مردم تا چه زمانی در اجتماعات خیابانی می مانند؟

سردار حسن حسن‌زاده فرمانده سپاه استان تهران گفت: «مردم از همان آغاز جنگ با احساس مسئولیت در میادین حاضر شدند و تا زمانی که احساس کنند حضورشان ضرورت دارد، به حضور خود ادامه خواهند داد.» توضیحات حسن زاده را می‌بینید و می‌شنوید.

آرمان امروز- عرفان بیوک‌نژاد: تجمعات خیابانی در شرایطی به یکی از جلوه‌های حضور اجتماعی و حمایت از کشور تبدیل شده‌اند که همزمان، ضرورت حفظ انسجام داخلی و هماهنگی میان عرصه‌های مختلف اثرگذاری مورد توجه قرار گرفته است. در چنین شرایطی، نحوه تداوم این تجمعات، میزان بازتاب دیدگاه‌های مختلف، پرهیز از بهره‌برداری‌های سیاسی و انتخاباتی و همچنین چگونگی همسویی آن با تصمیمات کلان کشور، از جمله موضوعاتی است که نیازمند بررسی و دقت بیشتر است. از سوی دیگر، تأکید بر وحدت و جلوگیری از ایجاد شکاف‌های داخلی می‌تواند نقش مهمی در افزایش اثربخشی این حضور اجتماعی داشته باشد؛ موضوعی که اهمیت بررسی راهکارهای تقویت هم‌افزایی میان خیابان، میدان و دیپلماسی را دوچندان می‌کند.

بحث تجمعات خیابانی که مدت‌هاست شروع شده و ادامه دارد، مورد تأیید کلیت نظام قرار گرفته است؛ از رهبری گرفته تا رئیس‌جمهور و دیگر مسئولان، کلیت این موضوع به‌عنوان مکملی برای میدان و دیپلماسی مورد تأیید واقع شده و در این زمینه بحثی نیست.

منتهای بحث، چند نکته است که باید درباره قوت‌ها، بایدها و نبایدهای این موضوع مطرح شود. یکی اینکه اصلاً این تجمعات تا چه زمانی باید ادامه پیدا کند و ضرورت آن تا چه زمانی است؟ این موضوع باید مورد بررسی دقیق قرار بگیرد.

در کنار بایدها، درباره نبایدها نیز باید صحبت کرد. صدای خیابان باید صدای همه و پژواک همه صداها باشد؛ صداهای مختلف نباید مصادره شوند و کسی نباید آن را به نفع خودش مصادره کند و این‌گونه القا شود که فقط ما هستیم و دیگران نیستند. این مسئله تا حدی اثرگذاری تجمعات خیابانی را کاهش می‌دهد و معنایش این خواهد بود که فقط ما هستیم که می‌خواهیم از وطن دفاع کنیم، در حالی که به‌کرات و با افراد مختلف، از جمله رئیس‌جمهور، این بحث مطرح شده که همه ایرانیان، چه آنهایی که در خیابان بودند و چه آنهایی که در خیابان نبودند، به‌گونه‌ای از ایران دفاع کردند.

نکته دیگر این است که ماهیت و روایت‌هایی که در تجمعات خیابانی مطرح می‌شود، نباید علیه تصمیمات مقامات عالی‌رتبه کشوری باشد. مثلاً وقتی گفته می‌شود «مذاکره باید باشد» باید توجه داشت که کسی که موظف شده به مذاکره کند، با تصمیم نظام بوده و مورد تأیید رهبری قرار گرفته است.

بنابراین، وقتی افرادی اصرار دارند که خیابان را در چنین مسیری قرار دهند، دیگر تجمع وطن‌خواهانه نیست و به تجمع علیه تصمیمات نظام تبدیل می‌شود.

همچنین نباید به تخریب دامن زد. این مسئله شایسته نیست و در مواقع بسیاری نیز درباره آن تذکر داده شده است. در مجموع، این روند باید جمع شود و نمی‌شود آن را بدون بررسی و برای مدت نامحدود ادامه داد.

این تجمعات باید منعکس‌کننده همه صداها باشند و به اختلافات دامن نزنند، بلکه وحدت‌آفرین باشند. همچنین نباید شعارهای تخریبی مطرح شود و جهت‌گیری میدان و دیپلماسی باید با یکدیگر همسو و هم‌افزا باشد، چون گفته‌ایم این سه ضلع در کنار یکدیگر می‌توانند تأثیرگذار باشند.

اسحاق کریم‌پرور، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی، در گفت‌وگو با روزنامه «آرمان امروز» با اشاره به ضرورت بررسی راهکارهای تقویت هم‌افزایی میان خیابان، میدان و دیپلماسی، اظهار کرد: برای اثرگذاری بیشتر این سه ضلع، نخست باید نسبت میان آنها به‌صورت دقیق تعریف شود و هر کدام در جایگاه خود، مکمل دیگری باشند. تجمعات خیابانی در صورتی می‌توانند به تقویت منافع ملی کمک کنند که در چارچوب یک رویکرد منسجم و وحدت‌آفرین قرار داشته باشند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین موضوعات، توجه به این مسئله است که صدای خیابان نباید به یک جریان یا گروه خاص محدود شود. تجمعات باید بازتاب‌دهنده تنوع دیدگاه‌های جامعه باشند و از ایجاد این تصور که تنها یک گروه نماینده دفاع از وطن است، پرهیز شود. چنین رویکردی می‌تواند به افزایش همبستگی اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی کمک کند.

کریم‌پرور ادامه داد: نکته دیگر، پرهیز از تبدیل تجمعات به عرصه اختلافات سیاسی و انتخاباتی است. زمانی که هدف اصلی، تقویت منافع ملی و حمایت از کشور است، نباید از این ظرفیت برای تشدید شکاف‌های داخلی استفاده کرد.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: شعارها و روایت‌های مطرح‌شده نیز باید با سیاست‌های کلان کشور هماهنگ باشند و نباید به گونه‌ای طرح شوند که در مقابل تصمیمات رسمی نظام قرار بگیرند. به گفته وی، هم‌افزایی میان خیابان، میدان و دیپلماسی زمانی شکل می‌گیرد که هر سه در راستای یک هدف مشترک حرکت کنند و در نهایت، وحدت داخلی و منافع ملی را تقویت کنند.