جنگ‌ها خسارت بارند اما خسارت بارتر، پایان بد جنگ‌هاست

نویسنده: احمد عبودوه، متخصص امور خارجی، امنیت و ژئوپلیتیک است. او بر افزایش نفوذ چین در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، ژئوپلیتیک خلیج فارس، رقابت آمریکا و چین و پیامدهای آن در سراسر جهان تمرکز می کند. او در حال حاضر سرپرست واحد تحقیقات مطالعات چین در مرکز سیاست گذاری امارات (EPC) است.

دیپلماسی ایرانی: عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ۷ اوت توافقنامه دفاع مشترک مکه، معروف به «پیمان مکه»، را امضا کردند. این پیمان تصریح می‌کند که هرگونه حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. این پیمان پیامی را برای ایران و اسرائیل می‌فرستد، در حالی که امنیت منطقه‌ای را از ایالات متحده دور می‌کند.

با این حال، این پیمان دو پرسش کلیدی را بی‌پاسخ می‌گذارد: آیا کشورهای منطقه می‌توانند بدون ایالات متحده بازدارندگی ایجاد کنند؟ و چرا مصر، حداقل فعلاً، با توجه به اینکه با هر سه عضو همکاری نزدیکی داشته، به این پیمان نپیوسته است؟

یک ناتوی خاورمیانه‌ای نیست

پیمان مکه بر اساس توافقنامه دفاع متقابل استراتژیک امضا شده بین عربستان سعودی و پاکستان در سپتامبر گذشته بنا شده است. با این حال، این یک توافق جداگانه است. این توافقنامه جدید شامل ترکیه نیز می‌شود و فضایی را برای پیوستن سایر کشورها باقی می‌گذارد.

این پیمان با ناتو مقایسه شده است. در واقع، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، عنصر دفاع متقابل این پیمان را «از نظر فنی مشابه» بند دفاع جمعی ماده ۵ ناتو توصیف کرد.

با این حال، مقایسه‌ها با ناتو اغراق‌آمیز است. وقتی این موارد کنار گذاشته شوند، این پیمان نسبتاً ناچیز به نظر می‌رسد.

مقامات سعودی دامنه این توافق را کم‌اهمیت جلوه داده‌اند و آن را به عنوان تمرینی برای «توانایی‌های پایدار» به جای یک جبهه دفاعی مشترک علیه هر کشوری معرفی کرده‌اند. ترکیه نیز تأکید کرده است که این پیمان علیه ایران یا هیچ کشور دیگری نیست. پاکستان این توافق را «ماهیت صرفاً دفاعی» توصیف کرده است.

اگرچه پاکستان یک قدرت هسته‌ای است، اما این توافق‌نامه به ترکیه و عربستان سعودی که تحت چتر هسته‌ای آن قرار می‌گیرند، اشاره‌ای نمی‌کند. و اگرچه دفاع متقابل در توافق سپتامبر ۲۰۲۵ بین ریاض و اسلام‌آباد گنجانده شده بود، اسلام‌آباد …

به گزارش برنا، امیر سرتیپ دوم حسین محمدشفیعی روز پنجشنبه در نشست با رسانه‌های خوزستان ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب و تمامی شهدای جنگ تحمیلی سوم و گرامیداشت روز خبرنگار اظهار کرد: رسانه‌ها و خبرنگاران رسالت سختی را بر دوش دارند و شهید صارمی یکی از مجاهدان این مسیر دشوار بود که یاد و خاطره این شهید گرانقدر و سایر شهدای رسانه را گرامی می‌داریم.

وی افزود: در شرایط کنونی کشور، حرفه خبرنگاری و مسئولیتی که فعالان این عرصه بر دوش دارند، بخشی مهم از جبهه‌ای است که دشمن علیه ملت ایران به راه انداخته است.

فرمانده قرارگاه منطقه‌ای ارتش در جنوب غرب کشور تصریح کرد: در گذشته، جنگ‌ها عمدتا در میدان نبرد و با ابزار‌های سخت دنبال می‌شد و در کنار آن نیز فعالیت‌های تبلیغاتی و رجزخوانی وجود داشت، اما با پیشرفت فناوری و فراهم شدن امکان انتشار سریع اخبار و اطلاعات، دروغ‌پردازی و تحریف واقعیت‌ها گسترش یافته و جنگ‌ها به شکل ترکیبی درآمده‌اند.

وی بیان کرد: اگرچه سربازان میدان نبرد سخت، نیرو‌های نظامی هستند، اما سربازان جبهه جنگ نرم را خبرنگاران و اصحاب رسانه تشکیل می‌دهند.

محمدشفیعی با اشاره به رسالت رسانه‌ها در جامعه گفت: رسانه‌ها وظیفه دارند با تبیین مسائل، روشن کردن افکار عمومی، انتقال واقعیت‌ها و افشای نقشه‌های دشمن، نقش خود را در حفظ آرامش و افزایش آگاهی جامعه به درستی ایفا کنند.

وی تاکید کرد: قلم، سلاح رسانه‌ها در جنگ نرم است و می‌تواند به عاملی اثرگذار برای پیروزی در میدان سخت تبدیل شود.

فرمانده قرارگاه منطقه‌ای ارتش در جنوب غرب کشور ادامه داد: سربازان میدان دیپلماسی نیز با تکیه بر توانمندی‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری کشور، می‌توانند با اقتدار بیشتری پای میز مذاکره حاضر شوند.

وی جایگاه رسانه را ارزشمند و والا دانست و گفت: انتظار می‌رود واقعیت‌ها و دستاورد‌هایی که سبب دلگرمی مردم، تقویت امید در جامعه و پشتیبانی از مسئولان می‌شود، با دقت منتشر شود.

امیر سرتیپ دوم محمدشفیعی بیان کرد: ارتش جمهوری اسلامی ایران همواره به دنبال بیان حقایق بوده و هیچ‌گاه موضوعات غیرواقعی را مطرح نکرده است.

وی با بیان اینکه خبرنگاری حلقه اتصال رویداد‌ها با وجدان جمعی جامعه است گفت: …

رویداد۲۴| شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان، در دیدار با توشیمیتسو موتگی، همتای ژاپنی خود، در حاشیه سومین نشست گفتگوی راهبردی، بر ضرورت باز و امن ماندن تنگه هرمز، تنگه باب‌المندب و تمامی گذرگاه‌های دریایی و همچنین عاری بودن آنها از هرگونه تهدید، تأکید کرد.

به گزارش فرارو به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان (SPA)، وزیر امور خارجه عربستان در این دیدار همچنین بر اهمیت حفظ آزادی کشتیرانی در تمامی آبراه‌های بین‌المللی تأکید ورزید.

شاهزاده فیصل بن فرحان خاطرنشان کرد که امنیت دریایی، اولویتی مشترک و مهم برای هر دو کشور محسوب می‌شود.

او اظهار داشت: پادشاهی عربستان به تلاش‌های خود برای کاهش تنش و جلوگیری از شعله‌ور شدن مجدد تنش‌ها و درگیری‌ها ادامه می‌دهد؛ این تلاش‌ها بر راهکار‌های دیپلماتیک جامع و پایداری متمرکز است که به ریشه‌های بی‌ثباتی در منطقه ما می‌پردازند.

شاهزاده فیصل بن فرحان تأکید کرد: دیپلماسی، گفت‌و‌گو و روش‌های مسالمت‌آمیز همچنان اولویت‌های ما هستند.

وی افزود: ما برای نقش ژاپن در پاسداری از اصول حقوق بین‌الملل، مشارکت‌های بشردوستانه و توسعه‌ای آن، و مواضعش در حمایت از ثبات و راهکار‌های مسالمت‌آمیز، ارزش قائلیم.

هنوز آتش جنگ قبلی کاملاً خاموش نشده، محاصره دریایی پایان نیافته، مسیر تنگه هرمز به وضعیت عادی بازنگشته و مذاکرات تهران و واشنگتن نیز از بن‌بست خارج نشده که حالا نشانه‌های یک تحول خطرناک‌تر دیگر دیده می‌شود؛ خطر احتمال گسترش جغرافیای تقابل از خاورمیانه به اروپا اکنون در پیش است.

به گزارش روز نو به نقل از فایننشال‌تایمز درباره بررسی امکان هدف قرار دادن تأسیسات مورد استفاده ارتش آمریکا در اروپا از سوی ایران، واکنش صریح ناتو به این گزارش و همزمان بالا گرفتن تنش دیپلماتیک تهران و پاریس، سه اتفاق جدا از یکدیگر نیستند.

کنار هم قرار گرفتن آن‌ها تصویری از بحرانی می‌سازد که به جای محدود شدن، هر روز بازیگران و جغرافیای تازه‌ای پیدا می‌کند.

 فایننشال‌تایمز روز چهارشنبه به نقل از دو منبع نزدیک به حاکمیت ایران گزارش داد که در صورت تشدید دوباره جنگ از سوی دونالد ترامپ، گزینه حمله به دارایی‌های نظامی آمریکا در جنوب و جنوب‌شرق اروپا مورد بررسی قرار گرفته و بلغارستان و قبرس از جمله نقاطی هستند که در این گزارش نام برده شده‌اند.

منابع این روزنامه همچنین از بررسی گزینه حمله به کابل‌های فیبر نوری زیردریایی در تنگه هرمز سخن گفته‌اند.

این گزارش، اما به معنای اتخاذ تصمیم رسمی ایران برای حمله به اروپا نیست. فاصله میان بررسی یک سناریوی نظامی و تصمیم به اجرای آن بسیار زیاد است و با این حال، نفس ورود چنین گزینه‌ای به ادبیات بحران نشان می‌دهد سطح تقابل تا کجا بالا رفته؛ از جنگ در خلیج فارس و حمله به دارایی‌های آمریکا در منطقه، به سناریویی که می‌تواند پای خاک اروپا و در نهایت ساختار امنیت جمعی غرب را به بحران باز کند؛ همه روی میز هستند.

از هرمز تا بلغارستان

تکرار نام بلغارستان در این میان اتفاقی نیست. پارلمان این کشور در ماه‌های اخیر اجازه استقرار موقت حداکثر هشت هواپیمای سوخت‌رسان KC-۱۳۵ آمریکا و ۲۵۰ نیروی نظامی آمریکایی را در پایگاه بزمِر صادر کرد. مأموریتی که برای پشتیبانی از عملیات آمریکا در خاورمیانه تعریف شده و دو فروند از این هواپیما‌ها نیز ۳۱ ژوئیه وارد این پایگاه شدند.

تهران نیز پیش از آن به صوفیه هشدار داده بود و وزارت خارجه بلغارستان نیز دریافت یادداشت دیپلماتیک ایران را تأیید کرد، اما …

به گزارش تجارت نیوز، «بدر البوسعیدی» وزیر خارجه عمان با بیان این مطلب افزود: موضع ما در تعهدمان به امنیت دریایی و قوانین بین‌المللی و جلوگیری از تشدید تنش و درگیری بیشتر، همچنان ثابت و پابرجاست است.

به گزارش شبکه الجزیره، جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان پیش از ۱۷ تیرماه (روز نقض تفاهم اسلام‌آباد از سوی آمریکا) و هم پس از آن، گفت‌وگوهای تفصیلی را به عنوان دو دولت ساحلی تنگه هرمز آغاز کردند تا به سازکاری برای سامان‌دادن به بحران ایجاد شده توسط آمریکا دست یابند.

«سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ۱۷ مرداد با بیان اینکه مذاکرات با عمان در خصوص سازکار حقوقی و مدیریت تنگه هرمز در خصوص تعیین مسیر تردد تنگه هرمز در حال انجام است و خیلی به توافق نزدیک هستیم، توضیح داد: در گذشته TSS یا مسیری وجود داشت که دیگر از نظر جمهوری اسلامی این مسیر برای تردد کشتی‌ها قابل قبول نیست و لازم است یک TSS جدیدی در نظر گرفته شود که البته دارای پیچیدگی‌های گسترده فنی و حقوقی است.

«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه هم با اشاره به اینکه در مورد نقشه تردد تفاهم حاصل شده است، درباره روند گفت‌وگوها با عمان توضیح داد: «در مورد بیانیه مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در مورد آن بحث می‌شود، ولی مذاکرات به شکل خیلی روان و سازنده دارد انجام می‌شود. در مورد نقشه مسیر تردد تفاهم شده اما قرار این بوده است که تفاهم را در قالب یک بسته نهایی کنیم؛ یعنی نقشه به همراه بیانیه مشترک.»

بر مبنای این اظهارات مسئولان دیپلماسی ایران، این نقشه راه در حال نهایی شدن است اما بر همین مبنا و به گفته بقائی به سه دلیل روند در حال طولانی‌شدن است: «پیچیدگی موضوع، تعدد بازیگران اثرگذار و در نهایتا تلاش طرف‌های بدسگال که نشان دادند هیچ‌وقت به صلح و امنیت منطقه بها نمی‌دهند و اساساً دوست دارند که منطقه ما همیشه در حالت کشمکش و آشوب باشد.»

فرآیند سازنده میان ایران و عمان در صورت رسیدن به تفاهم می‌تواند مسیر تازه‌ای برای پایان دادن به بحران تلقی شود اما این فرض در صورتی درست خواهد بود که فرایند سازنده دیگری هم در ذهن و درک تصمیم‌گیران آمریکا آغاز شود.

از این روست که درست در روزهایی که مذاکرات ایران و عمان درباره سازوکار مدیریت …