بدرقه ناخوش مردم جنگ‌زده

بازار گوشت مرغ در روزهای پایانی مردادماه ۱۴۰۵ به نقطه عطفی تاریخی رسیده است. آنچه امروز در بازار پروتئین کشور می‌گذرد، نه یک نوسان قیمتی معمولی که زنگ خطری جدی برای سفره ده‌ها میلیون ایرانی است. قیمت گوشت مرغ امروز در حالی به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده که بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند این تنها آغاز یک مسیر صعودی است. مرغ کامل که تا همین چند سال پیش یکی از ارزان‌ترین منابع پروتئینی بود، حالا به کالایی لوکس تبدیل شده است؛ کالایی که بسیاری از خانواده‌ها برای خرید آن باید چندین بار فکر کنند. این گزارش تحلیلی، ابعاد مختلف این بحران قیمتی را بررسی می‌کند و به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهد که آیا قیمت گوشت مرغ در ماه‌های آینده باز هم افزایش خواهد یافت یا اینکه بازار به زودی به تعادل می‌رسد؟ وضعیت قرمز در بازار مرغ؛ واقعیت یا هیاهو؟

بررسی میدانی از بازار نشان می‌دهد که قیمت گوشت مرغ امروز در اغلب نقاط کشور به سطحی رسیده که کمتر کسی آن را پیش‌بینی می‌کرد. بر اساس جدیدترین نرخ‌های اعلام شده، هر کیلوگرم مرغ کامل با قیمت ۴۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. این در حالی است که در ۲۶ مرداد سال گذشته، همین محصول با قیمت ۱۱۵ هزار و ۵۰۰ تومان عرضه می‌شد. به عبارت دیگر، قیمت گوشت مرغ در بازه‌ای یک‌ساله با افزایشی حدود ۲۴۶ درصدی مواجه شده است.

اما ماجرا به مرغ کامل ختم نمی‌شود. بررسی قطعات مختلف مرغ نشان می‌دهد که برخی اقلام حتی افزایش قیمت بیشتری داشته‌اند. برای مثال، سینه مرغ بدون پوست که در ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ با قیمت ۲۳۰ هزار و ۵۰۰ تومان عرضه می‌شد، امروز به ۹۰۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی رشد حدود ۲۹۰ درصدی. همچنین فیله مرغ از ۲۷۰ هزار تومان در سال گذشته به ۷۲۰ هزار تومان در مرداد امسال رسیده که افزایشی بیش از ۱۶۶ درصدی را نشان می‌دهد.

این ارقام نشان می‌دهد که بازار گوشت مرغ با یک شوک قیمتی بی‌سابقه مواجه شده است. شوکی که نه تنها سفره مردم را تحت تأثیر قرار داده، بلکه معادلات اقتصادی بسیاری از خانواده‌ها را نیز تغییر داده است. چرا مرغ اینقدر گران شده؟ نگاهی به ریشه‌های بحران

برای درک عمیق‌تر از علت این جهش قیمتی، باید به سراغ عوامل ساختاری و زمینه‌ای رفت. کارشناسان و فعالان صنعت مرغداری، دلایل متعددی برای این افزایش بی‌سابقه قیمت گوشت مرغ برشمرده‌اند. افزایش پلکانی قیمت نهاده‌های دامی

نخستین و مهم‌ترین عامل گرانی مرغ، افزایش پلکانی قیمت ذرت و سویا است. این دو ماده، به‌عنوان اصلی‌ترین خوراک طیور، سهم بزرگی از هزینه تمام‌شده تولید مرغ را تشکیل می‌دهند. با افزایش قیمت جهانی این نهاده‌ها و همچنین تغییرات نرخ ارز، هزینه‌های تولید در مرغداری‌ها به شدت افزایش یافته است. یک مرغدار برای تولید هر کیلوگرم مرغ زنده، باید هزینۀ قابل‌توجهی را برای تأمین خوراک طیور خود پرداخت کند و این هزینه در نهایت به جیب مصرف‌کننده نهایی می‌رود. حذف ارز ترجیحی واکسن و داروهای دامی

دومین عامل مؤثر در افزایش قیمت، حذف ارز ترجیحی برای واردات واکسن و داروهای دامی است. پیش از این، بسیاری از نهاده‌های مورد نیاز صنعت طیور با ارز دولتی تأمین می‌شد، اما با تغییر سیاست‌های ارزی، هزینه‌های واردات این اقلام به شدت افزایش یافته و بر هزینه تولید مرغ افزوده است. سرکوب قیمت مرغ در ماه‌های گذشته

برخی کارشناسان معتقدند که یکی از دلایل اصلی جهش کنونی قیمت گوشت مرغ، سرکوب قیمت آن در ماه‌های گذشته بوده است. به گفته عبدالله قاسمی، عضو هیئت‌مدیره انجمن صنفی مرغداران استان گیلان، «آزادسازی قیمت ارز و عدم پوشش سرمایه در گردش واحدهای مرغداری در دی ماه سال گذشته و سرکوب شدید قیمت مرغ باعث شد که هزینه تولید به شدت بالا برود و مرغدار توان تولید نداشته باشد». کاهش تولید و معدوم‌سازی جوجه‌ها

در این چرخه معیوب، وقتی واحدهای مرغداری متضرر می‌شوند، جوجه‌های یک روزه را معدوم می‌کنند و تخم‌مرغ‌های نطفه‌دار را به‌عنوان تخم‌مرغ خوراکی می‌فروشند. این رفتار که نتیجه مستقیم زیان‌دهی مرغداران است، به مرور زمان عرضه مرغ در بازار را کاهش داده و زمینه را برای افزایش قیمت فراهم کرده است. قیمت گوشت مرغ امروز؛ جدول کامل نرخ‌ها

بر اساس جدیدترین گزارش‌های دریافتی از بازار، قیمت گوشت مرغ امروز در تاریخ ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ به شرح زیر است: نوع محصول قیمت (تومان) گوشت مرغ کامل سمین درجه A ۴۱۵٬۰۰۰ سینه مرغ بدون استخوان ممتاز ۱ کیلوگرم ۶۵۲٬۵۱۴ فیله مرغ گرم ۴۳۳٬۵۱۹ مرغ کامل تازه و کشتار روز کیلویی ۴۰۰٬۰۰۰ سنگدان مرغ ۵۹۸٬۰۰۰ سینه مرغ بدون پوست مهیا ۹۰۰ گرم ۵۱۴٬۸۰۰ سینه مرغ با استخوان ۱ کیلوگرم ۵۸۵٬۰۰۰ ران مرغ ۴۰۰٬۰۰۰ ران مرغ بدون پوست مهیا پروتئین ۹۰۰ گرم ۴۱۸٬۵۰۰ کتف و بال مرغ ۱ کیلوگرم ۲۹۸٬۰۰۰ پا مرغ ۱۲۵٬۰۰۰ گوشت مرغ ۲۲۰٬۰۰۰ بال مرغ ساده ۵۰۰ گرم ۳۲۵٬۰۰۰ فیله مرغ ۱ کیلوگرم ۱٬۰۲۰٬۰۰۰ بال مرغ ۵۷۹٬۰۰۰ سینه مرغ بدون استخوان مهیا پروتئین ۹۰۰ گرم ۶۶۱٬۵۰۰ سینه مرغ ممتاز ۱ کیلوگرم با استخوان ۶۷۰٬۳۹۱ سینه بدون استخوان مرغ ممتاز ۱۰۰۰ گرم ۷۰۸٬۰۰۰ فیله مرغ ۴۵٬۰۰۰ ساق مرغ بی‌پوست ۱ کیلوگرم ۵۷۹٬۰۰۰ بال و کتف مرغ ۱ کیلوگرم ۵۰۰٬۵۵۹ ران مرغ با پوست ۱ کیلوگرم ۵۸۰٬۰۰۰ جوجه سینه زعفرانی – یک کیلوگرم ۹۴۰٬۰۰۰

نکته قابل توجه در این جدول، فاصله عمیق قیمتی میان اقلام مختلف است. برای مثال، قیمت فیله مرغ ممتاز به ۱ میلیون و ۲۰ هزار تومان رسیده در حالی که پا مرغ با قیمت ۱۲۵ هزار تومان عرضه می‌شود. این فاصله نشان می‌دهد که بازار گوشت مرغ به شدت قطبی شده و اقلام با ارزش افزوده بالاتر، افزایش قیمت بسیار بیشتری را تجربه کرده‌اند. مقایسه قیمت مرغ در یک سال گذشته؛ آماری که شوک‌آور است

برای درک بهتر ابعاد این بحران، بد نیست نگاهی به تغییرات قیمت گوشت مرغ در بازه یک‌ساله داشته باشیم. این مقایسه که توسط خبرگزاری‌های معتبر انجام شده، نشان‌دهنده یک روند صعودی تقریباً بی‌وقفه است. محصول قیمت ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ قیمت ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ درصد افزایش مرغ کامل ۱۱۵٬۵۰۰ تومان ۴۰۰٬۰۰۰ تومان ۲۴۶٪ فیله مرغ ۲۷۰٬۰۰۰ تومان ۷۲۰٬۰۰۰ تومان ۱۶۶٪ سینه مرغ بدون پوست ۲۳۰٬۵۰۰ تومان ۹۰۰٬۰۰۰ تومان ۲۹۰٪

منبع: خبرگزاری خبرآنلاین

این آمار به روشنی نشان می‌دهد که قیمت گوشت مرغ نه یک افزایش تدریجی و منطقی، بلکه یک جهش انفجاری را تجربه کرده است. جهشی که در کمتر از ۱۲ ماه، قدرت خرید خانوارهای ایرانی را در این بخش به شدت کاهش داده است. بازار گوشت مرغ در مرداد ۱۴۰۵؛ آرامش قبل از طوفان؟

با وجود این افزایش‌های چشمگیر، برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که بازار گوشت مرغ در روزهای اخیر به نوعی ثبات نسبی رسیده است. به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، «بازار گوشت مرغ در حالی روزهای پایانی مردادماه را سپری می‌کند که خبری از نوسانات هیجانی یا افزایش ناگهانی نرخ‌ها نیست. روند عرضه و تقاضا در این بازار طی روزهای اخیر به تعادلی نسبی رسیده و تغییرات قیمتی در حدی نبوده که منجر به شوک در سبد پروتئینی خانوارها شود».

با این حال، این ثبات را نباید به معنای پایان بحران تعبیر کرد. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این آرامش، بیشتر شبیه به «آرامش قبل از طوفان» است تا نشانه‌ای از بهبود پایدار. قیمت گوشت مرغ همچنان در سطوح تاریخی خود قرار دارد و هرگونه اختلال در زنجیره تأمین می‌تواند موج جدیدی از افزایش قیمت را به دنبال داشته باشد. ثبات شکننده؛ هشداری برای بازار

بررسی رفتار بازار گوشت مرغ نشان می‌دهد که ثبات فعلی بسیار شکننده است. به گزارش همشهری آنلاین، «هرچند عرضه در روزهای اخیر تا حدی به تعادل رسیده، اما این ثبات هنوز آنقدر شکننده است که با هر اختلالی در تأمین نهاده، حمل‌ونقل یا روند توزیع، امکان حرکت دوباره قیمت‌ها به سطوح بالاتر وجود داشته باشد».

خریداران نیز همچنان با احتیاط عمل می‌کنند و همین موضوع در کنار نوسان قیمت نهاده‌های دامی، فضای بازار را مستعد تغییرات ناگهانی نگه داشته است. افزایش تدریجی نرخ برخی اقلام مرغی می‌تواند برای بازار به‌عنوان هشدار اولیه بازگشت انتظارات تورمی تعبیر شود. قیمت مرغ در استان‌های مختلف؛ نگاهی به تفاوت‌های منطق‌ای

قیمت گوشت مرغ در نقاط مختلف کشور یکسان نیست و تفاوت‌های قابل‌توجهی میان استان‌ها وجود دارد. بر اساس آخرین گزارش‌های قیمت مرغ کشتار در تاریخ ۲۹ مرداد ۱۴۰۵، میانگین قیمت مرغ کشتار در استان‌های مختلف به شرح زیر است:

تهران: میانگین ۳,۱۰۰,۰۰۰ تومان (هر کیلو)

فارس: میانگین ۳,۲۵۰,۰۰۰ تومان

گلستان: میانگین ۳,۲۵۰,۰۰۰ تومان

البرز: میانگین ۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان

کردستان: میانگین ۳,۱۶۵,۰۰۰ تومان

قزوین: میانگین ۳,۱۵۰,۰۰۰ تومان

گیلان: میانگین ۳,۱۲۵,۰۰۰ تومان

اردبیل: میانگین ۳,۰۷۵,۰۰۰ تومان

آذربایجان غربی: میانگین ۳,۰۲۵,۰۰۰ تومان

همدان: میانگین ۳,۰۲۵,۰۰۰ تومان

کرمانشاه: میانگین ۳,۰۲۵,۰۰۰ تومان

خوزستان: میانگین ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان

آذربایجان شرقی: میانگین ۲,۹۷۵,۰۰۰ تومان

مرکزی: میانگین ۲,۹۶۵,۰۰۰ تومان

اصفهان: میانگین ۲,۹۴۰,۰۰۰ تومان

بوشهر: میانگین ۲,۹۴۰,۰۰۰ تومان

یزد: میانگین ۲,۹۳۰,۰۰۰ تومان

مازندران: میانگین ۲,۹۲۵,۰۰۰ تومان

خراسان جنوبی: میانگین ۲,۹۰۰,۰۰۰ تومان

کهکیلویه و بویراحمد: میانگین ۲,۹۰۰,۰۰۰ تومان

سمنان: میانگین ۲,۸۶۰,۰۰۰ تومان

چهارمحال بختیاری: میانگین ۲,۸۴۵,۰۰۰ تومان

کرمان: میانگین ۲,۸۳۵,۰۰۰ تومان

قم: میانگین ۲,۷۶۵,۰۰۰ تومان

خراسان رضوی: میانگین ۲,۶۷۵,۰۰۰ تومان

این تفاوت‌های منطق‌ای نشان می‌دهد که بازار گوشت مرغ تحت تأثیر عوامل محلی مانند هزینه حمل‌ونقل، دسترسی به نهاده‌های دامی و میزان تولید در هر استان قرار دارد. تأثیر افزایش قیمت مرغ بر سبد غذایی خانوار

مرغ یکی از مهم‌ترین منابع پروتئینی در سبد غذایی خانوارهای ایرانی است. رشد ۲۴۶ درصدی قیمت گوشت مرغ کامل در یک سال، در شرایطی که قیمت قطعاتی مانند فیله و سینه حتی بیشتر افزایش یافته، می‌تواند فشار هزین‌ای قابل‌توجهی بر خانوارهایی وارد کند که به دلیل گرانی گوشت قرمز، مرغ را جایگزین آن کرده‌اند.

برای یک خانواده متوسط ۴ نفره که ماهانه حدود ۵ کیلوگرم مرغ مصرف می‌کند، افزایش قیمت گوشت مرغ به معنای پرداخت حدود ۱.۴ میلیون تومان بیشتر در ماه نسبت به سال گذشته است. این رقم برای خانواده‌های کم‌درآمد که سهم بیشتری از بودجه خود را به مواد غذایی اختصاص می‌دهند، یک فاجعه اقتصادی محسوب می‌شود. پیش‌ بینی قیمت مرغ در ماه‌های آینده

با توجه به روند فعلی و عوامل مؤثر بر قیمت گوشت مرغ، کارشناسان پیش‌بینی‌های متفاوتی برای ماه‌های آینده ارائه می‌دهند. برخی معتقدند که با توجه به ثبات نسبی فعلی و افزایش تولید در واحدهای پرورش صنعتی، قیمت‌ها در محدوده کنونی تثبیت خواهد شد. با این حال، گروه دیگری از تحلیلگران هشدار می‌دهند که هرگونه اختلال در تأمین نهاده‌های دامی یا تغییرات نرخ ارز، می‌تواند موج جدیدی از افزایش قیمت را به دنبال داشته باشد. سیاست‌های دولت برای کنترل بازار مرغ

در واکنش به افزایش بی‌سابقه قیمت گوشت مرغ، دولت تدابیر مختلفی را برای کنترل بازار در نظر گرفته است. سخنگوی دولت با بیان اینکه تمهیداتی برای تأمین و تکمیل ذخایر راهبردی کالاهای اساسی و تنظیم بازار مرغ و تخم‌مرغ پیش‌بینی شده، تأکید کرده که دولت مصمم به کنترل قیمت‌هاست.

با این حال، برخی کارشناسان معتقدند که این اقدامات برای مهار کامل افزایش قیمت کافی نیست و باید به ریشه‌های ساختاری این بحران توجه شود. از جمله این ریشه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بازنگری در سیاست‌های ارزی برای تأمین نهاده‌های دامی

حمایت از مرغداران برای جلوگیری از کاهش تولید

بهبود شبکه توزیع برای کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل

افزایش شفافیت در قیمت‌گذاری و نظارت بر بازار بیشتر بخوانید قیمت گوشت مرغ امروز در آستانه طوفان قیمتی؟ | سیگنال هشدار از کاهش عجیب عرضه در مرز؛ آیا سبد پروتئین خانوارها در روزهای پیش رو شوکه می‌شود؟ + پیش‌ بینی جدید و فوری از بازار قیمت گوشت مرغ امروز به مرز نجومی رسید؛ فیله ممتاز ۷۸۰ هزار تومان و زنگ خطر برای سفره خانوارها | اتفاق غیرمنتظره در بازار پروتئین؛ آنچه درباره جهش قیمت مرغ نمی‌دانید، چرا بازار زیرورو شد؟ قیمت گوشت مرغ امروز؛ نفس‌های راحت در میان زنگ‌خطر سقوط آزاد | چرا بازار در آستانه یک تحول بزرگ قرار گرفت؟ (تاریخ:جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵) قیمت گوشت مرغ امروز در مدار نوسان عجیب؛ بازار را زیرورو کرد | شرایط حساس قیمت‌ها؛ فردا چه می‌شود؟ (تاریخ:پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵) ورود پرقدرت کالابرگ الکترونیکی به مرحله اجرایی رسید | خریداران ۹ تیر ۱۴۰۵ چطور اعتبار خود را چک کنند ؟

اين روزها اينترنت فيبرنوري به‌دليل سرعت بالا در انتقال داده‌ها مورد استقبال بسياري قرار گرفته است و استفاده از اين راهكار اينترنتي مي‌تواند نياز مردم به اينترنت پرسرعت و ايمن را برطرف كند. برقراري اينترنت ۵G و فناوري‌هايي نظير اينترنت اشيا مستلزم توسعه فيبرنوري است به گزارش ايسنا، افزايش تقاضا براي اينترنت پرسرعت و خدمات برخط در كشور، باعث شده توسعه شبكه فيبرنوري به عنوان يكي از اولويت‌هاي اصلي در دستوركار وزارت ارتباطات قرارگيرد.

درحال حاضر توسعه زيرساخت‌هاي فيبر نوري به عنوان يكي از محورهاي اصلي تحول ديجيتال و دسترسي به اينترنت پرسرعت، در جهان مورد توجه قرار دارد و شركت‌ها و سازمان‌ها مي‌توانند ارتباطات داخلي خود را از طريق اين بستر برقرار كنند. فناوري فيبرنوري، بستري پايدار و پرسرعت براي انتقال داده است و علاوه بر خدمات اينترنتي خانگي، امكانات گسترده‌اي براي كسب‌وكارها فراهم مي‌كند. 

طبق اعلام مديرعامل شركت مخابرات ايران بيش از ۶۰ درصد از جمعيت ايران تا پايان دولت چهاردهم به شبكه فيبرنوري متصل خواهند شد. مديرعامل شركت مخابرات ايران از اتصال ۶۰ درصد از جمعيت ايران به شبكه فيبرنوري تا پايان دولت چهاردهم خبر داده و توسعه شبكه فيبرنوري را موجب كاهش ناترازي‌هاي برق در كشور دانسته است. طبق هدف‌گذاري انجام شده تا پايان برنامه هفتم توسعه، سهم اقتصاد ديجيتال از توليد ناخالص ملي بايد به ۱۰ درصد برسد زیرا توسعه شبكه فيبرنوري به رونق اقتصاد ديجيتال كشور كمك مي‌كند. پروژه فيبرنوري يكي از بزرگ‌ترين پروژه‌هاي ارتباطاتي بعد از انقلاب اسلامي به شمار مي‌رود كه مي‌تواند سرعت اينترنت را بهبود بخشيده، مقدمات حركت به سمت اقتصاد ديجيتال را فراهم كند و با ارتقاي كيفيت خدمات، موجب صرفه‌جويي در انرژي و كاهش اتلاف وقت مردم شود. 

شركت مخابرات ايران در طول سال‌هاي اخير بخشي از سرمايه‌گذاري خود را به اجراي پروژه‌هاي اختصاصي فيبرنوري براي شركت‌هاي بزرگ، بانك‌ها، ادارات و سازمان‌ها اختصاص داده است؛ درواقع شركت مخابرات كابل‌هاي مسي را با فيبرنوري جايگزين مي‌كند تا با رفع كندي اينترنت، زيرساخت اقتصاد ديجيتال كشور فراهم شود.اين پروژه هم‌اكنون در بسياري از شهرها آغاز شده و آمار اتصال مشتركين هر سال افزايش پيدا مي‌كند. برابر اعلام مسوولان وزارت ارتباطات، اتصال مشتركان به شبكه فيبر نوري در دولت چهاردهم به بيش از ۴ برابر افزايش يافته است. هم‌اكنون توسعه اينترنت ۵G و فناوري‌هايي نظير اينترنت اشيا مستلزم توسعه فيبرنوري است زيرا يكي از مسائل مهم در بحث نسل پنجم اينترنت، اين است كه بايد تعداد سايت‌هاي آن بيشتر از سايت‌هاي نسل چهارم اينترنت باشد و لازم است سرعت زيادي را پشتيباني كند كه از اين جهت بايد كشش و توانايي در آن وجود داشته باشد لذا در اين حوزه غير از فيبرنوري نمي‌توان به فناوري ديگري اكتفا كرد.

محمدرضا حكيمي - معاون فناوري و نوآوري وزير ارتباطات - به تازگي از افزايش بيش از چهار برابري ميزان اتصال كاربران به فيبرنوري در دولت چهاردهم خبر داد و گفت: اين ميزان از حدود ۳۵۰ هزار اتصال به بيش از چهار برابر رشد يافته است. بر اساس آخرين آمار رسمي سامانه يكپارچه فيبرنوري، ۱۱.۱ ميليون نفر تحت پوشش فيبرنوري قرار دارند كه از اين تعداد پوشش ۹.۶ ميليون نفر نهايي شده است.هم‌اكنون پيشرفت پروژه فيبرنوري به ۵۶ درصد رسيده است. در طول سنوات گذشته بيشتر سرمايه‌گذاري‌هاي انجام شده با محوريت اينترنت و ارتباطات سيار بود اما در دولت چهاردهم تمركز بر توسعه ارتباطات ثابت به عنوان يك ضرورت اجتناب‌ناپذير مطرح شده و دولت برنامه مدوني براي توسعه فيبرنوري در كشور در پيش گرفته است.

گذر از زيرساخت‌هاي مسي به فيبرنوري يكي از برنامه‌هاي تحولي و اهداف محوري دولت چهاردهم در راستاي توسعه زيرساخت‌هاست. بر اساس تكليف قانون برنامه هفتم دولت موظف به ايجاد ۲۰ ميليون پوشش فيبر نوري تا پايان سال ۱۴۰۷ شده است. به گفته حميد فتاحي - رييس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي - تا پايان برنامه هفتم بايد ۲۰ ميليون امكان اتصال فيبرنوري در كشور ايجاد شود و با توجه به رويكرد وزير ارتباطات براي افزايش اتصال‌ها، هدف اين است كه حداقل ۳۰ درصد از اين پوشش تا پايان دولت چهاردهم به اتصال تبديل شود كه اين موضوع به تقاضاي كاربران بستگي دارد.

كشور ما مانند بسياري از كشورهاي ديگر، توسعه شبكه فيبر نوري را به عنوان يكي از اولويت‌هاي ملي خود در نظر گرفته است.هرچند مقايسه شاخص‌هاي ارتباطي ايران با ساير كشورها نشان مي‌دهد كه هنوز فاصله زيادي در بهره‌مندي از اين فناوري وجود دارد اما اگر چالش‌هايي همچون مشكلات مالي، ضعف در نظارت و محدوديت‌هاي همكاري ميان نهادهاي اجرايي از ميان برداشته شود، قطعا روند توسعه اين شبكه در كوتاه‌ترين زمان ممكن محقق خواهد شد.

شهروندان براي درخواست فيبرنوري مي‌توانند با شماره ۲۰۲۰ يا ۲۰۲۱ مخابرات تماس بگيرند و يك شماره تلفن همراه يا ثابت به پارتنرهاي فروش اعلام كنند و درصورتي كه منطقه مورد نظر در سطح پوشش باشد، فيبرنوري واگذار مي‌شود اما درصورتي كه نباشد، مخابرات از منطقه مورد نظر بازاريابي مي‌كند، تا درصورتي كه به تعداد ۱۰ متقاضي برسد، بتوانند فيبر بك بن (back bone) را اجرا كند. به گزارش ايسنا، كارشناسان معتقدند فناوري فيبرنوري به‌دليل برخورداري از پهناي باند بسيار بالا، نسبت به كابل‌هاي مسي سنتي برتري قابل‌توجهي دارد. 

اين فناوري امكان انتقال داده‌هاي صوتي و تصويري را با سرعت‌هايي تا ۱۰ گيگابيت بر ثانيه و حتي بيشتر فراهم مي‌كند؛ قابليتي كه با رشد سريع فناوري و افزايش وابستگي زندگي روزمره به اينترنت پرسرعت، اهميت آن بيش از گذشته احساس مي‌شود. اجراي پروژه فيبر نوري، مشكلاتي همچون سرقت كابل‌هاي تلفن، استهلاك تجهيزات قديمي و هزينه‌هاي بالاي نگهداري در شركت مخابرات ايران را برطرف مي‌كند.

اقتصاد۲۴- فشار اقتصادی، تورم ساختاری و کاهش قدرت خرید، بخش بزرگی از جامعه را درگیر محاسبات روزمره معیشت کرده است؛ درست در چنین شرایطی، انتشار گزارش‌ها و اظهارنظر‌هایی درباره وضعیت کیفی سوخت، نگرانی تازه‌ای را به دغدغه‌های مردم اضافه کرده است. اگر ادعا‌های مطرح‌شده درباره تغییر در فرمولاسیون بنزین و افت کیفیت آن صحت داشته باشد، بحران انرژی دیگر فقط مسئله‌ای مربوط به دولت، پالایشگاه‌ها و ترازنامه‌های نفتی نیست؛ بلکه مستقیماً به هزینه‌های روزمره میلیون‌ها خانوار ایرانی گره می‌خورد.

طی روز‌های گذشته، برخی فعالان و تحلیلگران حوزه اقتصاد و انرژی درباره تغییر در فرآیند تولید و ترکیب بنزین هشدار داده‌اند؛ ادعا‌هایی که بر اساس آنها، برای جبران بخشی از کسری سوخت، ممکن است از روش‌هایی برای افزایش حجمی تولید استفاده شده باشد که کیفیت نهایی بنزین را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این ادعا هنوز نیازمند پاسخ فنی و شفاف متولیان صنعت نفت است، اما اهمیت آن از آنجا ناشی می‌شود که هرگونه افت کیفیت سوخت می‌تواند هزینه‌های پنهانی ایجاد کند که در نهایت از جیب مصرف‌کننده پرداخت خواهد شد. عدد ۱۲۰ میلیون لیتر از کجا آمد؟

برای درک ابعاد این بحث، باید به آمار تولید بنزین در ماه‌های اخیر نگاه کرد. بر اساس آمار‌هایی که درباره تولید سوخت منتشر شده، تولید روزانه بنزین در مقاطعی کاهش پیدا کرده و از سطوح بالاتر به حدود ۱۰۰ میلیون لیتر در روز رسیده است. در ادامه، اما ارقام تولید دوباره به محدوده ۱۲۰ میلیون لیتر در روز بازگشت. همین تغییر، پرسش مهمی ایجاد می‌کند: این افزایش تولید دقیقاً از کجا آمده است؟

افزایش ۲۰ میلیون لیتری تولید روزانه، در شرایطی که خبر مهمی از راه‌اندازی ظرفیت بزرگ جدید پالایشی یا جهش قابل توجه در ظرفیت فرآوری منتشر نشده، نیازمند توضیح فنی است. آیا این رشد ناشی از افزایش واقعی ظرفیت پالایشگاه‌ها و بهینه‌سازی فرآیند تولید بوده یا بخشی از آن از طریق تغییر در فرآیند تولید و ترکیب سوخت به دست آمده است؟

پاسخ به این سؤال اهمیت زیادی دارد، زیرا «افزایش حجم بنزین» با «افزایش تولید بنزین استاندارد» یکسان نیست. آنچه برای مصرف‌کننده اهمیت دارد، تنها تعداد لیتر‌های تولیدشده نیست؛ بلکه کیفیت همان سوختی است که در نهایت وارد باک خودرو می‌شود. بازگشت شبح بنزین پتروشیمی؟

نام «بنزین پتروشیمی» در سال‌های گذشته نیز در ادبیات سیاسی و اقتصادی ایران مطرح شده بود و به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حوزه سوخت تبدیل شد. مسئله اصلی در چنین بحث‌هایی، صرفاً منشأ تولید سوخت نیست، بلکه ترکیب شیمیایی، میزان آلایندگی و مطابقت آن با استاندارد‌های تعیین‌شده است.

به همین دلیل، اگر امروز بار دیگر بحث استفاده از ترکیبات مختلف برای افزایش حجم سوخت مطرح می‌شود، مسئله اصلی باید با داده‌های آزمایشگاهی پاسخ داده شود، نه با تکذیب یا تأیید کلی.

وزارت نفت می‌تواند با انتشار نتایج آزمایش‌های کیفی، میزان اکتان، ترکیبات اصلی و شاخص‌های آلایندگی بنزین توزیعی در مناطق مختلف کشور، بخش مهمی از ابهامات را برطرف کند. در غیر این صورت، فاصله میان آمار‌های رسمی و تجربه مصرف‌کنندگان می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری روایت‌های متناقض و افزایش بی‌اعتمادی شود. شکاف تولید و مصرف؛ وقتی راه‌حل‌های وارداتی محدود شده است

در سوی دیگر معادله، مصرف بنزین همچنان در سطح بسیار بالایی قرار دارد و در مقاطعی به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز رسیده است. به این ترتیب، حتی با فرض تولید روزانه ۱۲۰ میلیون لیتر، فاصله قابل توجهی میان تولید و مصرف وجود دارد؛ شکافی که باید از طریق واردات، ذخایر یا سایر راهکار‌های مدیریت مصرف جبران شود.

در شرایط عادی، واردات بنزین استاندارد یکی از راه‌های پوشش دادن این کسری است. اما تحریم، محدودیت‌های ارزی، دشواری انتقال پول و هزینه بالای واردات، این گزینه را برای سیاست‌گذار پرهزینه و پیچیده کرده است.

در چنین شرایطی، فشار برای تأمین نیاز داخلی بیش از گذشته بر پالایشگاه‌های کشور وارد می‌شود. مسئله اصلی، اما اینجاست که اگر ظرفیت واقعی تولید با میزان مصرف فاصله داشته باشد، نمی‌توان صرفاً با دستکاری اعداد یا استفاده از راهکار‌های کوتاه‌مدت، این شکاف ساختاری را برای همیشه پنهان کرد.

ناترازی سوخت در نهایت خود را در جایی نشان خواهد داد؛ یا در صف و محدودیت مصرف، یا در هزینه واردات، یا در فشار بر پالایشگاه‌ها و شبکه توزیع و یا در هزینه‌هایی که مستقیماً به مصرف‌کننده منتقل می‌شود. خودرو‌های فرسوده؛ حلقه فراموش‌شده بحران بنزین

بحران بنزین در ایران تنها به میزان تولید مربوط نیست. ساختار مصرف نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. بخش قابل توجهی از ناوگان خودرویی کشور فرسوده یا کم‌بازده است و خودرو‌های قدیمی معمولاً سوخت بیشتری نسبت به خودرو‌های جدید مصرف می‌کنند.

این وضعیت یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند، یعنی خودرو‌های کم‌بازده مصرف را بالا می‌برند، مصرف بالاتر ناترازی را تشدید می‌کند و ناترازی نیز فشار بیشتری برای افزایش تولید و تأمین سوخت ایجاد می‌کند.

از سوی دیگر، اگر کیفیت سوخت نیز کاهش پیدا کند، احتمال افزایش مصرف یا کاهش عملکرد موتور می‌تواند این چرخه را تشدید کند. بنابراین، حل بحران بنزین بدون توجه همزمان به کیفیت خودروها، استاندارد‌های مصرف، حمل‌ونقل عمومی و سیاست‌های مدیریت تقاضا، راه‌حلی ناقص خواهد بود. استهلاک خاموش زیر کاپوت؛ تاوان ناترازی از جیب مردم

آسیب ناشی از سوخت نامرغوب لزوماً در همان روز‌های نخست قابل مشاهده نیست. بخشی از این آسیب می‌تواند به‌صورت تدریجی در سیستم سوخت‌رسانی و احتراق خودرو ظاهر شود.

سوخت نامتناسب با استاندارد‌های مورد نیاز موتور می‌تواند در صورت تداوم مصرف، مشکلاتی مانند احتراق نامناسب، افزایش رسوب، اختلال در عملکرد انژکتور‌ها و شمع‌ها و فشار بیشتر بر سامانه‌های کنترل آلایندگی ایجاد کند. در موارد شدیدتر نیز آسیب به اجزای موتور می‌تواند هزینه‌های سنگین تعمیراتی به همراه داشته باشد.

بیشتر بخوانید: رمزگشایی از ادعای جنجالی درباره کسری بنزین/ بزرگنمایی کسری‌ها با ارائه آمار‌های غیرواقعی؟

برای خانواری که درآمد آن تحت فشار تورم قرار دارد، چنین هزینه‌ای دیگر یک «هزینه فنی خودرو» نیست؛ بلکه مستقیماً بخشی از بودجه معیشتی خانوار را می‌بلعد.

به همین دلیل، اگر قرار باشد درباره کیفیت بنزین تصمیمی گرفته شود، باید هزینه‌های بلندمدت آن نیز در محاسبات سیاست‌گذاری دیده شود؛ نه اینکه تنها تعداد لیتر‌های تولیدشده در آمار‌های رسمی اهمیت داشته باشد. بنزین بد، فقط موتور را خراب نمی‌کند؛ مصرف را هم بالا می‌برد

موضوع مهم‌تر این است که افت کیفیت سوخت، در صورت اثبات، می‌تواند نتیجه‌ای برخلاف هدف اولیه سیاست‌گذار داشته باشد.

اگر عملکرد موتور در اثر سوخت نامناسب کاهش پیدا کند، راندمان خودرو نیز می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد. در چنین شرایطی، ممکن است خودرو برای طی همان مسافت به سوخت بیشتری نیاز داشته باشد. یعنی راهکاری که قرار است بخشی از ناترازی را مدیریت کند، در بلندمدت به عاملی برای افزایش مصرف تبدیل شود.

در این صورت، یک دور باطل شکل می‌گیرد و ناترازی باعث فشار برای افزایش حجم سوخت می‌شود، کیفیت احتمالی سوخت افت می‌کند، عملکرد بخشی از خودرو‌ها تحت تأثیر قرار می‌گیرد، مصرف افزایش می‌یابد و در نهایت ناترازی دوباره تشدید می‌شود.

این همان نقطه‌ای است که نشان می‌دهد بحران بنزین را نمی‌توان صرفاً با محاسبه «تعداد لیتر تولیدشده» مدیریت کرد. وقتی بنزین ارزان‌تر، برای مردم گران‌تر تمام می‌شود

قیمت رسمی بنزین تنها بخشی از هزینه واقعی سوخت برای خانوار است. هزینه تعمیرات، افزایش مصرف، استهلاک خودرو، آلودگی هوا و حتی کاهش ارزش خودرو نیز می‌تواند بخشی از هزینه پنهان سیاست سوخت باشد.

اگر یک خانوار مجبور شود به دلیل مشکلات ناشی از کیفیت سوخت، هزینه بیشتری برای تعمیر انژکتور، شمع، کاتالیزور یا سایر اجزای خودرو پرداخت کند، در عمل بخشی از هزینه ناترازی انرژی را از جیب خود پرداخته است.

این مسئله از منظر سیاست‌گذاری اهمیت ویژه‌ای دارد. ممکن است یک تصمیم در سطح دولت، روی کاغذ هزینه تولید یا واردات سوخت را کاهش دهد، اما همان تصمیم در سطح خانوار هزینه دیگری ایجاد کند که در آمار‌های رسمی دیده نمی‌شود.

به بیان ساده‌تر، ممکن است دولت در ترازنامه خود صرفه‌جویی کند، اما این صرفه‌جویی به قیمت افزایش هزینه خانوار‌ها تمام شود. هزینه واردات بیشتر است یا هزینه سوءمدیریت؟

یکی از پرسش‌های اساسی در بحران فعلی همین است. واردات بنزین قطعاً هزینه‌بر است و در شرایط تحریم نیز با موانع متعدد مواجه می‌شود، اما باید در کنار هزینه واردات، هزینه‌های ناشی از تداوم ناترازی نیز محاسبه شود.

هزینه تعمیر خودروها، افزایش مصرف، تشدید آلودگی، فشار بر پالایشگاه‌ها، کاهش بهره‌وری صنایع و آسیب به اقتصاد خانوار، همگی بخشی از صورت‌حساب واقعی بحران انرژی هستند؛ بنابراین سیاست‌گذار نمی‌تواند تنها با مقایسه قیمت تمام‌شده تولید داخلی و قیمت واردات درباره بهترین گزینه تصمیم بگیرد. آنچه باید مقایسه شود، «هزینه واقعی هر سیاست برای اقتصاد کشور و خانوار» است. ناترازی بنزین تنها یک قطعه از پازل بحران انرژی است

بحران بنزین را نمی‌توان از سایر ناترازی‌های انرژی در کشور جدا کرد. در حوزه گاز نیز فاصله میان تولید و مصرف در سال‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران تبدیل شده است.

در فصل‌های اوج مصرف، تأمین گاز خانگی معمولاً در اولویت قرار می‌گیرد و در نتیجه صنایع با محدودیت مصرف گاز یا برق مواجه می‌شوند. کاهش تولید صنعتی، افت بهره‌وری، افزایش هزینه تولید و فشار بر بازار نیز از پیامد‌های همین وضعیت است.

به این ترتیب، ناترازی گاز، برق و سوخت به بحران‌هایی جدا از هم تبدیل نمی‌شوند؛ بلکه یکدیگر را تقویت می‌کنند. وقتی گاز کافی برای نیروگاه‌ها وجود نداشته باشد، برق تحت فشار قرار می‌گیرد؛ وقتی برق صنایع محدود شود، تولید کاهش می‌یابد؛ وقتی سرمایه‌گذاری در زیرساخت انرژی کاهش پیدا کند، ظرفیت تولید سوخت نیز با محدودیت مواجه می‌شود و در نهایت فشار این زنجیره به اقتصاد خانوار منتقل خواهد شد. بحران بنزین فقط با پالایشگاه بیشتر حل نمی‌شود

افزایش ظرفیت پالایشگاهی می‌تواند بخشی از مشکل را حل کند، اما ناترازی بنزین ریشه‌های گسترده‌تری دارد. قیمت‌گذاری، رشد تعداد خودروها، فرسودگی ناوگان، کیفیت خودرو‌های داخلی، ضعف حمل‌ونقل عمومی، قاچاق سوخت، الگوی مصرف و نبود سرمایه‌گذاری کافی در زیرساخت انرژی، همگی در شکل‌گیری وضعیت فعلی نقش دارند.

به همین دلیل، سیاستی که فقط بر افزایش تولید تمرکز کند، بدون اصلاح سمت مصرف، نمی‌تواند راه‌حلی پایدار باشد.

ایران ممکن است بتواند برای مدتی چند میلیون لیتر بیشتر تولید کند، اما اگر مصرف همچنان با همان سرعت افزایش پیدا کند، شکاف میان عرضه و تقاضا دوباره بازخواهد گشت. هزینه‌ای که فقط در تعمیرگاه دیده نمی‌شود

بحث کیفیت بنزین از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارد؛ آلودگی هوا. سوخت و عملکرد موتور خودرو‌ها مستقیماً با میزان آلایندگی ارتباط دارد و هرگونه کاهش استاندارد‌های کیفی می‌تواند پیامد‌هایی فراتر از خودرو و مالک آن داشته باشد. افزایش آلاینده‌ها در شهر‌های بزرگ، فشار بیشتری بر سلامت عمومی و هزینه‌های اجتماعی وارد می‌کند.

در نتیجه، اگر واقعاً تغییری در ترکیب یا استاندارد سوخت رخ داده باشد، ارزیابی آن نباید فقط بر اساس میزان تولید و قیمت تمام‌شده انجام شود. اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی نیز باید در این محاسبه وارد شود. توپ در زمین وزارت نفت؛ عدد و سند به جای تکذیب و تأیید

در چنین شرایطی، وزارت نفت و شرکت‌های تابعه آن بیش از هر چیز باید با داده‌های قابل بررسی پاسخ دهند. اگر ادعا‌های مطرح‌شده درباره افت کیفیت یا تغییر ترکیب بنزین نادرست است، انتشار نتایج آزمایش‌های کیفی و ارائه جزئیات فنی می‌تواند ابهامات را برطرف کند. اگر هم تغییراتی در فرآیند تولید یا ترکیب سوخت رخ داده، افکار عمومی باید بداند این تغییرات با چه هدفی، در چه سطحی و با چه نظارتی انجام شده است.

در این میان، چند پرسش مشخص نیازمند پاسخ است؛ میزان واقعی تولید روزانه بنزین استاندارد چقدر است؟ افزایش اعلام‌شده تولید دقیقاً از چه محل و چه پالایشگاه‌هایی حاصل شده است؟ میزان مصرف روزانه کشور چقدر است؟ چه مقدار بنزین وارد می‌شود؟ کیفیت سوخت توزیعی در شهر‌های مختلف بر اساس چه آزمایش‌هایی سنجیده می‌شود؟ و مهم‌تر از همه، آیا شاخص‌های کیفی بنزین در ماه‌های اخیر نسبت به گذشته تغییری داشته است؟ مردم نباید صورت‌حساب ناترازی را پرداخت کنند

بحران انرژی سال‌هاست که از یک مسئله فنی به یک مسئله اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است. اما آنچه بیش از همه اهمیت دارد، نحوه توزیع هزینه این بحران است.

اگر ناترازی نتیجه سال‌ها عقب‌ماندگی سرمایه‌گذاری، رشد مصرف، قیمت‌گذاری نامناسب، فرسودگی ناوگان و ضعف سیاست‌گذاری است، نباید صورت‌حساب آن بی‌سر و صدا به خانوار‌ها منتقل شود؛ یک روز با افزایش هزینه سوخت، روز دیگر با قطعی برق و گاز و روزی دیگر با هزینه تعمیر خودرو.

اکنون مسئله فقط این نیست که بنزین کشور چند میلیون لیتر کم دارد. مسئله این است که برای جبران این کسری، چه تصمیمی گرفته می‌شود و هزینه آن را چه کسی خواهد پرداخت.

اگر کیفیت سوخت کاهش نیافته، وزارت نفت باید با عدد و سند این موضوع را ثابت کند؛ و اگر تغییری در کیفیت یا ترکیب سوخت رخ داده است، باید روشن شود چرا و با چه مجوزی چنین تصمیمی گرفته شده است.

در نهایت، آنچه افکار عمومی انتظار دارد یک پاسخ روشن است؛ آیا دولت برای حل ناترازی بنزین، راه‌حلی پایدار دارد یا قرار است بار این بحران، یک بار دیگر و این‌بار زیر کاپوت خودرو‌های مردم، پنهان و به آنان منتقل شود؟