دانشگاه‌ها در آستانه از دست دادن سرمایه‌های علمی هستند

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، یک شرکت دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، با طراحی و تولید سامانه‌های پیشرفته کنترل حرکت دقیق، گام مهمی در جهت کاهش وابستگی صنعتی و توسعه بازار‌های تخصصی در سطح ملی و منطقه‌ای برداشته است.

این شرکت که فعالیت خود را به عنوان یکی از شرکت‌های منشعب (Spin-off) از آزمایشگاه تحقیقاتی سیستم‌های تبدیل انرژی الکترومکانیکی هوشمند دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تهران آغاز کرده، تمرکز اصلی خود را بر طراحی، توسعه و تولید سامانه‌های کنترل حرکت دقیق قرار داده است؛ حوزه‌ای راهبردی که نقش مهمی در ارتقای فناوری صنایع پیشرفته کشور ایفا می‌کند.

محصولات این شرکت شامل عملگر‌های خطی، کنترلربرد‌ها و راهکار‌های تخصصی کنترل حرکت است که در صنایع مختلف، از تجهیزات آزمایشگاهی و سامانه‌های تست پایان خط تولید (EOL) تا تجهیزات شبیه‌سازی شتاب و ضربه، کاربرد دارد.

از مهم‌ترین دستاورد‌های کاربردی این مجموعه، بومی‌سازی فناوری راهبردی؛ ارتقای توان رقابتی و مدیریت موفق در شرایط بحرانی است.

برنامه‌های راهبردی آینده این شرکت شامل توسعه بازار، افزایش صادرات به کشور‌های منطقه، گسترش سبد محصولات و جذب نیروی انسانی متخصص است.

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، علی تقوی، دانشجوی شیمی تجزیه به سرپرستی دکتر حسن سرشتی، استاد دانشکدگان علوم با ساخت یک غشای کامپوزیتی نانوفیبری دولایه نامتقارن (جانوس) مغناطیسی، موفق به ارائه روشی کارآمد و دوستدار محیط زیست برای اندازه‌گیری ترکیبات سمی بنزن، تولوئن، اتیل‌بنزن و ایزومر‌های زایلن (BTEX) در نمونه‌های شهری شده‌اند.

دکتر سرشتی با اعلام این خبر گفت: «این روش نوین که مبتنی بر میکرواستخراج فاز جامد با غشاء (M-SPME) است، با بهره‌گیری از شاخص‌های ارزیابی سبز (AGREEprep) و کاربردی (BAGI) تأیید کرده که می‌تواند جایگزین مناسبی برای روش‌های قبلی باشد».

وی افزود: «ترکیبات آروماتیک فرّار مانند BTEX از جمله آلاینده‌های مهم زیست‌محیطی به شمار می‌روند که به دلیل سمیت بالا و حضور گسترده در هوا، آب و خاک، همواره نگرانی‌های جدی برای سلامت عمومی ایجاد کرده‌اند».

استاد دانشکدگان علوم تاکید کرد: «در تازه‌ترین تلاش علمی برای مقابله با این چالش، آزمایشگاه تحقیقاتی شیمی تجزیه موفق به طراحی و ساخت یک غشای نانوفیبری هوشمند با ساختار نامتقارن «جانوس» شده که به طور ویژه برای استخراج و پیش تغلیظ این آلاینده‌ها پیش از آنالیز با دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC- MS) بکار می‌رود. این غشای نوآورانه از یک لایه از جنس الیاف پلی‌آمید تقویت شده با سلولز میکروکریستالی و هیدروکسید دوگانه لایه‌ای نیکل-آلومینیوم تشکیل شده که بر روی بستری از نانوالیاف پلی‌اورتان تقویت شده با نانولوله‌های کربنی به وسیله تکنیک الکتروریسی (Electrospinning) نشانده شده است».

وی گفت: «ساختار این غشا با استفاده از تصاویر میکروسکوپ الکترونی (FE-SEM)، طیف‌سنجی مادون قرمز (FT-IR)، پراش اشعه ایکس (XRD) و آنالیز جذب-واجذب نیتروژن، تأیید شده است و نتایج آزمون‌های اعتبارسنجی نشان داد که این روش در محدوده غلظتی ۱۰ تا ۱۰۰۰۰ میکروگرم بر لیتر پاسخ خطی دارد و قادر است آلاینده‌ها را در سطوح غلظتی بسیار پایین (حد تشخیص بین ۰.۰۹ تا ۰.۴۵ میکروگرم بر لیتر) اندازه‌گیری کند».

تکرارپذیری روش (با انحراف استاندارد نسبی ۲.۵ تا ۷ درصد) و فاکتور‌های غنی‌سازی بین ۱۴.۸ تا ۲۳.۸، نشان از کارایی بالای این سامانه دارد.

از مهمترین دستاورد‌های این پژوهش، عملکرد موفق غشا در نمونه‌های حقیقی جمع‌آوری‌شده از هوای شهری، آب‌های سطحی و خاک است که بازیابی قابل‌قبول را برای تمامی ترکیبات هدف به همراه داشت. افزون بر این، غشا پس از ۷ چرخه استفاده متوالی، بیش از ۹۰٪ کارایی اولیه خود را حفظ کرد که گواهی بر پایداری مکانیکی و شیمیایی مناسب آن است.

به این ترتیب، غشای نانوفیبری جانوس مغناطیسی نه تنها از نظر تحلیلی برتر از بسیاری روش‌های سنتی عمل می‌کند، بلکه از منظر زیست‌محیطی و اقتصادی نیز گزینه‌ای پایدار و منطبق با نیاز‌های روز آزمایشگاهی محسوب می‌شود.

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S۰۰۳۹۹۱۴۰۲۶۰۱۰۱۴۳

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، پارک علم و فناوری دانشگاه تهران با هدف توسعه زیست‌بوم نوآوری دانشگاهی، شناسایی و جذب ایده‌های نوآورانه؛ برنامه نوآفرین صنعت‌ساز را برگزار می‌کند.

از اعضای هیئت علمی و دانشجویان دانشگاه تهران دعوت می‌شود با ارائه ایده و تشکیل تیم‌های مستعد، در این برنامه مشارکت کنند.

بازه زمانی فراخوان:

۳۱ مرداد تا ۱۳ شهریور ۱۴۰۵

مدارک موردنیاز:

• کاربرگ ثبت ایده

• تصویر کارت ملی اعضای تیم

• گواهی اشتغال به تحصیل برای دانشجویان عضو تیم

• مستندات ایده شامل عکس، فیلم، گواهی ثبت اختراع، کاتالوگ و سایر مستندات مرتبط

متقاضیان می‌توانند کاربرگ تکمیل‌شده و مستندات موردنیاز را صرفاً در بازه فراخوان به نشانی زیر ارسال کنند:

[ie.utstp@ut.ac.ir]

درخواست‌های خارج از بازه زمانی فراخوان یا پرونده‌های ناقص، وارد فرآیند ارزیابی نخواهند شد.

برای کسب اطلاعات بیشتر، در روزهای کاری با شماره ۰۲۱۸۸۲۰۰۷۰۰ الی ۴، داخلی ۱۹۲ تماس حاصل فرمایید.

جهت ثبت نام به لینک https://utstpark.ir/industry-innovators/ مراجعه نمایید.

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، درمراسم گشایش این نمایشگاه که ۲۵ مردادماه و با استقبال کم‌نظیر استادان و دانشجویان و شرکت‌های سرمایه‌گذار، در دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشکدگان فنی دانشگاه تهران برگزار شد، منوچهر مرادی سبزوار، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تهران، با ارائه گزارشی از فعالیت‌های مرکز انتقال تکنولوژی دانشگاه گفت: «محصولات تولیدشده در این مرکز نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری هدفمند در زیست‌بوم نوآوری دانشگاه، بازدهی ملموس و ارزش‌آفرینی اقتصادی به همراه دارد.»

وی با اشاره به عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاهی تأکید کرد: «چنانچه از دانشجویان و اعضای هیأت علمی حمایت مناسب صورت گیرد و زمینه ماندگاری نخبگان در کشور فراهم شود، می‌توان به نتایج قابل اتکایی در تولید محصولات فناورانه دست یافت.»

مرادی سبزوار همچنین با بیان تجربه‌های موفق از Reverse Pitch در دانشگاه تهران تصریح کرد: «توجه به این رویکرد که در آن نیاز‌های واقعی صنعت به جامعه دانشگاهی عرضه می‌شود، می‌تواند به تولید محصولات منطبق با نیاز بازار منجر شود و امیدواریم این نگاه در کشور و دانشگاه بیش از پیش تقویت شود.»

 محمودرضا هاشمی، مدیر اجرایی طرح هاتف در دانشگاه تهران و دبیر علمی این نمایشگاه نیز، با اشاره به برگزاری این نمایشگاه گفت: «این نمایشگاه در راستای فرایند اجرای طرح هاتف است که در چارچوب تفاهم‌نامه‌ای میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری و معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران منعقد شده است.»

هاشمی افزود: «پس از امضای این تفاهم‌نامه دراسفندماه ۱۴۰۳، فراخوانی در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴، در مجموع ۱۷۴ طرح و پیشنهاد از ۵۰ دانشکده مختلف دانشگاه تهران دریافت شد که پس از طی فرایند داوری دقیق، ۲۰ طرح به عنوان طرح‌های برگزیده انتخاب و وارد مرحله حمایتی شدند.»

وی طرح هاتف را گامی مؤثر در تکمیل زنجیره ارزش پژوهش و فناوری توصیف کرد و اظهار داشت: «تمامی طرح‌های منتخب، برونداد ظرفیت علمی دانشگاه تهران هستند و در هر یک از آنها، اعضای هیأت علمی به همراه تیم‌هایی از دانشجویان و دانش‌آموختگان مشارکت فعال داشته‌اند.»

وی هدف اصلی این برنامه را تبدیل طرح‌های پژوهشی به شرکت‌های دانش‌بنیان از طریق تزریق هدفمند منابع مالی، ارائه خدمات توانمندسازی و ایجاد زیرساخت‌های کسب‌وکاری عنوان کرد و افزود: «این رویکرد به تجاری‌سازی ایده‌های دانشگاهی و به‌کارگیری آنها در حل مسائل کشور کمک مؤثری خواهد کرد.»

هاشمی با اشاره به مشارکت گسترده واحد‌های دانشگاه تهران در ارسال طرح‌های فناورانه به این نمایشگاه، گفت: «طرح‌های دریافتی از دانشکدگان و دانشکده‌های مختلف دانشگاه تهران ارائه شده است که این تنوع، نشان‌دهنده ظرفیت بالای هوش مصنوعی در دانشگاه تهران در حوزه‌های گوناگون علمی است.»

وی هدف از برگزاری این نمایشگاه را فراهم‌سازی بستر تعامل میان هسته‌های فناور با مشتریان، بهره‌برداران و شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC) برشمرد تا زمینه تبدیل این هسته‌ها به شرکت‌های فناور و رشد یافته فراهم شود.

 اسفندیار اختیاری، معاون سیاستگذاری و توسعه و دبیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری نیز ضمن بازدید از بخش‌های مختلف این نمایشگاه، با تبیین جایگاه راهبردی فناوری در اقتدار ملی گفت: «تجربه‌های اخیر نشان داد که فناوری صرفاً یک عامل توسعه‌ای نیست؛ بلکه مؤلفه‌ای تعیین‌کننده در ایجاد اقتدار و امنیت ملی است. هر جا از توانمندی فناورانه بالاتری برخوردار بوده‌ایم، نقطه قوت ما بوده و هر جا کمتر به آن پرداخته‌ایم، آسیب‌پذیر ظاهر شده‌ایم.»

وی با تأکید بر اینکه سرآغاز این توانمندی‌ها دانشگاه است، خاطرنشان کرد: «دولت وظیفه حمایت از علم و فناوری را بر عهده دارد، اما توسعه فناوری صرفاً از مسیر دانشگاه‌ها و جامعه دانشگاهی محقق می‌شود. دانشگاه علاوه بر رسالت ذاتی خود در تولید علم، باید دغدغه تبدیل دانش به قدرت و حل مسائل جامعه را نیز داشته باشد؛ این دقیقاً همان مأموریتی است که طرح هاتف دنبال می‌کند.»

اختیاری با تاکید بر اهمیت تداوم شرکت‌های نوپای دانشگاهی افزود: «پایداری و تداوم شرکت‌هایی که توسط اساتید و دانشجویان تأسیس می‌شوند، برای ما اولویت دارد و معاونت علمی و فناوری با تمام ظرفیت خود از این مسیر حمایت می‌کند.»

وی همچنین به ظرفیت قانون جهش تولید دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: «ماده یک این قانون بر اقلام راهبردی و فناوری‌های اقتدارآفرین تأکید دارد و طرح‌هایی که در این چارچوب قرار گیرند، به‌صورت خودکار از کلیه حمایت‌های قانونی و مزایای معاونت علمی بهره‌مند خواهند شد.»

گفتنی است محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران نیز، با حضور در این نمایشگاه از طرح‌های ارائه شده در نمایشگاه بازدید و از نزدیک با استادان و دانشجویان درباره این طرح‌ها گفت‌و‌گو کرد.

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، دانشگاه تهران به‌عنوان پیشگام حضور ایران در رتبه‌بندی معتبر شانگهای (ARWU)، در تازه‌ترین ارزیابی سال ۲۰۲۶ نیز بار دیگر جایگاه خود را در میان ۱۰۰۰ دانشگاه برتر جهان تثبیت کرد و در بازه ۵۰۱ تا ۶۰۰ مشترکاً با دانشگاه علوم پزشکی تهران، بالاترین رتبه را در میان دانشگاه‌های ایران به خود اختصاص داد.

بالاترین سطح عملکرد از حیث تعداد مقالات معتبر بین‌المللی

هم‌چنین، در میان ۶ دانشگاه ایرانی حاضر در فهرست ۲۰۲۶، دانشگاه تهران به‌همراه دانشگاه علوم پزشکی تهران، بالاترین سطح عملکرد را از حیث تعداد مقالات معتبر و تأثیرگذاری بین‌المللی داشته‌اند.

این موفقیت در حالی به‌دست آمده که دانشگاه تهران از نخستین حضور ایران در این نظام رتبه‌بندی در سال ۲۰۰۹ تاکنون، همواره پرچم‌دار علم و پژوهش کشور در عرصه بین‌المللی بوده است.

دانشگاه تهران برای چندین سال متوالی، همراه با دانشگاه علوم پزشکی تهران، در جایگاه نخست کشور ایستاده و سهم بسزایی در معرفی ظرفیت‌های علمی ایران به جامعه جهانی داشته است.

دانشگاه تهران به‌عنوان نخستین دانشگاه ایرانی که در سال ۲۰۰۹ وارد رتبه‌بندی شانگهای شد، همواره نقش پیشران و الگو را برای سایر دانشگاه‌های کشور ایفا کرده و مسیر ورود و ارتقای آنها را هموار ساخته است.

در میان ۵۵ دانشگاه از ۱۰ کشور اسلامی حاضر در این رتبه‌بندی، دانشگاه تهران نماینده شاخص ایران محسوب می‌شود و با حضور در کنار دانشگاه‌های مطرح منطقه، توان علمی جمهوری اسلامی ایران را به نمایش می‌گذارد.

اگرچه در برخی سنجه‌ها مانند تعداد مقالات نمایه‌شده و عملکرد سرانه، کاهش امتیاز گزارش شده، اما این موضوع بیش از آنکه نشان‌دهنده افول باشد، فرصتی برای بازنگری و تقویت زیرساخت‌های پژوهشی و افزایش بهره‌وری اعضای هیأت علمی تلقی می‌شود.