متفقین علیه توافق!

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی  اندیشه معاصر ؛ اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، با ادعای تشدید فشار بر کشورمان از طریق هدف قرار دادن شرکای اقتصادی، هشدار معروف جورج بوش به متحدان واشنگتن پس از حملات یازده سپتامبر را تکرار کرد. او روز پنجشنبه در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌ان‌بی‌سی مدعی شد که جهان شاهد بزرگ‌ترین انزوای اقتصادی هماهنگ در تاریخ خواهد بود و کشورها یا با آمریکا هستند یا علیه آن.

این ادبیات تند با هدف تاکید بر تمایل واشنگتن برای مجازات کشورهایی به کار رفت که همچنان با کشورمان مراودات تجاری دارند. بسنت اعلام کرده که در نشست خبری روز دوشنبه از طرح جدید خود رونمایی می‌کند. با این حال به گزارش بلومبرگ، چنین اظهاراتی نشان‌دهنده فقدان نگران‌کننده گزینه‌های آمریکا برای پایان دادن به این درگیری به شدت نامحبوب در آمریکا است. استفاده از این عبارت بدنام، یادآور دو دهه جنگ‌های بی‌پایان واشنگتن در خاورمیانه است، همان جنگ‌هایی که دونالد ترامپ و وزیر دفاع او یعنی پیت هگست بارها وعده داده‌اند از آن پرهیز کنند.

در این میان، چین بزرگ‌ترین آزمون برای سنجش عزم واشنگتن در اجرای این تهدیدها خواهد بود. پکن خریدار اصلی نفت ایران است و دولت ترامپ تاکنون تمایل چندانی برای به چالش کشیدن روابط اقتصادی این کشور با تهران نشان نداده است. این موضوع به ویژه با توجه به سفر ماه آینده شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین به آمریکا و تلاش دو اقتصاد بزرگ جهان برای حفظ یک آتش‌بس تجاری شکننده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ایران دهه‌هاست که تحت تحریم‌های سخت قرار دارد. آمریکا در حالی محاصره دریایی بنادر ایران را اجرا می‌کند که ماه‌ها حملات هوایی نتوانسته اراده کشورمان را به چالش بکشد و تهران را به امضای توافقی برای پایان دادن به جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و واگذاری مواد هسته‌ای خود وادار کند. مشخص نیست واشنگتن به جز هدف قرار دادن چین یا اجرای بازی بی‌حاصل تحریم نهادهای کوچک‌تر همکار با ایران در سایر کشورها، چه ابزار اقتصادی معنادار دیگری در اختیار دارد. همزمان با طولانی شدن این درگیری، آسیب به اقتصادهای سراسر جهان نیز در حال افزایش است.

علی واعظ، معاون مدیر برنامه در گروه بین‌المللی بحران معتقد است که آمریکا ظرفیت لازم برای اجرای یک رژیم تحریمی غیرقابل نفوذ علیه کشوری مانند ایران را که در دور زدن تحریم‌ها تخصص دارد، در اختیار ندارد. به گفته او ترامپ نیز صبر لازم برای نتیجه‌بخش بودن چنین سیاستی را ندارد، چرا که این روند ماه‌ها زمان می‌برد نه هفته‌ها. با این وجود ترامپ روز چهارشنبه هشدار داد هر کشوری که به نهادهای مالی، کسب‌وکارها، فرودگاه‌ها یا نهادهای دولتی خود اجازه دهد هرگونه مسیر نجاتی برای ایران فراهم کنند، با پیامدهای اقتصادی بسیار سنگینی روبه‌رو خواهد شد. او تاکید کرد که قاچاق نفت، خطوط سوآپ، انتقال پول نقد، صرافی‌ها، ثبت کشتی‌ها و شرکت‌های صوری همگی باید فورا متوقف شوند.

تمرکز بر مسئله نفت، مستقیما پکن را که خریدار ۹۰ درصد صادرات نفتی ایران است در سیبل قرار می‌دهد. واشنگتن از زمان آغاز جنگ، برخی پالایشگاه‌های مستقل چین را تحریم کرده اما از هدف قرار دادن بانک‌های بزرگ چینی که تامین مالی این تجارت را بر عهده دارند خودداری کرده است. کریس کندی، تحلیلگر اقتصاد سیاسی در بلومبرگ اکونومیکس این پرسش را مطرح می‌کند که آیا کاخ سفید حاضر است این کارزار جدید جنگ اقتصادی را بر روابط خود با چین ترجیح دهد. به باور او در صورت چنین انتخابی، پیامدهای جدی در انتظار آمریکا خواهد بود. کندی می‌افزاید که این تهدیدهای جدید در واقع اعترافی به ته کشیدن گزینه‌های روی میز واشنگتن است.

هرگونه تصمیم برای اعمال فشار بر چین می‌تواند خطر تشدید تنش‌ها را درست چند هفته پیش از میزبانی ترامپ از شی جین‌پینگ در واشنگتن افزایش دهد،چنین اقدامی همچنین خطر اقدامات تلافی‌جویانه پکن را در پی دارد که می‌تواند در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر که اقتصاد محور اصلی آن است، به اقتصاد آمریکا ضربه بزند. پکن پیش از این با اعلام محدودیت‌های صادراتی روی خاک‌های کمیاب که کاخ سفید را مجبور به عقب‌نشینی از جنگ تعرفه‌ای کرد، تمایل خود را برای مقابله با ترامپ نشان داده است.

جاش لیپسکی، معاون اقتصاد بین‌الملل شورای آتلانتیک تاکید می‌کند که بدون وجود یک ائتلاف بین‌المللی که اکنون در دسترس نیست، هیچ راهی برای مجازات بیشتر اقتصادی که بیش از چهل سال تحت تحریم بوده وجود ندارد. او می‌افزاید مشخص نیست واشنگتن چگونه می‌خواهد بدون ایجاد واکنش شدید چین در آستانه سفر رئیس‌جمهوری شی، گلوگاه مالی ایران را بیشتر از این بفشارد. وزارت خارجه چین نیز با رد تهدیدهای ترامپ مبنی بر آغاز جنگ اقتصادی علیه شرکای تجاری ایران، اعلام کرد که این رویکرد کمکی به حل تنش‌های منطقه نخواهد کرد.

برت اریکسون، کارشناس تحریم‌ها و مدیر ارشد در آبسیدین ریسک ادوایزرز می‌گوید دولت ترامپ هیچ امتیازی در اختیار ندارد که به واسطه آن بتواند از شی بخواهد تا این‌گونه علنی و با تبعات سنگین در برابر واشنگتن کرنش کند. به گفته او این درخواست در واقع به معنای آن است که پکن با میل خود به آمریکا اجازه دهد تعیین کند با چه کسی می‌تواند تجارت کند و این رویه‌ای است که چین به هیچ وجه قصد پایه‌گذاری آن را ندارد.

اگرچه چین بدیهی‌ترین هدف این سیاست به شمار می‌رود، اما اگر آمریکا برای انزوای بیشتر اقتصاد کشورمان دست به کار شود، کشورهای دیگر نیز در خط مقدم قرار خواهند گرفت. امارات متحده عربی همواره از شرکای بزرگ تجاری ایران و یکی از تامین‌کنندگان اصلی کالاها و ارزهای خارجی برای این کشور بوده است. با این وجود ابوظبی در هفته جاری با این ادعا که تهران به سمت خاک این کشور موشک‌های بالستیک شلیک کرده است، از قطع تمام روابط اقتصادی خود با جمهوری اسلامی خبر داد. بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده توسط بلومبرگ، ترکیه به عنوان یکی از متحدان آمریکا در ناتو پس از چین بزرگ‌ترین خریدار صادرات ایران است. هند نیز که شریک راهبردی آمریکا محسوب می‌شود و ترامپ به دنبال مذاکره برای یک توافق تجاری با آن است، منبع بزرگی برای واردات ایران به ویژه در حوزه غذا و دارو به شمار می‌رود.

صرافی‌ها در امارات و عراق نیز به ایران کمک می‌کنند تا وجوه حاصل از فروش نفت را به داخل کشور بازگرداند و پرداخت‌هایی را که اغلب به یوان چین دریافت می‌شوند، به ارزهای قابل استفاده برای تهران تبدیل کنند. حتی بدون در نظر گرفتن مقاومت کشورهای دیگر، تردیدهایی درباره موفقیت کمپین تشدید فشارهای اقتصادی آمریکا وجود دارد. تحلیلگران هشدار داده‌اند مشخص نیست که آیا آمریکا می‌تواند روابط تجاری ایران از جمله مسیرهای زمینی با کشورهای همسایه را که به دلیل مجاورت جغرافیایی و پیوندهای عمیق تاریخی نسل‌هاست پابرجا مانده‌اند به طور کامل قطع کند یا خیر.

کلر اونیل مک‌کلسکی، مقام پیشین خزانه‌داری و هم‌بنیان‌گذار یک شرکت مشاوره تحریم بر این باور است که موفقیت این مسیر تا حد زیادی به جزئیات سیاست آمریکا و سطح اجرای آن بستگی دارد. او معتقد است در این مقطع زمانی، بعید به نظر می‌رسد که تنها تهدیدهای گسترده علنی بتواند رفتارها را تغییر دهد و برای اینکه کشورهای ثالث دقیقا درک کنند دولت ترامپ حاضر است چه اهدافی را نشانه بگیرد، به اقدام عملی علیه یک بانک یا شرکت خارجی نیاز است.

به گزارش جماران، علی ربیعی دستیار اجتماعی رئیس جمهور در یادداشتی با عنوان «دانشگاه، نهادسازی و مسئولیت اجتماعی دانش‌آموختگان» نوشت:

 یکی از آرزوهای دیرین فارغ التحصیلان دانشگاه علامه، تشکیل انجمنی از فارغ‌التحصیلان دور و نزدیک این دانشگاه بود. به همین منظور و با همت رئیس دانشگاه، جلسه‌ای در این هفته تشکیل شد. هر کدام از فارغ التحصیلان قدیمی و پیشکسوت نکاتی را مطرح کردند.

من نیز در این جلسه به چند نکته اشاره کردم:  دانشگاه؛ بخشی از مسیر یادگیری و زندگی

دانشگاه برای بسیاری از ما نه فقط صرفا محلی برای تحصیل، بلکه بخشی از زندگی، تجربه، شکل‌گیری نگاه و ساخته‌شدن توانایی‌های ماست. بخش مهمی از آنچه امروز در عرصه‌های علمی، اجتماعی و حرفه‌ای برای عرضه داریم، از سال‌هایی آمده است که در دانشگاه آموختیم و زیستیم. از همین رو، دانشگاه حقی بر گردن دانش‌آموختگان دارد؛ حقی که پاسخ به آن، تنها در یادآوری خاطرات دوران تحصیل خلاصه نمی‌شود، بلکه باید در پیوندی فعال، مستمر و مسئولانه میان دانش‌آموختگان و دانشگاه بازتاب یابد.

دانشگاه علامه طباطبائی، به‌ویژه برای کسانی که بخشی از عمر و آموزش خود را در دانشکده علوم اجتماعی آن، در سه‌راه ضرابخانه، گذرانده‌اند، تنها یک نام یا یک ساختمان نیست. این دانشگاه در شکل‌گیری مسیر فکری و حرفه‌ای شمار زیادی از دانش‌آموختگان نقش داشته است. گردهم‌آمدن امروز دانش‌آموختگان و تلاش برای تاسیس انجمن آنان می‌تواند پاسخی به همین حق باشد؛ تلاشی برای آنکه دانش، تجربه و ظرفیت حرفه‌ای کسانی که سال‌ها در حوزه‌های گوناگون فعالیت کرده‌اند، دوباره با دانشگاه پیوند بخورد و در خدمت ارتقای آن قرار گیرد.

   انجمن دانش‌آموختگان؛ پیوند ظرفیت‌ها با دانشگاه

انجمن دانش‌آموختگان می‌تواند بستری برای بازگرداندن این سرمایه انسانی به دانشگاه باشد. مسئله فقط حفظ ارتباط عاطفی با محل تحصیل نیست؛ بلکه باید دید دانش‌آموختگان چگونه می‌توانند ظرفیت‌های خود را در اختیار دانشگاه قرار دهند و در ارتقای جایگاه علمی، اجتماعی و حرفه‌ای آن نقش ایفا کنند. دانشگاه زمانی پویاتر و موثرتر خواهد بود که تجربه‌های انباشته دانش‌آموختگانش، به بخشی از توان زنده و جاری آن تبدیل شود. پویایی جامعه از مسیر نهادسازی می‌گذرد

از منظر جامعه‌شناختی، پویایی جامعه و شکل‌گیری مشارکت موثر، بیش از هر چیز از مسیر نهادسازی می‌گذرد. تجربه فعالیت و زندگی اجتماعی به ما می‌آموزد که جامعه صرفا با اراده‌های فردی یا با تقلیل مشارکت به عرصه سیاست، پویا نمی‌شود. یکی از خطاهای مهم، آن است که مشارکت را تنها در مشارکت سیاسی خلاصه کنیم؛ در حالی که مشارکت پایدار، از دل نهادهای کوچک‌تر، انجمن‌ها، تشکل‌ها، سندیکاها، اتحادیه‌ها و دیگر نهادهای مدنی شکل می‌گیرد.

نهادهای میانی، میدان تمرین همکاری، گفت‌وگو، مسئولیت‌پذیری و کنش جمعی‌اند. هر نهادی که در جامعه شکل می‌گیرد، به‌خصوص اگر بر پایه علم و دانش بنا شده باشد، می‌تواند اثری بزرگ و عمیق بر جای بگذارد. بدون این نهادها و بدون ساختارهای مدنی، رسیدن به جامعه‌ای پویا و توسعه‌یافته دشوار خواهد بود. از این منظر، انجمن دانش‌آموختگان دانشگاه علامه طباطبائی فقط یک تشکل صنفی یا اداری نیست؛ می‌تواند گامی در مسیر تقویت نهادسازی، نزدیک‌کردن رشته‌های دانشگاهی به یکدیگر و بهره‌گیری از ظرفیت‌های میان‌رشته‌ای باشد.

  راه‌حل مسائل کشور، صرفا فنی و مهندسی نیست

باید پذیرفت که مسائل امروز ایران، بیش از گذشته، به نگاه علوم انسانی و علوم اجتماعی نیاز دارند. هنوز گاهی چنین تصور می‌شود که راه‌حل مسائل کشور صرفا در ابزارهای فنی و مهندسی نهفته است. این رویکرد، حتی در موضوعاتی چون اشتغال، سیاست خارجی، آب و انرژی نیز پاسخ‌گو نیست. مسائل اجتماعی پیچیده‌اند و بدون فهم رفتارهای انسانی، فرهنگ، الگوهای مصرف، سازوکارهای اعتماد، نابرابری‌ها و شیوه‌های شکل‌گیری رضایت یا مقاومت اجتماعی، نمی‌توان برای آنها راه‌حل‌های پایدار یافت. مسئله آب؛ فراتر از پروژه‌های مهندسی

برای مثال، مسئله آب را نمی‌توان فقط با پروژه‌های مهندسی، تامین تجهیزات یا انتقال آب حل کرد. هرچند راهکارهای فنی ضروری‌اند، اما به‌تنهایی کفایت نمی‌کنند. آب با الگوی مصرف، فرهنگ عمومی، سبک زندگی، وضعیت معیشتی، اعتماد اجتماعی و شیوه حکمرانی پیوند خورده است. نادیده‌گرفتن این ابعاد، حتی دقیق‌ترین راه‌حل‌های فنی را نیز با محدودیت روبه‌رو می‌کند.

   بنزین؛ تنها یک مسئله اقتصادی یا فنی نیست

مسئله بنزین نیز تنها یک موضوع اقتصادی یا فنی نیست. بنزین با زندگی روزمره مردم، نابرابری‌های فضایی، الگوی حمل‌ونقل، وضعیت اشتغال، هزینه‌های خانوار و احساس عدالت اجتماعی ارتباط دارد. بنابراین، هر تصمیمی در این حوزه، اگر بدون شناخت ابعاد اجتماعی آن گرفته شود، ممکن است با پیامدهایی روبه‌رو شود که پیش‌بینی و مدیریت آنها دشوار باشد. بسیاری از مسائل کشور، پیش از آنکه صرفا به یک راه‌حل فنی نیاز داشته باشند، به فهمی دقیق از جامعه و به تحلیل‌های علوم انسانی و اجتماعی نیازمندند.  دانشگاه علامه و مسئولیت در برابر مسائل اجتماعی

دانشگاه علامه طباطبائی، به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز علمی کشور در حوزه علوم انسانی و علوم اجتماعی، از ظرفیت ویژه‌ای برای ایفای نقش در این عرصه برخوردار است. بخش بزرگی از دانش و تخصص مورد نیاز کشور برای فهم مسائل اجتماعی، در چنین دانشگاهی متمرکز است. مسئله اصلی آن است که این ظرفیت علمی، بیش از گذشته با نیازهای واقعی جامعه و فرآیند حل مسائل کشور پیوند بخورد.

امروز توجه جدی به علوم انسانی و علوم اجتماعی، یک انتخاب تشریفاتی یا دانشگاهی نیست؛ ضرورتی برای فهم بحران‌ها و یافتن راه‌حل‌های پایدار است. انجمن دانش‌آموختگان نیز می‌تواند در همین مسیر نقش ایفا کند: پیوندزدن دانشگاه، تجربه حرفه‌ای دانش‌آموختگان و مسائل واقعی جامعه. این شاید مهم‌ترین سهمی باشد که می‌توانیم در برابر دانشگاهی ادا کنیم که بخشی از مسیر یادگیری، زندگی و تجربه ما در آن شکل گرفته است.

کد خبر: 787420 | ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ ۲۱:۳۳:۵۹ اعتمادآنلاین |

ابراهیم عزیزی رئیس کمیسیون امنیت ملی در صفحه شخصی خود نوشت: آمریکایی‌ها ثابت کرده‌اند زبان را دیپلماسی نمی‌فهمند، لذا نه تحریمی را بر‌میدارند، نه منابعی آزاد می‌کنند و نه به دزدی دریایی پایان می‌دهند.

اما تاریخ نشان خواهد داد که با زبان قدرت نه تنها مجبور به این اقدامات خواهند شد بلکه  با عذرخواهی از مردم ایران، منطقه را ترک خواهند کرد.

اخبار مرتبط ادعای اکسیوس: آمریکا کریدور جدیدی در تنگه هرمز ایجاد کرده است الجزیره: کشتی تجاری در تنگه هرمز هدف پرتابه ناشناس قرار گرفت