به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ نیروی انسانی متخصص در هر کشوری یکی از پایههای اصلی پیشرفت به شمار میآید. در میان گروههای مختلف تخصصی، فارغالتحصیلان مهندسی جایگاهی ویژه دارند، زیرا مهندسان در طراحی، ساخت، حل مسئله و پیشبرد پروژههای فنی و زیرساختی نقش مستقیم ایفا میکنند. به همین دلیل، حضور یا خروج این گروه از نیروی انسانی میتواند بر توان اجرایی، صنعتی و حتی آینده توسعه کشور اثر بگذارد. در سالهای اخیر، مسئله مهاجرت متخصصان در بسیاری از کشورها به یک نگرانی جدی تبدیل شده است، بهویژه در کشورهای در حال توسعه که برای آموزش و تربیت نیروی ماهر هزینههای فراوانی صرف میکنند، اما بخشی از این نیروها در نهایت جذب بازار کار کشورهای دیگر میشوند. همین موضوع باعث شده مهاجرت نخبگان و متخصصان، دیگر فقط یک مسئله فردی تلقی نشود و به موضوعی اجتماعی، اقتصادی و راهبردی تبدیل شود.
در این میان، مهاجرت فارغالتحصیلان مهندسی از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا این گروه نه تنها دانش فنی دارند، بلکه در شکل دادن به آینده صنعتی و فناوری کشور نیز مؤثرند. در سالهای اخیر از یک سو مهاجرت مهندسان از برخی کشورهای توسعهیافته کاهش یافته، اما از سوی دیگر این روند در کشورهای در حال توسعه افزایش پیدا کرده است. در ایران نیز این موضوع سابقهای طولانی دارد و در سالهای اخیر شدت بیشتری یافته است. با این حال، فقط دانستن اینکه مهاجرت در حال افزایش است کافی نیست. پرسش مهمتر این است که مهندسان چگونه به این تصمیم میرسند، چه عواملی آنان را به رفتن سوق میدهد و چه شرایطی باعث میشود میان ماندن و رفتن، گزینه مهاجرت را انتخاب کنند. اهمیت این تحقیق نیز دقیقا از همینجا ناشی میشود؛ یعنی تلاش برای فهم لایههای پنهانتر این تصمیم و روشن کردن الگوهای ذهنی و شرایطی که پشت آن قرار دارد.
در پژوهشی با همین موضوعیت، زهرا صنعتی، محقق مدیریت آموزشی در گروه علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ارومیه، به همراه یک همکار دانشگاهی و با همراهی پژوهشکده مواد و انرژی، کوشیدهاند پدیده مهاجرت فارغالتحصیلان مهندسی را از زاویهای تحلیلی و عمیق بررسی کنند و نشان دهند که چه مجموعهای از عوامل فردی، آموزشی، شغلی و ساختاری در شکلگیری این روند نقش دارند. تمرکز اصلی این کار بر تبیین چرایی و چگونگی شکلگیری میل به مهاجرت در میان دانشآموختگان مهندسی بوده است.
این تحقیق با روش کیفی و با استفاده از رویکرد «نظریه دادهبنیاد» انجام شده است. نظریه دادهبنیاد روشی پژوهشی است که در آن محقق به جای آنکه از ابتدا یک پاسخ آماده داشته باشد، تلاش میکند از دل دادهها و گفتههای افراد، الگوها و مفاهیم اصلی را استخراج کند. در این مطالعه، شرکتکنندگان شامل استادان مهندسی و جامعهشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، همچنین متخصصان و مدیران حوزه مهندسی بودند که از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته، اطلاعات مورد نیاز پژوهشگران را فراهم آوردند.
یافتههای این تحقیق نشان میدهند که مهاجرت فارغالتحصیلان مهندسی حاصل یک عامل واحد نیست، بلکه نتیجه ترکیب چند دسته عامل است. در بخش شرایط علّی، دو گروه از عوامل بیش از همه دیده شدهاند: عوامل دافعه در مبدأ و عوامل جاذبه در مقصد. به بیان ساده، بخشی از ماجرا به مشکلات و کاستیهای داخل کشور مربوط میشود و بخش دیگر به فرصتها و امتیازهایی که کشورهای دیگر ارائه میکنند. همچنین در شرایط زمینهای، عواملی شناسایی شدهاند که مهاجرت را تسهیل میکنند؛ یعنی شرایطی که تصمیم به رفتن را آسانتر یا عملیتر میسازند. در کنار این موارد، عوامل حمایتی مهاجرت نیز به عنوان شرایط مداخلهگر مطرح شدهاند؛ عواملی که اثر سایر متغیرها را تقویت میکنند.
نتیجه نهایی این روند، از نگاه پژوهشگران، تضعیف ظرفیتهای فنی و توسعهای کشور است. بر اساس اطلاعات تکمیلی پژوهش، این تضعیف در چند محور اصلی خود را نشان میدهد: کاهش ذخیره دانش مهندسی، افزایش وابستگی کشور، محرومیت از نیروی متخصص و فنی، عقبماندگی در مسیر توسعه و کاهش توان رقابتپذیری در بازارهای جهانی.
شرکتکنندگان در این پژوهش همچنین تأکید کردهاند که تمایل به مهاجرت در میان دانشجویان جوان مهندسی، بهویژه در مقطع کارشناسی، بالاست. بسیاری از آنان از همان دوره دانشجویی به دنبال همکاری با استادانی هستند که بتوانند برای ادامه تحصیل یا اشتغال در خارج از کشور برایشان توصیهنامه فراهم کنند. این مسئله نشان میدهد که فکر مهاجرت در برخی موارد، از همان سالهای نخست آموزش دانشگاهی شکل میگیرد.
طبق یافتهها، محدود بودن فرصتهای شغلی در داخل کشور، یکی از عوامل مهم تقویتکننده انگیزه مهاجرت است. از سوی دیگر، مهندسان شاغل نیز پس از فارغالتحصیلی و ورود به بازار کار، به دلیل ناکافی بودن سطح حقوق در مقایسه با تورم و هزینههای زندگی، به فکر رفتن میافتند. به این ترتیب، مهاجرت فقط به دانشجویان محدود نمیشود و بخشی از نیروهای فعال و آموزشدیده بازار کار را نیز در بر میگیرد. کشورهای مقصد اصلی در این روند شامل ایالات متحده، کانادا، استرالیا، انگلستان و آلمان عنوان شدهاند، هرچند با سختتر شدن قوانین مهاجرتی این کشورها، برخی مقاصد دیگر مانند کشورهای حوزه خلیج فارس، ژاپن، فنلاند و بلژیک نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
اهمیت این یافتهها در آن است که نشان میدهند مهاجرت مهندسان، صرفا نتیجه جذابیت بیرون از کشور نیست، بلکه به ضعفهای درونی نیز گره خورده است. این وضعیت بیانگر وجود ضعف در سیاستگذاری و زیرساختهای مربوط به جذب و نگهداشت نیروی متخصص است.
همچنین بر نقش دانشگاهها و مؤسسههای تحقیقاتی در ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش، همکاری بیشتر میان دانشگاه و صنعت، اصلاح برنامههای درسی و تقویت مهارتهای کاربردی تأکید شده است. در کنار این موارد، بهبود شرایط اقتصادی، اجتماعی و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار نیز از عوامل مهمی دانسته شده که میتواند در مدیریت این روند و کاهش تمایل به مهاجرت مؤثر باشد.
قابل ذکر است این نتایج بااهمیت در فصلنامه «مطالعات میانرشتهای در علوم انسانی» منتشر شدهاند؛ نشریهای که وابسته به مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و انجمن مطالعات فرهنگی و ارتباطات است.
به گزارش خبرنگار SNNTV از محل برگزاری آزمون در دانشگاه امیرکبیر، داوطلبان گروه علوم تجربی با اتمام زمان مقرر، جلسه آزمون خود را به پایان رساندند.
با پایان این مرحله از رقابتهای سخت آموزشی، داوطلبان اکنون در انتظار اعلام نتایج اولیه توسط سازمان سنجش قرار دارند تا پس از آن وارد مرحله حساس انتخاب رشته شوند. فضای دانشگاه امیرکبیر پس از خروج داوطلبان، شاهد لحظات متفاوتی از اضطراب و امیدواری برای دستیابی به رتبههای مطلوب بود.
کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، این دستاورد علمی پژوهشگران دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، یک مشکل بزرگ و قدیمی در هنر سازسازی را حل میکند؛ چراکه دیگر نیازی به انتظار چندین دهه برای کهنه شدن چوب یا پرداخت هزینههای گزاف برای تهیه چوبهای قدیمی نیست. همچنین با سرعت بخشیدن به فرآیند آمادهسازی چوب، هزینه تولید ساز کاهش یافته و سازهای باکیفیت، با قیمت مناسبتری در دسترس عموم هنرجویان و نوازندگان قرار میگیرد.
کامبیز پورطهماسی، استاد دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی که به عنوان استاد راهنما، این پژوهش را هدایت کرده است، گفت: «هدف نهایی ما از انجام این تحقیق این است که بتوانیم این فناوری را در قالب شرکتهای دانشبنیان به سازندگان ساز منتقل کنیم تا هم سرعت کار افزایش یابد و هم کیفیت سازهای تولیدی بهبود پیدا کند. همچنین، به دلیل افزایش سرعت انجام کار، قیمت سازهای تولیدی نیز کاهش مییابد و این امکان را برای علاقهمندان فراهم میکند تا بتوانند سازهای مورد نیاز خود را با قیمت پایینتری تهیه کنند.»
وی گفت: «بهطور کلی، این موضوع هم از نظر علمی به اثبات رسیده و هم به لحاظ تجربی، همواره این باور در میان نوازندگان و سازندگان ساز وجود داشته است که هراندازه، چوب قدیمیتر و کهنهتر باشد، یعنی مدت زمان بیشتری از قطع آن گذشته باشد، از کیفیت بالاتری برای ساخت ساز برخوردار است. این موضوع هم از لحاظ مکانیکی و هم از نظر آکوستیکی مطرح است و مدت زمانی که از قطع یک چوب تا ساختِ ساز سپری میشود، بر کیفیت نهایی ساز تأثیر میگذارد. بهعنوان مثال، چوبی که تنها یک یا دو سال از زمان قطع آن گذشته باشد، چوب مناسبی برای ساخت ساز به شمار نمیآید. بنابراین، هرچه قدمت چوب بیشتر باشد، قیمت آن نیز افزایش مییابد و به تبع آن، سازی که از چنین چوب با قدمت بالایی ساخته میشود، گرانتر خواهد بود. این مسئله، علاوه بر اینکه فرایند ساخت را طولانی میکند، تهیه ساز را از نظر قیمتی برای بسیاری از افراد دشوار میسازد. از این رو، ما پژوهشی را آغاز کردیم تا بتوانیم روی چوب اقداماتی انجام دهیم و تیمارهایی را اعمال کنیم که چوب تازه قطعشده (یک یا دو سال) کیفیتی مشابه با چوبهایی پیدا کند که چندین سال از قطع آنها گذشته است. در واقع، هدف ما این بود که خصوصیات یک چوب ۵۰ تا ۶۰ سال قطعشده را در چوبهای تازه پدید آوریم و کیفیت چوبهای جدیدالقطع را تا حد امکان به کیفیت چوبهای با قدمت بالا نزدیک کنیم تا نهایتاً این بهبود در صدا و کیفیت ساز، مؤثر واقع شود و موجب ارتقای کیفیت و صدای ساز شود.»
وی با بیان اینکه در این فرایند، با استفاده از گرما و بخار، چوبهای گردو تیمار داده شدند تا کیفیت چوب برای ساختِ ساز بهبود یابد، دلیل استفاده از روش گرما و بخار را در دسترس بودن این فرایند و امکانپذیری این روش برای همه سازندگان عنوان کرد و افزود: «برای افزایش کیفیت چوب، روشهای مختلف دیگری از جمله استفاده از سیستمهای حرارت دهی، تیمارهای شیمیایی و آب شویی نیز قبلاً به کار رفته است. این روش در مقایسه با روشهای دیگر مزیت کارآمدی بهتر و قابلیت اعمال بر روی صفحه رویی سنتور در اندازه واقعی را دارد و سازندگان ساز میتوانند بهراحتی از این فرایند برای بهبود کیفیت چوب و ساخت ساز بهره بگیرند.»
استاد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، اظهار داشت: «امیدواریم بتوانیم دستورالعملی در این زمینه تهیه و تدوین کنیم و آن را در اختیار سازندگان ساز قرار دهیم تا آنها بهراحتی از این روش برای بهبود کیفیت چوب در ساخت سازهای مختلف استفاده کنند.»
وی با بیان اینکه پژوهشگران در این پژوهش، تیمار را روی چوب گردو که در ساخت ساز سنتور به کار میرود، متمرکز کردهاند، گفت: «این روشها قابلیت استفاده برای چوبهای دیگر را نیز دارد.»
پورطهماسی، گفت: «سازهای تهیهشده با این چوبهای تیمارشده به چندین آموزشگاه داده شده است تا مشخص شود آیا پس از مدتی استفاده از این سازها، کیفیت صداها دستخوش تغییر میشود یا خیر.»
این نتایج، حاصل پایاننامه کارشناسی ارشد عذرا خادم، فارغالتحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته بیولوژی و آناتومی گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران است.
گفتنی است این فناوری برای اولین بار برروی صفحههای رویی کامل سنتور در صنعت سازسازی ایران مورد استفاده قرار گرفته است.
