متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در ابهام

تنش میان ترکیه و اسرائیل امروز وارد مرحله‌ای تازه شد؛ در حالی که آنکارا فشار حقوقی علیه بنیامین نتانیاهو را افزایش داده، دفتر نخست‌وزیر اسرائیل نیز با حمله‌ای لفظی و کم‌سابقه، رجب طیب اردوغان را هدف قرار داده است. رسانه‌های ترکی و عبری این تحولات را نشانه‌ی عمیق‌تر شدن شکاف میان دو طرف، به‌ویژه بر سر تحولات غزه و سوریه، ارزیابی کرده‌اند.

وزارت دادگستری ترکیه امروز اعلام کرد روندی برای پیگیری صدور «اعلان قرمز» اینترپل علیه نتانیاهو در جریان است. این اقدام در ادامه‌ی حکم بازداشتی مطرح شده که یک دادگاه در استانبول علیه نخست‌وزیر اسرائیل صادر کرده است. پرونده‌ی مورد اشاره به اتهام‌هایی درباره‌ی جنگ غزه و همچنین ماجرای توقیف فعالان یک ناوگان کمک‌رسانی مرتبط است.

این اقدام ترکیه واکنش تند دفتر نتانیاهو را به دنبال داشت. دفتر نخست‌وزیر اسرائیل، اردوغان را با عباراتی بسیار تند مورد حمله قرار داد و او را «دیکتاتور یهودستیز» توصیف کرد. در این بیانیه همچنین ترکیه به حمایت از حماس و اتخاذ سیاستی خصمانه علیه اسرائیل متهم شد.

اما ماجرا فقط به جنگ لفظی بر سر غزه محدود نمانده است. رسانه‌های عبری در گزارش‌های امروز خود، بخش مهمی از تنش تازه را به سوریه مرتبط می‌دانند؛ جایی که حضور و نفوذ ترکیه در سال‌های اخیر افزایش یافته و اسرائیل نسبت به گسترش نقش نظامی آنکارا در این کشور احساس خطر کرده است.

در همین چارچوب، رسانه‌های اسرائیلی از تشدید اختلافات میان دو طرف خبر داده‌اند و تحولات اخیر را بخشی از یک رقابت گسترده‌تر بر سر آینده‌ی سوریه و نظم امنیتی منطقه می‌دانند. ترکیه نیز در مقابل تأکید کرده که اقدامات و مواضع اسرائیل را تهدیدی علیه ثبات منطقه می‌داند.

دفتر ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه نیز امروز در واکنش به مواضع اسرائیل اعلام کرد تلاش دولت نتانیاهو برای معرفی ترکیه به‌عنوان «تهدید جدید» بخشی از سیاست تهدیدآمیز این رژیم است. آنکارا همچنین بار دیگر بر حمایت خود از فلسطینی‌ها تأکید کرده است.

به این ترتیب، آنچه امروز میان اردوغان و نتانیاهو رخ داد، صرفاً یک تبادل اتهام سیاسی نبود. از یک سو ترکیه تلاش کرده فشار حقوقی و بین‌المللی علیه نخست‌وزیر اسرائیل را افزایش دهد و از سوی دیگر، اسرائیل مستقیماً اردوغان و سیاست‌های منطقه‌ای ترکیه را هدف قرار داده است.

رسانه‌های عبری هشدار داده‌اند که ادامه‌ی این روند می‌تواند اختلافات دو کشور را از سطح جنگ لفظی و دیپلماتیک به عرصه‌های امنیتی و نظامی، به‌خصوص در سوریه، نزدیک‌تر کند؛ موضوعی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین کانون‌های تنش جدید در خاورمیانه باشد.

انتهای پیام

شیدا آریایی‌پور / پژوهشگر حقوقی

آرمان امروز : هفته دولت معمولاً با آمار و گزارش عملکرد و افتتاح پروژه‌ها همراه است. هر دستگاهی تلاش می‌کند بگوید چه کارهایی انجام داده و چه دستاوردهایی داشته است. اما شاید بد نباشد در کنار همه این گزارش‌ها، یک سؤال ساده‌تر و مهم‌تر هم مطرح شود: دولتی که باید در برابر عملکرد خود پاسخگو باشد، واقعاً چقدر اختیار دارد؟.

این سؤال مهم است، چون نمی‌شود از دولت انتظار داشت مسئول همه نتایج باشد، اما در همان حال بسیاری از ابزارهای تصمیم‌گیری را در اختیارش نگذاریم. از طرف دیگر، محدود بودن اختیارات هم نباید تبدیل به بهانه‌ای برای توجیه ضعف مدیریت یا تصمیم‌های اشتباه شود. باید مشخص باشد کجا دولت اختیار داشته و کوتاهی کرده و کجا اساساً تصمیم در جای دیگری گرفته شده است.

مردم البته با آمار و نمودار زندگی نمی‌کنند. چیزی که برای آنها اهمیت دارد قیمت کالاها، اجاره خانه، پیدا کردن شغل، قدرت خرید، کیفیت خدمات عمومی و اطمینان از آینده است. وقتی قیمت‌ها بالا می‌رود، یک کسب‌وکار با مقررات پیچیده و متناقض روبه‌رو می‌شود یا یک تصمیم اقتصادی ناگهانی گرفته می‌شود، طبیعی است که مردم از دولت توضیح بخواهند.

هرجا مشکل از مدیریت دستگاه‌های اجرایی، بروکراسی، ناهماهنگی میان سازمان‌ها یا تصمیم‌های نادرست خود دولت باشد، نمی‌توان مسئولیت را به گردن دیگران انداخت. دولت فقط مسئول اعلام برنامه نیست؛ باید درباره نتیجه تصمیم‌هایی که می‌گیرد و نحوه اجرای آنها هم پاسخگو باشد. اگر تصمیمی اشتباه بوده، پذیرفتن اشتباه و اصلاح آن، به مراتب قابل قبول‌تر از تلاش برای توجیه آن است.

اما از طرف دیگر، اقتصاد کشور فقط با تصمیم‌های دولت شکل نمی‌گیرد. بودجه، سیاست‌های پولی و ارزی، نظام بانکی، تجارت خارجی، تحریم‌ها، روابط خارجی، قوانین و تصمیم‌های نهادهای مختلف، همگی بر شرایط اقتصادی تأثیر دارند. بعضی از این مسائل مستقیماً در اختیار دولت است و بعضی دیگر نیست. بنابراین اگر بخواهیم عملکرد دولت را منصفانه بررسی کنیم، باید این تفاوت را هم در نظر بگیریم.

مثلاً اگر تصمیمی در نهادی خارج از دولت گرفته شود، اما اجرای آن بر عهده دولت باشد، نمی‌توان مسئول تصمیم و مسئول اجرا را یکی دانست. دولت ممکن است بابت نحوه اجرای آن تصمیم پاسخگو باشد، اما الزاماً تصمیم‌گیرنده اصلی نبوده است. روشن شدن همین تفاوت‌ها می‌تواند از انتقال مسئولیت میان دستگاه‌ها جلوگیری کند.

مشکل زمانی بیشتر می‌شود که مردم ندانند برای یک تصمیم مشخص باید چه نهادی را مسئول بدانند. وقتی هر دستگاهی مسئولیت را به دستگاه دیگری ارجاع می‌دهد، در نهایت هیچ‌کس پاسخ روشنی نمی‌دهد و نتیجه آن هم چیزی جز افزایش بی‌اعتمادی نیست. مردم حق دارند بدانند چه کسی تصمیم گرفته، چه کسی آن را اجرا می‌کند و در صورت ایجاد مشکل، چه کسی باید پاسخ بدهد.

شرایط سخت اقتصادی هم طبیعتاً کار دولت را آسان نمی‌کند. تحریم‌ها، محدودیت منابع، مشکلات تجارت خارجی، کاهش سرمایه‌گذاری و بحران‌های مختلف می‌توانند تصمیم‌گیری را دشوار کنند. اما سخت بودن شرایط به این معنی نیست که دولت هیچ کاری نمی‌تواند انجام دهد. اتفاقاً در چنین شرایطی کیفیت مدیریت بیشتر خودش را نشان می‌دهد.

حتی وقتی منابع محدود است، دولت می‌تواند کارهایی انجام دهد که الزاماً هزینه زیادی ندارند. کم کردن بروکراسی، حذف مجوزهای غیرضروری، کوتاه کردن فرآیندهای اداری و جلوگیری از تغییرات ناگهانی مقررات، برای یک تولیدکننده یا صاحب کسب‌وکار اهمیت زیادی دارد. گاهی یک تصمیم درست برای اینکه مقررات را ثابت و قابل پیش‌بینی نگه دارد، بیشتر از یک طرح پرهزینه به اقتصاد کمک می‌کند.

سرمایه‌گذار و تولیدکننده قبل از هر چیز به این نیاز دارند که بدانند فردا چه اتفاقی قرار است بیفتد. وقتی مقررات مرتب عوض می‌شوند یا بخشنامه‌ای بدون اطلاع قبلی صادر می‌شود، تصمیم‌گیری سخت‌تر و هزینه‌ها بیشتر می‌شود. بنابراین یکی از وظایف مهم دولت، ایجاد همین حس پیش‌بینی‌پذیری است؛ اینکه مردم و فعالان اقتصادی بتوانند حداقل برای آینده نزدیک برنامه‌ریزی کنند.

در این میان، بخش خصوصی هم نمی‌تواند صرفاً منتظر تصمیم‌های دولت بماند. اگر قرار است اقتصاد رشد کند، دولت باید فضای سالم و قابل پیش‌بینی ایجاد کند و بخش خصوصی هم در تولید، سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال نقش خودش را ایفا کند. رابطه دولت و بخش خصوصی نباید فقط رابطه دستور و اجرا باشد؛ هر دو طرف باید در حل مشکلات اقتصادی نقش داشته باشند.

از طرف دیگر، گزارش عملکرد دولت زمانی ارزش دارد که فقط فهرست موفقیت‌ها نباشد. اگر برنامه‌ای اجرا نشده یا تصمیمی نتیجه مطلوب نداده، مردم باید بدانند چرا. توضیح درباره شکست‌ها و مشکلات، به اندازه بیان دستاوردها اهمیت دارد. هیچ مدیری نمی‌تواند همیشه همه تصمیم‌هایش را موفق نشان دهد و انتظار داشته باشد جامعه هم همان روایت را بپذیرد.

در نهایت، شاید سؤال اصلی این نباشد که دولت «چه کارهایی انجام داده»، بلکه این باشد که برای انجام مسئولیت‌هایی که از آن انتظار داریم، واقعاً چه اختیاراتی دارد. هرجا اختیار با دولت است، باید نتیجه کارش را بپذیرد و پاسخگو باشد. هرجا اختیار در جای دیگری است، باید این موضوع شفاف گفته شود تا مسئولیت واقعی همان‌جا مورد مطالبه قرار گیرد.

این شفافیت به معنای کم کردن مسئولیت دولت نیست. برعکس، وقتی مرز اختیار و مسئولیت مشخص باشد، می‌توان عملکرد دولت را دقیق‌تر بررسی کرد و از اینکه همه مشکلات به یک دستگاه یا یک نهاد نسبت داده شود جلوگیری کرد.

شاید یکی از مهم‌ترین مطالبات در هفته دولت همین باشد: به جای اینکه فقط تعداد پروژه‌ها و آمارها را بشماریم، روشن کنیم چه کسی اختیار تصمیم‌گیری دارد و در برابر نتیجه آن تصمیم چه کسی باید پاسخگو باشد. مردم حق دارند این زنجیره را بدانند.

دولت کارآمد دولتی نیست که ادعا کند می‌تواند همه مشکلات کشور را حل کند. دولت کارآمد دولتی است که حدود اختیارش را صادقانه بگوید، در حوزه‌ای که اختیار دارد مسئولیت بپذیرد، اشتباهاتش را اصلاح کند و برای مسائلی که خارج از اختیارش است، مسیر قانونی و شفاف مطالبه‌گری را دنبال کند.

در نهایت، مسئولیت زمانی معنا پیدا می‌کند که با اختیار همراه باشد. اگر دولت برای تصمیمی اختیار دارد، باید درباره نتیجه آن پاسخ بدهد؛ و اگر اختیار ندارد، باید مشخص باشد تصمیم در کجا گرفته شده است. شاید پرسش اصلی در هفته دولت همین باشد: دولت برای آنچه از آن انتظار داریم، واقعاً چقدر اختیار دارد و در برابر اختیاراتی که دارد، چقدر پاسخگوست؟.

 سید عیسی هاشمی، فرزند معصومه ابتکار چند ماه پیش توسط اداره مهاجرت و گمرک آمریکا، ICE، در کالیفرنیا بازداشت شد. این بازداشت در چارچوب تلاش برای لغو گرین‌کارت و اخراج او انجام شد؛ اقدامی که بنا بر گزارش‌ها با دستور مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مرتبط بوده است. جمع آوری کمک مالی برای ماندن خانواده ابتکار در آمریکا

رسانه های آمریکایی می گویند پسر معصومه ابتکار و همسرش، مریم طهماسبی اکنون از مردم آمریکا خواسته از طریق پلتفرم GoFundMe به او کمک مالی کنند تا بتواند در ایالات متحده بماند.

منتقدان می گویند چطور خانواده ابتکار حاضر نیستند کشوری را ترک کنند که مادرشان چند دهه پیش خواهان نابودی آن بوده است.

کمپین GoFundMe تا زمان انتشار گزارش نزدیک به ۴۰ هزار دلار جمع کرده است. هدف این کمپین کمک به هاشمی، همسرش مریم طهماسبی و پسر نوجوانشان برای مقابله با روند اخراج است؛ روندی که پس از لغو گرین‌کارت‌های آنها در آوریل ۲۰۲۶ آغاز شد.

در توضیح کمپین گفته شده: «مریم طهماسبی و خانواده‌اش از سال ۲۰۱۴ اعضای ارزشمند جامعه ما بوده‌اند و به‌عنوان مقیمان قانونی و دارندگان گرین‌کارت در ایالات متحده زندگی کرده‌اند. در ۱۱ آوریل، بدون هیچ هشدار قبلی، مریم، همسرش عیسی و پسر نوجوانشان توسط اداره مهاجرت و گمرک آمریکا، ICE، بازداشت شدند. اکنون نزدیک به یک ماه است که در بازداشت به سر می‌برند و شرایطی را تحمل می‌کنند که هم ناعادلانه است و هم به‌شدت آسیب‌زا. آنها استادانی محترم هستند که به کالج‌ها و جامعه خود خدمت کرده‌اند و همواره قوانین را رعایت کرده‌اند؛ حتی یک تخلف ساده رانندگی نیز در سابقه آنها وجود ندارد. این بازداشت نه‌تنها نقض حقوق آنهاست، بلکه ضربه‌ای ویرانگر به زندگی‌ای است که طی بیش از ۱۲ سال اقامت قانونی در آمریکا ساخته‌اند. به‌ویژه بازداشت پسرشان که هنوز زیر سن قانونی و یک کودک است، بسیار دردناک است؛ او از دبیرستان، دوستانش و زندگی عادی خود دور مانده است.»

هدف از جمع آوری مالی برای خانواده معصومه ابتکار «تأمین هزینه‌های وکیل و سایر مخارج فوری مربوط به بازداشت آنها» عنوان شده است. برگزار کنندگان این کمپین کمک مالی مدععی شده اند که «مریم، عیسی و پسرشان افرادی عادی و بدون پول یا قدرت هستند و کمک شما می‌تواند در مبارزه آنها برای عدالت و آزادی واقعاً تفاوت ایجاد کند.»

برگزار کنندگان کمپین کمک مالی می گویند یک کمک ۲۵ دلاری می‌تواند هزینه ارتباطات عیسی هاشمی و همسر و فرزندش را برای یک هفته پوشش دهد. آنها می گویند حمایت مالی «به ما کمک کرده است تا بهترین تیم حقوقی ممکن را برای آنها فراهم کنیم تا بتوانند پرونده خود را در دادگاه‌ها پیگیری کنند.»

عجیب تر اینکه شکل دیگری از حمایتی که برگزار کنندگان کمپین به دنبال آن بوده اند، «پیدا کردن فرصت‌های شغلی برای مریم و عیسی در خارج از آمریکا است.»

مریم طهماسبی عروس معصومه ابتکار از زندان پیامی برای حامیان مالی اش فرستاده و گفته «خیلی دوست داشتم چیزی بنویسم تا از همه کسانی که کمک مالی کرده‌اند تشکر کنم و به آنها بگویم این حمایت چقدر برایم معنا دارد. نمی‌دانم چطور این احساس را به شکلی عمومی بیان کنم، اما تلاش می‌کنم. تنها نوری که در این تونل تاریکی که در آن هستیم وجود دارد، از جرقه‌های فردی نوری می‌آید که شما برای ما روشن کرده‌اید.»

این کمپین توسط استفانی ناکس (Stephanie Knox) برای ذی‌نفعی به نام امیلی شکوه (Emily Shokouh) است که مریم و عیسی به او وکالت داده‌اند. چه کسانی برای ماندن پسر معصومه ابتکار در آمریکا پول داده‌اند؟ بیش از یک‌سوم کمک‌ها بی‌نام است

در کمپین جمع آوری کمک مالی، ۴۵۶ پرداخت دیده می‌شود که مجموعشان حدود ۴۱٬۵۹۹ دلار است. ۱۶۸ پرداخت به‌صورت بی نام ثبت شده؛ یعنی حدود ۳۶.۸ درصد از کل تعداد کمک‌ها بی‌نام بوده است. از نظر مبلغ هم کمک‌های بی‌نام در مجموع حدود ۱۵٬۶۳۱ دلار بوده‌اند؛ یعنی تقریباً ۳۷.۶ درصد کل پول جمع‌شده. در میان آنها یک کمک بی‌نام ۲ هزار دلاری هم دیده می‌شود که بزرگ‌ترین پرداخت منفرد کل فهرست است.

در میان نام‌های آشکار، چند اسم به‌وضوح فارسی/ایرانی‌به‌نظر می‌رسند:آزاده رشیدی با ۵۰ دلار و شیلا شهبازی با ۱۰۰ دلار در فهرست هستند. همچنین فردی به نام سیما ت مبلغ ۲۵۰ دلار کمک کرده است. نام الیور شکوه نیز با کمک ۲۰۰ دلاری دیده می‌شود که احتمالا با امیلی شکوه، وکیل عیسی و مریم نسبت خانوادگی دارد.

از نظر بزرگ‌ترین کمک‌کنندگانِی که با نام خودشان اقدام به پرداخت کمک هزینه کرده اند،، فردی به نام جیم هارت مجموعاً ۲٬۱۵۰ دلار کمک کرده است.

بنابراین نکته قابل توجه برای گزارش این است که بیش از یک‌سوم هم تعداد کمک‌ها و هم مبلغ کل، بدون انتشار نام اهداکننده جمع شده؛ در عین حال، در میان اسامی علنی فقط تعداد محدودی نام آشکارا فارسی دیده می‌شود و بخش عمده کمک‌کنندگان نام‌دار، دست‌کم از روی اسامی منتشرشده، آمریکایی یا غیرفارسی‌زبان به نظر می‌رسند. ماجرای بازداشت عیسی هاشمی و خانواده اش چیست؟

از ماه آوریل، این خانواده در یک مرکز بازداشت ICE در تگزاس نگهداری می‌شوند. رسانه های آمریکایی در حال انتشار گزارش های متعددی از منتقدان به حضور آقازاده ها در آمریکا هستند. یاهو نیوز گزارشی به نقل از یک یکی از آسیب دیدگان چشمی در اعتراضات سالهای اخیر منتتشر کرده که می گوید چرا باید هزینه غذا، اقامت و پوشاک این خانواده سه‌نفره که ارتباط نزدیکی با جمهوری اسلامی دارد، بر عهده مالیات‌دهندگان آمریکایی باشد.

راحله امیری یکی از آسیب دیدگان اعتراضات در ایران به نشریه California Post گفته این «بی‌عدالتی» است. او مدعی شده اینکه به گفته او، ایرانیان در داخل کشور ممکن است بدون طی روند عادلانه قضایی به‌سرعت اعدام شوند، در حالی که خانواده ابتکار در آمریکا از نظام قضایی‌ای بهره می‌برند که روند پرونده‌ها در آن می‌تواند سال‌ها طول بکشد.

بر اساس گزارش رسانه های آمریکایی، مریم طهماسبی، عروس معصومه ابتکار، وکیلی استخدام کرده و به حکم اخراج اعتراض کرده است. او از طریق وکیلش سکوت خود را شکسته است.

طهماسبی در نامه‌ای که اوایل ماه جاری در نشریه The Nation منتشر شد، از وضعیت بازداشتگاه شکایت کرده و آن را «جهنم» توصیف کرده است.

نامه طهماسبی به‌سرعت در فضای مجازی فراگیر شد و با واکنش منفی قابل‌توجهی در میان جامعه ایرانی-آمریکایی روبه‌رو شد؛ جامعه‌ای که حدود نیم میلیون نفر از آنها در کالیفرنیا زندگی می‌کنند.

طهماسبی در نامه خود نوشته بود: «من فقط یک زندگی عادی در آمریکا برای خودم و پسرم می‌خواهم.»

حالا بسیاری از منتقدام می گویند چرا فرزندان مقامات ایران خواهان یک زندگی عادی در آمریکا برای خودشان هستند در حالی که والدین آنها زندگی عادی برای آنها در کشور خودمان، ایران فراهم نکرده اند.

از زمان انتشار خبر جمع آوری کمک مالی، چندین بلاگر در اینستاگرام خواهان گزارش دهی منفی درباره این فرآیند شده اند.