
بهرامی: رفع ناترازی انرژی با توسعه فناوری و حمایت از دانشبنیانها ممکن است

طرح «هاتف»؛ مسیر معاونت علمی برای رساندن ایدههای دانشگاهی به بازار
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، افشین در حاشیه بازدید از بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان، با تشریح پارادایم جدید معاونت علمی و حرکت از فناوری و نوآوری به سمت ایجاد قابلیتهای پایدار و تکرارپذیر، اظهار کرد: یکی از برنامههایی که معاونت علمی در آغاز این مسیر دنبال کرده، طرح هاتف است.
وی با بیان اینکه معاونت علمی در رویکرد جدید خود به دنبال تبدیل ایده به بازار و هدایت زنجیرههای شکلگیری فناوری است، افزود: در معاونت علمی دنبال این هستیم که ایده را به بازار تبدیل کنیم و در این میان زنجیرهها را هدایت کنیم. برای حوزههای نوظهوری که ممکن است به دلیل نبود بازار شکلگرفته، سرمایهگذاری کافی روی آنها وجود نداشته باشد، طرحی هدایتگر با عنوان هاتف تعریف شده است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور ادامه داد: در قالب این طرح، حوزههایی که دانش و ظرفیت فناورانه آنها در دانشگاه وجود دارد، شناسایی میشوند و تلاش میکنیم هستههای پژوهشی فعال در این حوزهها را به شرکتهای فناور تبدیل کنیم. این شرکتهای فناور نیز در ادامه، در پارکهای علم و فناوری و با استفاده از ظرفیتهای حمایتی، مسیر تبدیل شدن به شرکتهای دانشبنیان را طی خواهند کرد.
افشین با تأکید بر اینکه طرح هاتف با هدف ایجاد یک زنجیره پیوسته از ایده تا بازار طراحی شده است، گفت: ما یک زنجیره تعریف کردهایم که به ما اجازه میدهد ایدهای را که یک نخبه، عضو هیئت علمی، دانشگاهی یا یک جوان متخصص و صاحب ایده دارد، در یک مسیر مشخص به محصول برسانیم.
وی با اشاره به اینکه رسیدن به محصول پایان مسیر توسعه فناوری نیست، تصریح کرد: وقتی ایده به محصول رسید، آیا کار پایان پیدا کرده است؟ خیر. تا اینجا فناوری اتفاق افتاده است، اما ما دنبال نوآوری هستیم. نوآوری یعنی فناوری بتواند خلق اثر کند؛ یعنی یک اثر اقتصادی، اجتماعی و اقتداری داشته باشد؛ بنابراین وقتی از نوآوری صحبت میکنیم، منظور این است که فناوری را به یک اثر مؤثر تبدیل کنیم.
رئیس بنیاد ملی نخبگان، در ادامه با تأکید بر ضرورت عبور از مفهوم نوآوری و رسیدن به قابلیت، اظهار کرد: آیا ایجاد اثر اقتصادی و اجتماعی کافی است؟ پاسخ امروز به این پرسش «نه» است و به همین دلیل است که بر قابلیت تأکید دارم و معتقدم نوآوری باید به «قابلیت» تبدیل شود.
افشین، قابلیت را به معنای تکرارپذیری موفقیتها دانست و افزود: قابلیت یعنی بتوانید یک موفقیتی را که به دست آوردهاید، تکرار کنید. ما امروز دنبال این هستیم که از فناوری و نوآوری عبور کرده و به قابلیت برسیم؛ قابلیتی که بتواند در مقیاس ملی ایجاد شود، استمرار پیدا کند و بهصورت پایدار توسعه یابد.
توسعه «هوش مصنوعی» در مسیر ایجاد قابلیت دانشبنیان
افشین، یکی از مهمترین قابلیتهای مورد نیاز کشور را در شرایط کنونی، هوش مصنوعی دانست و گفت: یکی از قابلیتهایی که باید به آن برسیم، هوش مصنوعی است. اما هوش مصنوعی را نباید صرفاً به شکل یک محصول منفرد دید.
وی ادامه داد: برای مثال، اینکه بگوییم با استفاده از هوش مصنوعی توانستهایم دادههای ساختمانی را بخوانیم، سامانهای طراحی کردهایم که آموزش میبیند، فرمان صادر میکند و یک مسئله مشخص را حل میکند، به معنای پایان مسیر نیست. ما دنبال این هستیم که هوش مصنوعی در کشور به یک قابلیت تبدیل شود.
معاون علمی رئیسجمهور با اشاره به فعالیت ستاد توسعه فناوری و کاربردهای هوش مصنوعی اظهار کرد: فرآیند هوش مصنوعی در کشور در قالب ستاد مربوطه، بهصورت منظم و با حضور معاون اول رئیسجمهور دنبال میشود و همین هفته نیز هشتمین جلسه این ستاد برگزار شد. هدف ما این است که هوش مصنوعی را از سطح محصولات و کاربردهای منفرد عبور داده و به یک قابلیت ملی تبدیل کنیم.
افشین در تشریح الزامات ایجاد چنین قابلیتی گفت: باید ببینیم فرایند ایجاد قابلیت اجرایی چیست و ضمانت اجرایی آن چگونه شکل میگیرد. بر اساس اصولی که در دنیا نیز دنبال میشود، ما در برخی حوزهها باید تسهیلگر باشیم، در برخی حوزهها تنظیمگر باشیم و زیرساختهای لازم را آماده کنیم. در کنار این موارد، باید آزمایشگاههای صحتسنجی و سندباکس نیز داشته باشیم.
وی افزود: اگر سندباکس و زیرساختهای صحتسنجی وجود نداشته باشد، ممکن است کدهایی وارد فرآیند شوند که فریبدهنده باشند یا نتوانند عملکرد مورد انتظار را ارائه دهند؛ بنابراین ایجاد این زیرساختها بخشی از مسیر رسیدن به قابلیت ملی در حوزههای فناورانه است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به توسعه زیرساختهای پردازش هوش مصنوعی در کشور طی سالهای اخیر اظهار کرد: ما فکر میکنیم در یک بازه زمانی حدود سه سال میتوانیم مسیر ایجاد قابلیتهای جدی در این حوزه را دنبال کنیم. باید توجه داشت که تا دو سال پیش، زیرساخت پردازش هوش مصنوعی در کشور به این شکل وجود نداشت، اما در همین فاصله کوتاه، زیرساخت بسیار خوبی در کشور آماده شده و در حال افزایش نرخ رشد آن هستیم.
وی ادامه داد: امروز جایگاه کشور از نظر علمی مناسب است و امیدواریم در حوزه کاربردپذیری نیز بتوانیم این جایگاه را به شکل محسوسی ارتقا دهیم. در سال جاری نیز در شاخصهای مرتبط با کاربردپذیری، بهبود قابل توجهی داشتهایم.
افشین با اشاره به فاصله میان تولید علم و کاربردیسازی فناوری گفت: البته فاصله میان جایگاه علمی و کاربردپذیری ما همچنان زیاد است، اما این فاصله در حال کاهش است. باید توجه داشت که کار علمی و کاربردی، بهویژه در حوزههای نوظهور، الزاماً زودبازده نیست.
وی برای تبیین این رویکرد افزود: برخی از این فعالیتها شبیه درخت گردو هستند؛ وقتی یک درخت گردو میکارید، در سال اول و دوم محصول نمیدهد، اما در مقابل، محصول و دوام آن میتواند ماندگار باشد. ما نیز به دنبال کارهای نمایشی و فعالیتهای سطحی نیستیم؛ به دنبال مسیرهایی اصیل، پیوسته و منسجم هستیم که بتوانند اثرگذاری طولانیمدت ایجاد کنند.
معاون علمی رئیسجمهور با تأکید بر پرهیز از رویکردهای نمایشی در توسعه فناوری تصریح کرد: ما دنبال جرقههای کوتاهمدت و محصولاتی که صرفاً برای مدت کوتاهی مطرح شوند نیستیم؛ بلکه میخواهیم یک مسیر روشن و پایدار ایجاد کنیم. هدف این است که زنجیرهای شکل بگیرد که از ایده و دانش آغاز شود، به فناوری و نوآوری برسد و در نهایت به قابلیت و اثر اقتصادی، اجتماعی و اقتداری تبدیل شود.
وی با اشاره به تغییر رویکرد رسمی معاونت علمی اظهار کرد: در پارادایم جدیدی که معاونت علمی از مردادماه بهصورت رسمی اعلام کرده است، ما به سمت پارادایم قدرتبنیان حرکت میکنیم. در این پارادایم، قابلیت بهعنوان یکی از پارامترهای اصلی مورد توجه قرار میگیرد.
افشین ادامه داد: وقتی با یک شرکت دانشبنیان صحبت میکنم، تأکید میکنم شرکتی که نتواند دانش خود را بهصورت مستمر تکثیر و بهروزرسانی کند، دیگر با الزامات این پارادایم همخوان نیست. فناوری دائماً در حال تغییر است و نمیتوان صرفاً به موفقیتهای گذشته تکیه کرد.
وی افزود: به همین دلیل، ما بهعنوان هدایتگر باید به شرکت دانشبنیان بگوییم که حمایتهای ما از یک محصول یا فناوری، مادامالعمر نیست. ممکن است یک فناوری پنج سال پیش، فناوری درخشان و شایسته حمایت بوده باشد و یک شرکت را به یک شرکت دانشبنیان تبدیل کرده باشد، اما امروز همان فناوری ممکن است دیگر فناوری جدید و رقابتپذیری محسوب نشود.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور تأکید کرد: این ادبیات را در حال جاری کردن در اکوسیستم فناوری و نوآوری کشور هستیم؛ چراکه هدف ما صرفاً افزایش تعداد شرکتها یا محصولات نیست، بلکه ایجاد شرکتها و فناوریهایی است که بتوانند بهصورت مستمر دانش خود را بهروز کنند، تکثیر کنند و قابلیتهای جدید ایجاد کنند.
وی با اشاره به نقش اجزای مختلف زیستبوم در تحقق این رویکرد گفت: این مسیر بدون همکاری اجزای اکوسیستم امکانپذیر نیست و باید با کمک شرکتهای دانشبنیان، استادان دانشگاه، پارکهای علم و فناوری، مراکز نوآوری، کارخانههای نوآوری، رسانه و نظام آموزشی کشور دنبال شود.
افشین نقش نظام آموزشی را در شکلگیری فرهنگ نوآوری و دانشبنیان از سنین پایین مهم دانست و گفت: اگر به دنبال کشوری هستیم که بخواهد در علم و فناوری قدرتمند شود، باید آموزش در مدارس نیز متفاوت شود. خلاقیت و فرایند دانشبنیانی باید از کودکی در جامعه نهادینه شود.
وی خاطرنشان کرد: مسیر قدرتبنیان شدن کشور، مسیری یکپارچه است که از مدرسه و پرورش خلاقیت آغاز میشود، در دانشگاه با تولید دانش و شکلگیری هستههای پژوهشی ادامه پیدا میکند، از طریق طرحهایی مانند هاتف به سمت شرکتهای فناور و دانشبنیان هدایت میشود، با توسعه فناوری و نوآوری به محصول و اثر میرسد و در نهایت با ایجاد قابلیتهای تکرارپذیر، به قدرت اقتصادی، اجتماعی و اقتداری کشور تبدیل میشود.
معاون علمی رئیسجمهور در پایان تأکید کرد: هدف نهایی این مسیر، ایجاد جرقههای کوتاهمدت یا صرفاً تولید محصول نیست؛ بلکه ایجاد یک مسیر روشن، اصیل، پیوسته و منسجم برای تبدیل ایده و دانش به فناوری، فناوری به نوآوری، نوآوری به قابلیت و قابلیت به قدرت ملی است؛ مسیری که طرح هاتف یکی از حلقههای مهم آن برای هدایت ظرفیتهای دانشگاهی و پژوهشی به سمت بازار و اقتصاد دانشبنیان به شمار میرود.
اینوتکس ۲۰۲۶ با حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ/ از رشد انفجاری تا جذب سرمایه و رونمایی محصولات جدید
به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از روابطعمومی منطقه نوآوری ایران، محسن علیاکبریان، رئیس مرکز رشد فناوری نخبگان پارک فناوری پردیس با تشریح برنامههای بخش استارتاپی اینوتکس ۲۰۲۶ (اینوتکس اکسپرس) اظهار داشت: شرایط خاص حاکم بر کشور در ماههای اخیر، بر فضای کسبوکارها اثرگذار بوده است، اما با وجود این شرایط، استقبال از اینوتکس و حضور مجموعههای نوپا در این رویداد فراتر از انتظار بوده است.
وی با اشاره به تغییر رویکرد بخش استارتاپی اینوتکس ۲۰۲۶ افزود: تابآوری کسبوکارها در شرایط بحرانی یکی از محورهای اصلی برنامههای امسال است و موضوعاتی همچون جذب سرمایه، حفظ و نگهداشت سرمایه انسانی، توسعه محصولات جدید، خلق بازارهای تازه و تبدیل تهدیدهای ناشی از بحران به فرصت، در برنامههای این بخش مورد توجه قرار گرفته است.
علیاکبریان با اشاره به استقبال گسترده از بخش استارتاپی گفت: باتوجهبه رویکرد چابک امسال و تلاش برای استفاده بهینه از فضای نمایشگاه، ظرفیت مشخصی برای پذیرش استارتاپها در نظر گرفته شد، اما تعداد درخواستهای ثبتشده بیش از دوبرابر ظرفیت پیشبینیشده بود و در نهایت بر اساس اولویت زمانی ثبتنام، بیش از ۱۰۰ استارتاپ در نمایشگاه حضور خواهند داشت.
رئیس مرکز رشد فناوری نخبگان ادامه داد: در بخش استارتاپی امسال چندین محور برای برنامهها پیشبینی شده است که مجموعهای از رویدادها، نشستها، انتقال تجربه، معرفی محصولات و فرصتهای سرمایهگذاری را در برمیگیرد
. از انتقال تجربه رشد انفجاری تا گفتوگو درباره توسعه کسبوکار
وی یکی از برنامههای محوری بخش استارتاپی را رویداد «۱۰X» با محوریت رشد انفجاری عنوان کرد و گفت: در این برنامه مجموعهای از سخنرانیها و نشستهای انتقال تجربه با حضور مدیران و دستاندرکاران کسبوکارهای مطرح برگزار میشود تا تجربیات مسیر رشد این شرکتها در اختیار مدیران استارتاپها و کسبوکارهای نوپا قرار گیرد.
به گفته علیاکبریان، در کنار این برنامه، پنلهایی با حضور متخصصان برای بررسی موضوعات مرتبط با توسعه کسبوکار و مسیر رشد شرکتهای نوپا و استارتاپها برگزار خواهد شد.
رونمایی از محصولات جدید استارتاپها در اینوتکس
رئیس مرکز رشد فناوری نخبگان همچنین از پیشبینی فضایی برای رونمایی و لانچ محصولات جدید در اینوتکس ۲۰۲۶ خبر داد و افزود: در این بخش، امکان معرفی و عرضه اولیه چهار تا پنج محصول جدید استارتاپی فراهم خواهد شد تا این محصولات برای نخستینبار در فضای نمایشگاهی به مخاطبان معرفی شوند.
وی یکی دیگر از برنامههای بخش استارتاپی را داوری نهایی متقاضیان عضویت در مرکز رشد فناوری نخبگان پارک پردیس دانست و گفت: متقاضیان این فرایند یک دوره آمادهسازی حدوداً دوماهه و مجموعهای از کارگاههای تخصصی را پشت سر گذاشتهاند و در جریان نمایشگاه، طرحهای خود را در حضور داورانی از حوزههای مختلف ارائه خواهند کرد.
کافه سرمایه؛ اتصال استارتاپها به سرمایهگذاران
علیاکبریان با اشاره به توجه ویژه اینوتکس ۲۰۲۶ به تأمین مالی استارتاپها خاطرنشان کرد: کافه سرمایه و جلسات تجاری B۲B نیز در این دوره فعال خواهد بود تا زمینه ارتباط مستقیم شرکتهای فناور و استارتاپها با سرمایهگذاران، صندوقها و سایر مجموعههای تأمین مالی فراهم شود.
وی افزود: در این بخش تلاش شده است مذاکرات سرمایهگذاری به شکل حرفهای دنبال شود و استارتاپها بتوانند در کنار سرمایهگذاران، شتابدهندهها، پارکهای علموفناوری، مراکز نوآوری و دیگر بازیگران زیستبوم فناوری و نوآوری کشور، فرصتهای همکاری و توسعه کسبوکار خود را دنبال کنند.
از بحران تا فرصت؛ رویکرد تازه برای استارتاپها
رئیس مرکز رشد فناوری نخبگان در پایان با اشاره به شرایط اقتصادی و تأثیر آن بر کسبوکارها تأکید کرد: بحرانها در کنار چالشهایی که ایجاد میکنند، میتوانند فرصتهایی را نیز به وجود آورند که ارزش آنها حتی از فرصتهای موجود در شرایط عادی بیشتر باشد.
علیاکبریان افزود: تجربه برخی کسبوکارها در شرایط اخیر نشان داده است که با نگاه هوشمندانه و آیندهنگر میتوان از دل بحرانها مسیرهای تازهای برای رشد ایجاد کرد؛ از همین رو، یکی از رویکردهای اصلی بخش استارتاپی اینوتکس۲۰۲۶، تقویت نگاه رو به آینده و کمک به کسبوکارها برای تبدیل شرایط دشوار به زمینهای برای خلق فرصتهای جدید است
سیاستگذاری در حوزه فناوری نباید به تولید یک محصول محدود شود
به گزارش اصلاحات نیوز؛
حسین افشین امروز پنج شنبه ۲۹ مرداد در حاشیه بازدید از نمایشگاه صنعت ساختمان در نمایشگاه بین المللی تهران در پاسخ به چگونگی برنامه «هاتف» افزود: این طرح برای حوزههای نوظهوری طراحی شده که ممکن است به دلیل نبود بازار اولیه سرمایهگذاری کافی در آنها شکل نگیرد. در این مسیر دانش و فناوری موجود در دانشگاهها و هستههای پژوهشی باید به شرکتهای فناور تبدیل شود.
وی افزود: این شرکتها سپس با استفاده از ظرفیت پارکهای علم و فناوری و طرح «ناشناس» مسیر تبدیل شدن به شرکتهای دانشبنیان را طی میکنند چراکه این زنجیره امکان تجاریسازی ایدهها و رساندن آنها به محصول را فراهم میکند.
معاون علمی رئیسجمهور با تأکید بر اینکه، رسیدن به محصول پایان کار نیست افزود: در واقع محصول در این مرحله تنها بیانگر تحقق فناوری است در حالی که نوآوری زمانی شکل میگیرد که فناوری بتواند اثر اقتصادی اجتماعی و اقتداری ایجاد کند.
وی ادامه داد: امروز باید از فناوری و نوآوری عبور کرده و به «قابلیت» برسیم. قابلیت به معنای تکرارپذیری موفقیتهاست، یعنی بتوانیم دستاوردی را که یکبار به دست آمده است بهطور مستمر توسعه داده و تکرار کنیم.
وی همچنین هوش مصنوعی را یکی از مهمترین قابلیتهای مورد نیاز کشور دانست وگفت: نگاه به هوش مصنوعی نباید تکمحصولی باشد. هدف ایجاد فرایندهای اجرایی زیرساختهای پردازشی سازوکارهای تنظیمگری ضمانتهای اجرایی آزمایشگاههای صحتسنجی و محیطهای آزمون یا سندباکس است تا از ورود سامانههای دارای خطا سوگیری یا عملکرد غیرقابل اعتماد جلوگیری شود.
این مقام مسئول در ادامه با اشاره به برگزاری منظم جلسات ستاد هوش مصنوعی با حضور معاون اول رئیسجمهور خاطرنشان کرد: کشور تا دو سال پیش از زیرساخت پردازش هوش مصنوعی برخوردار نبود، اما در مدت کوتاه گذشته زیرساختهای مناسبی در این حوزه فراهم شده و روند رشد نیز شتاب گرفته است.
وی با بیان اینکه، فاصله میان تولید علم و کاربردپذیری فناوری در کشور همچنان وجود دارد افزود: در حوزههای نوظهور نتایج علمی و کاربردی به سرعت به ثمر نمینشینند و نیازمند سرمایهگذاری پایدار و نگاه بلندمدت هستند.
افشین اضافه کرد:سیاست معاونت علمی پرهیز از اقدامات نمایشی و تمرکز بر فعالیتهای اصیل پیوسته و منسجم با اثرگذاری ماندگار است.
معاون علمی فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور گفت: معاونت علمی در پارادایم جدیدی که از مردادماه اعلام شده است به سمت «قدرتبنیان» شدن حرکت میکند و در این پارادایم قابلیت بهعنوان شاخص اصلی مطرح است.
وی افزود: شرکت دانشبنیانی که نتواند دانش خود را بهروز کند و تکثیر دهد و به قابلیت پایدار تبدیل کند در این پارادایم جایگاهی نخواهد داشت. به همین دلیل حمایت از محصولات دانشبنیان نیز باید متناسب با روزآمدی فناوری باشد و محصولی که فناوری آن منقضی شده است نمیتواند برای همیشه از حمایتهای پیشین برخوردار بماند.
وی همچنین نقش شرکتهای دانشبنیان، استادان دانشگاه، پارکهای علم و فناوری، مراکز و کارخانههای نوآوری، رسانهها و نظام آموزشی را در تحقق این مسیر تعیینکننده دانست و گفت: اگر به دنبال کشوری قدرتمند در علم و فناوری هستیم آموزش در مدارس نیز باید متحول شود تا خلاقیت و فرایند دانشبنیانی از کودکی در نسل آینده نهادینه شود.
افشین گفت:معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور، مسیر «قدرتبنیان» شدن فناوری را با تمرکز بر هوش مصنوعی دنبال میکند.
وی تاکیدکرد: سیاست جدید معاونت علمی، تکمیل زنجیره تبدیل ایده به محصول و عبور از فناوری و نوآوری برای دستیابی به قابلیتهای پایدار و تکرارپذیر است و در این مسیر هوش مصنوعی بهعنوان یکی از محورهای اصلی آن دنبال میشود.
