
پتروشیمی خارک زمان برگزاری مجمع سالیانه را اعلام کرد

1

افزایش نرخ گاز خوراک مصرفی صنایع پتروشیمی و سیمان در مرداد ۱۴۰۵
به گزارش شهرآرانیوز، شرکت سیمان لارستان با افشای نامه معاونت برنامه ریزی وزارت نفت در سامانه جامع ناشران (کدال) از افزایش ۳۲ درصدی نرخ خوراک گاز صنایع سیمان در مرداد خبر داد.
بررسی جدول نرخ گاز مصرفی صنایع مختلف که ۲۰مرداد از سوی وزارت نفت ابلاغ شده نشان میدهد که خوراک گاز مصرفی تمام صنایع به غیر از خوراک گاز طبیعی واحدهای پتروشیمی در مرداد ماه ۳۲ درصد افزایش پیدا کرده است.
بدون تردید این تغییر نرخ به کاهش درآمدها و سود تمام صنایعی که مشمول افزایش نرخ شدهاند منجر خواهد شد. سال 1405 نرخ گاز مصرفی (ریال به ازای هر مترمکعب استاندارد) خوراک گاز طبیعی واحدهای پتروشیمی سوخت پتروشیمیها، پالایشگاهها، تلمبهخانهها و واحدهای احیا، فولاد (به استثنای واحدهای کوره بلند) و مصارف مربوط به تاسیسات عمومی پتروشیمیها و پالایشگاهها شامل برق، آب و اکسیژن و غیره واحدهای تولید فلزات (شامل واحدهای کوره بلند) و کانیهای فلزی و تاسیسات عمومی آنها صنایع سیمان سایر صنایع فروردین 179,559 107,735 80,802 26,934 17,956 اردیبهشت 179,559 107,735 80,802 26,934 17,956 خرداد 201,266 107,735 80,802 26,934 17,956 تیر 265,697 120,760 90,570 30,190 20,127 مرداد - 159,418 119,564 39,855 26,570
شرکت سیمان لارستان نیز درباره این افزایش نرخ طی اطلاعیهای نوشت: آثار ناشی از تعدیل نرخها که باعث کاهش حاشیه سود خواهد شد در صورتهای مالی میاندورهای منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ محاسبه و منعکس خواهد شد.
این افزایش نرخ گاز در حالی اتفاق افتاده است که گفته میشود ظرفیت تولید گاز در کشور بر اثر حملات دشمن بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است و احتمالا تامین خوراک گاز صنایع در زمستان با چالشهای جدی همراه است.
متن نامه و نرخ اعلام شده از سوی معاونت برنامه ریزی وزارت نفت را در تصویر زیر میتوانید مشاهده کنید:
در ادامه حتما بخوانید کدال خوانی | هزینههای میلیاردی مسرفسنجان و سپاهان در صورتهای مالی «فولاد» و «فملی»

زمان واریز سود سهام عدالت ۱۴۰۵؛ مرحله اول از هفته دولت + شفافسازی درباره خبر سود ۴ میلیونی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛ با نزدیک شدن به هفته دولت، بیش از ۴۹ میلیون سهامدار عدالت منتظر واریز سود سهام خود هستند. در روزهای اخیر، اخباری درباره واریز سود ۴ میلیونی سهام عدالت منتشر شده که با واکنش رسمی سازمان بورس مواجه شده است. در این گزارش، به بررسی زمان دقیق واریز، شفافسازی درباره سود ۴ میلیونی، مبالغ تقریبی هر سبد سهام و نکات کلیدی برای دریافت سود میپردازیم.
زمان واریز سود سهام عدالت ۱۴۰۵
بر اساس اعلام مسئولان اتاق تعاون ایران، پرداخت سود سهام عدالت در سال جاری در دو نوبت انجام میشود : نوبت زمان واریز توضیحات مرحله اول هفته دولت (۲ تا ۸ شهریور ۱۴۰۵) مربوط به سود سال مالی ۱۴۰۴ مرحله دوم پایان سال ۱۴۰۵ پس از تکمیل فرآیندهای حسابرسی شرکتهای سرمایهپذیر
نکته مهم: این دو مرحله هر دو مربوط به سود سال مالی ۱۴۰۴ هستند و سود سال ۱۴۰۵ به سال آینده موکول خواهد شد . شفافسازی درباره خبر سود ۴ میلیونی سهام عدالت
با توجه به اخبار منتشرشده درباره واریز سود ۴ میلیونی سهام عدالت، دستیار رئیس سازمان بورس در امور سهام عدالت این خبر را تکذیب کرده است . بر اساس اعلام رسمی، هنوز مبلغ دقیق سود قابل پرداخت مشخص نیست و پیشبینیها بر اساس عملکرد شرکتهای سرمایهپذیر در سال مالی گذشته، حداکثر مبلغ را حدود ۴ میلیون تومان برای سهامداران دارای سبد یک میلیون تومانی نشان میداد، اما این مبلغ قطعی نشده است . جدول مبلغ سود سهام عدالت (بر اساس واریزهای قبلی)
بر اساس مبالغ پرداختی در دورههای قبلی، سود سهام عدالت برای سبدهای مختلف به شرح زیر بوده است : نوع سبد سهام عدالت سود تقریبی (تومان) سبد ۴۵۲ هزار تومانی ۴۴۳,۰۰۰ سبد ۵۳۲ هزار تومانی ۵۲۱,۰۰۰ سبد یک میلیون تومانی ۹۸۱,۰۰۰
توجه: این مبالغ مربوط به واریزهای قبلی است و مبلغ دقیق سود سال ۱۴۰۴ پس از مشخص شدن سود قابل تقسیم شرکتهای سرمایهپذیر تعیین میشود . نحوه واریز و شرایط دریافت سود
نحوه واریز:
سود سهام عدالت به همان حساب بانکی و شماره شبایی که سهامدار قبلاً در سامانه سجام ثبت کرده است، واریز میشود .
شرایط دریافت سود: همچنین بخوانید: سود سهام عدالت ۱۴۰۵؛ زمان و مبلغ واریز + جدول کامل
بررسی اطلاعات بانکی و شماره شبا: مهمترین شرط دریافت سود، ثبت شماره شبا صحیح در سامانه سجام است. اگر شماره شبا اشتباه باشد، امکان واریز سود وجود ندارد .
احراز هویت در سامانه سجام: تمام سهامداران باید در سامانه سجام ثبتنام کرده و احراز هویت شده باشند . همچنین بخوانید: فروش سهام عدالت مستقیم در سال ۱۴۰۵؛ روشها، شرایط و محدودیتهای فعلی
نکته مهم: در حال حاضر امکان ثبتنام عمومی برای جاماندگان سهام عدالت فراهم نیست و تنها تعیین تکلیف نوزادان و وراث سهامداران متوفی در حال پیگیری است . نکات مهم و تذکرات
مراقب کلاهبرداری باشید: سازمان بورس برای پرداخت سود سهام عدالت پیامکی حاوی لینک ارسال نمیکند و نیازی به نصب هیچ نرمافزاری نیست. کلیک روی لینکهای مشکوک میتواند منجر به نصب بدافزار و خالی شدن حساب بانکی شود.
اطلاعات بانکی را بهروز کنید: پیش از شروع واریز، از صحت شماره شبای ثبتشده در سامانه سجام اطمینان حاصل کنید تا از برگشت خوردن سود جلوگیری شود . جمعبندی کاربردی
سود سهام عدالت سال ۱۴۰۵ از هفته دولت (شهریور) بهصورت دو مرحلهای واریز میشود. خبر سود ۴ میلیونی سهام عدالت توسط سازمان بورس تکذیب شده است و مبلغ نهایی پس از وصول سود از شرکتهای سرمایهپذیر مشخص میشود. برای دریافت سود، داشتن شماره شبا صحیح در سامانه سجام ضروری است. از اعتماد به پیامکهای مشکوک حاوی لینک خودداری کنید و اخبار رسمی را از طریق سایتهای معتبر دنبال کنید. همچنین بخوانید: زمان واریز سود سهام عدالت ۱۴۰۵؛ مرحله اول از هفته دولت + جدول مبالغ سوالات متداول
۱. سود سهام عدالت ۱۴۰۵ چه زمانی واریز میشود؟
مرحله اول از ۲ تا ۸ شهریور ۱۴۰۵ (هفته دولت) و مرحله دوم در پایان سال واریز خواهد شد .
۲. آیا خبر سود ۴ میلیونی سهام عدالت صحت دارد؟
خیر، دستیار رئیس سازمان بورس این خبر را تکذیب کرده و تأکید کرده که مبنای محاسباتی درستی ندارد .
۳. مبلغ سود سهام عدالت ۱۴۰۵ چقدر است؟
مبلغ دقیق هنوز مشخص نیست، اما بر اساس واریزهای قبلی، سود سبد یک میلیون تومانی حدود ۹۸۱ هزار تومان بوده است .
۴. چگونه از واریز سود سهام عدالت مطلع شوم؟
از طریق سامانه سهام عدالت و پیامکهای اطلاعرسانی میتوانید از واریز سود مطلع شوید.
۵. اگر سود سهام عدالت برای من واریز نشد، چه کار کنم؟
ابتدا شماره شبای خود را در سامانه سجام بررسی کنید. در صورت مشکل، شماره شبا را اصلاح کنید.
۶. آیا امکان ثبتنام برای جاماندگان سهام عدالت وجود دارد؟
خیر، در حال حاضر امکان ثبتنام جدید برای دریافت سهام عدالت وجود ندارد و تنها سهام عدالت نوزادان قابل ثبت است .
پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا ، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.

جزئیات فوری طرح جدید بنزین | تکذیب نرخ چهارم ۸۷ هزار تومانی؛ سازمان بهینهسازی: وضعیت بحرانی است اما فعلاً افزایش قیمت نداریم / مصرف روزانه ۱۳۵ میلیون لیتر در برابر تولید ۱۳۰ میلیون؛ دولت به دنبال راهکارهای غیرقیمتی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر ؛ عماد رفیعی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در جریان جنگ، تنها یکی از واحدهای پالایشی بهصورت مستقیم مورد اصابت قرار گرفت که حدود نیمی از ظرفیت خود را از دست داد. همچنین آسیب به انبار نفت ری و برخی پالایشگاههای گازی پارس جنوبی، بر تولید و زنجیره تامین فرآوردهها اثر گذاشت.
وی افزود: در مقطعی حدود ۲۳۰ هزار بشکه از تولید کشور از دست رفت، اما بخش قابلتوجهی از این ظرفیت بازیابی شده و نزدیک به ۵۰ درصد آن بازگشته است. ضمن آنکه پالایشگاه ستاره خلیجفارس نیز همچون گذشته با ظرفیت کامل در سرویس قرار دارد و آسیبی به ظرفیت تولید آن وارد نشده است.
رفیعی با اشاره به آسیب انبار نفت ری یادآورشد: این حادثه بهطور مقطعی بر عملیات لجستیک و توزیع بنزین اثر گذاشت، اما حتی در روز وقوع حادثه و در میانه جنگ نیز توزیع بنزین در تهران متوقف نشد و کمبودی در عرضه رخ نداد.
وی ادامه داد: عملیات بازیابی مخازن در حال انجام است و اکنون حدود ۵۰ درصد ظرفیت این انبار برای عملیات لجستیک مورد استفاده قرار میگیرد. بخش دیگری از نیاز تهران نیز از پالایشگاههای کشور، از جمله پالایشگاه اراک، تامین میشود؛ ضمن اینکه پیش از جنگ نیز سهمی از بنزین مورد نیاز تهران از این پالایشگاه تامین میشد.
مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش درباره افزایش ظرفیت تولید بنزین اظهار کرد: ظرفیت تولید بنزین کشور پیشتر به حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز رسیده بود و اکنون با استفاده بیشتر از ظرفیت پتروشیمیها، این رقم افزایش یافته است. در کنار پالایشگاه ستاره خلیجفارس، پتروشیمی نوری نیز بخشی از تولید خود را در اختیار شبکه تامین بنزین قرار داده است.
وی خاطر نشان کرد: با اقدامات انجامشده در پالایشگاه آبادان، تولید این پالایشگاه افزایش یافت و بخشی از خوراک آن در اختیار پتروشیمی بوعلی قرار گرفت. اکنون روزانه نزدیک به ۹ میلیون لیتر بنزین از پتروشیمی بوعلی دریافت میشود و مجموع ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاهها و پتروشیمیها به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده است.
رفیعی با تاکید بر موقتی بودن این راهکار اذعان داشت: تامین بنزین از پتروشیمیها از نظر هزینه، تفاوت معناداری با واردات برای دولت ندارد؛ زیرا این محصولات پیش از این قابلیت صادرات داشتند. از این رو، استفاده از ظرفیت پتروشیمیها میتواند مشکل را در کوتاهمدت مدیریت کند، اما راهحل پایدار ناترازی بنزین نیست.
وی رشد مصرف بنزین را چالش اصلی کشور دانست و ادامه داد: نقطه عطف تراز تولید و مصرف بنزین به سال ۱۳۹۹ بازمیگردد؛ سالی که بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیجفارس، کاهش مصرف ناشی از همهگیری کرونا و اصلاح قیمت بنزین در اواخر سال ۱۳۹۸، همزمان رخ داد.
رفیعی اضافه کرد: در سال ۱۳۹۹، بنزین به نخستین کالای صادراتی غیرنفتی ایران تبدیل شد و حدود سه میلیارد دلار ارزآوری داشت؛ اما اکنون کشور با واردات بنزین مواجه است که هزینهای در حدود سه میلیارد دلار به همراه دارد. این تغییر، در مجموع نزدیک به ۶ میلیارد دلار فشار بر تراز ارزی کشور وارد میکند و میتواند آثار تورمی داشته باشد.
وی با اشاره به روند مصرف بنزین اظهار کرد: متوسط مصرف روزانه بنزین در سال ۱۴۰۱ حدود ۹۸ میلیون لیتر، در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۳ میلیون لیتر و در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۲۹ میلیون لیتر بوده است. پیشبینی میشد در صورت نبود شرایط جنگی، مصرف امسال از ۱۳۴ میلیون لیتر در روز عبور کند؛ با این حال، برآورد فعلی برای میانگین مصرف تا پایان سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز است.
رفیعی افزود: در برخی روزهای اخیر، مصرف بنزین حتی به حدود ۱۵۳ میلیون لیتر در روز رسید. رشد متوسط سالانه مصرف در پنج سال گذشته بین ۶ تا هشت درصد بوده که روندی کمسابقه و نگرانکننده به شمار میرود.
وی یکی از عوامل رشد مصرف را فاصله میان تولید و اسقاط خودرو دانست و تاکید کرد: در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۲۴۰ هزار دستگاه خودرو تولید شد، اما شمار خودروهای اسقاطی حدود ۲۴۹ هزار دستگاه بود. در سال ۱۴۰۴ نیز روند اسقاط خودرو با فاصله قابلتوجهی از تولید قرار دارد.
مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران گفت: بر اساس هدفگذاری برنامه هفتم پیشرفت، باید سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه خودرو از رده خارج شود، اما میانگین اسقاط خودرو در پنج سال اخیر کمتر از ۱۰۰ هزار دستگاه بوده است؛ بنابراین تا رسیدن به هدف تعیینشده فاصله زیادی وجود دارد.
وی کاهش مصرف سیانجی را نیز از عوامل تشدید ناترازی بنزین برشمرد و یادآورشد: مصرف روزانه سیانجی در سال ۱۴۰۰ به حدود ۲۴.۷ میلیون مترمکعب رسید، اما این میزان در سالهای بعد روند نزولی پیدا کرد و سال گذشته به حدود ۱۵.۸ میلیون مترمکعب رسید. پیشبینی میشود در صورت نبود سیاست موثر، مصرف سیانجی امسال به کمتر از ۱۵ میلیون مترمکعب در روز برسد.
رفیعی اعلام کرد: هر مترمکعب سیانجی معادل یک لیتر بنزین است؛ بنابراین کاهش حدود ۱۵ میلیون مترمکعبی مصرف سیانجی، فشاری معادل نیاز روزانه کشور به واردات ۱۵ میلیون لیتر بنزین ایجاد کرده است.
مدیر دفتر مدیریت مصرف پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران، فرسودگی و تضعیف ناوگان حملونقل عمومی را عامل مهم دیگر افزایش مصرف سوخت دانست و گفت: بهجزء تهران که در سالهای اخیر اقدامهایی برای توسعه حملونقل عمومی انجام شده، در بسیاری از شهرهای کشور ناوگان عمومی، بهویژه اتوبوسها، با فرسودگی و کاهش ظرفیت مواجه است.
رفیعی با تاکید بر ضرورت اولویتبخشی به توسعه اتوبوسرانی اظهار کرد: توسعه خطوط مترو در کلانشهرها ضروری است، اما بهدلیل هزینه سنگین ساخت و زمان طولانی بازگشت سرمایه، در بسیاری از شهرها توسعه ناوگان اتوبوسرانی میتواند راهکاری اقتصادیتر و سریعتر برای کاهش استفاده از خودروی شخصی و مهار مصرف بنزین باشد.

مصرف روزانه بنزین به ۱۳۵ میلیون لیتر رسید
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، یاسر میرزایی روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به شرایط کنونی بخش انرژی کشور اظهار کرد: اگر ۶ ماه یا یک سال پیش درباره مساله بنزین صحبت میکردیم، بیشتر با مجموعهای از مسائل بنیادی و بلندمدت مواجه بودیم؛ اما امروز و در این مقطع، با یک موضوع بحرانی روبهرو هستیم که نیازمند راهحل فوری است.
وی افزود: البته حل بحرانهای فوری نباید باعث شود عوامل اصلی و بلندمدت ناترازی انرژی نادیده گرفته شود؛ چراکه حتی برای حل مسائل کوتاهمدت نیز ناچاریم به ریشههای این ناترازی بپردازیم.
میرزایی با بیان اینکه مصرف بنزین کشور به حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در روز رسیده است، یادآورشد: این میزان مصرف در شرایطی ثبت شده که کشور با وضعیت اقتصادی عادی مواجه نیست و آثار حملات تجاوزکارانه و مشکلات رشد اقتصادی نیز وجود دارد.
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی گفت: در شرایط عادی، برآورد میشد میزان مصرف روزانه بنزین به ۱۴۰ تا ۱۴۵ میلیون لیتر برسد. بخشی از کاهش فعلی مصرف نیز ناشی از شرایط خاص اقتصادی و مدیریت مصرف است، اما نیاز واقعی کشور در ماههای آینده افزایش خواهد یافت؛ بهویژه در اواخر تابستان و اوایل پاییز که اغلب با اوج مصرف روبهرو هستیم.
وی درباره ظرفیت تولید بنزین خاطرنشان کرد: بخشی از افزایش تولید، از طریق استفاده از مواد و ترکیبات شیمیایی و اختلاط فرآوردهها حاصل میشود. این روش، جایگزین توسعه زیرساختهای سختافزاری پالایشگاهی نیست؛ زیرا افزایش واقعی ظرفیت تولید، نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین و زمانبر است.
میرزایی ادامه داد: افزایش تولید از مسیر اختلاط ممکن است به افت کیفیت سوخت منجر شود و کاهش کیفیت نیز میتواند مصرف خودروها را افزایش دهد. بنابراین، افزایش حجم تولید بدون توجه به کیفیت فرآورده، همیشه به معنای بهبود تراز بنزین نیست.
این مقام مسئول با اشاره به ضرورت واردات بنزین گفت: با توجه به میزان مصرف و توان تولید موجود، دستکم به حدود ۱۵ میلیون لیتر واردات روزانه نیاز داریم؛ این در حالی است که تامین مالی، دسترسی ارزی و مسائل لجستیکی، بهویژه در مسیرهای جنوبی کشور، محدودیتهایی ایجاد کرده است.
وی اعلام کرد: بخشی از مسیرهای تامین خارجی نیز با محدودیت مواجه شده و حتی برخی کشورهایی که پیش از این ظرفیت مازاد بنزین داشتند، اکنون امکان عرضه به ایران را ندارند. در چنین شرایطی، برداشت از ذخایر مطرح میشود؛ در حالی که ذخایر باید برای دورههای کوتاه و شرایط اضطراری نگهداری شوند، نه اینکه بهصورت مستمر جایگزین واردات یا تولید شوند.
میرزایی اضافه کرد: برداشت مداوم از ذخایر، کشور را در وضعیت شکننده قرار میدهد و گزارشها و برآوردهای موجود نشان میدهد سطح ذخایر بنزین به شرایط نگرانکنندهای نزدیک شده است.
وی با تاکید بر اینکه مساله بنزین اکنون باید در کانون توجه سیاستگذاری قرار گیرد، افزود: سازمان بهینهسازی انرژی از ابتدای فعالیت خود، برنامه جامعی برای رفع ناترازی انرژی دنبال میکرد و در این برنامه، بخش حملونقل و سوختهایی مانند بنزین و گازوئیل، به دلیل حساسیتهای اجتماعی، در اولویتهای پایانی قرار داشتند.
میرزایی اظهار کرد: در برنامههای قبلی، تمرکز اصلی بر مدیریت مصرف گاز طبیعی بود، اما اکنون شرایط بهگونهای است که شاید چارهای جز جلو انداختن برنامههای مرتبط با بنزین و گازوئیل نداریم.
معاون سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی با اشاره به چشمانداز زمستان پیشرو گفت: اگر برای مدیریت ناترازی انرژی و بهویژه مصرف گاز و سوخت در ماههای آینده تصمیمهای موثر و فوری گرفته نشود، کشور با شرایط دشوارتری مواجه خواهد شد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

آمریکا با هوش مصنوعی به جنگ زبالههای هستهای میرود
به گزارش تجارت نیوز، پاکسازی تأسیسات هستهای یکی از دشوارترین، پرهزینهترین و حساسترین پروژههای فنی در جهان است. این عملیات معمولاً با مواد خطرناک، زیرساختهای قدیمی، محیطهای آلوده و شرایطی روبهروست که حضور مستقیم انسان در آنها میتواند خطرناک باشد. به همین دلیل، استفاده از رباتها، سامانههای خودکار و فناوریهای هوش مصنوعی میتواند تحول مهمی در شیوه مدیریت این پروژهها ایجاد کند.
اکنون محققان در ایالت کارولینای جنوبی آمریکا تلاش میکنند با استفاده از فناوریهای پیشرفته، ابزارهایی را برای حل بخشی از این مشکلات توسعه دهند. این تحقیقات در مرکز همکاریهای پیشرفته تولید یا AMC در شهر آیکن انجام میشود؛ مرکزی تحقیقاتی با مساحت ۶۳ هزار فوت مربع که بخشی از آزمایشگاه ملی ساوانا ریور یا SRNL است.
این مرکز در ۷ اوت ۲۰۲۵ فعالیت خود را آغاز کرد و از همان ابتدا با هدف ایجاد محیطی برای همکاری میان محققان، مهندسان، دانشجویان، شرکتهای فناوری و دانشگاهیان شکل گرفت. تمرکز اصلی AMC بر فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، رباتیک، تولید افزایشی و مواد پیشرفته است؛ فناوریهایی که میتوانند در آینده نهتنها در صنعت هستهای، بلکه در حوزه انرژی، محیط زیست و امنیت ملی آمریکا نیز کاربرد داشته باشند. مرکز AMC؛ آزمایشگاهی برای نسل جدید فناوریهای هستهای
مرکز همکاریهای پیشرفته تولید تنها یک مرکز تحقیقاتی معمولی نیست. ایده اصلی این مجموعه آن است که فناوریهای مختلف در کنار یکدیگر توسعه پیدا کنند تا فاصله میان یک ایده علمی و تبدیل آن به یک ابزار قابل استفاده در دنیای واقعی کاهش یابد.
محققان در این مرکز روی طراحی و پردازش مواد، تولید افزایشی، رباتیک، اتوماسیون و هوش مصنوعی کار میکنند. قرار گرفتن این فناوریها در یک محیط مشترک به پژوهشگران اجازه میدهد راهکارهایی را توسعه دهند که بتوانند همزمان چند مشکل را برطرف کنند.
جانی گرین، مدیر آزمایشگاه ملی ساوانا ریور، حدود یک سال پس از آغاز فعالیت این مرکز اعلام کرد که AMC در حال افزایش ظرفیتهای فناورانه آمریکا، ایجاد فرصتهای جدید و سرعت بخشیدن به توسعه فناوریهای اثرگذار است.
به گفته او، تجربه سال نخست این مرکز نشان داده است که ترکیب تخصصهای مختلف میتواند به پیشرفت فناوریهای زیستمحیطی، زیرساختهای انرژی، انرژی هستهای، انرژی همجوشی و حوزه امنیت ملی کمک کند.
این نگاه اهمیت زیادی دارد، زیرا مدیریت زبالههای هستهای تنها یک مسئله مرتبط با صنعت هستهای نیست. این موضوع به محیط زیست، زیرساخت، امنیت ملی و حتی اقتصاد نیز ارتباط دارد و به همین دلیل، حل آن نیازمند همکاری متخصصان حوزههای مختلف است. تمرکز اصلی بر زبالههای هستهای و پاکسازی محیط زیست
یکی از مهمترین محورهای فعالیت AMC در سال گذشته، پرداختن به مسائل مربوط به مواد هستهای، مدیریت پسماند و پاکسازی محیط زیست بوده است.
پژوهشگران این مرکز اکنون روی یک مدل هوش مصنوعی ویژه کار میکنند که هدف آن افزایش توانایی پیشبینی و بهینهسازی فرآیندهای تولید است. چنین مدلی میتواند با بررسی حجم زیادی از دادهها، به مهندسان کمک کند رفتار مواد و فرآیندهای صنعتی را بهتر پیشبینی کنند و روشهای مؤثرتری برای مدیریت پروژههای پیچیده بیابند.
این پروژه از تجربه بیش از هفت دهه فعالیت آزمایشگاه ملی ساوانا ریور در زمینه مواد هستهای، احیا و بازسازی تأسیسات استفاده میکند. ترکیب این سابقه طولانی با مجموعه دادههای اختصاصی مربوط به سایتهای هستهای میتواند به توسعه مدلهای هوش مصنوعی دقیقتر و کاربردیتر کمک کند.
بر اساس توضیحات SRNL، مدلهای مورد استفاده در این پروژه برای حل چالشهایی در زمینه اصلاح و پاکسازی محیط زیست، مدیریت پسماند و افزایش تابآوری زیرساختها طراحی شدهاند.
اگر این فناوریها با موفقیت توسعه پیدا کنند، نتیجه فقط افزایش سرعت عملیات پاکسازی نخواهد بود. برآورد شده است که استفاده از این فناوریها میتواند در طول چرخه عمر پروژههای پاکسازی، بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار صرفهجویی ایجاد کند.
این رقم نشان میدهد که هوش مصنوعی در این پروژه صرفاً یک ابزار تحقیقاتی نیست، بلکه میتواند به یکی از عناصر اصلی کاهش هزینههای بلندمدت مدیریت میراث هستهای آمریکا تبدیل شود. هوش مصنوعی چگونه میتواند پاکسازی هستهای را تغییر دهد؟
پاکسازی مناطق هستهای معمولاً با حجم زیادی از اطلاعات، تجهیزات پیچیده و تصمیمهای حساس همراه است. مهندسان باید بدانند کدام بخشها بیشترین خطر را دارند، چه موادی در یک منطقه وجود دارد، چه تجهیزاتی برای پاکسازی مناسبتر هستند و چگونه میتوان عملیات را با کمترین خطر برای کارکنان انجام داد.
هوش مصنوعی میتواند با تحلیل دادههای تاریخی و اطلاعات لحظهای، الگوهایی را شناسایی کند که تشخیص آنها برای انسان بسیار دشوار یا زمانبر است. مدلهای پیشبینی همچنین میتوانند به کارشناسان کمک کنند تا پیش از اجرای یک عملیات، پیامدهای احتمالی روشهای مختلف را ارزیابی کنند.
این قابلیت بهویژه در محیطهای هستهای اهمیت دارد؛ زیرا هر اشتباه میتواند هزینههای مالی و زیستمحیطی سنگینی داشته باشد. کاهش تعداد عملیات آزمایشی، پیشبینی بهتر رفتار مواد و انتخاب دقیقتر روشهای پاکسازی میتواند هم هزینهها را پایین بیاورد و هم میزان مواجهه کارکنان با محیطهای خطرناک را کاهش دهد.
در این مسیر، رباتیک نیز نقش مکمل هوش مصنوعی را ایفا میکند. اگر هوش مصنوعی وظیفه تحلیل دادهها و تصمیمسازی را بر عهده داشته باشد، رباتها میتوانند بخشی از عملیات فیزیکی را در محیطهایی انجام دهند که برای حضور انسان مناسب نیست.
قدرت پردازشی؛ بخش مهم پروژههای هوش مصنوعی
توسعه مدلهای هوش مصنوعی برای مسائل پیچیده هستهای به توان محاسباتی بالایی نیاز دارد. به همین دلیل، پژوهشگران SRNL از یک سامانه محاسباتی با کارایی بالا و متمرکز بر مأموریتهای آزمایشگاه استفاده میکنند.
این سیستم در اختیار کارکنان SRNL قرار دارد و منابع محاسباتی لازم برای پروژههای هوش مصنوعی مرتبط با مأموریت Genesis وزارت انرژی آمریکا را فراهم میکند. علاوه بر آن، از این ظرفیت برای مدلسازی و شبیهسازیهای پیچیده نیز استفاده میشود.
مأموریت Genesis وزارت انرژی آمریکا با هدف گرد هم آوردن آزمایشگاههای ملی، دانشگاهها و بخش صنعت برای استفاده از هوش مصنوعی در حوزههای انرژی، اکتشافات علمی و امنیت ملی شکل گرفته است.
قرار گرفتن پروژه پاکسازی هستهای در این چارچوب نشان میدهد که دولت آمریکا هوش مصنوعی را تنها یک فناوری تجاری نمیداند، بلکه آن را ابزاری راهبردی برای حل مسائل زیرساختی و امنیتی نیز تلقی میکند. ترکیب رباتیک، تولید افزایشی و مواد پیشرفته
یکی از ویژگیهای مهم AMC، تمرکز همزمان بر چند فناوری است. پژوهشگران در این مرکز تنها به توسعه نرمافزارهای هوش مصنوعی نمیپردازند، بلکه روی مواد پیشرفته، تولید افزایشی، رباتیک و اتوماسیون نیز فعالیت میکنند.
تولید افزایشی که بیشتر با عنوان چاپ سهبعدی شناخته میشود، میتواند برای ساخت سریع تجهیزات و قطعات مورد نیاز در پروژههای هستهای اهمیت زیادی داشته باشد. در محیطهایی که یک قطعه خاص باید با ویژگیهای دقیق و در تعداد محدود ساخته شود، تولید افزایشی میتواند زمان و هزینه ساخت را کاهش دهد.
از سوی دیگر، مواد پیشرفته میتوانند برای ساخت تجهیزاتی به کار روند که در برابر شرایط سخت محیطهای هستهای مقاومت بیشتری دارند. ترکیب این مواد با سامانههای رباتیک و کنترل هوشمند میتواند امکان انجام عملیات پیچیده را در مناطقی فراهم کند که دسترسی مستقیم انسان به آنها دشوار یا خطرناک است.
در چنین ساختاری، هوش مصنوعی، رباتیک و مواد پیشرفته به صورت جداگانه عمل نمیکنند؛ بلکه هدف آن است که این فناوریها به شکل یک سیستم یکپارچه توسعه پیدا کنند. همکاری با شرکتها و دانشگاههای خارجی
AMC فعالیت خود را به ظرفیتهای داخلی آزمایشگاه ملی ساوانا ریور محدود نکرده و با مجموعههای خارجی نیز همکاری میکند.
از جمله شرکای این مرکز میتوان به Silica-X، 3D Systems و Georgia Tech اشاره کرد. این همکاریها به پژوهشگران اجازه میدهد تخصصهای علمی و صنعتی مختلف را در پروژههای مشترک به کار بگیرند.
همکاری میان SRNL و Silica-X پیش از این نیز به یک دستاورد مهم منجر شده است. این دو مجموعه در توسعه موادی مشارکت داشتهاند که میتوانند زبالههای هستهای را به شکل ایمن جذب و ذخیره کنند.
این فناوری موفق شده است جایزه R&D 100 را دریافت کند؛ جایزهای که هر سال به ۱۰۰ محصول و فناوری نوآورانه اهدا میشود و به دلیل اهمیت آن در دنیای فناوری، اغلب از آن با عنوان «اسکار نوآوری» یاد میشود.
دریافت چنین جایزهای نشان میدهد که تحقیقات مرتبط با مدیریت پسماند هستهای تنها از نظر ایمنی و محیط زیست اهمیت ندارد، بلکه میتواند به تولید فناوریهای جدید و تجاریسازی آنها نیز منجر شود. هدف فراتر از پاکسازی هستهای است
اگرچه مدیریت زبالههای هستهای یکی از محورهای اصلی این پروژه است، دامنه فعالیت AMC بسیار گستردهتر از این موضوع تعریف شده است.
فناوریهایی که برای پاکسازی هستهای توسعه پیدا میکنند، میتوانند در زمینههای دیگری مانند زیرساختهای انرژی، مدیریت محیط زیست، انرژی همجوشی و امنیت ملی نیز کاربرد داشته باشند.
به همین دلیل، این مرکز تلاش میکند میان نیازهای فوری و بلندمدت آمریکا ارتباط برقرار کند. از یک سو، کشور با میراث چندین دهه فعالیت هستهای و حجم قابل توجهی از مواد و پسماندهای هستهای روبهرو است و از سوی دیگر، به دنبال توسعه نسل جدید فناوریهای انرژی و زیرساختی است.
استفاده از هوش مصنوعی میتواند در هر دو زمینه نقش داشته باشد؛ هم در مدیریت مشکلات به جا مانده از گذشته و هم در طراحی فناوریهای آینده. آغاز یک مسیر طولانی برای فناوریهای هوشمند
جی. جرمی لئونگ، مدیر AMC، در توضیح عملکرد سال نخست این مرکز تأکید کرده است که همکاری و کار تیمی نقش اصلی را در فعالیتهای آن داشتهاند. از نگاه او، گردهم آوردن متخصصان مختلف میتواند روند کشف علمی را سرعت ببخشد و ایدههای جدید را سریعتر به فناوریهای واقعی تبدیل کند.
این رویکرد برای پروژههایی مانند پاکسازی هستهای اهمیت ویژهای دارد. چنین پروژههایی به تنهایی از عهده یک رشته علمی یا یک شرکت برنمیآیند و به همکاری میان متخصصان مواد، مهندسان، دانشمندان داده، متخصصان رباتیک، کارشناسان هستهای و نیروهای صنعتی نیاز دارند.
AMC با مساحت ۶۳ هزار فوت مربع، فعالیت خود را از ۷ اوت ۲۰۲۵ آغاز کرده و اکنون در تلاش است این همکاری چندرشتهای را به یک مدل پایدار برای توسعه فناوری تبدیل کند.
ورود هوش مصنوعی به حوزه مدیریت و پاکسازی زبالههای هستهای میتواند یکی از مهمترین تغییرات فناورانه در مدیریت میراث هستهای آمریکا باشد. پروژههای در حال توسعه در مرکز AMC نشان میدهند که آینده پاکسازی تأسیسات هستهای ممکن است به جای تکیه گسترده بر نیروی انسانی، بر ترکیبی از هوش مصنوعی، رباتیک، مواد پیشرفته و تولید افزایشی استوار شود.
مرکز همکاریهای پیشرفته تولید در آیکن کارولینای جنوبی با مساحت ۶۳ هزار فوت مربع و با مشارکت پژوهشگران، مهندسان، دانشگاهیان، دانشجویان و شرکتهای فناوری فعالیت میکند و از ۷ اوت ۲۰۲۵ وارد مرحله عملیاتی شده است.
این مرکز همچنین از تجربه بیش از ۷۰ ساله آزمایشگاه ملی ساوانا ریور در زمینه مواد هستهای و پاکسازی بهره میگیرد و با استفاده از مجموعه دادههای اختصاصی و سامانههای محاسباتی پرقدرت، در حال توسعه مدلهای هوش مصنوعی برای مدیریت پسماند، پاکسازی محیط زیست و افزایش تابآوری زیرساختهاست.
مهمترین وعده اقتصادی این پروژه نیز قابل توجه است؛ برآوردها از امکان صرفهجویی بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار در چرخه عمر عملیات پاکسازی حکایت دارد. در کنار آن، همکاری با شرکتهایی مانند Silica-X و 3D Systems و مؤسسه Georgia Tech و دریافت جایزه R&D 100 برای فناوری جذب و ذخیره ایمن زبالههای هستهای، نشان میدهد که مسیر توسعه این فناوریها از مرحله تحقیقاتی فراتر رفته است.
در نهایت، اهمیت AMC فقط به پاکسازی زبالههای هستهای محدود نمیشود. این مرکز میتواند الگویی برای استفاده از هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته در حل مسائل پیچیده انرژی، محیط زیست، زیرساخت و امنیت ملی باشد. اگر این فناوریها همانطور که پیشبینی شده توسعه پیدا کنند، آمریکا ممکن است در سالهای آینده نهتنها هزینه پاکسازی میراث هستهای خود را کاهش دهد، بلکه مجموعهای از فناوریهای جدید را برای مدیریت ایمنتر و هوشمندانهتر زیرساختهای هستهای و انرژی در اختیار داشته باشد.
