کپسول زمان ۲۵۰ ساله؛ آمریکا درصدد دفن میراث خود برای آیندگان در سال ۲۲۷۶ است

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از انگجت  وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرده است تیک‌تاک در چارچوب توافق جدید، در مجموع ۴۰۰ میلیون دلار پرداخت خواهد کرد. بر اساس این توافق، ۳۰۰ میلیون دلار به‌صورت فوری پرداخت می‌شود و ۱۰۰ میلیون دلار دیگر پس از لغو توافق پیشین این شرکت با کمیسیون تجارت فدرال آمریکا پرداخت خواهد شد.

ریشه این پرونده به سال ۲۰۲۴ بازمی‌گردد؛ زمانی که وزارت دادگستری دولت جو بایدن از تیک‌تاک و بایت‌دنس شکایت کرد و این شرکت را به نقض تعهدات ناشی از توافق قبلی با کمیسیون تجارت فدرال و همچنین نقض قانون حفاظت از حریم خصوصی کودکان در فضای آنلاین موسوم به COPPA متهم کرد.

طبق ادعای دولت آمریکا، کودکان زیر ۱۳ سال امکان ایجاد حساب کاربری در تیک‌تاک را داشته‌اند و این پلتفرم اطلاعات مربوط به کودکانی را که از حالت مخصوص کودکان استفاده می‌کردند، جمع‌آوری کرده است. همچنین تیک‌تاک در موارد متعددی به درخواست والدین برای حذف اطلاعات فرزندانشان پاسخ نداده بود.

  چرا تیک‌تاک حاضر به پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار شد؟

توافق جدید در شرایطی حاصل شده که تیک‌تاک طی سال‌های اخیر تحت فشار شدید نهادهای نظارتی آمریکا درباره نحوه مدیریت داده‌های کاربران، به‌ویژه کودکان، قرار داشته است. وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرده که تیک‌تاک از زمان طرح شکایت در سال ۲۰۲۴ تغییرات قابل توجهی در ساختار مالکیت، مدیریت، سازوکارهای نظارتی و رویه‌های مربوط به حریم خصوصی خود ایجاد کرده است.

بر اساس اعلام این وزارتخانه، تیک‌تاک اقداماتی برای تقویت حفاظت از کاربران کم‌سن‌وسال، بهبود سازوکارهای تشخیص سن و افزایش نظارت والدین انجام داده است؛ اقداماتی که به گفته مقامات آمریکایی، زمینه را برای حل‌وفصل پرونده فراهم کرده است.

  تغییر ساختار مالکیت؛ تیک‌تاک در مسیر جدید

این توافق همچنین در شرایطی به دست آمده که ساختار فعالیت تیک‌تاک در آمریکا نسبت به زمان طرح شکایت تغییر کرده است. در اوایل سال جاری میلادی، ساختار جدیدی برای فعالیت این پلتفرم در آمریکا شکل گرفت که با عنوان TikTok USDS Joint Venture شناخته می‌شود. این شرکت جدید تحت کنترل گروهی از سرمایه‌گذاران از جمله اوراکل، سیلور لیک و MGX قرار دارد و بایت‌دنس همچنان ۱۹.۹ درصد از سهام آن را در اختیار دارد.

در نتیجه، پرونده جدید تنها یک دعوای مالی برای تیک‌تاک نیست، بلکه بخشی از روند طولانی این شرکت برای کاهش فشارهای قانونی و نظارتی در بازار آمریکا محسوب می‌شود.

  یکی از بزرگ‌ترین پرونده‌های حریم خصوصی کودکان

وزارت دادگستری آمریکا این توافق را یکی از بزرگ‌ترین مبالغ وصول‌شده در پرونده‌های مرتبط با قانون COPPA توصیف کرده است. این قانون شرکت‌های فعال در فضای آنلاین را ملزم می‌کند در زمینه جمع‌آوری و استفاده از اطلاعات کودکان، الزامات ویژه‌ای را رعایت کنند. پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار نشان می‌دهد حریم خصوصی کاربران کم‌سن‌وسال همچنان یکی از نقاط حساس فعالیت پلتفرم‌های اجتماعی در آمریکا است؛ به‌ویژه پلتفرم‌هایی مانند تیک‌تاک که بخش قابل توجهی از مخاطبانشان را کاربران جوان تشکیل می‌دهند.

از سوی دیگر، این توافق می‌تواند برای تیک‌تاک یک گام مهم در کاهش فشارهای حقوقی آمریکا باشد. این شرکت در سال‌های اخیر علاوه بر پرونده‌های مربوط به حریم خصوصی، با نگرانی‌های گسترده‌تری درباره مالکیت چینی، امنیت داده‌ها و فعالیتش در آمریکا مواجه بوده است. در نهایت، پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار اگرچه هزینه سنگینی برای تیک‌تاک محسوب می‌شود، اما این توافق می‌تواند به این شرکت اجازه دهد بخشی از تمرکز خود را از پرونده‌های قضایی و نظارتی به حفظ و توسعه فعالیت‌هایش در بازار آمریکا معطوف کند.

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، در میانه جنگ رمضان هنگامی که دشمن آمریکایی- صهیونی در میدان نبرد به اهداف خود نرسید، شروع به هدف قراردادن مراکز علمی پژوهشی کشور کرد تا با هدف قراردادن این مراکز روند پیشرفت علمی کشور را تحت الشعاع قرار دهد. یکی از مراکز علمی کشور که مورد هجوم وحشیانه دشمن قرار گرفت دانشگاه شهید بهشتی تهران بود این دانشگاه در ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ مورد هجوم حمله دشمن آمریکایی – صهیونی قرار گرفت و خسارات سنگینی به این دانشگاه وارد شد.

هدف اصلی حمله پرتابه دشمن آمریکایی-صهیونی پژوهشکده لیزر پلاسما دانشگاه شهید بهشتی بود، این مرکز پژوهشی از یادگار‌ها و دستاورد‌های شهید طهرانچی و همکارانش بود که در این حمله آسیب جدی، اما به جز این مرکز موج گرفتگی ناشی از حمله باعث آسیب به ۶ بلوک خوابگاهی دختران با ظرفیت ۲۵۰۰ نفر و مجموعه ورزشی دانشگاه شهید بهشتی شد.

پس از این اتفاق مسئولین دانشگاه شهید بهشتی در تکاپو برای بازسازی مکان‌های فیزیکی آسیب دیده دانشگاه افتادند و سید محمودرضا آقامیری، رئیس دانشگاه شهید بهشتی اعلام کرد که روند بازسازی ساختمان‌های آسیب دیده و خوابگاه‌ها آغاز شده است و که این بازسازی حداقل شش هزار و پانصد میلیارد تومان هزینه خواهد داشت و سهم بازسازی خوابگاه‌ها ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد تومان خواهد بود.

کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

اهمیت بازسازی خوابگاه‌ها از این جهت بیشتر است که مستقیماً با آغاز سال تحصیلی و وضعیت اسکان دانشجویان به‌ویژه دانشجویان غیربومی ارتباط دارد حتی در ابتدا از سوی حاج جباری، معاون دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی اعلام شد که اگر خوابگاه‌ها ترمیم نشود امکان دارد که ظرفیت جذب دانشجوی غیربومی از طریق کنکور کاهش یابد؛ به همین دلیل دانشگاه شهید بهشتی در نخستین مرحله بازسازی و تأمین دوباره ظرفیت خوابگاهی را در اولویت قرار داد.

بعد از چندماه از حمله و جنایت جنگی دشمن آمریکایی-صهیونی و با توجه به نزدیک شدن آغاز سال تحصیلی حسین سیمایی صراف وزیر علوم هفته گذشته از روند بازسازی خوابگاه دانشگاه شهید بهشتی بازدید کرد. وزیر علوم در این بازدید در پاسخ به خبرنگاران گفت: دشمن وقتی که در جنگ جوانمردانه شکست می‌خورد و احساس ناکامی می‌کند آن‌وقت وحشی‌تر می‌شود و متوسل به کار‌هایی می‌شود که عرف، اخلاق و حقوق بین‌الملل ممنوع است یعنی هدف قرار دادن مراکز غیرنظامی و غیرنظامیان را هدف قرار می‌دهد و زشت‌تر از همه دانشگاه، نهاد علم، دانشجو، پژوهشگر و محقق را هدف قرار بگیرد.

سیمایی در ادامه افزود: متاسفانه آزمایشگاه لیزر پلاسما دانشگاه شهید بهشتی از نقاطی بود که مستقیم مورد هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفت و شش خوابگاه در این دانشگاه که ظرفیت بیش از ۲۴۰۰ دانشجو را دارد آسیب جدی دیدند.

وی بیان کرد: شرایط از قبل جنگ نیز بهتر خواهد بود، تمامی اقلام مورد نظر خریداری شده و محیط شاداب‌تری برای دانشجویان خواهد بود، دانشجویان نیز همت خواهند کرد و دشمن را مایوس‌تر خواهند کرد بخاطر اینکه دشمنان ما در این جنگ از علم، تکنولوژی و فناوری ما شکست خوردند.

در کنار آسیب‌های واردشده به خوابگاه‌ها، بخش‌های پژوهشی دانشگاه نیز خسارت دیده‌اند؛ موضوعی که بازسازی آنها را زمان‌برتر کرده است. در این میان، پژوهشکده لیزر پلاسما یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که عملیات بازسازی آن همچنان ادامه دارد.

۴۲ دانشگاه و ۲۹۵ نقطه دانشگاهی زیر آسیب جنگ

سیمایی صراف در ادامه افزود: حدود ۴۲ دانشگاه و ۲۹۵ نقطه دانشگاهی در جنگ اخیر مورد اصابت قرار گرفت که روند بازسازی آنها آغاز شده و بسیاری تا شروع نیمسال تحصیلی جدید دانشگاه‌ها آماده خواهد بود، اما مواردی مثل پژوهشکده لیزر پلاسما به خاطر حجم تخریب وارده روند بازسازی آنها طولانی‌تر خواهد بود.

آقامیری نیز اعلام کرد روند بازسازی آزمایشگاه لیزر پلاسما این دانشگاه نیز آغاز شده و ساختمان جدید با ظرفیت ده برابر بیشتر نسبت به ساختمان قبلی خواهد بود.

قرار است بازسازی این مجموعه تنها به ترمیم ساختمان آسیب‌دیده محدود نشود و ساختمان جدید با ظرفیت بیشتری نسبت به گذشته احداث شود؛ موضوعی که می‌تواند پس از پایان بازسازی، ظرفیت فعالیت‌های پژوهشی این دانشگاه را افزایش دهد.

خوابگاه‌ها در اولویت بازسازی برای آغاز سال تحصیلی

پس از حمله دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی به دانشگاه شهید بهشتی، وضعیت خوابگاه‌ها و امکان پذیرش دانشجویان غیربومی به یکی از دغدغه‌های اصلی دانشگاه تبدیل شد. در روز‌های نخست، شرایط به‌گونه‌ای بود که حتی مشخص نبود دانشگاه بتواند خود را به آغاز سال تحصیلی در مهرماه برساند و پذیرش دانشجویان را طبق روال انجام دهد.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

با این حال، روند بازسازی خوابگاه‌ها با حمایت و کمک‌های مردمی و همچنین همراهی و اقدامات مسئولان دانشگاه با سرعت بیشتری پیش رفت. در ادامه، خرید‌های مورد نیاز برای بازسازی انجام شد و قرارداد‌های قانونی برای اجرای عملیات نیز به امضا رسید تا روند آماده‌سازی خوابگاه‌ها متوقف نماند.

حاج‌جباری، معاون دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی، درباره شرایط ایجادشده پس از حادثه گفته است در زمان اصابت، وضعیت حاد بود و مشخص نبود دانشگاه بتواند برای سال تحصیلی جدید پذیرش داشته باشد. با گذشت زمان و پیشرفت اقدامات بازسازی، اما شرایط تغییر کرد و اکنون دانشگاه برای پذیرش دانشجویان غیربومی از نظر اسکان با مشکل جدی مواجه نیست.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

در واقع، دغدغه‌ای که در روز‌های ابتدایی درباره امکان بازگشت خوابگاه‌ها به چرخه اسکان وجود داشت، حالا تا حد زیادی جای خود را به مسئله تکمیل به‌موقع بازسازی‌ها داده است. دانشگاه با انجام خرید‌های مورد نیاز، عقد قرارداد‌ها و پیشبرد عملیات بازسازی تلاش کرده است خوابگاه‌ها را برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده کند.

بر همین اساس، مسئولان دانشگاه شهید بهشتی اعلام کرده‌اند که دانشجویان غیربومی در سال تحصیلی جدید از بابت اسکان با مشکل مواجه نخواهند شد و دانشگاه آمادگی پذیرش این دانشجویان را دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد روند بازسازی و آماده‌سازی زیرساخت‌های اسکان، سریع‌تر از برآورد‌های اولیه در حال پیشرفت است.

پس از حمله ۱۳ فروردین به دانشگاه شهید بهشتی و خسارات بسیاری که به این دانشگاه وارد شد، اما روند بازسازی آن به سرعت آغاز شد، طبق اعلام وزیر علوم، بازسازی خوابگاه‌های دانشگاه شهید بهشتی تا اواسط شهریورماه به پایان می‌رسد و برای سال تحصیلی جدید آماده پذیرش دانشجویان خواهد بود، اما دیگر مراکز باتوجه به در اولویت بودن خوابگاه‌ها در اولویت بعدی قرار گرفتند و به دلیل حجم تخریب بالاتر در مراکزی مثل پردیس شهید عباسپور و ساختمان لیزر پلاسما روند بازسازی طولانی‌تری خواهند داشت.

  کد ویدیو دانلود ویدیو فیلم اصلی

به این ترتیب، در حالی که خوابگاه‌های دانشگاه شهید بهشتی در اولویت بازسازی قرار گرفته‌اند تا برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده شوند، بازسازی بخش‌های پژوهشی و زیرساخت‌های آسیب‌دیده همچنان ادامه دارد؛ روندی که برای تکمیل برخی مراکز مانند پژوهشکده لیزر پلاسما به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ سید محمد رضا حسینی، در تاریخ ۷ اوت ۲۰۲۶، پیمان دفاعی مشترکی میان سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در شهر مکه به امضا رسید که به سرعت به «پیمان مکه» شهرت یافت. این رویداد مهم سیاسی-نظامی در شرایطی رخ داد که خاورمیانه درگیر جنگی تمام‌عیار میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر است و کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس نیز به طور مستقیم در این مناقشه درگیر شده‌اند.

امضای این پیمان، معماری امنیتی خاورمیانه را وارد مرحله تازه‌ای کرده و پرسش‌های اساسی را درباره آینده نظم امنیتی منطقه و جایگاه ایران در آن برانگیخته است. برای درک بهتر این تحول، باید به بستر‌های شکل‌گیری آن توجه کرد که مهم‌ترین آنها، بحران فزاینده اعتماد به آمریکا است. جنگ جاری ایران و آمریکا به روشنی نشان داده که اتکای صرف به ایالات متحده دیگر راهگشا نیست و کشور‌های عربی منطقه را به سمت ائتلاف‌های نظامی تازه با رویکرد منطقه‌ای سوق داده است.

علاوه بر این، تجربه تاریخی پیمان‌های امنیتی در خاورمیانه - از پیمان سعدآباد و بغداد گرفته تا سنتو و ناتوی عربی - نشان می‌دهد که این توافقات عمدتاً با چالش‌هایی نظیر فقدان درک مشترک از تهدید و ضعف مشروعیت سیاسی مواجه بوده‌اند؛ به‌گونه‌ای که به تعبیر جعفر حق‌پناه، استاد دانشگاه، «خاورمیانه گورستان پیمان‌های امنیتی بسیار زیادی» محسوب می‌شود. با این حال، تحولات اخیر نشان از تغییر الگوی این پیمان‌ها دارد و پیمان مکه نیز در چنین بستری و با ایفای نقش میانجیگرانه پاکستان در جریان جنگ آمریکا و ایران شکل گرفته که به تقویت موقعیت اسلام‌آباد در معادلات منطقه‌ای کمک شایانی کرده است.

پیمان مکه چگونه شکل گرفته است؟

پیمان مکه در واقع یک پیمان دفاعی متقابل سه‌جانبه است که بر اساس توافقنامه راهبردی دفاع متقابل دوجانبه میان عربستان و پاکستان، امضاشده در سپتامبر ۲۰۲۵، بنا شده و آن را به یک سازوکار سه‌جانبه گسترش می‌دهد.

ماده اصلی این پیمان بر اساس اصل دفاع جمعی استوار است و صراحتاً اعلام می‌کند که حمله به هر یک از این سه کشور، به منزله حمله به تمام آنها تلقی خواهد شد و هدف آن «تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه اقدام تجاوزکارانه» اعلام شده است.

ترکیب سه کشور امضاکننده نیز پیامی راهبردی و منحصر‌به‌فرد دارد؛ عربستان با جایگاه مذهبی و اقتصادی خود نقش محوری در بازار جهانی انرژی ایفا می‌کند، ترکیه به عنوان دارنده بزرگترین ارتش ناتو، پس از آمریکا، از توانمندی‌های صنعتی و نظامی گسترده‌ای برخوردار است و پاکستان نیز به عنوان تنها قدرت اسلامی دارای سلاح اتمی شناخته می‌شود.

به بیان اسامه بن‌جاوید، خبرنگار الجزیره، این پیمان «اساساً سه کشور از بزرگترین جمعیت‌های مسلمان را در کنار هم قرار می‌دهد» و آغاز «معماری امنیتی متفاوتی» در منطقه به شمار می‌رود. همچنین این سه کشور در سه حوزه جغرافیایی متمایز از جغرافیای امنیتی جهان اسلام قرار دارند که این ویژگی، پیمان مکه را از یک توافق صرفاً منطقه‌ای فراتر برده و به آن بُعد فرامنطقه‌ای و تأثیرگذاری در سطوح بالاتر می‌بخشد.

نسبت پیمان مکه با ایران؛ تهدید یا فرصت؟

اما سوال کلیدی اینجاست که نسبت پیمان مکه با ایران چیست و آیا این توافق را باید تهدیدی جدی برای تهران تلقی کرد یا فرصتی در افق تحولات؟

پاسخ به این پرسش به طرز عجیبی دوگانه است، چرا که پیمان مکه هم می‌تواند علیه ایران باشد و هم علیه اسرائیل.

از یک سو، امضای این پیمان در شرایطی که تنش و رویارویی میان آمریکا و ایران ادامه دارد، اهمیت راهبردی آن را برای معادلات امنیتی کنونی آشکار می‌سازد و ایرانی‌ها از هم‌اکنون آن را «نوعی تلاش برای ایجاد بازدارندگی بالقوه علیه قدرت نظامی منطقه‌ای خودشان» می‌دانند.

از سوی دیگر، مقامات عربستان و ترکیه تصریح کرده‌اند که این پیمان علیه هیچ کشوری در منطقه نیست و صرفاً جنبه دفاعی دارد؛ هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، نیز تأکید کرده که ایران هدف این پیمان نیست و ناصر هادیان، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، معتقد است که در کوتاه‌مدت ممکن است این پیمان علیه ایران به نظر آید ولی در بلندمدت چنین نیست.

با این حال، تحلیل‌گران بر این نکته اتفاق نظر دارند که خطر اصلی پیمان مکه برای ایران، انزوای سیاسی است، نه تهدید نظامی مستقیم.

به گفته جعفر حق‌پناه، آنچه بیش از همه ایران را نگران می‌کند، ظهور ائتلاف‌های دفاعی منطقه‌ای بدون حضور ایران است؛ چیزی که به تدریج ایران را در حاشیه ترتیبات امنیتی منطقه‌ای قرار می‌دهد و خطر انزوای سیاسی تهران را جدی‌تر می‌کند.

همچنین برخی تحلیل‌گران احتمال داده‌اند که ایران در آینده به این پیمان بپیوندد، اما این امر در شرایط فعلی تقریباً غیرممکن است، چرا که ایران اکنون درگیر جنگ با آمریکا و اسرائیل است و عضویت در این پیمان به معنای کشاندن ترکیه، عربستان و پاکستان به قلب این میدان پرمخاطره است؛ در حالی که هر سه کشور، با وجود اختلافات با اسرائیل، نه به دنبال جنگ با آن هستند و نه آمادگی ورود به چنین جنگی را دارند.

چالش‌های ساختاری پیمان مکه

با تمام این تفاسیر، پیمان مکه با چالش‌ها و موانع ساختاری جدی نیز روبروست که می‌تواند آینده آن را با ابهام مواجه سازد.

مهم‌ترین این موانع، پایداری رقابت‌های درونی میان اعضا به ویژه عربستان و ترکیه در مسائل منطقه‌ای است؛ این دو کشور در موضوعاتی، چون عراق، سوریه، شامات، فلسطین و مسائل خلیج فارس همچنان با یکدیگر رقیب هستند و برای مثال، ترکیه همراهی کامل با قطر دارد که همچنان با عربستان در تنش است.

علاوه بر این، یک فاصله معنادار میان اعلام تعهد امنیتی و اجرای عملی آن وجود دارد و بازدارندگی تنها زمانی معتبر است که دشمن باور کند که اعضا در صورت لزوم هزینه‌های ناشی از ایفای تعهدات خود را متقبل می‌شوند.

در حالی که در خاورمیانه، پیمان‌های امنیتی موفق مانند ناتو در مجموعه‌هایی شکل گرفته‌اند که بیشترین شباهت‌ها و پیوند‌های مکمل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را داشته‌اند، اما در منطقه ما چنین پیوند‌های مکملی وجود ندارد و به عبارت دقیق‌تر، «هیچ‌کدام از پیمان‌های پیشین عملاً با پیوند‌های مکمل اقتصادی و سیاسی همراهی پیدا نکرده‌اند».

پیمان مکه و آینده نظم امنیتی خاورمیانه

در نهایت، پیمان مکه را باید در چارچوب گذار از نظم امنیتی وابسته به قدرت‌های فرامنطقه‌ای به سوی نظم امنیتی شبکه‌ای و چندلایه در خاورمیانه تحلیل کرد.

این پیمان هرچند با چالش‌های جدی مواجه است، اما نشان‌دهنده یک واقعیت انکارناپذیر است که کشور‌های منطقه به دنبال الگو‌های جدیدی برای تأمین امنیت جمعی خود هستند.

برای ایران، پیمان مکه بیش از آنکه یک تهدید نظامی فوری باشد، یک چالش ژئوپلیتیک و دیپلماتیک محسوب می‌شود که روند انزوای سیاسی تهران را سرعت می‌بخشد؛ هرچند سابقه تاریخی پیمان‌های دفاعی در خاورمیانه نشان می‌دهد که این توافقات اغلب با موانع ساختاری و اراده‌های متضاد بازیگران منطقه‌ای مواجه می‌شوند و آزمون واقعی پیمان مکه نه در متن آن، که در هنگام وقوع بحران‌های نظامی آینده رقم خواهد خورد.

سید محمد رضا حسینی، دبیر انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه یزد

انتشار یادداشت‌ها به معنای تأیید تمامی محتوای آن توسط «خبرگزاری دانشجو» نیست و صرفاً منعکس کننده نظرات گروه‌ها و فعالین دانشجویی است.