
یک منبع آگاه: تا این لحظه هیچ تصمیمی درباره قطع اینترنت بینالملل اتخاذ نشده؛ شب گذشته پیک ترافیک اینترنت بعد از قطعی ها زده شد

ماجرای ضریب ۲.۷ اینترنت بینالملل چیست؟/چرا بستهها زود تمام میشوند؟
جهان صنعت نیوز ، شما هم این روزها حس کردهاید بسته اینترنتتان زودتر از همیشه تمام میشود؟ همین حس مشترک کاربران باعث شده تا شایعه روزهای اخیر درباره محاسبه ۲.۷ برابری مصرف اینترنت بینالملل داغتر شود؛ البته رگولاتوری این ادعا را تکذیب کرده است.
ماجرا اما آنطور که در شبکههای اجتماعی گفته شد نیست. سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرد حجم بستههای اینترنتی کاهش پیدا نکرده و هیچ ضریب افزایشی هم برای اینترنت بینالملل اعمال نمیشود. بنابراین، مبنای فروش بستههای اینترنتی، حجم ترافیک بینالملل است و اگر کاربر یک گیگابایت ترافیک بینالملل مصرف کند، همان یک گیگابایت از حجم بستهاش کم میشود. ضریب ۲.۷؛ یک برداشت اشتباه از نحوه محاسبه اینترنت
پس عدد ۲.۷ از جای دیگری آمده. ترافیک داخلی در ایران با تعرفه ترجیحی محاسبه میشود و به همین دلیل، یک بسته مشخص میتواند برای استفاده از برخی خدمات داخلی، حجم بیشتری از ترافیک را پوشش دهد. به زبان ساده، منظور این نیست که یک گیگ اینترنت بینالملل، ۲.۷ گیگ از بسته را میخورد. بلکه در توضیح تعرفه ترجیحی داخلی، یک بسته ۱۰ گیگابایتی در صورت مصرف کامل برای خدمات مشمول تعرفه داخلی، امکان استفاده از حدود ۲۷ گیگابایت ترافیک داخلی را فراهم میکند.
اما اگر ضریب ۲.۷ وجود ندارد، چرا بسیاری از کاربران حس میکنند اینترنتشان زودتر تمام میشود؟ بخشی از پاسخ را باید در خود اینترنت و شیوه استفاده از آن جست؛ حجم فایلها در سالهای اخیر بزرگتر شده، کیفیت عکس و ویدئو بالاتر رفته و برنامهها هم دیگر همان اپلیکیشنهای کمحجم چند سال قبل نیستند.
شبکههای اجتماعی دائما ویدئو و تصویر بارگذاری میکنند، سرویسهای پخش ویدئو کیفیتهای بالاتری ارائه میدهند و گوشیها هم مدام در حال دریافت، همگامسازی و بهروزرسانی اطلاعات هستند. در نتیجه ممکن است کاربری همان مدت زمانی را که قبلا با گوشی کار میکرد، صرف کند ولی در پایان روز یا ماه حجم بسیار بیشتری مصرف کرده باشد.
به این ترتیب، ماجرای زود تمامشدن بسته اینترنت لزوما یک «ضریب پنهان» ندارد. گاهی حجم اینترنت در جایی که کاربر اصلا آن را نمیبیند، مصرف میشود. مثل فعالیت برنامهها در پسزمینه و دانلود خودکار عکس و ویدئو، آپدیت برنامهها، پشتیبانگیری ابری، فیلترشکن و حتی تلاش دوباره گوشی برای ارسال یا دریافت اطلاعات پس از یک اتصال ناپایدار.
شاید برای همین است که وقتی کاربر عدد مصرفشده روی گوشی یا پیام اتمام بسته را میبیند، احساس میکند اینترنتش بیآنکه استفاده خاصی کرده باشد، «خورده» شده است. چرا گاهی حجم اینترنت بیشتر از چیزی که فکر میکنیم کم میشود؟ مصرف پسزمینه اپها
بخش مهمی از مصرف اینترنت زمانی اتفاق میافتد که کاربر مشغول استفاده از گوشی نیست. بسیاری از برنامهها در پسزمینه پیامها، اعلانها، محتوای جدید، اطلاعات حساب یا فایلهای مورد نیاز خود را بهروزرسانی میکنند. سرویسهای ابری و شبکههای اجتماعی نیز ممکن است بدون بازشدن مستقیم برنامه، داده جابهجا کنند. دانلود خودکار رسانهها
عکس، ویدئو، استوری، فایل و حتی محتوای تبلیغاتی ممکن است پیش از آنکه کاربر واقعا آنها را باز کند، دانلود شوند. پیشبارگذاری ویدئو و تصاویر در شبکههای اجتماعی نیز بخشی از داده را برای آمادهکردن محتوای بعدی مصرف میکند. اگر دانلود خودکار روی اینترنت همراه فعال باشد، حتی استفاده معمولی از شبکههای اجتماعی هم حجم قابل توجهی مصرف خواهد کرد. آمار مصرف بدون تاریخ دقیق
عددی که در تنظیمات گوشی بهعنوان «مصرف اینترنت» دیده میشود، الزاما مربوط به همان بازهای نیست که کاربر در ذهن خود دارد. گوشی معمولا مصرف را در یک دوره آماری مشخص ثبت میکند و اگر این دوره با زمان شروع بسته اپراتور یکی نباشد، مقایسه مستقیم گمراهکننده میشود. در گوشیهای آیفون میتوان آمار مصرف را ریست کرد تا یک دوره مشخص اندازهگیری شود اما برای دقیقترین عدد مربوط به دوره فعلی، گزارش اپراتور باید ملاک مقایسه باشد. تفاوت فضای ذخیرهسازی و مصرف اینترنت
یک گیگابایت فضای خالی یا پر روی گوشی، همان یک گیگابایت مصرف اینترنت نیست. اگر یک ویدئو روی گوشی ذخیره شود، بخشی از حافظه دستگاه را اشغال میکند. برای دانلود همان ویدئو از اینترنت اما دادهای معادل حجم انتقالیافته مصرف میشود. بنابراین حذف یک فایل از گوشی هم به معنای بازگشت حجم اینترنت نیست. فیلترشکن (VPN)
ویپیان به خودی خود «حجم جداگانه» مصرف نمیکند اما به دلیل رمزگذاری و اضافهشدن اطلاعات کنترلی به بستههای داده، مقداری سربار ایجاد میکند و میزان آن به پروتکل بستگی دارد. در یک آزمایش فنی، سربار WireGuard حدود ۴.۵۳ درصد، IKEv2 حدود ۷.۸۸ درصد و OpenVPN در حالتهای مختلف حدود ۱۷ تا ۲۰ درصد اندازهگیری شده. بنابراین انتقال یک گیگابایت داده با VPN، بسته به پروتکل، ممکن است حدود ۱.۰۵ تا ۱.۲۰ گیگابایت داده را روی شبکه جابهجا کند. این میزان در استفاده مداوم از VPN روی اینترنت همراه میتواند در پایان ماه قابل توجه باشد. آپدیت خودکار و همگامسازی
گوشی به طور دائم برنامهها را بهروزرسانی و اطلاعات آنها را همگام میکند. آپدیت برنامهها، پشتیبانگیری عکسها و ویدئوها، همگامسازی فایلهای ابری و دریافت دادههای جدید میتواند بدون دخالت مستقیم کاربر انجام شود. در اندروید، Google Play امکان بهروزرسانی برنامهها با اینترنت همراه را دارد و میتوان گزینه Wi-Fi only را انتخاب کرد تا آپدیتها از بسته اینترنت همراه کم نشوند. ثبت اشتباه ترافیک داخلی به عنوان بینالملل
گزارشهای کاربران نشان داده نحوه تفکیک ترافیک داخلی و بینالملل و ثبت مصرف برخی سرویسهای داخلی در ابهام قرار دارد. هرچند این گزارشها بهتنهایی ثابت نمیکنند که اپراتورها بهطور سیستماتیک ترافیک داخلی را بینالملل محاسبه میکنند. با این حال، اگر کاربر در گزارش مصرف اپراتور عددی غیرمنتظره میبیند، بهتر است آن را با گزارش خود گوشی مقایسه و در صورت وجود اختلاف، موضوع را از اپراتور پیگیری کند. قطع و وصل شدن اینترنت و ارسال مجدد دادهها
این مورد بعد از قطعی یا اختلال طولانی اینترنت میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند اما هر قطعی اینترنت هم باعث مصرف چندبرابری نمیشود. وقتی ارتباط ناپایدار است، بعضی درخواستها ممکن است کامل نشوند و برنامه دوباره برای دریافت یا ارسال داده تلاش کند. پس از برقراری ارتباط نیز برنامههایی که مدتی نتوانستهاند همگام شوند، ممکن است یکباره شروع به دریافت پیام، رسانه، اعلان و فایلهای معوق کنند. بنابراین پس از یک دوره قطعی، افزایش موقت مصرف میتواند رخ دهد ولی برای نسبتدادن همه این مصرف به قطعی اینترنت، هنوز شواهد مستقیمی وجود ندارد. چطور جلوی مصرف پنهان اینترنت را بگیریم؟
در گوشیهای آیفون سادهترین نقطه شروع، بخش Settings > Cellular/Mobile Data است. در این بخش مصرف هر اپلیکیشن جداگانه دیده میشود و میتوان دسترسی هر برنامه به اینترنت همراه را قطع کرد. فعالکردن Low Data Mode نیز به کاهش مصرف کمک میکند. این حالت فعالیتهای پسزمینه، بهروزرسانی خودکار، دانلودهای خودکار و برخی پشتیبانگیریها را محدود میکند.
در اندروید نیز ابتدا باید سراغ بخش Data Usage رفت و دید کدام برنامه بیشترین مصرف را داشته است. فعالکردن Data Saver میتواند مصرف پسزمینه را محدود کند. برای بهروزرسانی برنامهها نیز در Google Play میتوان مسیر Settings > Network preferences > Auto-update apps را باز و گزینه «Wi-Fi only» را انتخاب کرد تا آپدیتها از بسته اینترنت همراه کم نشوند.
فرارو دانش و فناوری برچسب ها«ضریب ۲.۷» اینترنت بین الملل حجم اینترنت
شناسه : 606421
لینک کوتاه : لینک کپی شد
میلیاردها تومان برای جستوجوگرهای قدیمی هزینه نکنیم
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در گفتوگویی ضمن تشریح جزئیات گزارشهای رسمی اخیر درباره سهم اقتصاد دیجیتال، تأکید کرد: سهم ۷.۱۴ درصدی اقتصاد دیجیتال در سال ۱۴۰۳ را نباید مستقیماً با برآوردهای قبلی مقایسه کرد؛ چراکه تعریف عملیاتی و روش محاسبه تغییر کرده است.
به گزارش وزارت ارتباطات، احسان چیتساز در این گفتوگو با اشاره به چارچوبهای بینالمللی اندازهگیری اقتصاد دیجیتال گفت: اقتصاد دیجیتال فقط اپراتورها و شرکتهای فناوری نیست.
وی افزود: بر اساس چارچوب OECD، اقتصاد دیجیتال را میتوان در سه لایه دید؛ لایه اول هسته اقتصاد دیجیتال شامل شبکههای ارتباطی، اپراتورها، مراکز داده و تجهیزات ICT، لایه دوم اقتصاد پلتفرمی و خدمات دیجیتال و لایه سوم دیجیتالیشدن کل اقتصاد.
بیشتر بخوانید تصویب برنامه اقدام وزارتخانهها در چارچوب تقسیم کار ملی هوش مصنوعی ارائه روشی نوین برای تحلیل تصاویر ماهوارهای با هوش مصنوعی تسهیلات ۴ همتی برای کسبوکارهای دیجیتال؛ دریافت وام در کمتر از ۳ هفته
چیتساز با اشاره به آمار جدید اعلام کرد: در سری جدید و همتعریف، سهم اقتصاد دیجیتال از GDP در سال ۱۴۰۰ حدود ۴.۴۹ درصد، در سال ۱۴۰۱ حدود ۴.۰۱ درصد، در سال ۱۴۰۲ حدود ۵.۴۱ درصد و در سال ۱۴۰۳ به ۷.۱۴ درصد رسیده است.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال ادامه داد: رشد ارزش افزوده واقعی اقتصاد دیجیتال در سال ۱۴۰۳ بر مبنای قیمتهای ثابت، ۳۵.۸ درصد گزارش شده است.
وی درباره تناقض احتمالی این آمار با اظهارات معاون علمی رئیسجمهور توضیح داد: باید بین سه مفهوم اقتصاد دیجیتال، اقتصاد دانشبنیان و نوآوری تفاوت بگذاریم. این سه حوزه همپوشانی دارند، اما یکی نیستند.
چیتساز بر ضرورت راستیآزمایی و انتشار روششناسی تأکید کرد و گفت: اگر عدد ۷.۱۴ درصد قرار است مبنای سیاستگذاری، بودجه، تنظیمگری و ارزیابی عملکرد دولت باشد، باید بتوان آن را از نظر علمی بازتولید کرد.
وی افزود: حداقل باید تعریف عملیاتی اقتصاد دیجیتال، کدهای فعالیت اقتصادی ISIC، نحوه تفکیک سه لایه، منابع داده، روش محاسبه ارزش افزوده و شاخصهای قیمت منتشر شود.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال با احتیاط درباره سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ گفت: هنوز حسابهای ملی و حساب اقماری اقتصاد دیجیتال این سالها منتشر نشده است و نمیتوان درباره سهم قطعی این دو سال حکم داد.
وی تصریح کرد: افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از GDP الزاماً به معنای بهبود وضعیت اقتصاد دیجیتال نیست؛ سهم یک نسبت است و باید رشد اقتصاد دیجیتال و سلامت آن را از افزایش سهم تفکیک کرد.
چیتساز با تأکید بر اینکه عدد ۷.۱۴ درصد دماسنج است، نه تشخیص بیماری، گفت: برای من اقتصاد دیجیتال سالم یعنی همزمان رشد واقعی ارزش افزوده، افزایش سرمایهگذاری، توسعه شبکه، افزایش کیفیت اینترنت، رشد اشتغال تخصصی و افزایش تابآوری.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال درباره هدف ماده ۶۴ برنامه هفتم اظهار کرد: رسیدن به سهم ۱۰ درصدی دشوار است، اما غیرممکن نیست.
وی افزود: برای تحقق آن باید اقتصاد اپراتورها اصلاح شود، شبکه ملی اطلاعات و فیبر نوری توسعه یابد، ثبات مقرراتی ایجاد شود، سرمایهگذاری در شرکتهای نوآور افزایش یابد و صنایع بزرگ دیجیتالی شوند.
چیتساز با دفاع از توسعه شبکه ملی اطلاعات گفت: شبکه ملی اطلاعات تابآوری اقتصاد دیجیتال را به شکل جدی افزایش میدهد، اما جایگزین اینترنت جهانی نیست و نباید هم چنین تعریفی از آن داشته باشیم.
وی معماری مطلوب را «دو لایه» دانست و افزود: لایه اول تابآوری ملی است و لایه دوم اتصال جهانی و رشد اقتصادی.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال با انتقاد از سرمایهگذاری روی موتورهای جستوجوی سنتی گفت: اشتباه است اگر امروز میلیاردها تومان صرف کنیم تا موتور جستوجوی نسل قبل را بازسازی کنیم.
وی تصریح کرد: باید به سمت معماری جدید برویم؛ اول اپراتور هوش مصنوعی، بعد مدلهای زبانی فارسی، دادههای باکیفیت، جستوجوی مولد، دستیارهای هوشمند و در نهایت عاملهای هوشمند.
چیتساز درباره امنیت شبکه ملی اطلاعات تأکید کرد: هدف فقط خرید تجهیزات امنیتی نیست؛ باید به سمت امنیت زنجیره تأمین برویم.
وی افزود: در زیرساخت حیاتی، امنیت زنجیره تأمین به اندازه امنیت خود تجهیزات مهم است.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال یکی از ریشههای شکاف ظرفیت و تقاضا را اقتصاد نامناسب بخش ارتباطات دانست و گفت: سرکوب تعرفهای از سال ۱۳۹۸ شروع شد و به اقتصاد هسته دیجیتال آسیب زد.
وی درباره خسارتهای جنگ تحمیلی اظهار کرد: باید بین جبران خسارت و تأمین مالی بازسازی و تداوم فعالیت تفاوت بگذاریم.
چیتساز تأکید کرد: هدف ما بازآرایی فعالیتهای جاری، بازسازی ظرفیت ازدسترفته و افزایش تابآوری برای بحران بعدی است.
معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه اقتصاد دیجیتال در جمعبندی اظهار کرد: مهمترین درس این تجربه این است که امنیت پایدار در فضای مجازی با قطع ارتباطات ایجاد نمیشود؛ با ساختن زیرساختی ایجاد میشود که هم در برابر بحران مقاوم باشد و هم امکان حکمرانی مؤثر ملی و اتصال به جهان را حفظ کند.
وی خاطرنشان کرد: موفقیت ما را نه ۷.۱۴ درصد و نه حتی ۱۰ درصد تعیین میکند. موفقیت زمانی است که مردم و بنگاهها این رشد را در کیفیت بهتر خدمات، اینترنت پایدارتر، فرصتهای شغلی بیشتر و رفاه بیشتر احساس کنند.
انتهای پیام/
حجمخوری یا مصرف پنهان؛ روایت اپراتورها از تمام شدن بستههای اینترنت
به گزارش خبرنگار سیتنا، در روزهای اخیر، افزایش گلایهها درباره سرعت تمام شدن بستههای اینترنت، بار دیگر موضوع نحوه محاسبه و کسر حجم مصرفی مشترکان را به یکی از بحثهای مورد توجه کاربران تبدیل کرده است؛ موضوعی که با طرح ادعاهایی درباره «حجمخوری» اپراتورها، واکنش همراه اول، ایرانسل و رایتل را به دنبال داشت.
در پی این اعتراضها، اپراتورها بر صحت محاسبات خود تأکید کردند و همراه اول و ایرانسل با برگزاری آزمایشهای عملی، تلاش کردند نحوه محاسبه ترافیک و کسر حجم از بستههای اینترنت را برای خبرنگاران شفاف کنند. آزمایش اپراتورها برای رد ادعای حجمخوری
در آزمایش انجامشده از سوی ایرانسل، یک بسته اینترنت فعال شد و فایلی با حجم مشخص از اینترنت بینالملل دریافت شد. نتیجه آزمایش نشان داد میزان حجمی که از بسته مشترک کسر شده، با حجم واقعی داده دریافتشده مطابقت داشته است.
همراه اول نیز در آزمایش مشابه اعلام کرد که در ترافیک تمامبها، از جمله اینترنت بینالملل، حجم کسرشده از بسته با میزان مصرف واقعی مطابقت دارد و بیشتر از میزان ترافیک مصرفشده از بسته مشترک کسر نمیشود.
این اپراتورها همچنین نحوه محاسبه ترافیک داخلی و برخی پیامرسانهای داخلی را تشریح کردند و بر اعمال تعرفههای ترجیحی برای این نوع ترافیک تأکید داشتند. مصرف اینترنت فقط به دانلود مستقیم محدود نیست
با وجود این توضیحات، اپراتورها معتقدند بخشی از برداشت کاربران درباره مصرف اینترنت، ناشی از تفاوت میان «مصرف قابل مشاهده» و «کل ترافیک تولیدشده توسط دستگاه» است.
فعالیت برنامهها در پسزمینه، بهروزرسانی خودکار اپلیکیشنها، بارگذاری تصاویر و ویدئوها، پخش خودکار محتوا و دریافت دادههای جدید از سوی شبکههای اجتماعی، حتی زمانی که کاربر مستقیماً در حال استفاده از آنها نیست، میتواند حجم اینترنت مصرف کند.
از سوی دیگر، افزایش کیفیت محتوای آنلاین نیز در رشد مصرف داده نقش دارد. تماشای ویدئو با کیفیتهای بالاتر، بهویژه Full HD و 4K، به مراتب حجم بیشتری نسبت به نسخههای کمکیفیت مصرف میکند.
بازیهای آنلاین نیز از این قاعده مستثنی نیستند و ممکن است پیش از شروع بازی، فایلها و بهروزرسانیهایی را دریافت کنند که بخشی از حجم بسته اینترنت کاربر را مصرف میکند. نقش VPN در افزایش مصرف داده
یکی دیگر از موضوعاتی که اپراتورها به آن اشاره کردهاند، استفاده گسترده از VPN و پروکسی است.
براساس توضیحات ارائهشده، VPNها بسته به نوع پروتکل و نحوه عملکرد میتوانند مقداری سربار ترافیکی ایجاد کنند. به این ترتیب، میزان دادهای که شبکه منتقل میکند ممکن است بیشتر از حجم محتوایی باشد که کاربر تصور میکند دریافت یا ارسال کرده است.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که کاربر همزمان از چند اپلیکیشن، VPN و سرویس آنلاین استفاده کند و بخشی از فعالیت این سرویسها نیز در پسزمینه ادامه داشته باشد.
رایتل: موردی از کسر عامدانه و غیرواقعی حجم مشاهده نشده است
رایتل نیز در واکنش به بحثهای مطرحشده، هرگونه کسر عامدانه و غیرواقعی حجم بستههای اینترنت را رد کرده است.
مدیرعامل رایتل تأکید کرده که حجم اینترنت خریداریشده، حق مشترک است و اپراتور باید در محاسبه و کسر آن دقیق و شفاف عمل کند. به گفته او، تاکنون موردی از کسر عامدانه و غیرواقعی حجم بسته مشترکان در این اپراتور مشاهده و تأیید نشده است.
او همچنین «حجمخوری» را تخلف و تضییع حقوق مشترکان دانسته و بر برخورد با چنین مواردی تأکید کرده است. گلایه کاربران ناراضی همچنان پابرجاست
با وجود مواضع سه اپراتور و آزمایشهای انجامشده، بخشی از کاربران همچنان نسبت به سرعت تمام شدن بستههای اینترنت خود اعتراض دارند. تجربه کاربران از مصرف سریع حجم، در کنار نوسان سرعت و کیفیت اینترنت، باعث شده است مسئله اعتماد میان مشترکان و اپراتورها همچنان مطرح باشد.
البته تجربه شخصی کاربران بهتنهایی نمیتواند اثباتکننده کسر غیرواقعی حجم از سوی اپراتورها باشد؛ اما تداوم این گلایهها نشان میدهد که سازوکار فعلی نمایش و توضیح مصرف اینترنت برای بسیاری از مشترکان به اندازه کافی شفاف و قابل راستیآزمایی نیست. شفافیت؛ حلقه مفقوده ماجرای حجم اینترنت
در نهایت، مسئله تنها این نیست که آیا اپراتورها بیشتر از میزان واقعی مصرف، از بسته مشترکان حجم کم میکنند یا خیر؛ بلکه نحوه نمایش و تفکیک مصرف نیز اهمیت دارد.
اگر کاربر بتواند بهصورت دقیق مشاهده کند که چه میزان از حجم بسته توسط هر اپلیکیشن، سرویس، فعالیت پسزمینه، VPN یا نوع ترافیک مصرف شده است، بخش قابلتوجهی از ابهام موجود از بین خواهد رفت.
بر همین اساس، در کنار تأکید اپراتورها بر صحت محاسبات، شفافیت بیشتر در نمایش جزئیات مصرف، امکان راستیآزمایی مستقل و فراهم کردن مسیر روشن برای اعتراض و بررسی موارد مشکوک میتواند به کاهش اختلاف میان تجربه کاربران و توضیحات فنی اپراتورها کمک کند.
در شرایطی که اینترنت به یکی از هزینههای ثابت خانوارها و کسبوکارها تبدیل شده است، اعتماد مشترک به نحوه محاسبه و مصرف بستههای اینترنت، موضوعی فراتر از یک اختلاف فنی میان کاربر و اپراتور است و مستقیماً با حقوق مشترکان و کیفیت رابطه آنها با ارائهدهندگان خدمات ارتباطی گره خورده است.
انتهای پیام

خاموشیهای ویرانگر؛ لوازم خانگی میسوزد، مسیر جبران خسارت مبهم است!

وجود برخی مواد حساسیتزا در شامپوهای سر و بدن

کشورهایی که بیشترین سرانه مصرف انرژی را در جهان دارند؛ رتبه ایران چند است؟

زنگ خطر امنیت سایبری در منطقه؛ عربستان زیر بار هشدارهای پیاپی برای آسیبپذیری زیرساختهای دیجیتال

آغاز رقابت بیش از ۴۶۳ هزار داوطلب در دومین روز کنکور

