فال ورق پنجشنبه 28 خرداد ماه 1405| شانس، عشق و هشدارهایی از دل ورق‌ها!

استانها

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، آموزش مهارتی زمانی می‌تواند به ایجاد اشتغال منجر شود که از یک‌سو با استعداد و توانایی افراد و از سوی دیگر با نیاز واقعی بازار کار و ظرفیت‌های اقتصادی هر منطقه ارتباط داشته باشد. تغییرات فناوری، توسعه اقتصاد دیجیتال، گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و افزایش تقاضا برای مهارت‌های جدید نیز باعث شده آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای در سال‌های اخیر با نیازهای تازه‌ای روبه‌رو شود.

در همین راستا، فاطمه آروانه، مدیرکل آموزش فنی‌وحرفه‌ای استان همدان، با حضور در دفتر نمایندگی خبرگزاری تسنیم در همدان، در گفت‌وگویی تفصیلی درباره ساختار آموزش‌های مهارتی استان، تعداد مراکز و آموزشگاه‌ها، رشته‌های آموزشی، گروه‌های هدف، به‌روزرسانی تجهیزات، آموزش‌های مرتبط با هوش مصنوعی و انرژی‌های تجدیدپذیر، حمایت از کسب‌وکارهای فناور، آموزش در مناطق کم‌برخوردار و ظرفیت‌های اقتصادی شهرستان‌های استان سخن گفت.

متن این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

تسنیم: ابتدا درباره نقش رسانه در حوزه آموزش‌های مهارتی بفرمایید. ارتباط رسانه با مجموعه فنی‌وحرفه‌ای چه نقشی در شناخت نیازهای جامعه دارد؟

آروانه: یکی از موضوعاتی که در حوزه آموزش‌های مهارتی اهمیت دارد، ارتباط مستمر با جامعه و دریافت بازخورد از مخاطبان است. یک دستگاه اجرایی در حوزه آموزش، بر اساس رسالت خود برنامه‌ریزی می‌کند، دوره تعریف می‌کند، مربی و تجهیزات فراهم می‌کند و در نهایت آموزش را ارائه می‌دهد، اما این فرآیند زمانی کامل می‌شود که بدانیم آموزش ارائه‌شده تا چه اندازه با نیاز واقعی جامعه همخوانی دارد.

در این میان رسانه می‌تواند یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی میان دستگاه اجرایی و جامعه باشد. بخشی از فعالیت‌هایی که با صرف زمان و هزینه انجام می‌شود، از طریق رسانه به مردم معرفی می‌شود و از طرف دیگر، رسانه می‌تواند بازخورد، نیاز و مسائل جامعه را نیز به مجموعه اجرایی منتقل کند. این بازخورد به ما کمک می‌کند برنامه‌های آموزشی را مرتب بازنگری کنیم و صرفاً بر اساس برنامه‌های از پیش تعیین‌شده حرکت نکنیم.

در ماه‌های اخیر نیز رسانه‌ها در شرایط خاصی که کشور با آن مواجه بود، نقش خود را به شکل جدی‌تری ایفا کردند و خبرگزاری تسنیم نیز از رسانه‌هایی بود که حضور و فعالیت آن مورد توجه قرار گرفت. ما معتقدیم جایگاه رسانه در این چرخه قابل جایگزینی نیست؛ چراکه رسانه هم انعکاس‌دهنده فعالیت‌هاست و هم می‌تواند نیازهای جامعه را به دستگاه‌های اجرایی منتقل کند.

تسنیم: اکنون فنی‌وحرفه‌ای استان همدان چه ظرفیتی برای ارائه آموزش‌های مهارتی دارد؟

آروانه: ما در دو بخش دولتی و غیردولتی فعالیت می‌کنیم. در بخش دولتی، 17 مرکز آموزشی و سه شعبه در استان همدان داریم و در بخش غیردولتی نیز 282 آموزشگاه فعال هستند. در واقع این دو بخش در کنار یکدیگر یک شبکه گسترده آموزشی ایجاد کرده‌اند که می‌تواند گروه‌های مختلف جامعه را پوشش دهد.

هدف اصلی از ایجاد و توسعه این ظرفیت‌ها، صرفاً افزایش تعداد دوره‌ها یا مراکز آموزشی نیست، بلکه باید خروجی آموزش‌ها مورد توجه قرار گیرد. یعنی فردی که وارد یک دوره مهارتی می‌شود، در نهایت باید بتواند از مهارتی که آموخته برای ورود به بازار کار، ایجاد کسب‌وکار یا ارتقای شغلی خود استفاده کند. رسالت فنی‌وحرفه‌ای ارائه آموزش‌های مهارتی است، اما مقصد نهایی این آموزش‌ها را باید در اشتغال پایدار و توسعه اقتصادی دید. به همین دلیل برنامه‌ریزی آموزشی باید به گونه‌ای باشد که میان آموزش، ظرفیت اقتصادی منطقه و فرصت‌های شغلی ارتباط ایجاد شود.

تسنیم: فرآیند مهارت‌آموزی در فنی‌وحرفه‌ای از چه مرحله‌ای آغاز می‌شود و فرد چگونه به یک حرفه هدایت می‌شود؟

آروانه: فرآیند آموزش ما از مشاوره آغاز می‌شود. در مراکز آموزشی، ابتدا مشاوره ارائه می‌شود و فرد با دوره‌ها و حرفه‌های مختلف آشنا می‌شود. این مرحله اهمیت زیادی دارد، چون قرار نیست هر فرد صرفاً بر اساس یک علاقه لحظه‌ای وارد یک دوره شود؛ باید استعداد، توانایی و همچنین شرایط منطقه و بازار کار نیز مورد توجه قرار گیرد.

در این مرحله تلاش می‌کنیم استعدادسنجی و شناسایی ظرفیت‌های افراد انجام شود و مسیر شغلی آنها تا حد امکان مشخص باشد. از سوی دیگر، نیاز شهرستان‌ها نیز با یکدیگر متفاوت است. ممکن است یک حرفه در یک شهرستان ظرفیت اقتصادی بالایی داشته باشد اما همان حرفه در شهرستان دیگر بازار مناسبی نداشته باشد.

در استان همدان بیش از 300 حرفه بر اساس استانداردهای آموزشی ارائه می‌شود، اما این عدد و ترکیب حرفه‌ها ثابت نیست. تنوع دوره‌ها متناسب با نیاز جامعه، فناوری‌های جدید و ظرفیت‌های هر منطقه تغییر می‌کند. بنابراین یکی از شاخص‌های مهم ما این است که آموزش‌ها متناسب با پتانسیل‌های شهرستانی طراحی شوند و از یک نسخه واحد برای همه مناطق استفاده نشود.

تسنیم: چه گروه‌هایی در برنامه آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای قرار دارند؟

آروانه: دامنه مخاطبان فنی‌وحرفه‌ای بسیار گسترده است و ما با 17 گروه هدف آموزشی کار می‌کنیم. دانش‌آموزان، دانشجویان، فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، سربازان وظیفه، زندانیان، بهبودیافتگان اعتیاد، زنان سرپرست خانوار، خانواده‌های آسیب‌دیده از اعتیاد، اصناف و صنایع از جمله این گروه‌ها هستند.

هر کدام از این گروه‌ها نیاز متفاوتی دارند. برای مثال، نیاز یک دانشجو ممکن است کسب مهارتی مکمل تحصیلات دانشگاهی باشد، در حالی که یک فرد جویای کار ممکن است به دنبال حرفه‌ای باشد که بتواند با سرمایه اولیه کمتر وارد بازار شود. یک واحد صنعتی نیز به نیروی ماهری نیاز دارد که بتواند با تجهیزات و فناوری مورد استفاده در آن صنعت کار کند.

همین تفاوت در مخاطبان باعث شده تنوع حرفه‌ها برای ما ضرورت داشته باشد. بخشی از این تنوع نیز توسط آموزشگاه‌های آزاد ایجاد می‌شود. آموزشگاه‌های آزاد به‌عنوان بخش خصوصی در حوزه‌های مختلف فعالیت می‌کنند و ما در برخی حوزه‌ها عمداً ورود دولتی نداریم تا ظرفیت بخش خصوصی حفظ و تقویت شود؛ برای مثال در حوزه مراقبت و زیبایی، آموزش‌ها عمدتاً توسط آموزشگاه‌های آزاد ارائه می‌شود.

تسنیم: طی ماه‌های اخیر چه تغییراتی در کارگاه‌ها و تجهیزات آموزشی فنی‌وحرفه‌ای استان ایجاد شده است؟

آروانه: در 10 ماه گذشته 30 کارگاه آموزشی در استان به‌روزرسانی شده‌اند. منظور از به‌روزرسانی صرفاً تغییر ظاهری یا جایگزینی تجهیزات قدیمی نیست؛ تجهیزات باید با استانداردهای آموزشی جدید هماهنگ باشند تا مهارت‌آموز در زمان آموزش با شرایطی نزدیک به محیط واقعی کار مواجه شود. همچنین 9 کارگاه جدید در استان افتتاح شده که مبنای راه‌اندازی آنها استفاده از دانش روز و فناوری‌های جدید بوده است. از این تعداد، 6 کارگاه در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و در 6 شهرستان استان ایجاد شده است.

ما تلاش کردیم این کارگاه‌ها را در کنار کارگاه‌های برق و الکترونیک قرار دهیم تا یک مجموعه به‌هم‌پیوسته شکل بگیرد؛ یعنی فرد بتواند در کنار آموزش برق صنعتی و الکترونیک، مهارت‌های مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر را نیز فرا بگیرد. برای این حوزه همچنین تعدادی از همکاران و مربیان آموزش‌های تخصصی دریافت کرده‌اند تا دانش آموزشی مجموعه متناسب با فناوری‌های جدید ارتقا پیدا کند.

تسنیم: اقتصاد دیجیتال و فناوری‌های جدید چه جایگاهی در برنامه‌های آموزشی استان دارند؟

آروانه: یکی از حوزه‌هایی که در سال‌های اخیر تقاضای آن افزایش پیدا کرده، فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال است. بر همین اساس سه کارگاه در حوزه فناوری اطلاعات در قالب دپارتمان آموزش مهارت‌های اقتصاد دیجیتال در شهرستان همدان افتتاح شده است.

این کارگاه‌ها در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و پردازش ابری تجهیز شده‌اند و در حوزه برنامه‌نویسی نیز آموزش‌ها دنبال می‌شود. هدف این است که آموزش صرفاً به یادگیری یک نرم‌افزار یا یک مهارت محدود نشود، بلکه فرد بتواند مهارتی را که یاد گرفته در کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری به کار بگیرد.

این اقدام بخشی از یک مسیر بزرگ‌تر است. ایجاد یک مرکز جدید با رویکرد آموزش‌های نوین مهارتی نیز در حال انجام است و تا زمانی که این مرکز افتتاح نشده، جزئیات آن را اعلام نمی‌کنیم؛ اما یکی از محورهای آن مهارت‌های اقتصاد دیجیتال و یکی دیگر حوزه گوهرسنگ خواهد بود.

تسنیم: چرا آموزش هوش مصنوعی و اینترنت اشیا به یکی از اولویت‌های آموزشی تبدیل شده است؟

آروانه: دلیل اصلی، تغییر نیاز جامعه است. امروز هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و به‌طور کلی فناوری اطلاعات در حوزه‌های مختلف علمی، پژوهشی، دانشجویی، دانش‌آموزی و کسب‌وکار مورد توجه قرار گرفته‌اند و افراد زیادی به دنبال کسب مهارت در این حوزه‌ها هستند.

ما نیز این نیاز را از طریق بازخوردها و نیازسنجی‌های انجام‌شده دریافت کرده‌ایم و بر همین اساس تلاش کرده‌ایم زیرساخت آموزشی متناسب با آن ایجاد کنیم. ایجاد یک کارگاه کامل در حوزه هوش مصنوعی نیز در همین چارچوب انجام شده است.

در واقع آموزش مهارتی اگر بخواهد اثربخش باشد، باید بتواند خود را با تغییر فناوری هماهنگ کند. حرفه‌ای که چند سال قبل مورد تقاضا بوده، ممکن است امروز شکل متفاوتی پیدا کرده باشد و حرفه‌های جدیدی نیز ایجاد شده باشند. بنابراین به‌روزرسانی مستمر دوره‌ها و تجهیزات، بخشی جدایی‌ناپذیر از آموزش مهارتی است.

تسنیم: در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر چه ضرورتی برای توسعه آموزش‌ها احساس شد؟

آروانه: یکی از حوزه‌هایی که تقاضای آن در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده، انرژی‌های تجدیدپذیر است. توسعه استفاده از پنل‌های خورشیدی و تجهیزات مرتبط با آن، به‌طور طبیعی نیاز به نیروی انسانی ماهر ایجاد می‌کند؛ چراکه نصب تجهیزات، نگهداری، عیب‌یابی و تعمیر آنها نیازمند دانش و مهارت تخصصی است.

این موضوع باعث شد ما در استان به سمت ایجاد کارگاه‌های آموزشی این حوزه برویم. 6 کارگاه در 6 شهرستان راه‌اندازی شده و تلاش شده آموزش انرژی‌های تجدیدپذیر در کنار آموزش برق و الکترونیک قرار گیرد تا ارتباط میان این مهارت‌ها برای مهارت‌آموز قابل درک باشد. در کنار این حوزه، سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی نیز از دوره‌های پرتقاضا هستند و در مراکز مختلف استان ارائه می‌شوند. نیاز بازار به نیروهای ماهر در این بخش باعث شده این آموزش‌ها همچنان مورد استقبال قرار بگیرند.

تسنیم: فعالیت مراکز فنی‌وحرفه‌ای در دوره جنگ و تعطیلی مراکز آموزشی چگونه ادامه پیدا کرد؟

آروانه: در دوره‌ای که مدارس و دانشگاه‌ها تعطیلی داشتند، آموزش‌های مهارتی در مراکز فنی‌وحرفه‌ای استان متوقف نشد و همکاران ما فعالیت آموزشی را ادامه دادند. حتی آموزش‌های ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان نیز دنبال شد. این موضوع از این جهت اهمیت داشت که وقفه طولانی در آموزش می‌تواند باعث فاصله گرفتن افراد از مسیر یادگیری شود. به همین دلیل برنامه‌های اوقات فراغت نیز فعال‌تر دنبال شد و مراکز مختلف دوره‌های کوتاه‌مدت تابستانی را برگزار کردند.

مرکز اقتصاد دیجیتال نیز در همین دوره برنامه‌هایی برای دانش‌آموزان و دانشجویان داشت تا اوقات فراغت آنها در مسیر یادگیری مهارت قرار گیرد و ارتباطشان با فضای آموزشی حفظ شود.

تسنیم: یکی دیگر از حوزه‌های جدید، گوهرسنگ‌هاست. این حوزه چه ظرفیتی برای اشتغال دارد؟

آروانه: آموزش تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی از قبل آغاز شده بود و ما در ادامه تلاش کردیم این بخش را تکمیل کنیم. در کارگاه گوهرسنگ، هدف این است که فرآیند از سنگ راف خام تا تبدیل آن به محصول نهایی و قابل استفاده و فروش آموزش داده شود.

اهمیت این موضوع در این است که ارزش افزوده فقط در استخراج یا عرضه ماده خام ایجاد نمی‌شود؛ بخشی از ارزش می‌تواند در فرآوری، طراحی، تراش و تبدیل ماده اولیه به محصول نهایی شکل بگیرد. به همین دلیل آموزش مهارت‌های مربوط به این زنجیره می‌تواند به ایجاد فعالیت اقتصادی در این حوزه کمک کند. در شهرستان همدان نیز این ظرفیت را دنبال می‌کنیم و علاقه‌مند هستیم فعالان این حوزه شناسایی و حمایت شوند. گوهرسنگ‌ها یکی از ظرفیت‌هایی است که به نظر می‌رسد کمتر دیده شده و نیاز به توجه و معرفی بیشتری دارد.

تسنیم: آیا صرف آموزش یک مهارت فنی می‌تواند فرد را برای ورود به بازار کار آماده کند؟

آروانه: تجربه ما نشان می‌دهد که صرف داشتن مهارت فنی همیشه کافی نیست. فرد ممکن است تولید یک محصول را به‌خوبی یاد گرفته باشد، اما برای عرضه، فروش، بازاریابی و معرفی آن محصول مهارت کافی نداشته باشد.

به همین دلیل سازمان فنی‌وحرفه‌ای به سمت آموزش‌های نرم در کنار مهارت‌های سخت فنی رفته است. برای مثال اگر فردی تولید یک محصول را یاد گرفته، باید بداند چگونه آن را در فضای دیجیتال معرفی کند، چگونه با مشتری ارتباط برقرار کند، چگونه آن را به‌صورت حضوری ارائه کند و چگونه مسیر فروش را طی کند.

در استان نیز این دوره‌ها به‌صورت بوت‌کمپ‌های فشرده در شهرستان‌های مختلف در حال اجراست و مهارت‌آموختگان فنی‌وحرفه‌ای، با اولویت بانوان، در این دوره‌ها مورد توجه قرار دارند.

تسنیم: فنی‌وحرفه‌ای بعد از پایان دوره آموزشی چه حمایتی از مهارت‌آموختگان دارد؟

آروانه: یکی از مهم‌ترین موضوعات این است که مهارت‌آموخته پس از پایان دوره رها نشود. آموزش باید مقدمه‌ای برای ورود به بازار کار باشد و اگر فرد در مسیر ایجاد کسب‌وکار قرار گرفت، تا حد امکان از ظرفیت‌های حمایتی استفاده کند.

در همین راستا، ما از شرکت‌های استارتاپی و فناور در مراکز خود حمایت می‌کنیم. برای ما الزاماً دانش‌بنیان بودن شرکت ملاک اصلی نیست؛ فناوری و قابلیت رشد کسب‌وکار اهمیت دارد. این شرکت‌ها می‌توانند در مراکز مستقر شوند و از ظرفیت‌های موجود استفاده کنند.

هدف این است که کسب‌وکار در یک دوره چندساله رشد کند و به مرحله‌ای برسد که بتواند مستقل فعالیت کند. این همکاری ممکن است سه تا چهار سال ادامه داشته باشد. بنابراین نگاه ما این است که فنی‌وحرفه‌ای علاوه بر آموزش، در مسیر تبدیل مهارت به کسب‌وکار نیز نقش داشته باشد.

تسنیم: برای آموزشگاه‌های آزاد و افرادی که قصد ایجاد کسب‌وکار آموزشی دارند، چه حمایت‌هایی وجود دارد؟

آروانه: بخش غیردولتی یکی از پایه‌های مهم آموزش مهارتی است و 282 آموزشگاه آزاد فعال در استان داریم. در دو سال گذشته برای آموزشگاه‌های آزاد جدید، تسهیلاتی در حد بضاعت سازمان برای مؤسسان در نظر گرفته شده است.

از طرف دیگر، افرادی که در حوزه‌های جدید و فناورانه فعالیت می‌کنند نیز در صورت مراجعه، بر اساس ظرفیت‌های موجود به دستگاه‌های مرتبط معرفی می‌شوند. در مواردی با معرفی فنی‌وحرفه‌ای، افراد به اداره کار معرفی شده و از تسهیلات آن مجموعه استفاده کرده‌اند.

این حمایت‌ها می‌تواند به توسعه بخش خصوصی آموزش مهارتی کمک کند؛ چراکه آموزش مهارتی فقط از مسیر مراکز دولتی دنبال نمی‌شود و آموزشگاه‌های آزاد نیز ظرفیت قابل توجهی برای پاسخ به تقاضای جامعه دارند.

تسنیم: صنایع پوشاک و صنایع غذایی چرا همچنان جزو حوزه‌های پرتقاضا هستند؟

آروانه: یکی از دلایل استقبال از حوزه پوشاک این است که این رشته امکان رسیدن نسبتاً سریع به کسب‌وکار را فراهم می‌کند. فرد می‌تواند با گذراندن یک یا چند دوره آموزشی و با استفاده از ظرفیت اشتغال خانگی، کارگاه یا مزون، فعالیت خود را آغاز کند.

از طرف دیگر، این حوزه دامنه اشتغال گسترده‌ای دارد و فقط به تولید لباس محدود نمی‌شود. زنجیره‌ای از فعالیت‌ها در این حوزه وجود دارد که می‌تواند برای افراد مختلف فرصت ایجاد کند.

صنایع غذایی نیز از حوزه‌های خدماتی و تولیدی پرتقاضاست و در استان با توجه به ظرفیت‌های کشاورزی و غذایی مناطق مختلف، امکان توسعه آموزش‌های مرتبط وجود دارد. در این حوزه نیز هدف این است که آموزش‌ها به نیاز واقعی منطقه و امکان ایجاد کسب‌وکار متصل شود.

تسنیم: آموزش مهارتی در مناطق کم‌برخوردار چگونه انجام می‌شود؟

آروانه: در مناطق کم‌برخوردار و سکونتگاه‌های غیررسمی تلاش می‌کنیم آموزش را به محل زندگی افراد ببریم، نه اینکه همیشه انتظار داشته باشیم افراد برای دریافت آموزش به مراکز مراجعه کنند. ابتدا نیازهای منطقه شناسایی می‌شود و بعد بر اساس همان نیاز، مربی و تجهیزات اعزام می‌کنیم.

در برخی مناطق، آموزش‌ها با محوریت مساجد و در مناطق خارج از شهر نیز با هماهنگی بخشداری‌ها، مدارس و سایر مجموعه‌های محلی انجام می‌شود. نوع آموزش نیز متناسب با شرایط همان منطقه انتخاب می‌شود.

برای مثال ممکن است در یک منطقه صنایع دستی، در منطقه‌ای دیگر پوشاک و در منطقه دیگری فرش ظرفیت مناسب‌تری داشته باشد. حتی در برخی مناطق ممکن است انتخاب رشته بر اساس علاقه فرد نباشد و حرفه‌ای که امکان درآمدزایی بیشتری دارد، در اولویت قرار گیرد.

در شهرک ولیعصر نیز یکی از بانوان فعال اعلام کرده است که از طریق دوره‌های آموزشی فنی‌وحرفه‌ای در حوزه پوشاک، حدود 70 نفر را وارد بازار کار کرده است. چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهد آموزش اگر متناسب با ظرفیت محلی طراحی شود، می‌تواند از سطح آموزش فراتر رفته و به اشتغال منجر شود.

تسنیم: ظرفیت‌های شهرستانی چقدر در برنامه‌ریزی آموزشی شما اهمیت دارند؟

آروانه: بسیار زیاد. هر شهرستان استان همدان ویژگی اقتصادی و ظرفیت‌های خاص خود را دارد و به همین دلیل برنامه آموزشی باید متناسب با همان ویژگی‌ها طراحی شود.

برای مثال ملایر در حوزه کشاورزی، انگور، کشمش و محصولات مشتق‌شده از انگور ظرفیت بالایی دارد. صنایع چوب، مبل و منبت نیز از ظرفیت‌های شناخته‌شده این شهرستان هستند. اگر آموزش‌های مهارتی در کنار این ظرفیت‌ها قرار بگیرند، امکان ارتباط میان مهارت‌آموزی و فعالیت اقتصادی بیشتر می‌شود.

ما در این زمینه آمادگی حمایت در حوزه فضای استقرار، آموزش، تسهیلات و معرفی ظرفیت‌ها را داریم. فنی‌وحرفه‌ای یک شبکه گسترده در کشور است و ظرفیت استان‌های مختلف می‌تواند در معرفی تولیدات و توانمندی‌های یک منطقه مورد استفاده قرار گیرد.

تسنیم: درباره ظرفیت گردشگری و هتلداری چه برنامه‌ای دنبال می‌شود؟

آروانه: در حوزه گردشگری و مرکز هتلداری و گردشگری مریانج، هدف ما این است که آموزش را به نیاز جامعه هتل‌داران و فعالان گردشگری نزدیک کنیم. در صنعت گردشگری، تجربه مسافر فقط به مکان گردشگری محدود نیست؛ کیفیت خدمات و نحوه ارائه خدمات نیز اهمیت دارد. بنابراین آموزش نیروهای فعال در این حوزه می‌تواند در تبدیل حضور مسافر در استان به یک تجربه مطلوب‌تر مؤثر باشد. ما تلاش می‌کنیم آموزش‌های مورد نیاز جامعه فعالان این بخش را ارائه کنیم تا مهارت‌های حرفه‌ای آنها متناسب با نیاز این صنعت ارتقا پیدا کند.

تسنیم: در شهرستان رزن و نهاوند چه ظرفیت‌هایی برای آموزش و اشتغال شناسایی شده است؟

آروانه: رزن در حوزه کشاورزی و به‌ویژه گیاهان کم‌آب‌بر ظرفیت خوبی دارد. گلخانه‌هایی که در این منطقه ایجاد شده‌اند نیز ظرفیت مناسبی دارند و ما می‌توانیم از افرادی که در این حوزه سرمایه‌گذاری می‌کنند، در زمینه آموزش و استفاده از ظرفیت مراکز فنی‌وحرفه‌ای حمایت کنیم.

یکی از حوزه‌هایی که مورد توجه قرار دارد گلخانه‌های هیدروپونیک است و آموزش می‌تواند در کنار سرمایه‌گذاری قرار بگیرد تا نیروی ماهر مورد نیاز این فعالیت‌ها نیز تأمین شود.

نهاوند نیز در حوزه محصولات کشاورزی و خشکبار ظرفیت قابل توجهی دارد و در حال حاضر با دو تولیدکننده در این شهرستان همکاری داریم. در این مناطق نیز تلاش ما این است که آموزش را به ظرفیت اقتصادی واقعی شهرستان متصل کنیم.

تسنیم: درباره بهار، لالجین و کبودراهنگ چه برنامه‌هایی وجود دارد؟

آروانه: بهار و لالجین در حوزه سفال و سرامیک ظرفیت شناخته‌شده‌ای دارند و در کنار آن، در حوزه پوشاک نیز حمایت‌هایی انجام می‌شود. این ظرفیت‌های بومی زمانی می‌توانند به اشتغال پایدار تبدیل شوند که آموزش، تولید، بازار و معرفی محصول در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

در کبودراهنگ نیز یک کارگاه سرامیک داریم که یک بانوی کارآفرین در آن فعالیت می‌کند و محصولات تولیدی این کارگاه در سطحی است که امکان صادرات به کشورهای دیگر را پیدا کرده است.

این نمونه‌ها نشان می‌دهد ظرفیت‌های اقتصادی استان همدان فقط در مراکز بزرگ استان متمرکز نیست و در شهرستان‌ها و حتی مناطق کوچک‌تر نیز ظرفیت‌های قابل توجهی وجود دارد که می‌توان با آموزش و حمایت مناسب آنها را توسعه داد.

تسنیم: در مجموع، مهم‌ترین مسیر پیش‌روی آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای در استان همدان چیست؟

آروانه: به اعتقاد من مهم‌ترین موضوع این است که آموزش مهارتی از نیاز واقعی جامعه فاصله نگیرد. هر منطقه ظرفیت خودش را دارد و هر گروه مخاطب نیز نیاز متفاوتی دارد؛ بنابراین آموزش باید متناسب با این تفاوت‌ها طراحی شود.

در کنار مهارت‌های سنتی و بومی، باید به مهارت‌های جدید نیز توجه کنیم. هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، اینترنت اشیا، انرژی‌های تجدیدپذیر و فناوری‌های جدید بخشی از نیاز آینده بازار کار هستند و آموزش مهارتی باید بتواند خود را با این تغییرات هماهنگ کند.

از طرف دیگر، نباید فرد را پس از پایان دوره آموزشی رها کرد. آموزش فنی، مهارت‌های نرم، حمایت از کسب‌وکار، معرفی ظرفیت‌های اقتصادی مناطق و ارتباط با بخش خصوصی باید در یک زنجیره قرار بگیرند.

استان همدان از نظر ظرفیت‌های اقتصادی، کشاورزی، صنایع دستی، گردشگری، صنایع چوب، پوشاک، صنایع غذایی، سفال و سرامیک و همچنین حوزه‌های جدیدی مانند گوهرسنگ و فناوری ظرفیت‌های متنوعی دارد. اگر این ظرفیت‌ها به‌درستی شناسایی و با آموزش و حمایت همراه شوند، می‌توان زمینه تبدیل بخشی از این ظرفیت‌ها به فرصت‌های اشتغال و فعالیت اقتصادی را فراهم کرد.

در این مسیر رسانه نیز می‌تواند نقش مهمی در معرفی ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده استان، انتقال نیازهای مناطق و ایجاد ارتباط میان مردم، فعالان اقتصادی و دستگاه‌های اجرایی داشته باشد. هدف نهایی این است که آموزش مهارتی از یک دوره آموزشی صرف فراتر برود و به مسیری برای شکل‌گیری مهارت، کسب‌وکار و توسعه اقتصادی در مناطق مختلف استان تبدیل شود.

مصاحبه از زهرا قراباغی

انتهای پیام/