بحران انرژی در سایه جنگ منطقه‌ای؛ کشاورزان آمریکا زیر فشار اقتصادی

نورنیوز-گروه اقتصادی: وزارت خزانه داری آمریکا روز پنجشنبه به وقت محلی مدعی شد: امروز دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده، ۱۰ فرد را که بخشی از شبکه‌ای مسئول انتقال پول نقد به حزب‌الله هستند، در فهرست تحریم‌ها قرار داده است.

این نهاد جنگ اقتصادی آمریکا ادعا کرد: این شبکه از حاملان پول نقدی استفاده می‌کند که با پروازهای تجاری میان لبنان، ترکیه، امارات متحده عربی و ایران سفر می‌کنند تا مبالغی بالغ بر صدها میلیون دلار را جابه‌جا کنند.

وزارت خزانه داری آمریکا مدعی شد: دفتر کنترل دارایی‌های خارجی همچنین حزب‌الله را به دلیل ارتباط با ایران، بار دیگر در فهرست تحریم‌ها قرار داده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا سال‌هاست از ابزارهای تحریم‌های مالی و اقتصادی که به اذعان رسانه های آمریکایی، کارایی خود را از دست داده اند، علیه کشورها و گروه هایی که همسو با سیاست ها و اهداف واشنگتن نیستند، استفاده می کند. واشنگتن، افراد، نهادها و شرکت های مختلف در جهان را به بهانه های مختلف از جمله تهدیدکردن امنیت ملی یا مرتبط با فعالیت‌های غیرقانونی خود و متحدانش همواره تحت تحریم ها قرار داده است.

رئیس جمهوری آمریکا ۱۹ اوت برابر با ۲۸ مرداد ماه در شبکه اجتماعی تروث سوشال خود با تکرار لفاظی‌هایش و درحالیکه در میانه مذاکرات به ایران تجاوز کرده است، ادعا کرد: هیچ‌کس بیش از من به جمهوری اسلامی ایران فرصت نداده است تا به یک توافق دست پیدا کند. متاسفانه، (البته) برای آنها، این فرصت را از دست دادند.

ترامپ که به شدت به دلیل پیامدهای تجاوز علیه ایران تحت فشار افکار عمومی مردم آمریکا و کنگره در آستانه انتخابات میاندوره‌ای قرار دارد، مدعی شد: بنابراین، امروز خردکننده‌ترین عملیات اقتصادی‌ که تاکنون علیه هر کشوری انجام شده است را اعلام می‌کنم! این یک جنگ اقتصادی و انزوای اقتصادی در مقیاسی بی‌سابقه خواهد بود.

رئیس جمهوری آمریکا در حالی که واشنگتن سالهاست رویکرد خصمانه فشار اقتصادی و تحریم‌ها علیه ملت ایران را در پیش گرفته است، با اشاره به نبرد نورماندی و عملیات موسوم به «روز دی / D-DAY» ادعا کرد: «این یک روز - دی (تعیین کننده) اقتصادی خواهد بود و ما به همه متحدانمان نیاز داریم تا در کنار ایالات متحده آمریکا بایستند و برای منزوی کردن و شکست تهدید ایران همکاری کنند.» و «هر کشوری که به موسسات مالی، شرکت‌ها، فرودگاه‌ها و یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هر نوع حمایتی از ایران ارائه دهند، با پیامدهای شدید اقتصادی روبه‌رو خواهد شد.»

سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران نیز روز پنجشنبه ۲۹ مرداد 1405 با انتشار دو تصویر درباره عبور بدهی ملی آمریکا از مرز ۴۰ تریلیون دلار، «روز D اقتصادی» ادعایی دونالد ترامپ علیه ایران را تلاشی برای انحراف افکار عمومی از بحران اقتصادی و بدهی فزاینده آمریکا دانست و تاکید کرد تداوم سیاست‌های شکست‌خورده واشنگتن، جز شکست بیشتر و افزایش خصومت ایرانیان نتیجه‌ای نخواهد داشت.

به گزارش اصلاحات نیوز؛

محمد اله‌داد در گفت‌وگویی با تشریح آخرین وضعیت شبکه برق کشور در روز‌های گرم سال، اظهار کرد: کشور دارای ظرفیت تولید بیش از ۱۰۰ هزار مگاوات برق، یک میلیون کیلومتر شبکه انتقال، فوق توزیع و بیش از ۹۰۰ هزار دستگاه ترانسفورماتور فعال است که ظرفیت بزرگی در منطقه محسوب می‌شود.

اله‌داد افزود: از ابتدای سال جاری، با وجود شرایط سخت جنگ، تا بیستم اردیبهشت‌ماه محدودیتی برای مشترکان اعمال نشد و تا ۲۰ تیرماه نیز خاموشی خانگی نداشتیم.

وی با اشاره به خسارت‌های واردشده به شبکه برق در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: از نهم اسفندماه که جنگ آغاز شد، شبکه گسترده برق کشور در هر نقطه‌ای که اصابت موشک یا پرتاب صورت گرفت، آسیب دید؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۲۰۰۰ نقطه از شبکه، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم مورد اصابت قرار گرفت.

نیرو‌های متخصص و مجموعه صنعت برق با وجود شرایط دشوار، شبکه را در همان روز‌های سخت و در شرایط نه جنگ و نه صلح تا حد امکان ترمیم کردند و خطوط اصلی، خطوط انتقال و خطوط رینگ شبکه را به شرایط آماده بهره‌برداری رساندند.

مدیرعامل شرکت توانیر ادامه داد: ۴۵۰۰ مگاوات از نیروگاه‌های خصوصی، پتروشیمی‌ها و فولاد به‌طور مستقیم مورد اصابت قرار گرفت و حدود ۳۰۰۰ مگاوات از نیروگاه‌های دولتی نیز آسیب دید. نیروگاه‌های بخش دولتی در مدت کوتاهی ترمیم شدند، چرا که آماده‌سازی شبکه برای دوره گرم سال ضروری بود، اما بخشی از نیروگاه‌های خصوصی همچنان به مدار بازنگشته‌اند.

ترمیم شبکه برق با وجود خسارت‌های جنگ

اله‌داد با اشاره به تلاش کارکنان صنعت برق برای حفظ پایداری شبکه گفت: نیرو‌های متخصص و مجموعه صنعت برق با وجود شرایط دشوار، شبکه را در همان روز‌های سخت و در شرایط نه جنگ و نه صلح تا حد امکان ترمیم کردند و خطوط اصلی، خطوط انتقال و خطوط رینگ شبکه را به شرایط آماده بهره‌برداری رساندند.

وی افزود: حتی در تیرماه، با اصابت به تونل‌ها و پل‌ها در منطقه کهرستان و پل الله‌اکبر هرمز، شبکه برق نیز آسیب دید. کارکنان صنعت برق در دمای بالای ۴۵ درجه به فعالیت خود ادامه دادند و تعدادی از آنها هنگام کار روی دکل‌ها یا پای دکل‌ها با مشکلاتی از جمله خونریزی بینی و گرمازدگی مواجه شدند.

مدیرعامل توانیر با قدردانی از کارکنان صنعت برق اظهار کرد: تلاش نیرو‌های صنعت برق موجب شد پایداری و تاب‌آوری شبکه در این شرایط حفظ شود.

وی همچنین از همکاری مردم در مدیریت مصرف برق قدردانی کرد و گفت: همکاری مردم در دوره جنگ و همچنین در دوره گرم سال، نقش مهمی در مدیریت مصرف داشت. در دوره جنگ، کاهش مصرف به ما فرصت داد نیروگاه‌ها را تعمیر کنیم و در دوره گرم سال نیز همکاری مردم در مدیریت مصرف بسیار مؤثر بود.

اله‌داد ادامه داد: ضمن عذرخواهی بابت محدودیت‌هایی که در ماه اخیر برای مشترکان اعمال شد، همکاری مردم موجب شد شرایط امسال به‌مراتب بهتر از سال گذشته باشد. سال قبل محدودیت‌ها از ۱۶ فروردین آغاز شد، اما امسال از ۲۰ تیرماه شروع شد. میزان برقی که به صنایع اختصاص داده شد حداقل ۱۷ درصد بیشتر از سال گذشته بوده و خاموشی‌ها و محدودیت‌های اعمال‌شده در شبکه عمومی نیز تا امروز ۶۳ درصد کمتر از سال گذشته بوده است. ناترازی ناشی از کسری تولید و مازاد مصرف است و جبران آن به دو محور افزایش تولید و کاهش مصرف نیاز دارد.

هشت شهید صنعت برق در جنگ اخیر

مدیرعامل شرکت توانیر با بیان اینکه شرایط موجود مطلوب و مورد قبول این مجموعه نیست، گفت: با وجود شرایط جنگ و گرمای سال و محدودیت‌های موجود، کارکنان صنعت برق حداکثر تلاش خود را برای تأمین برق و حفظ پایداری شبکه به کار گرفتند.

وی افزود: در جنگ تحمیلی اخیر، هشت نفر از کارکنان صنعت برق به شهادت رسیدند. این افراد در حین خدمت، در ساختمان‌هایی که مورد اصابت قرار گرفتند یا در جریان مأموریت‌های خود به شهادت رسیدند.

اله‌داد با اشاره به شهید سعید جلالی اظهار کرد: این شهید هنگام انجام مأموریت روی تیربرق قرار داشت و در منطقه‌ای حضور داشت که احتمال می‌رفت برای دومین بار مورد اصابت قرار گیرد. این شهدا انگیزه و انرژی مضاعفی به کارکنان صنعت برق دادند تا در این دوره سخت، خدمت‌رسانی را ادامه دهند و به افزایش تاب‌آوری کشور کمک کنند.

ناترازی برق از ۱۷ هزار مگاوات به زیر ۱۰ هزار مگاوات رسید

اله‌داد درباره زمان پایان خاموشی‌های تابستانی گفت: در سال‌های گذشته ناترازی برق بین تولید و مصرف به ۱۷ و ۱۸ هزار مگاوات نیز رسیده بود. ناترازی ناشی از کسری تولید و مازاد مصرف است و جبران آن به دو محور افزایش تولید و کاهش مصرف نیاز دارد.

وی افزود: در بخش افزایش تولید، حدود ۳۰۰۰ مگاوات نسبت به سال گذشته به ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی اضافه شده است. همچنین در هفته جاری ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر و عمدتاً خورشیدی به ۵۶۰۰ مگاوات رسید که تقریباً یک رکورد چهار برابری نسبت به مجموع ظرفیت موجود پیش از دولت چهاردهم است. در کنار افزایش تولید، کاهش مصرف نیز اهمیت زیادی دارد. امسال برای دومین سال متوالی شاهد سه درصد کاهش مصرف بودیم.

وی گفت: مصرف برق نسبت به سال ۱۴۰۳، ۸ درصد درصد رشد داشته است، اما این روند صعودی شدید با همکاری مردم مهار شد. مردم با توجه به شرایط گرم کشور، جنگ و ضرورت حفظ پایداری زیرساخت‌های حیاتی، همکاری مناسبی در مدیریت مصرف داشتند. برق زیرساخت همه زیرساخت‌هاست و علاوه بر روشنایی، پمپاژ آب، فعالیت صنایع، آسانسورها، سوخت‌رسانی، خدمات درمانی، امنیتی و بسیاری از خدمات دیگر به برق وابسته است.

وی افزود: همکاری مردم موجب شد مصرف برق سه درصد کاهش پیدا کند و در نتیجه ناترازی برق کشور اکنون به زیر ۱۰ هزار مگاوات رسیده است.

افزایش دما و مصرف سرمایشی؛ چالش اصلی شبکه

مدیرعامل شرکت توانیر با تأکید بر اینکه کاهش ناترازی به معنای صفر شدن آن نیست، گفت: ناترازی زیر ۱۰ هزار مگاوات همچنان رقم قابل توجهی است. کشور در شرایط محاصره مرزی قرار دارد و در حوزه توسعه انرژی‌های خورشیدی، با وجود ظرفیت تولید داخلی، همچنان به واردات نیاز داریم.

در برخی روز‌ها از میان ۱۵ شهر گرم جهان، ۱۲ شهر در ایران قرار داشت که تنها محدود به جنوب و غرب کشور نبود.

وی ادامه داد: برخی محدودیت‌ها موجب شد سرعت اجرای برنامه‌ها در حوزه‌هایی مانند هوشمندسازی و نصب کنترل‌های هوشمند کاهش یابد. هدف‌گذاری ما برای پایان تابستان امسال نصب ۹ میلیون کنتور بود که تاکنون به ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار کنتور رسیده‌ایم.

اله‌داد با اشاره به محدودیت نیروگاه‌های برق‌آبی اظهار کرد: در مدت گذشته استفاده زیادی از مخازن نیروگاه‌های برق‌آبی انجام شد و از سوی دیگر، در برخی روز‌ها میانگین دما یک‌ونیم درجه نسبت به سال گذشته افزایش یافت.

وی افزود: در برخی روز‌ها از میان ۱۵ شهر گرم جهان، ۱۲ شهر در ایران قرار داشت. افزایش دما تنها محدود به جنوب و غرب کشور نبود و شهر‌هایی مانند لار در جنوب فارس، کهنوج در کرمان، قم و مهران در ایلام نیز گرمای شدیدی را تجربه کردند. افزایش دما در مناطق مختلف کشور به‌طور طبیعی موجب افزایش مصرف برق می‌شود.

مدیرعامل توانیر گفت: میزان مصرف برق برای جمعیت ۸۵ میلیون نفری کشور، مصرف غیرمتعارفی است. مصرف برق صرفاً در بخش سرمایشی، یعنی میزان مصرف اضافه‌شده در تابستان برای تأمین سرمایش، بیش از پیک بار کشور‌های پاکستان و مصر است.

استخراج رمزارز و مصرف غیرمجاز برق

اله‌داد با اشاره به عوامل مؤثر بر رشد مصرف برق اظهار کرد: رشد هشت درصدی مصرف ناشی از افزایش تولید یا رشد GDP کشور نیست و بخش قابل توجهی از آن در حوزه‌های غیرمولد، سرمایشی و مصارف غیرمجاز اتفاق می‌افتد.

وی ادامه داد: مصرف غیرمجاز در باغ‌ویلا‌ها و مناطق خوش‌نشین، سکونتگاه‌های غیرمجاز و همچنین فعالیت برخی افراد سودجو در زمینه استخراج رمزارز، بخشی از مصرف مازاد شبکه را تشکیل می‌دهد.

نورنیوز-گروه اقتصادی :چند روز است مجموعه‌ای از رسانه‌های غربی و منابع نزدیک به محافل آمریکایی، با تمرکز بر عبور نفتکش‌ها از مسیر جنوبی تنگه هرمز، تلاش می‌کنند تصویری از بازگشت جریان نفت و کاهش اثرگذاری ایران بر این گذرگاه راهبردی ارائه کنند. گزارش اکسیوس درباره ایجاد یک مسیر ویژه تحت حمایت نظامی آمریکا و عبور ۱۵ تا ۲۰ نفتکش در هر شب، نمونه شاخص این روایت است؛ گزارشی که رسانه‌های دیگری نیز آن را بازنشر و برجسته کرده‌اند. مسئله مهم در این روایتها این است که با فرض پذیرش عبور محدود و پرریسک چند نفتکش که این گزارشها مدعی آن هستند، به هیچ وجه این وضعیت معادل بازگشت تردد عادی به تنگه هرمز نیست. اتفاقاً نفس ایجاد یک مسیر ویژه، هدایت و حمایت نظامی از کشتی‌ها و تلاش برای تأمین امنیت عبور آنها، نشان می‌دهد وضعیت با شرایط عادی فاصله دارد.

حتی گزارش اکسیوس نیز تصریح می‌کند که جریان نفت همچنان پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است و عملیات آمریکا با هدف کمک به حفظ بخشی از جریان انرژی از منطقه انجام می‌شود. بنابراین نمی‌توان عبور تعدادی نفتکش را به معنای «باز بودن کامل» تنگه تعبیر کرد.

نکته مهم‌تر، تلاش برای تبدیل «عبور» به «بی‌اثر شدن کنترل ایران» است. این دو گزاره یکی نیستند. شاید در برخی موارد از این گذرگاه راهبردی تعداد محدودی کشتی با ترتیبات امنیتی ویژه عبور کنند؛ اما این وضعیت با تردد عادی، آزاد و کم‌ریسک میلیون‌ها بشکه نفت در روز تفاوت اساسی دارد. فایننشال تایمز نیز از افزایش شدید هزینه و ریسک حمل‌ونقل نفت در منطقه خبر داده و نشان داده است که شرکت‌های کشتیرانی برای پذیرش ریسک عبور، نرخ‌های بسیار بالاتری مطالبه می‌کنند.

اما شاید بهترین پاسخ به این روایت‌ها را نه در تیتر رسانه‌ها، بلکه در رفتار بازار انرژی بتوان یافت. برنت امروز به ۹۴.۰۶ دلار در هر بشکه رسید و برای پنجمین روز متوالی افزایش یافت. رویترز علت این افزایش را نگرانی از تداوم اختلال در عرضه‌های خاورمیانه عنوان کرده و تأکید کرده است که جریان محموله‌ها از تنگه هرمز همچنان به‌مراتب پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.

وضعیت فرآورده‌ها حتی گویاتر است. بر اساس گزارش تازه رویترز، قیمت گازوئیل اروپا از آغاز جنگ بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته و قیمت بنزین آمریکا حدود ۶۰ درصد رشد کرده است. همزمان، کاهش ظرفیت پالایشی خاورمیانه و اختلال در صادرات نفت خام، فشار بر بازار فرآورده‌ها را تشدید کرده است.

در بازار آمریکا نیز قیمت‌ها همچنان در سطوح بالایی قرار دارند و روند رشد قیمتها همچنان ادامه دارد. گزارش‌های منتشرشده در روز جاری، با استناد به داده‌های AAA، از ادامه فشار صعودی بر قیمت بنزین حکایت دارند؛ در حالی که گازوئیل نیز همچنان در محدوده بالای ۵ دلار به ازای هر گالن معامله می‌شود. گزارش رویترز از وضعیت بازار سوخت نیز نشان می‌دهد پالایشگران آمریکایی و هندی از اختلال عرضه ناشی از جنگ‌ها و محدودیت دسترسی به نفت و فرآورده سود می‌برند؛ مسئله‌ای که خود نشانه‌ای از تداوم عدم تعادل در بازار جهانی سوخت است.

حتی خود بازار گازوئیل، برخلاف روایت ساده‌سازی‌شده بازگشت جریان انرژی، تصویری از کمبود و نااطمینانی ارائه می‌دهد. اکسیوس نیز در گزارشی جداگانه درباره «بحران گازوئیل» هشدار داده و نوشته است که جنگ ایران و روسیه و اوکراین، عرضه جهانی این فرآورده را از چند مسیر تحت فشار قرار داده است.

بنابراین، مسئله اصلی این نیست که آیا چند نفتکش توانسته‌اند با شرایط خاص و پرهزینه از مسیر جنوبی عبور کنند یا خیر؛ مسئله این است که آیا این عبور محدود توانسته تنگه هرمز را به وضعیت عادی بازگرداند؟ پاسخ بازار همچنان منفی است.

اگر تنگه واقعاً به شرایط عادی بازگشته بود، باید آثار آن در کاهش ریسک کشتیرانی، افزایش پایدار جریان نفت، کاهش قیمت نفت خام و مهم‌تر از همه، فروکش‌کردن فشار بر بازار فرآورده‌ها دیده می‌شد. اما آنچه اکنون مشاهده می‌شود، برعکس، تداوم ریسک، افزایش هزینه حمل، محدودیت جریان و فشار بر ذخایر و ظرفیت پالایشی است.

از این منظر، عبور چند نفتکش را نباید به عنوان نشانه پایان اثرگذاری هرمز معرفی کرد. مسیر ویژه برای عبور محدود، با بازگشت امنیت و تردد عادی تفاوت دارد. آنچه رسانه‌های غربی برجسته می‌کنند ممکن است اثر تبلیغاتی موقت داشته باشد، اما تبدیل این بخش محدود به تصویر کلی، همان جایی است که «خبر» می‌تواند به «روایت‌سازی» تبدیل شود.

بهترین داور این مناقشه بازار است؛ بازاری که هنوز برنت را بالای ۹۴ دلار نشان می‌دهد، فرآورده‌ها را تحت فشار نگه داشته و برای عبور نفتکش‌ها ریسک و هزینه بالاتری مطالبه می‌کند.