سیدرضا صالحی امیری در گفتوگو با معاونت ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رییس جمهور با تشریح عملکرد و برنامههای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از ایجاد مشوقهای جدید برای سرمایهگذاری، فعال بودن حدود ۳۸۰۰ پروژه گردشگری، افزایش تسهیلات این حوزه به بیش از ۵۰ همت، برنامه جذب ۲ میلیون گردشگر سلامت با ۶ میلیارد یوروی درآمد تا سال ۱۴۰۷، تمرکز بر جذب گردشگران کشورهای هدف، تقویت گردشگری سلامت، آشتی با ایرانیان خارج از کشور، صیانت از میراث فرهنگی و توسعه اقتصاد صنایع دستی خبر داد.
صالحی امیری گردشگری را مقولهای دانست که به سه مفهوم اساسی «جذابیت، زیرساخت و امنیت» گره خورده است و اظهار کرد: گردشگران جهان به جایی سفر میکنند که جذابیت کافی داشته باشد. این جذابیت میتواند میراث تاریخی و فرهنگی، طبیعی یا دریایی باشد. گردشگری ایران با استاندارد ایدهآل و جهانی فاصله دارد
او با اشاره به وضعیت زیرساختهای گردشگری کشور گفت: ایران در این حوزه پیشرفتهای خوبی داشته است، اما همچنان با استاندارد ایدهآل و جهانی فاصله دارد و به همین دلیل، یکی از اولویتهای جدی دولت پزشکیان، حل مسئله زیرساختهای گردشگری است.
صالحیامیری افزود: در ایران بزرگ، ایران تمدنی و ایران زیبا، حدود ۲۳ هزار مرکز اقامتی و گردشگری و حدود هزار و ۵۰۰ هتل وجود دارد، اما برای رسیدن به استانداردهای جهانی باید سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها با سرعت بیشتری دنبال شود. ۳۸۰۰ پروژه گردشگری در حال اجراست
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همچنین گفت: یکی از اولویتهای جدی که در سال اخیر تعریف و بر آن پایبند بودهایم، ایجاد ساختاری با عنوان مرکز اقتصادی و سرمایهگذاری در وزارت میراث فرهنگی برای توسعه زیرساختهاست و برای این منظور نیز برنامه مدونی تدوین کردهایم.
او افزود: در حال حاضر حدود ۳۸۰۰ پروژه گردشگری در سراسر کشور روی زمین است که ۱۰۰ درصد این پروژهها در اختیار بخش خصوصی قرار دارد. تصمیم دولت این است که در حوزهای که متعلق به بخش خصوصی است، مداخله نکند و تمام تلاش دولت بر سیاستگذاری، ایجاد تسهیلات، صدور مجوز و رفع موانع متمرکز باشد.
صالحیامیری تأکید کرد: رسالت دولت در حوزه گردشگری، سیاستگذاری، حمایت، فراهم کردن تسهیلات، برداشتن موانع، صدور مجوز و نظارت کافی است و دولت پزشکیان این اصل را در گردشگری مورد توجه جدی قرار داده است.
او اضافه کرد: در شرایط فعلی برای حدود ۳۸۰۰ پروژه فعال گردشگری، حدود ۱۳۰۰ همت سرمایهگذاری در کشور وجود دارد و دولت تلاش کرده است بستر لازم را برای حضور و فعالیت بخش خصوصی فراهم کند. پنج مشوق بزرگ برای توسعه زیرساختهای گردشگری
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع با اشاره به سیاستهای دولت برای ایجاد مشوقهای سرمایهگذاری در صنعت گردشگری اظهار کرد: یکی از اصول اساسی در حوزه زیرساخت، ایجاد مشوقهای لازم برای سرمایهگذاری است که در دو سال گذشته اتفاقات مهمی در این زمینه رخ داده است. یکی از اقدامات مهم دولت که در۴۰ سال گذشته سابقه نداشته، ایجاد پنج مشوق بزرگ برای گردشگری در ایران بوده است.
صالحیامیری نخستین مشوق را تخفیف در عوارض شهرداریها عنوان کرد و افزود: در گفتوگو با شهرداریها مقرر شده است برای ایجاد هتل و زیرساختهای گردشگری، تا ۸۰ درصد عوارض تخفیف داده شود. موضوع دیگر، ایجاد مجتمعهای ترکیبی است، به این معنا که در یک بنا میتوان بخشی را تجاری، بخشی را اداری یا مسکونی و طبقات فوقانی را به هتل اختصاص داد. به این ترتیب، یک فضا میتواند کاربردهای تجاری، مسکونی یا اداری و هتلینگ داشته باشد.
او سومین مشوق را معافیت عوارض و گمرک واردات کالاهای مورد نیاز هتلها دانست و توضیح داد: از خودروهایی که قرار است گردشگران را از فرودگاه تحویل بگیرند و برای گردش در ایران و تهران جابهجا کنند تا تجهیزات و تأسیسات، چیلر، موکت نسوز و حدود ۲۰۰ قلم کالای مورد نیاز هتلها، سرمایهگذار میتواند کالاهای مورد نیاز خود را از هر نقطه دنیا بدون عوارض و گمرکی وارد کند؛ امکانی که در گذشته وجود نداشت.
صالحی امیری همچنین به معافیتها و حمایتهای دولت در زمینه آب، برق و گاز اشاره کرد و گفت: این خدمات با شرایط متفاوت و بهعنوان خدماتی محاسبه میشوند و هزینهای که فعالان پرداخت میکنند، در مقایسه با هزینههای معمول، کاهش قابل توجهی خواهد داشت.
او افزود: مجموعه این مشوقها موجب شده کشور با موج جدیدی از تقاضا برای توسعه زیرساختهای گردشگری مواجه شود و مجموعهای از هتلها، دهکدهها و شهرکهای گردشگری در حال ساخت باشد. افزایش تسهیلات گردشگری به بیش از ۵۰ همت
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه گفتوگو با معاونت ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور به موضوع تسهیلات اشاره کرد و گفت: اکنون هتلهای متعددی وجود دارند که به مرحله ۷۰، ۸۰ یا ۹۰ درصد پیشرفت رسیدهاند و برای تکمیل به سرمایه نیاز دارند. در گذشته منابع تسهیلاتی برای این منظور بسیار ناچیز و محدود بود.
او افزود: در سال ۱۴۰۳ حدود ۲.۵ همت تسهیلات پرداخت کردیم، در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۰ همت تسهیلات تخصیص یافت و هدفگذاری امسال، بیش از ۵۰ همت، معادل ۵۰ هزار میلیارد تومان، برای زیرساختهای گردشگری است.
صالحی امیری گفت: برای این حوزه برنامه پنجسالهای ذیل برنامه هفتم توسعه و پیشرفت تدوین کردهایم و در این برنامه مشخص شده است که تا روز آخر برنامه هفتم، یعنی سال ۱۴۰۷، در کدام استان، کدام شهرستان و در سطح ملی، چه پروژه گردشگری توسط چه سرمایهگذاری و با چه حمایتهایی باید به نتیجه برسد.
او افزود: در این برنامه، زمان، مکان، منابع، نیروی انسانی و بهرهبرداری از پروژهها مشخص شده و یک طراحی و اولویتبندی جغرافیایی برای بازارهای هدف گردشگری ایران نیز انجام گرفته است. آسیای میانه و قفقاز؛ اولویت ایران برای جذب گردشگر
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع درباره اولویتبندی بازارهای گردشگری خارجی گفت: نخستین اولویت ما آسیای میانه و قفقاز است، حوزهای که ریشههای فرهنگ و تمدن ایران در آنها همچنان زنده است. در مرحله دوم، حوزه خلیج فارس و کشورهای همسایه این منطقه قرار دارند که در موضوع گردشگری بهشدت فعال هستند. سطح سوم اولویت ما کشورهای بزرگ اسلامی مانند اندونزی، مالزی، مصر و کشورهایی است که ظرفیت جدی برای فرستادن گردشگر به ایران دارند. با وزیر گردشگری مصر مفصل گفتوگو کردهایم و حداقل دو بار با وزیر گردشگری اندونزی دیدار داشتهایم. مجموعه کشورهای جنوب شرق آسیا نیز برای ما اهمیت دارند. موضوع نگرانکننده درباره چینیها
او افزود: چین و روسیه نیز در اولویت چهارم قرار گرفتهاند. امروز بخش بزرگی از ظرفیت گردشگری جهان در چین است. برداشت من این است که چینیها منتظر پایان بحران و جنگ در منطقه هستند تا درباره گردشگری تصمیم بگیرند و در حال حاضر نهتنها توصیهای برای سفر به ایران نمیکنند، بلکه به شکل غیررسمی نوعی سیاست احتیاط و عدم سفر را دنبال میکنند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع اظهار کرد: این موضوع نگرانکننده است و از رییسجمهور محترم و همچنین مقامات دولت درخواست کردهایم در گفتوگو با طرف چینی، موضوع توسعه گردشگری را در کنار روابط اقتصادی و سیاسی قرار دهند و این مسئله را پیگیری کنند. روسها نیز به سواحل جنوبی ایران علاقه زیادی دارند. روسیه در گذشته یکی از بازارهای مهم گردشگری ایران بود و ظرفیت خوبی به کشور میفرستاد، اما این ظرفیت پس از جنگ کاهش پیدا کرد؛ هم جنگ روسیه و اوکراین موجب کاهش این ظرفیت شد و هم شرایط ناشی از جنگ و تحولات منطقهای بر آن تأثیر گذاشت.
صالحی امیری ادامه داد: اولویت پنجم ما سایر کشورهای جهان از جمله اروپا، استرالیا و آمریکا هستند. این کشورها همچنان در فهرست بازارهای هدف ما قرار دارند، اما واقعیت این است که در شرایط فعلی اولویت نخست ما نیستند. ایرانیان خارج از کشور؛ ظرفیت بزرگ
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی یکی دیگر از برنامههای مهم دولت چهاردهم را تمرکز بر ایرانیان خارج از کشور دانست و گفت: به جای اینکه تمام سرمایهگذاری خود را روی بازار اروپا متمرکز کنیم، باید به ظرفیت ایرانیان خارج از کشور توجه جدی داشته باشیم؛ چراکه گردشگری ایران به اروپا بهشدت کاهش یافته است.
او افزود: بین ۷ تا ۹ میلیون ایرانی در خارج از کشور زندگی میکنند و شورایعالی ایرانیان تشکیل شده است. ما نیز بهعنوان یکی از وزرای عضو این شورا، مسئولیت کمیسیون گردشگری و ایرانشناسی را برعهده داریم و جلسات ثابت این کمیسیون را برگزار میکنیم.
صالحی امیری افزود: هماهنگی دستگاهی خوبی در این زمینه شکل گرفته و افق جدیدی برای جهش در روابط با ایرانیان خارج از کشور تعریف کردهایم. هرچند جنگ در این مرحله تا حدودی این روند را متوقف کرد. اگر به شرایط ثبات بازگردیم، یکی از بزرگترین ظرفیتهای گردشگری ایران قطعاً ایرانیان خارج از کشور خواهند بود. ما باید با ایرانیان آشتی کنیم، آنها را به خانه خودشان دعوت کنیم و روابط پرنقشونگار و غیرعاطفی را کنار بگذاریم.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بیان کرد: باید باور کنیم همه ایرانیان دلبسته و وابسته به ایران هستند و میتوانیم همه دور مفهوم ارزشمند و مقدسی به نام ایران جمع شویم. برای این کار به تسامح، تعامل و ایجاد امنیت روانی نیاز داریم. ایرانیان باید احساس امنیت کنند که میتوانند به ایران بیایند و این لازمه رفتار ماست. رییسجمهور بارها تأکید کرده است فضا را برای ایرانیان باز کنید و محدودیت ایجاد نکنید
صالحیامیری با اشاره به تأکید رییسجمهور بر باز بودن فضا برای ایرانیان خارج از کشور گفت: در دولت پزشکیان، رییسجمهور بارها تأکید کرده است که فضا را برای ایرانیان باز کنید و محدودیت ایجاد نکنید. ما نیز بهصورت مستمر این پیام را منتقل میکنیم.
او تاکید کرد: در مسئله ارتباط ایرانیان خارج از کشور با داخل، اعتماد متقابل یک عنصر تعیینکننده است. ما اعتماد کردهایم و آنها نیز باید اعتماد کنند. اگر ایرانیان اعتماد نکنند، بستر گردشگری مورد نظر ما شکل نخواهد گرفت. چرا ایرانیان ما در آمریکا، کانادا، استرالیا، اروپا و آسیا نباید هر سال یک یا دو بار برای دیدار خانوادههای خود به ایران بیایند؟ چرا باید خانوادههای ایرانی برای دیدار با خانوادههای خود به استانبول، دبی یا نقاط دیگر بروند؟ اینها بحثهای جدی است که به آنها پرداختهایم.
صالحیامیری ادامه داد: دلیل این فاصله آن است که عوامل رانشی ما در گذشته بیشتر از عوامل کششی بوده است. راهی جز این نداریم که زمینههای نقار، شکاف و فاصله با ایرانیان خارج از کشور را پر کنیم. ۴۰ سال زمان کافی بود که پیامها را منتقل کنیم و پیامهای آنها را بشنویم. امروز باید حاشیهها را از فضای ذهنی ایرانیان خارج کنیم و به آنها امنیت بدهیم؛ اینکه اگر وارد فرودگاه امام خمینی شدند، با مشکل مواجه نشوند، پاسپورتشان جعل نشود، به مراکز امنیتی و انتظامی هدایت نشوند و بدون مشکل نزد خانوادههای خود بروند. هر نقطهای از ایران که بخواهند بروند، باید احساس کنند خانه خودشان است.
ما در یک معدن طلایی قرار گرفتهایم، اما در آن را بستهایم و دیگران را از آن محروم کردهایم
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع گفت: این مسئله به اعتماد بازمیگردد و ما بر همین موضوع تمرکز کردهایم. جلسات آن نیز در حال برگزاری است و برداشت من این است که دولت پزشکیان در پایان دوره خود یکی از کارنامههای خوبش را در زمینه آشتی با ایرانیان خارج از کشور خواهد داشت.
صالحیامیری در ادامه گردشگری را یک ظرفیت بزرگ اقتصادی دانست و گفت: هر گردشگر هنگام ورود به ایران بهطور میانگین ۱۲۷۰ دلار هزینه میکند. تفاوت ارز حاصل از گردشگری با سایر صادرات در این است که در صادرات نفت، کالاهای صنعتی و پتروشیمی صادر میشود و در مقابل ارز وارد کشور میشود، اما در گردشگری، هزینههای مربوط به اقامت، هتل، تغذیه، خرید، هدایا و خدمات مختلف در داخل کشور انجام میشود و ارز وارد اقتصاد داخلی میشود. حدود یک میلیون نفر در سال برای درمان به ایران میآیند
او گردشگری سلامت را یکی دیگر از ظرفیتهای مهم کشور عنوان کرد و افزود: حدود یک میلیون نفر در سال برای درمان به ایران میآیند. سه دلیل مهم برای این موضوع وجود دارد؛ نخست پزشکان بسیار حاذق ایران، دوم بیمارستانها و تجهیزات پزشکی مناسب در سراسر کشور و سوم، ارزان بودن خدمات درمانی. میانگین هزینه بیمارستانی، درمان و جراحی در ایران یکسوم تا یکپنجم منطقه و حدود یکدهم اروپا است و همین مسئله موجب گرایش جدی به گردشگری سلامت شده است.
صالحی امیری همچنین بیان کرد: هدفگذاری ما در برنامه تا سال ۱۴۰۷، جذب دو میلیون گردشگر در حوزه سلامت با درآمد ۶ میلیارد یورو است و معتقدم این هدف بزرگ اما قابل تحقق است. با سخنرانی، تبلیغات، پوستر و حتی فیلم نمیتوان بهتنهایی تصویر واقعی ایران را منتقل کرد
او گردشگری را علاوهبر یک ظرفیت اقتصادی، ابزار مهم دیپلماسی فرهنگی دانست و بیان کرد: اگر قرار است تصویر زیبای ایران را به جهانیان نشان دهیم، مسیر آن گردشگری است. با سخنرانی، تبلیغات، پوستر و حتی فیلم نمیتوان بهتنهایی تصویر واقعی ایران را منتقل کرد. باید گردشگر به ایران بیاید، فضای داخل کشور را ببیند، خودش با دوربین عکس و فیلم بگیرد و برای خانواده و اطرافیانش از این تجربه توضیح دهد.
صالحیامیری افزود: ما باید این تصویر را در دنیا منعکس کنیم، نه با سخنرانی، بلکه با ایجاد فضای ذهنی امن برای گردشگران، بهگونهای که بدانند ایران هم زیباست، هم امن است و هم همه جهانیان را با کرامت و مهماننوازی میپذیرد. قدمهای بزرگی در این مسیر برداشتهایم و امیدواریم با عبور از جنگ تحمیلی، وارد فضای جدیدی از گردشگری در منطقه شویم. در معدن طلا قرار گرفتهایم اما در آن را بستهایم
وزیر میراث فرهنگی در ادامه سخنان خود بر ضرورت توجه به نسل جوان و معرفی تمدن ایران تأکید کرد و گفت: مخاطب این سخن نسلهای قبل نیستند، بلکه نسل جوان و نسلهای خلاق و نوظهور هستند. اگر واقعیت تمدنی، فرهنگی و میراثی ایران برای نسل جوان تبیین شود، فرزندان ما به ایران عشق میورزند و به آن دلبسته خواهند بود. ما توان معرفی ایران را نداریم. ما در یک معدن طلایی قرار گرفتهایم، اما در آن را بستهایم و دیگران را از آن محروم کردهایم.
او با اشاره به ظرفیتهای تاریخی کشور اظهار کرد: ایران حدود یک میلیون اثر تاریخی دارد و یکی از ۱۰ قدرت نخست تمدنی جهان است. ایران ۲۷ اثر میراث ناملموس را در جهان ثبت کرده و در این حوزه اکنون رتبه چهارم جهان را دارد. در حوزه آثار ملموس و طبیعی، محدودیت ثبت در یونسکو وجود دارد و سالانه امکان ثبت یک اثر بیشتر وجود ندارد، اما تاکنون ۵۸ اثر را بهصورت موقت در فهرست یونسکو ثبت کردهایم و هیچ کشوری در دنیا چنین ظرفیتی ندارد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تأکید کرد: فرزندان ما باید در مدرسه این موارد را بخوانند و بدانند در چه سرزمینی زندگی میکنند. دانشگاهها باید واحدهایی درباره تمدن ایرانی داشته باشند و در فضای مجازی نیز باید محتوای بیشتری درباره تمدن ایران تولید شود. چرا جوان ما صبح که گوشی خود را باز میکند، با یک اثر تمدنی مواجه نشود؟ چرا فرزند ما در مدرسه، دانشگاه، مترو و خیابان، آثار تمدنی ایران را نبیند؟ این ضعف ماست که نتوانستهایم ظرفیتهای خود را معرفی کنیم.
او بیان کرد: من نام ایران را «سرزمین ناشناخته» گذاشتهام؛ ایران سرزمین رمزها و رازهاست. هر جای این جغرافیا که به بهانه انتقال گاز، آب، فاضلاب یا هر زیرساخت دیگری حفاری میکنید، از دل آن آثار تاریخی بیرون میآید.
او، ایران را یک موزه باز و میراث و تمدن را بزرگترین قدرت نرم کشور دانست و گفت: ما تاکنون به این سرمایه بزرگ توجه کافی نکردهایم. ما حق مداخله در میراث ایران را نداریم
صالحی امیری درباره برنامههای دولت در حوزه میراث فرهنگی گفت: از میان حدود ۴۳ هزار اثری که تاکنون ثبت کردهایم و در کنار حدود یک میلیون اثر تاریخی کشور، همچنین آثار جهانی و میراث ناملموس، سه هدف اصلی را دنبال میکنیم که نخستین آنها صیانت از این میراث است. در دولت پزشکیان اراده ملی برای تمرکز بر میراث فرهنگی شکل گرفته است؛ چراکه این تمدن، بزرگترین سرمایه ماندگار ایران است که میلیونها سال قبل از ما وجود داشته و میلیونها سال پس از ما نیز با ایرانیان همراه خواهد بود.
وزیر میراث فرهنگی تأکید کرد: ما در میراث، یک شعار داریم؛ «ما حق مداخله در میراث ایران را نداریم.» ما فقط امانتدار هستیم و باید از این میراث صیانت، مرمت و حفاظت و آن را به نسل بعد منتقل کنیم. هدفگذاری برای ایجاد ۱۰۰ هزار شغل
صالحیامیری صنایع دستی را یکی دیگر از ظرفیتهای مهم اما مغفول کشور دانست و گفت: صنایع دستی ظرفیت بسیار بزرگی در جامعه ایران است، اما به دلیل سایه سنگین نفت، فولاد، پتروشیمی و مس بر اقتصاد کشور، فرصت کافی برای توسعه آن فراهم نشده است. در جهان درباره گردش مالی صنایع دستی آمارهای مختلفی وجود دارد، اما یکی از آمارهای جدی، گردش مالی حدود هزار و ۸۰۰ میلیارد دلار است.
او هدفگذاری ایران در عرصه صنایع دستی در برنامه تا سال ۱۴۰۷ را ۵۰۰ میلیون یورو صادرات عنوان کرد و گفت: این هدف شامل سالانه، ایجاد ۱۰۰ هزار شغل و رشد ۸ درصدی در برنامه هفتم و برنامه پنجساله ماست. صنایع دستی فقط یک کالای تولیدی نیست. کسی که خاتمکاری، میناکاری یا سایر هنرهای سنتی را انجام میدهد، هنرمند است.
او با اشاره به ماهیت خانوادگی صنایع دستی افزود: مادر خانواده همراه فرزندان و پدر خانواده همراه فرزندان میتوانند در گوشهای از خانه تولید داشته باشند. این فعالیت به شبکه بزرگ و تجهیزات پیچیده نیاز ندارد و با حداقل امکانات میتوان تولید کرد.
صالحی امیری هویتمحور بودن صنایع دستی را یکی از ویژگیهای مهم آن دانست و افزود: فرش هویت ایران است، خاتم هویت فرهنگی ماست، میناکاری هویت ماست و بافتهای داری، نمدها، قالیچهها و سایر محصولات صنایع دستی در سراسر کشور، بخشی از هویت ایرانی را نمایندگی میکنند. صنایع دستی علاوه بر ارزش فرهنگی، ارزش اقتصادی نیز دارد؛ تولید سرمایه میکند، اشتغال خانواده را تأمین میکند و اشتغال به معنای امنیت خانواده است.
او با اشاره به تمرکز صنایع دستی در روستاها و شهرهای کوچک اظهار کرد: اکنون حدود ۶۷۰ هزار هنرمند در قالب ۳۴ هزار کارگاه کوچک در سراسر کشور فعالیت میکنند.
صالحیامیری صنایع دستی را نوعی دیپلماسی فرهنگی دانست و اظهار کرد: ما فقط یک شیء صادر نمیکنیم، بلکه در دل صنایع دستی، فرهنگ و هویت خود را صادر میکنیم. اگر قرار است روستاها بمانند، مهاجرت معکوس شکل بگیرد و روستاها تخلیه نشوند، باید از روستاییانی که کارگاه صنایع دستی دارند حمایت کنیم.
او شعار این حوزه را «هر روستا یک بومگردی، یک کارگاه صنایع دستی» عنوان کرد و گفت: گردشگری غذا نیز در ایران هنوز فعال نشده است. جشنواره غذا باید در همه شهرها شکل بگیرد و ما میتوانیم یکی از قطبهای گردشگری غذا در دنیا باشیم. بازارچههای صنایع دستی برای حذف واسطهها
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره بازار داخلی صنایع دستی نیز گفت: ایده ما ایجاد بازارچه است و هدفگذاری کردهایم که هر شهر یک بازارچه داشته باشد. امروز تولیدکننده محصول خود را به دلال با نصف قیمت میفروشد و دلال با دو برابر قیمت آن را در بازار عرضه میکند. برای اینکه دستمزد واقعی به تولیدکننده بازگردد، ایجاد بازارچه ضروری است.
به گفته صالحیامیری، اکنون در بیشتر شهرهای کشور، بازارچههای صنایع دستی در حال ایجاد هستند. در بخش بازاریابی خارجی نیز، تمرکز بر ۱۰ کشور هدف است؛ کشورهایی که ایرانیان در آنها حضور دارند و گرایش به صنایع دستی ایران وجود دارد. هدف این است که کالا در این کشورها دپو شود و از طریق شبکههای بینالمللی مانند آمازون و سایر شبکهها بازاریابی بینالمللی عرضه شود. اگر بازاریابی داخلی و صادرات خارجی صنایع دستی بهدرستی تقویت شود، این حوزه میتواند یکی از عوامل اصلی اشتغال، امنیت خانواده و اقتصاد خانوادهها باشد. امنیت؛ حلقه سوم گردشگری
صالحی امیری در ادامه این گفتوگو، به سومین مفهوم اساسی گردشگری، یعنی امنیت، اشاره کرد و گفت: گردشگری تابعی از امنیت است. این مسئله مختص ایران نیست و در همه دنیا، زمانی که کشوری دچار بحران میشود، ناامنی تولید میشود و گردشگر به آن کشور سفر نمیکند. روسیه نیز در جریان جنگ با اوکراین با چنین چالشی مواجه شد و این طبیعت جنگ است که ناامنی تولید میکند. وضعیت گردشگری ایران از زمان جنگ
وزیر میراث فرهنگی با اشاره به آثار جنگ بر صنعت گردشگری ایران گفت: ما حدود ۲۳ هزار مرکز اقامتی داریم و حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر در این صنعت اشتغال دارند. حدود ۸۰۰ موزه و هزاران کارگاه صنایع دستی نیز وجود دارد که رونق آنها به حضور گردشگر وابسته است. میانگین سطح اشغال هتلهای ما در نوروز به حدود ۹ درصد رسید که بسیار نگرانکننده و خسارتبار است؛ چراکه وقتی سطح اشغال هتل به زیر ۵۰ درصد میرسد، فعالیت اقتصادی آن دیگر بهصرفه نیست.
او افزود: چهار استان جنوبی کشور که از بزرگترین ظرفیتهای گردشگری برخوردارند، در نوروز تقریباً تعطیل بودند. همچنین ۱۴۹ اثر در جریان جنگ تخریب شد و خسارتهای قابل توجهی به زیرساختها و بناهای تاریخی وارد شد. رییسجمهور شخصاً در این زمینه مداخله کردند و در جلسهای که در دفتر وزیر برگزار شد، درخواست جامعه گردشگری را مطرح کردیم، از جمله استمهال مالیات، بیمه، چکها و اقساط بانکی. خوشبختانه این درخواست مورد موافقت قرار گرفته و امیدواریم در آینده نزدیک ابلاغ شود. پزشکیان؛ پرچمدار رفاه ملی و ضرورت وفاق
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به عملکرد رییسجمهور گفت: صادقانه عرض میکنم که آقای دکتر پزشکیان به شعارهای خود باور دارند. ایشان این مسیر را مبتنی بر جمعآوری رأی انتخاب نکردند. من بهعنوان کسی که از نزدیک در صحنه و در همه روزها و ساعات حضور داشتهام، شهادت میدهم که ایشان بر اساس مبانی فکری و قرآنی و نهجالبلاغه این مسیر را انتخاب کردند.
او افزود: اینکه چه میزان از این مبانی تحقق پیدا کرده، بحث دیگری است، اما من معتقدم ما در مسیر رفاه قرار گرفتیم و جنگ نیز به تقویت انسجام و رفاه ملی کمک کرد. کسانی که به رییسجمهور یک ملت توهین میکنند بدانند بدون انسجام نمیتوان کشور را اداره کرد
صالحی امیری با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام ملی اظهار کرد: همواره صداهای انسجامشکن در کشور بلند بوده و امروز نیز با آن مواجه هستیم. کسانی که به رییسجمهور یک ملت در خیابان توهین میکنند، کسانی که در تلویزیون ادبیات توهینآمیز نسبت به مقامات کشور به کار میبرند و کسانی که هیچ باوری به این معنا ندارند، باید بدانند بدون انسجام نمیتوان کشور را اداره کرد.
صالحیامیری افزود: کسانی که در زمین دشمنبازی و با شعارهای رادیکال، افراطی و بعضاً ساختارشکنانه فعالیت میکنند، نباید موجب انحراف تحلیلی شوند. جامعه ایران صرفا همان چند نفری نیست که شعار میدهند؛ جامعه ایران بسیار بزرگ است و در جوهر خود رادیکال نیست، هرچند رادیکالیزم در ایران پس از انقلاب، از فرقان تا امروز، هویت و سابقه داشته و همچنان اعلام موجودیت میکند.
او با اشاره به برخی مواضع و شعارهای مطرحشده در فضای سیاسی کشور گفت: اینکه کسی در یک تریبون رسمی و در زمانی که کشور درگیر جنگ است، رسماً درباره حمله به ترامپ و ترور او در ترکیه سخن بگوید، چه معنایی دارد؟ این اقدامات جز اینکه بخواهد نظام سیاسی را تحت فشار دشمن قرار دهد، چه نتیجهای دارد؟
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ادامه داد: برخی افراد نیز شعارهایی درباره حمله پهپادی به ترامپ و دیگران مطرح میکنند؛ شعارهایی که تحقق آنها ناممکن است، اما هزینههایی را به نظام تحمیل میکند و امروز خسارت آنها را میبینیم. دهها بار گفتهام که تا امروز پزشکیان پرچمدار رفاه ملی است و بقیه هم باید به این باور برسند. اگر بناست در این سرزمین فرزندان شما با امنیت و آرامش زندگی کنند، باید با وفاق زندگی کنیم.
جوان آنلاین: برای خانوادهای که این روزها، کمکم خودش را برای بازگشایی مدارس مهیا میکند، هیچ خبری به اندازه نحوه برگزاری کلاسها اهمیت ندارد. خرید نوشتافزار، آماده کردن لباس فرم مدرسه، برنامهریزی برای رفتوآمد و تنظیم دوباره ساعت خواب بچهها، همه و همه بر یک پیشفرض بنا شده است: اینکه اول مهر، مدارس به صورت حضوری بازگشایی میشوند و دانشآموزان به کلاسهای درس برمیگردند.
اما درست در همین روزها که خانوادهها خود را برای بازگشت به روال عادی آموزش آماده میکنند، پیامی در شبکههای اجتماعی دستبهدست شد که این پیشفرض را زیر سؤال برد؛ پیامی که احتمال مجازی شدن مدارس در سال تحصیلی پیشرو را قوت میبخشید.
ماجرا از انتشار مطلبی از سوی یکی از خبرنگاران حوزه آموزشوپرورش آغاز شد. او مدعی شد از «داخل وزارت آموزشوپرورش» خبر دارد؛ خبری مبنی بر اینکه علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، در پی مجازی کردن مدارس برای سال تحصیلی پیشرو است و منتظر پاسخ مثبت رئیسجمهور مانده است. فقط چند دقیقه کافی بود که این ادعا به سرعت در دنیای مجازی بازنشر شود و نگرانیهای تازهای را درباره نحوه آغاز سال تحصیلی جدید به وجود آورد.
اما در سوی دیگر، روایت رسمی وزارت آموزشوپرورش قرار دارد؛ روایتی که تاکنون نهتنها از مجازی شدن مدارس خبر نمیدهد، بلکه صراحتاً بر حضوری بودن سال تحصیلی جدید تأکید میکند.
وزیر میگوید مدارس حضوری است
علیرضا کاظمی در چهارم مردادماه، در واکنش به اخبار منتشرشده درباره مجازی شدن مدارس و در مقابل پرسش خبرنگاران، اعلام کرد که هیچ مقام مسئول یا دستگاهی چنین موضوعی را مطرح نکرده است. او همچنین گفت که تمام تلاش آموزشوپرورش برای آغاز حضوری سال تحصیلی جدید است.
این موضع چند روز بعد نیز تکرار شد. آقای وزیر، در جلسه شورای معاونان این وزارتخانه اعلام کرد سال تحصیلی جدید از اول مهر و بهصورت حضوری آغاز خواهد شد و حضوری بودن مدارس را خواسته دولت، آموزشوپرورش و مردم دانست.
موضع وزارتخانه در روزهای بعد نیز بدون تغییر باقی ماند. در ۲۱مردادماه، کاظمی از آمادهسازی مدارس برای بازگشایی خبر داد و اظهار داشت که برنامهریزیها برای آغاز منظم سال تحصیلی و حضور دانشآموزان در مدارس در موعد مقرر در حال انجام است.
بنابراین، بر اساس آخرین مواضع رسمی اعلامشده مدارس کشور قرار است سال تحصیلی ۱۴۰۶- ۱۴۰۵ را حضوری آغاز کنند.
دغدغه مهم والدین
تجربه سالهای تحصیلی که آموزش عمدتاً به صورت مجازی برگزار شد، هنوز برای بسیاری از خانوادهها فراموش نشده است. روزهایی که خانه برای مدتی به کلاس درس تبدیل شد، والدین علاوه بر مسئولیتهای روزمره، ناچار بودند بخشی از فرایند آموزش فرزندشان را نیز مدیریت کنند؛ از فراهم کردن اینترنت و ابزار مناسب گرفته تا همراهی با دانشآموز در کلاسهای آنلاین.
از طرف دیگر، آموزش غیرحضوری برای همه دانشآموزان شرایط یکسانی ایجاد نکرد. دسترسی به اینترنت و تجهیزات، کیفیت ارتباط، شرایط خانوادگی و حتی سن دانشآموز میتواند تجربه آموزش مجازی را متفاوت کند. از همه مهمتر آنکه آموزش مجازی چه در روزهای کرونا و چه در روزهای جنگ، یا حتی روزهای یخبندان و آلودگی هوا، کیفیت یادگیری دانشآموزان را به میزان قابل توجهی کاهش داد و آموزش در سالهای تحصیلی بعد را با چالش جدی مواجه کرد. به همین دلیل، هر خبری درباره تغییر شیوه آموزش، برای خانوادهها و دانشآموزان، مستقیماً با سبک زندگی، برنامه روزانه و آینده تحصیلی آنها گره میخورد.
همین حساسیت باعث میشود خبرهایی از این دست، حتی پیش از آنکه به مرحله تصمیم رسمی برسند، با سرعت زیادی در فضای مجازی منتشر و بازنشر شوند.
کدام روایت واقعیت دارد؟
تا این لحظه، دو روایت درباره نحوه برگزاری سال تحصیلی جدید وجود دارد. روایت اول، ادعایی است که از سوی یکی از خبرنگاران حوزه آموزشوپرورش درباره احتمال مجازی شدن مدارس مطرح شده، اما تاکنون هیچ سند رسمی برای تأیید آن منتشر نشده است؛ و در مقابل، روایت رسمی وزارت آموزشوپرورش قرار دارد؛ موضعی که وزیر آموزشوپرورش در چند نوبت مجازی شدن مدارس را رد کرده و از آغاز حضوری سال تحصیلی جدید خبر داده است. در هر شرایطی، مهم این است که تکلیف خانوادهها روشن باشد. آنها که این روزها خود را برای شروع سال تحصیلی آماده میکنند، بعد از انتشار چنین ادعایی از سوی یک خبرنگار، طبیعی است که بخواهند بدانند فرزندشان از اول مهر قرار است در کلاس درس بنشیند یا پای صفحه نمایش، سال تحصیلیاش را آغاز کند.
تجربه سالهای تحصیلی گذشته نیز نشان داده که تغییر شیوه آموزش، تصمیمی نیست که بتوان آن را یکشبه اجرا کرد. خانوادهها برای برنامهریزی به خبر دقیق و بهموقع نیاز دارند، نه اخباری که ابتدا در فضای مجازی منتشر شوند و بعد، میان تکذیب و تأیید باقی بمانند.
حالا که فاصله چندانی تا بازگشایی مدارس نمانده، خانوادهها بیش از هر چیز به یک خبر قطعی و قابل اتکا نیاز دارند تا با خیال راحت خود را برای این روز مهیا کنند.
رویداد۲۴| حسین راغفر، عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا و تحلیلگر اقتصادی، با اشاره به شرایط جنگی کشور اظهار کرد که در هیچ جای جهان در زمان جنگ، سیاستهایی از جنس افزایش شدید قیمت حاملهای انرژی به این شکل اجرا نمیشود. به اعتقاد او، سیاستگذار در شرایط جنگی باید بیش از هر زمان دیگری به پیامدهای اجتماعی تصمیمهای اقتصادی توجه داشته باشد.
او با انتقاد از دیدگاههایی که بر واگذاری گسترده امور اقتصادی به بازار تأکید دارند، گفت چنین رویکردهایی بدون توجه به شرایط اجتماعی و حساسیتهای دوره جنگ میتواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.
راغفر افزود در شرایطی که کشور با بحرانهای متعدد مواجه است، هر تصمیم اقتصادی باید با الزامات اجتماعی و معیشتی جامعه هماهنگ باشد و نمیتوان بدون فراهم کردن امکان جایگزینی، یک کالا یا خدمت را از سبد خانوار حذف کرد.
افزایش قیمت بنزین بدون ترمیم دستمزد، فشار بر خانوارها را تشدید میکند
این استاد دانشگاه با اشاره به وضعیت درآمدی خانوارها گفت اگر افزایش قیمت بنزین موجب شود بخش بیشتری از درآمد خانوارها صرف تأمین هزینه سوخت شود، باید همزمان مسئله دستمزد نیز مورد توجه قرار گیرد.
او افزود دستمزدها طی سالهای گذشته با محدودیتهای جدی مواجه بودهاند و در حالی که افزایش دستمزد همواره با نگرانی از آثار تورمی مواجه شده، سیاستهایی که خود میتوانند تورم قابلتوجهی ایجاد کنند، با همان حساسیت مورد توجه قرار نگرفتهاند.
راغفر در ادامه نسبت به پیامدهای اجتماعی سیاست افزایش قیمت هشدار داد و گفت یا سیاستگذاران ابعاد اجتماعی این تصمیمها را بهدرستی درک نمیکنند یا در حال اتخاذ تصمیمهایی هستند که میتواند به افزایش ناامنی و تلاطم اجتماعی منجر شود.
او با اشاره به شرایط منطقهای و فشارهای خارجی تأکید کرد که در شرایطی که دشمنان کشور در تلاش برای تضعیف آرامش و انسجام اجتماعی هستند، تصمیمهایی که زمینه انفجار اجتماعی ایجاد کنند، میتوانند بسیار پرهزینه باشند.
ظرفیت تلاطم اجتماعی در بالاترین سطح قرار دارد
راغفر معتقد است جامعه ایران اکنون بیش از هر زمان دیگری مستعد تلاطم اجتماعی است. او با اشاره به تشدید شکافهای اجتماعی و اقتصادی گفت جامعه ایران در مقایسه با گذشته با سطح بالاتری از گسست اجتماعی مواجه شده است.
او یکی از گروههایی را که مستقیماً از افزایش قیمت بنزین آسیب خواهند دید، فعالان حملونقل اینترنتی و تاکسیها دانست و گفت حدود ۱۳ میلیون نفر بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم به این حوزه وابسته هستند و افزایش هزینه سوخت میتواند فشار سنگینی بر آنها وارد کند.
بازار ثانویه سهمیه بنزین؛ به جای بازار گسترده، هرجومرج ایجاد میکند
این استاد دانشگاه با اشاره به ایده اختصاص سهمیه بنزین به افراد و امکان خرید و فروش سهمیهها گفت تصور ایجاد یک بازار گسترده از طریق خرید و فروش سهمیه بنزین واقعبینانه نیست.
به گفته راغفر، در این مدل ممکن است فردی که خودرو ندارد سهمیه خود را بفروشد و در مقابل مبلغی دریافت کند، اما در نهایت خریدار سهمیه کسی خواهد بود که توان مالی بیشتری دارد.
او افزود چنین سازوکاری نهتنها بازار کارآمدی ایجاد نمیکند، بلکه میتواند به شکلگیری نوعی بینظمی و واسطهگری منجر شود. به اعتقاد او، ممکن است سهمیه ۳۰ لیتری یک فرد با قیمت بالایی فروخته شود، اما منفعت اصلی آن نصیب افراد برخوردار شود و در نهایت سیاستی که با هدف حمایت از اقشار فرودست طراحی شده، به زیان همین گروهها تمام شود.
شرایط امروز با جنگ هشتساله متفاوت است
راغفر با اشاره به تجربه جنگ هشتساله گفت در آن دوره، با وجود دشواریهای اقتصادی، انسجام اجتماعی بسیار بالاتر بود و سیاستهای اقتصادی نیز با توجه به شرایط جنگی طراحی میشدند.
او افزود جامعه امروز بهدلیل تحولات چند دهه گذشته، خصوصیسازی، تعدیل ساختاری و افزایش نابرابریها، با جامعه آن دوران تفاوت زیادی دارد.
به گفته راغفر، در دوره جنگ هشتساله سطح مصرفگرایی به اندازه امروز نبود و اقتصاد نیز تا این حد به خدماتی مانند حملونقل وابسته نشده بود. بنابراین نمیتوان سیاستهای اقتصادی امروز را بدون توجه به تفاوتهای ساختاری جامعه با دوره جنگ گذشته تحلیل کرد.
او اضافه کرد بخش قابلتوجهی از وضعیت فعلی محصول سیاستهای اقتصادی پس از جنگ است که به افزایش نابرابری و قطبیشدن جامعه منجر شده است. به گفته راغفر، امروز جمعیت قابلتوجهی برای کسب درآمد روزانه به شهرها رفتوآمد میکنند و حدود ۱۳ میلیون نفر زندگی خود را به فعالیت در حوزه تاکسی و حملونقل اینترنتی وابسته کردهاند.
افزایش قیمت انرژی به سرعت به سایر کالاها منتقل میشود
راغفر با اشاره به تورم بالای موجود در کشور گفت آثار افزایش قیمت حاملهای انرژی بر تورم بسیار روشن است، زیرا تقریباً همه کالاها برای تولید یا توزیع به حملونقل نیاز دارند.
او افزود افزایش قیمت سوخت بهسرعت هزینه حملونقل را بالا میبرد و در نتیجه قیمت طیف گستردهای از کالاها و خدمات افزایش پیدا میکند.
راغفر با اشاره به افزایش قیمتها در دیماه ۱۴۰۴ و آثار سیاست حذف ارز ترجیحی پرسید آیا مسئولان درباره پیامدهای آن تصمیم پاسخگو بودهاند که اکنون همان سیاستگذاران به دنبال اجرای سیاست افزایش قیمت بنزین هستند.
او هشدار داد در شرایط فعلی که جامعه از نظر اقتصادی و اجتماعی ملتهب است، افزایش قیمتها میتواند زمینه اعتراضات گسترده را فراهم کند و در چنین شرایطی ممکن است برخوردهای انتظامی و امنیتی با اعتراضات شکل بگیرد؛ روندی که به اعتقاد او میتواند پیامدهای انسانی و اجتماعی سنگینی داشته باشد و حتی بر دستاوردهای کشور در عرصه نظامی و سیاسی اثر بگذارد.
سیاستهای داخلی را نمیتوان تماماً به جنگ نسبت داد
راغفر در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از نسبت دادن بخش عمده تورم موجود به جنگ گفت عوامل اصلی تورم فعلی را باید در سیاستهای اقتصادی داخلی جستوجو کرد.
او حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت حاملهای انرژی را از جمله سیاستهایی دانست که آثار تورمی قابلتوجهی داشتهاند و تأکید کرد سهم جنگ در تورم موجود به اندازهای نیست که بتوان همه مشکلات اقتصادی را به آن نسبت داد.
قیمت تنها ابزار مدیریت مصرف نیست
این تحلیلگر اقتصادی تأکید کرد قیمت تنها ابزار تخصیص منابع نیست و حتی نمیتوان آن را در همه شرایط بهترین ابزار دانست.
او درباره قاچاق بنزین گفت پیش از افزایش قیمت باید مسئله قاچاق را حل کرد. به گفته راغفر، اگر روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر بنزین قاچاق میشود، کنترل همین بخش میتواند بخش قابلتوجهی از مشکل ناترازی و کسری مورد اشاره دولت را برطرف کند.
او همچنین نبود حملونقل عمومی کارآمد را یکی دیگر از موانع اجرای سیاست افزایش قیمت بنزین دانست و گفت زمانی میتوان استفاده از خودرو شخصی را محدود کرد که جایگزین مناسبی مانند حملونقل عمومی ارزان، گسترده و قابل دسترس وجود داشته باشد.
راغفر افزود حتی در تهران نیز در بسیاری از مناطق دسترسی مناسب به حملونقل عمومی وجود ندارد و مردم ناچارند برای رفتوآمد از خودروهای شخصی استفاده کنند.
تنوع سبد انرژی و استفاده از ظرفیت CNG
راغفر با اشاره به ضرورت تنوعبخشی به سبد انرژی گفت کشور در این زمینه نیز با مشکلاتی مواجه شده است.
او استفاده بیشتر از LNG و CNG را یکی از راهکارهایی دانست که میتواند وابستگی به بنزین و فشار تقاضا بر این حامل انرژی را کاهش دهد. به گفته او، استفاده از این ظرفیتها در سالهای گذشته میتوانست بخشی از مشکل مصرف بنزین را مدیریت کند.
مدیریت هوشمند مصرف با استفاده از کارت سوخت
این استاد دانشگاه پیشنهاد کرد از اطلاعات موجود در سامانه کارت سوخت برای مدیریت هوشمند مصرف استفاده شود.
به گفته راغفر، هزینه قابلتوجهی برای ایجاد و توسعه سامانه کارت سوخت صرف شده و میتوان با ثبت اطلاعات خودرو، مالک و میزان مصرف، الگوی مصرف هر فرد را مشخص کرد.
او پیشنهاد کرد مصرف تا یک سطح مشخص با نرخ پایه انجام شود و مصرف بالاتر از آن، مشمول نرخهای افزایشی شود. در عین حال، فعالان حملونقل عمومی میتوانند از تخفیفهای ویژه برخوردار شوند تا افزایش قیمت سوخت به افزایش شدید هزینه حملونقل عمومی منجر نشود.
انتقاد از اعلام قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومانی بنزین
راغفر در پایان با انتقاد از اعلام قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومانی بنزین در یک استان، این اقدام را نوعی فضاسازی برای پذیرش قیمتهای پایینتر دانست.
او معتقد است اعلام چنین رقمی با هدف ایجاد شوک روانی و آماده کردن افکار عمومی برای پذیرش نرخهایی مانند ۴۰ هزار تومان انجام شده است، اما حتی چنین عملیات روانی نیز نمیتواند آثار منفی افزایش قیمت بنزین را از بین ببرد.
راغفر تأکید کرد اقتصاد و جامعه ایران ظرفیت پذیرش بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۵۰۰ تومان را ندارند و به جای ایجاد شوک قیمتی، باید از مجموعهای از سیاستهای هوشمند برای مدیریت مصرف، کنترل قاچاق، توسعه حملونقل عمومی و اصلاح سبد انرژی استفاده کرد.
