲۶+%) ۸۵۳ هزار و ۵۰۰ تومان بنزین (RBOB) ۳.۲۷۲۹ افزایش ۰.۰۴۹۱ (۱.۵۲+%) ۶۲۱ هزار و ۸۵۰ تومان گاز طبیعی ۲.۷۶۳۷ کاهش ۰.۰۱۰۴ (۰.۳۸-%) ۵۲۵ هزار و ۱۰۰ تومان گازوییل ۱,۱۹۸.۷۴ بدون تغییر (۰%) ۲۲۷ میلیون و ۷۶۰ هزار تومان زغال سنگ ۸۲.۲۴ افزایش ۰.۳۶ (۰.۴۴+%) ۱۵ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان زغال سنگ (کک) ۲۴۸.۵ افزایش ۲۱.۷۵ (۹.۵۹+%) ۴۷ میلیون و ۲۱۵ هزار تومان متانول ۲,۸۰۵ افزایش ۳۲ (۱.۱۵+%) ۵۳۲ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان نفتا ۷۵۲.۴۷ افزایش ۰.۸ (۰.۱۱+%) ۱۴۲ میلیون و ۹۶۹ هزار تومان پروپان ۰.۷۷ افزایش ۰.۰۲ (۲.۶۷+%) ۱۴۶ هزار و ۳۰۰ تومان اتانول ۲.۰۴ بدون تغییر (۰%) ۳۸۷ هزار و ۶۰۰ تومان میانگین وزنی برنت ۹۱.۷۳ افزایش ۰.۴۷ (۰.۵۲+%) ۱۷ میلیون و ۴۲۸ هزار تومان
نکته: قیمت دلار مبنای محاسبه، نرخ ۱۹۰ هزار و ۲۲۰ تومان امروز در۳۰ مرداد ۱۴۰۵ میباشد. چرا نفت برنت ناگهان به کانال جدید وارد شد؟ پایان آتشبس آمریکا و ایران؛ محرک اصلی جهش قیمت نفت
بزرگترین عاملی که بازار انرژی را در روزهای اخیر تحت تأثیر قرار داده، پایان یافتن آتشبس دیپلماتیک میان آمریکا و ایران است. بر اساس گزارشهای معتبر، توافق موقت که در ماههای اخیر تنشها در خاورمیانه را تا حدودی کنترل کرده بود، به پایان رسیده و نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت از تنگه هرمز بار دیگر اوج گرفته است.
تحلیلگران ارشد بازار انرژی معتقدند که این تحول دیپلماتیک، مهمترین دلیل جهش قیمت نفت در پنج روز اخیر است. نفت برنت که تا پیش از این در محدوده ۸۸ تا ۹۰ دلار نوسان داشت، با انتشار اخبار مربوط به شکست مذاکرات، یکباره وارد فاز صعودی شدید شد و در مدت کوتاهی به بالای ۹۴ دلار رسید. تشدید نگرانیهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه
تنگه هرمز، به عنوان یکی از حیاتیترین آبراههای جهان، همواره نقطه حساس بازار انرژی بوده است. با پایان آتشبس، این نگرانی شدت گرفته که ممکن است بارقههای جدیدی از درگیری در منطقه شکل بگیرد و زنجیره تأمین نفت را با اختلال مواجه کند.
تأثیر این نگرانیها بر قیمت نفت غیرقابل انکار است. هر گونه تهدید برای عبور و مرور نفتکشها در تنگه هرمز، بلافاصله در قیمتهای جهانی منعکس میشود. نفت برنت به عنوان شاخص اصلی بازار انرژی جهان، اولین و بیشترین تأثیر را از این تنشها میپذیرد. افزایش تقاضای فصلی و کاهش ذخایر استراتژیک
علاوه بر عوامل ژئوپلیتیکی، عوامل بنیادین نیز در صعود قیمت نفت امروز نقش داشتهاند. فصل تابستان همواره با افزایش مصرف سوخت در کشورهای صنعتی همراه است و امسال نیز این روند ادامه دارد. گزارشهای منتشر شده از سوی آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد که ذخایر استراتژیک نفت در کشورهای عضو OECD به پایینترین سطح در پنج سال اخیر رسیده است.
این کاهش ذخایر در کنار افزایش تقاضای فصلی، فضایی را ایجاد کرده که هر گونه اختلال در عرضه، تأثیری چندبرابر بر قیمت نفت داشته باشد. بازار انرژی در شرایط کنونی بسیار شکننده است و کوچکترین خبر منفی میتواند موج جدیدی از افزایش قیمتها را به دنبال داشته باشد. تحلیل تکنیکال نفت برنت؛ ورود به کانال جدید قیمتی شکست مقاومت ۹۰ دلاری و ورود به فاز صعودی
تحلیلگران تکنیکال بازار انرژی معتقدند که نفت برنت موفق شده مقاومت روانی و تکنیکال ۹۰ دلار را با قدرت پشت سر بگذارد. این شکست مقاومت، سیگنالی قوی برای ادامه روند صعودی محسوب میشود.
بر اساس تحلیل امواج (Wave Analysis) که توسط کارشناسان FXPro ارائه شده، نفت برنت با شکستن مقاومت ۸۸.۸۰ دلاری (سقف اصلاح قبلی) و همچنین سطح ۶۱.۸ درصد فیبوناچی، مسیر صعودی خود را هموار کرده است. پیشبینی میشود که نفت برنت تا مقاومت بعدی یعنی سطح ۹۵ دلار پیشروی کند؛ سطحی که در ماه ژوئیه (تیرماه) موج صعودی قبلی را متوقف کرده بود. سطح ۹۵ دلار؛ هدف بعدی یا سقف موقت؟
سؤال مهمی که در ذهن معاملهگران بازار انرژی نقش بسته این است که آیا نفت برنت میتواند از سطح ۹۵ دلار نیز عبور کند یا این سطح به عنوان سقف موقت عمل خواهد کرد. تحلیلگران مؤسسه TD Securities معتقدند که نفت برنت با توجه به تنگبودن عرضه، ریسکهای موجود در تنگه هرمز و کاهش ذخایر محصولات نفتی، پتانسیل ماندگاری بالای ۹۰ دلار را دارد و حتی ممکن است تا سطوح ۹۵ و ۱۰۰ دلار نیز پیشروی کند.
با این حال، برخی تحلیلگران محافظهکارتر معتقدند که سطح ۹۵ دلار یک مقاومت روانی و تکنیکال قوی است و عبور از آن نیازمند محرکهای قویتری نسبت به شرایط فعلی است. بازار انرژی در روزهای آینده شاهد رقابتی جدی بین خریداران و فروشندگان در این سطح خواهد بود. مقایسه قیمت نفت امروز با روزهای گذشته رشد ۶.۱ درصدی در یک هفته
بر اساس دادههای منتشر شده از سوی بازار انرژی، نفت برنت طی یک هفته اخیر رشد چشمگیر ۶.۱ درصدی را تجربه کرده است. این رشد، یکی از بالاترین نرخهای رشد هفتگی در سال جاری محسوب میشود و نشاندهنده قدرت بالای روند صعودی است. از ۸۲ دلار تا ۹۴ دلار؛ جهشی بیسابقه
نکته قابل توجه در قیمت نفت امروز، فاصله آن با قیمتهای ثبت شده در اوایل مردادماه است. در تاریخ ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، نفت برنت در محدوده ۸۲ دلار معامله میشد. این یعنی نفت برنت در کمتر از دو هفته، بیش از ۱۲ دلار رشد داشته است؛ رشدی که در نوع خود بیسابقه بوده و بسیاری از معاملهگران را غافلگیر کرده است. تفاوت قیمت نفت برنت و WTI
یکی از نکات جالب در بازار انرژی امروز، فاصله نسبتاً زیاد بین نفت برنت و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) است. در حالی که نفت برنت با قیمت ۹۳.۷۸ دلار معامله میشود، نفت خام WTI در سطح ۸۶.۸۹ دلار قرار دارد. این اختلاف قیمت ۶.۸۹ دلاری، نشاندهنده تأثیر بیشتر تنشهای ژئوپلیتیکی بر نفت برنت (که مرجع قیمتگذاری نفت خاورمیانه و اروپا است) نسبت به WTI (که عمدتاً تحت تأثیر بازار آمریکا قرار دارد) میباشد. تأثیر جهش قیمت نفت بر بازارهای جهانی افزایش قیمت بنزین و فرآوردههای نفتی
افزایش قیمت نفت به طور مستقیم بر قیمت فرآوردههای نفتی تأثیر میگذارد. بنزین (RBOB) با افزایش ۱.۵۲ درصدی به ۳.۲۷۲۹ دلار رسیده است که در بازار انرژی امروز قابل توجه است. همچنین نفت کوره و گازوییل نیز با افزایش قیمت مواجه شدهاند. تأثیر بر اقتصاد کشورهای واردکننده
برای کشورهای واردکننده نفت، از جمله بسیاری از کشورهای آسیایی و اروپایی، افزایش قیمت نفت به معنای افزایش هزینههای واردات و در نتیجه افزایش تورم است. این مسئله میتواند سیاستهای پولی بانکهای مرکزی را تحت تأثیر قرار دهد و حتی روند کاهش نرخ بهره را معکوس کند. فرصت طلایی برای تولیدکنندگان
در مقابل، کشورهای تولیدکننده نفت از این افزایش قیمت استقبال میکنند. هر دلار افزایش قیمت نفت، درآمدهای نفتی این کشورها را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد و به بهبود بودجههای دولتی کمک میکند. کشورهای عضو اوپکپلاس که ماههاست تولید خود را محدود کردهاند، اکنون با قیمتهای بالاتری مواجه هستند و این میتواند انگیزهای برای افزایش تولید در آینده باشد. پیش بینی قیمت نفت در کوتاهمدت و میانمدت جدول پیش بینی قیمت نفت و فرآوردههای نفتی نوع فرآورده قیمت فعلی (دلار) پیشبینی قیمت (دلار) پیشبینی قیمت به تومان نفت برنت ۹۳.۷۸ ۹۶.۲۰ ۱۸ میلیون و ۲۸۱ هزار تومان نفت خام (WTI) ۸۶.۸۹ ۸۹.۵۰ ۱۷ میلیون و ۵ تومان نفت اپک ۹۱.۲۷ ۹۳.۴۰ ۱۷ میلیون و ۷۴۶ هزار تومان نفت کوره ۴.۴۹۲۱ ۴.۶۰ ۸۷۴ هزار تومان بنزین (RBOB) ۳.۲۷۲۹ ۳.۴۰ ۶۴۶ هزار تومان گاز طبیعی ۲.۷۶۳۷ ۲.۶۰ ۴۹۴ هزار تومان سناریوی صعودی: تداوم تنشها و عبور از ۹۵ دلار
در صورت تداوم تنشهای دیپلماتیک میان آمریکا و ایران و عدم حصول توافق جدید، نفت برنت میتواند به سرعت از سطح ۹۵ دلار عبور کرده و به سمت ۹۸ تا ۱۰۰ دلار حرکت کند. تحلیلگران مؤسسه TD Securities معتقدند که در چنین سناریویی، نفت برنت حتی میتواند به سطوح ۱۰۰ دلاری نیز دست یابد.
عوامل دیگری که میتوانند سناریوی صعودی را تقویت کنند عبارتند از:
کاهش بیشتر ذخایر استراتژیک نفت در کشورهای صنعتی
افزایش غیرمنتظره تقاضا در فصل پاییز
هر گونه حادثه امنیتی در خلیج فارس یا تنگه هرمز سناریوی نزولی: کاهش تنشها و اصلاح قیمت
در مقابل، در صورت احیای مذاکرات دیپلماتیک و کاهش تنشها در خاورمیانه، نفت برنت ممکن است با یک اصلاح قیمتی مواجه شود. در این سناریو، نفت برنت میتواند به محدوده ۸۸ تا ۹۰ دلار بازگردد. همچنین افزایش تولید از سوی اوپکپلاس میتواند فشار نزولی بر قیمت نفت وارد کند.
با این حال، حتی در سناریوی نزولی نیز بعید به نظر میرسد که نفت برنت به زیر ۸۵ دلار سقوط کند، زیرا عوامل بنیادین مانند کاهش ذخایر و تقاضای فصلی همچنان از قیمتها حمایت خواهند کرد. نقش اوپکپلاس در معادلات جدید بازار انرژی تصمیمات آینده اوپکپلاس
اوپکپلاس که در ماههای اخیر سیاست محدودسازی تولید را در پیش گرفته، اکنون با یک معادله جدید مواجه شده است. از یک سو، افزایش قیمت نفت به نفع درآمدهای نفتی اعضای این ائتلاف است. از سوی دیگر، قیمتهای بالای نفت میتواند به تورم جهانی دامن بزند و تقاضا را در میانمدت کاهش دهد.
اعضای اوپکپلاس در نشست آتی خود باید تصمیم بگیرند که آیا به سیاست محدودسازی تولید ادامه دهند یا با افزایش تولید، سعی در مهار قیمت نفت داشته باشند. این تصمیم، یکی از مهمترین عواملی است که مسیر آینده بازار انرژی را تعیین خواهد کرد. واکنش کشورهای غیرعضو
کشورهای غیرعضو اوپک مانند آمریکا، کانادا و برزیل نیز از افزایش قیمت نفت استقبال میکنند، زیرا این مسئله به سودآوری صنایع نفت شیل و نفتهای غیرمتعارف کمک میکند. با این حال، قیمتهای بالای نفت میتواند باعث افزایش هزینههای تولید در سایر بخشهای اقتصاد شود و در نهایت به رکود اقتصادی منجر گردد. تحلیل قیمت نفت برنت در مقایسه با سایر شاخصهای انرژی نفت برنت در صدر بازار انرژی
نفت برنت با قیمت ۹۳.۷۸ دلار، همچنان گرانترین شاخص نفتی بازار انرژی محسوب میشود. این برتری نسبت به نفت خام WTI (۸۶.۸۹ دلار) نشاندهنده ریسکهای ژئوپلیتیکی بیشتر در منطقه خاورمیانه است. گاز طبیعی؛ تنها فرآورده با کاهش قیمت
جالب توجه است که در میان تمام فرآوردههای بازار انرژی، تنها گاز طبیعی با کاهش ۰.۳۸ درصدی مواجه شده است. این کاهش عمدتاً به دلیل ذخایر کافی گاز در انبارهای اروپا و آمریکا و همچنین کاهش نسبی تقاضا در فصل تابستان است. با این حال، با نزدیک شدن به فصل سرما، انتظار میرود که قیمت گاز طبیعی مجدداً وارد فاز صعودی شود. متانول و زغال سنگ؛ رشد چشمگیر
در میان فرآوردههای غیرنفتی، زغال سنگ (کک) با رشد خیرهکننده ۹.۵۹ درصدی و متانول با افزایش ۱.۱۵ درصدی، عملکرد قابل توجهی داشتهاند. این رشد نشاندهنده افزایش تقاضا برای این فرآوردهها در صنایع فولاد و پتروشیمی است. واکنش معاملهگران به جهش قیمت نفت غافلگیری بزرگ در بازار
بسیاری از معاملهگران بازار انرژی از سرعت و شدت افزایش قیمت نفت غافلگیر شدهاند. تا همین چند روز پیش، اکثر تحلیلها حاکی از ادامه روند نزولی یا حداقل نوسانی نفت برنت بود. اما جهش ۶.۱ درصدی در یک هفته، همه معادلات را تغییر داد. افزایش حجم معاملات و ورود پول هوشمند
با جهش قیمت نفت، حجم معاملات در بازارهای آتی نفت به شدت افزایش یافته است. به نظر میرسد پول هوشمند (سرمایهگذاران بزرگ و نهادی) به سمت بازار انرژی سرازیر شده و این میتواند به تداوم روند صعودی کمک کند. هشدار به معاملهگران خرد
کارشناسان بازار انرژی به معاملهگران خرد هشدار میدهند که در شرایط کنونی، بازار انرژی بسیار شکننده و پرنوسان است. توصیه میشود که معاملهگران با احتیاط بیشتری عمل کنند و از اهرمهای مالی سنگین در این شرایط پرهیز نمایند. تحلیل فاندامنتال قیمت نفت؛ عرضه و تقاضا در تعادل جدید وضعیت عرضه نفت در بازار جهانی
بر اساس گزارشهای اخیر، عرضه نفت در بازار انرژی جهانی با محدودیتهایی مواجه شده است. کاهش تولید اوپکپلاس، تحریمهای نفتی علیه برخی کشورها و کاهش سرمایهگذاری در اکتشاف و تولید نفت، همگی عواملی هستند که عرضه را محدود کردهاند. وضعیت تقاضا؛ بهبود یا رکود؟
تقاضای نفت در ماههای اخیر روند صعودی داشته است. بهبود اقتصادی در آمریکا و اروپا، افزایش سفرهای هوایی و جادهای در فصل تابستان و همچنین افزایش مصرف نفت در چین، همگی به افزایش تقاضا کمک کردهاند. تعادل جدید بازار
با توجه به محدودیت عرضه و افزایش تقاضا، بازار انرژی در شرایطی قرار دارد که هر گونه شوک عرضه، تأثیر زیادی بر قیمت نفت خواهد داشت. این همان وضعیتی است که در روزهای اخیر شاهد آن بودهایم و به نظر میرسد تا زمانی که تعادل جدیدی در بازار ایجاد نشود، قیمت نفت در سطوح بالا باقی بماند. تأثیر افزایش قیمت نفت بر اقتصاد ایران افزایش درآمدهای نفتی
برای ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ نفت، افزایش قیمت نفت خبری خوشایند است. هر بشکه نفت که با قیمت بالاتر فروخته میشود، درآمد ارزی بیشتری برای کشور به همراه دارد و میتواند به بهبود وضعیت بودجه و تراز تجاری کمک کند. افزایش هزینههای واردات
با این حال، افزایش قیمت نفت به معنای افزایش هزینههای واردات فرآوردههای نفتی و همچنین افزایش قیمتهای داخلی است. از آنجا که بسیاری از کالاها و خدمات در ایران به نوعی به انرژی وابسته هستند، افزایش قیمت نفت میتواند به تورم دامن بزند. فرصت طلایی برای صادرات
شرکتهای ایرانی فعال در حوزه نفت و پتروشیمی میتوانند از این فرصت برای افزایش صادرات و کسب درآمد بیشتر استفاده کنند. با توجه به اینکه قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش یافته، صادرات فرآوردههای نفتی نیز سودآوری بیشتری خواهد داشت. بیشتر بخوانید فوری: تردد کشتیها در تنگه هرمز به صفر رسید / سومین روز متوالی بدون عبور؛ نفت از ۹۱ دلار عبور کرد بنبست تنگه هرمز و جهش ۹۱ دلاری نفت، سایه سنگین بر بازار رمزارزها / بیتکوین در گیرودار جنگ و صلح زنگ خطر در بازار انرژی؛ نفت برنت بعد از جهش ۸ درصدی سقوط کرد | مذاکرات پشت پرده تنگه هرمز قیمتها را شوکه کرد + پیش بینی جدید (تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵) آتش جنگ بازارها را شعلهور کرد / تحلیل روز؛ سقوط سهام در برابر صعود نفت و طلا خبری که بازار انرژی را غافلگیر کرد | قیمت نفت آماده تغییر مسیر است؟ | پیشبینی مهم ۲۴ ساعت آینده | آیا بنزین فردا ارزانتر در پمپ میزنیم؟ | دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۵
سرمایه گذاران همچنان منتظر و نگران هستند
بورس24 : این هفته عملکرد بورس آمریکا منفی بوده اما قیمت نفت و فلزات گرانبها رشد کرده است. این هفته وضعیت بازار ارزهای دیجیتال به دلیل تصمیم وزارت خزانه داری آمریکا و تلاش ترامپ برای تصویب شدن یک قانون در حمایت از این بازار مثبت شده و عملکرد شاخص دلار منفی است.
برای درک وضعیت بازارها و پیش بینی روندهای آینده لازم است به عوامل مهمی که بر رفتار سرمایه گذاران تاثیر دارد تمرکز کنیم. در ماه های اخیر تنش های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، سیاست های پولی بانک های مرکزی بزرگ و تحولات در بخش فناوری پیشرفته بیشترین تاثیر را بر بازارها داشته اند و بعید نیست این سه عامل همچنان بسیار پراهمیت باشند.
درباره آنچه در جهان در حال وقوع است باید به چند نکته توجه داشت:
نکته نخست این است که آمریکا دست از اقدامات علیه ایران برای وادار کردن این کشور به تسلیم بر نمی دارد و از آنجا که ایران نیز قصد ندارد تسلیم شود تنش ادامه می یابد.
نکته دوم این است که تنش در خاورمیانه به احتمال بسیار زیاد شدت پیدا خواهد کرد. وقتی فشارهای اقتصادی آمریکا زیادتر شود ایران واکنش نشان خواهد داد و آنگاه شرایط نگران کننده تر می شود.
بر مبنای پیش بینی هایی که درباره وضعیت خاورمیانه مطرح است بی ثباتی در بازارها قطعا ادامه می یابد. هفته جاری با آنکه تحولات بزرگ در خاورمیانه رخ نداد نوسان قیمت طلا شدید بود و قیمت نفت هم بالا رفت.
نکته چهارم این است که اگر وضعیت تنگه هرمز تغییر نکند یعنی این تنگه بسته بماند اقدامات بیشتری از سوی خریداران نفت این منطقه و صادرکنندگان نفت آن انجام می شود تا از اهمیت تنگه هرمز برای بازار نفت کاسته شود. این یعنی در ماه های آینده تاثیر بسته بودن تنگه هرمز بر بازار نفت کمتر و کمتر خواهد شد و این به زیان ایران است.
پنجمین نکته این است که حتی اگر بر فرض محال توافق بین ایران و آمریکا حاصل شود و مشکل خاورمیانه بطور کامل حل شود بی ثباتی بازارها از میان نمی رود زیرا موضوع های دیگری وجود دارد که سبب تنش در جهان و نگران می شوند. تعرفه های تجاری، موضوع گرینلند، جنگ اوکراین، رویارویی اروپا و روسیه و ... همگی کانون های تنش هستند.
ششمین نکته این است که اقتصاد جهان از تحولات ماه های اخیر در خاورمیانه به شدت لطمه ندیده است. صندوق بین المللی پول معتقد است نرخ رشد اقتصاد جهان سال جاری تنها کمی پایین تر از سال قبل است. این یعنی به احتمال زیاد عملکرد بورس های بزرگ همچنان مثبت خواهد بود.
هفتمین نکته این است که رشد قیمت برخی دارایی ها از جمله مس نباید این باور را بوجود آورد که وضعیت اقتصاد جهان خوب است. بسیاری اوقات اختلال در عرضه به دلایل مختلف به رشد قیمت ها منجر می شود. در هر حال باید همواره آماده تغییر جهت بازارها بود.
هشتمین نکته این است که حتی در دوران های بحرانی فرصت های سرمایه گذاری فراوان وجود دارد که سودهای بزرگ بدست می دهد. در واقع نوسان قیمت دارایی ها فرصت های بزرگ فعالیت هستند.
هفته آینده
هفته آینده آخرین هفته ماه جاری میلادی است و در آن مجموعه ای بزرگ از داده ها از اقتصاد آمریکا و اروپا منتشر می شود و محتوای گزارش ها در کنار اخبار خاورمیانه و اظهارنظرهای ترامپ بیشترین اثر را بر بازارها خواهد داشت. این هفته سمپوزیوم جکسون هاول در آمریکا در روزهای پنجشنبه تا شنبه برگزار می شود. در این سمپوزیوم مقامات بانک مرکزی آمریکا، اساتید دانشگاه، مقامات بانکی از بیش از 70 کشور و .. حضور خواهند داشت و سخنرانی هایی درباره وضعیت مالی و پولی اقتصاد آمریکا و جهان انجام می شود. دیدگاه هایی که رییس بانک مرکزی آمریکا در این سمپوزیوم بیان می کند بسیار مهم است.
تقویم اقتصاد جهان
روز دوشنبه خبر مهمی از اقتصاد جهان منتشر نمی شود.
روز سه شنبه در آمریکا شاخص اعتماد مصرف کنندگان، شاخص قیمت مسکن، وضعیت فروش خانه و شاخص فعالیت های تولیدی فدرال رزرو ریچموند منتشر می شود. همچنین در آلمان نرخ رشد اقتصاد در سه ماهه دوم سال جاری اعلام می شود.
روز چهارشنبه در آمریکا تغییرات ذخیره نفت در هفته جاری، نرخ رشد اقتصاد در سه ماهه دوم سال جاری، سفارش کالاهای بادوام، مصرف و در آمد شخصی و دو معیار از تورم که بسیار مورد توجه بانک مرکزی است منتشر خواهد شد.
روز پنجشنبه وضعیت بازار کار آمریکا در هفته جاری، موجودی انبارهای عمده فروشی، شاخص فعالیت های تولیدی فدرال رزرو شیکاگو و شاخص فعالیت های تولیدی فدرال رزرو کانزاس اعلام می شود. همچنین در آلمان شاخص اعتماد مصرف کنندگان اعلام خواهد شد.
روز جمعه نرخ تورم در ژاپن، نرخ رشد اقتصاد کانادا و پنج شاخص از اقتصاد منطقه یورو منتشر می شود: شاخص جو تجاری، شاخص اعتماد مصرف کنندگان، شاخص اعتماد اقتصادی، شاخص اعتماد در بخش تولید و خدمات.

بازار نفت در واکنش به اظهارات ترامپ صعودی شد

هوای تهران در شرایط ناسالم برای گروههای حساس

مرز ریمدان ۲۴ ساعته شد

برنامه قطع برق تهران؛ امروز جمعه 30 مرداد 1405

تکذیب شایعه بنزین ۸۰ هزار تومانی

