به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه معاصر؛ جنگ ایران و آمریکا؛ روز صد و هفتاد و ششم: آنچه باید بدانید
ترامپ: ایران هنوز آماده توافق «درست» نیست: دونالد ترامپ گفته تهران هنوز برای رسیدن به توافقی که از نظر واشنگتن «توافق درست» باشد آماده نیست و آمریکا در حال رصد شرایط است. این اظهارات همزمان با نزدیک شدن به اجرای تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران مطرح شده است.
واکنش وزارت خارجه به تحریمهای جدید آمریکا: تحریمهای جدید آمریکا بسیار فراتر از یک «جنگ اقتصادی» علیه ایران است؛ این اقدام تلاشی برای تحمیل حاکمیت فراسرزمینی واشنگتن بر تمامی کشورهای عضو سازمان ملل محسوب میشود.
ایران و عمان برای ایجاد سازوکار جدید در هرمز رایزنی میکنند: وزیران خارجه ایران و عمان درباره وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز و فراهم کردن شرایط برای ازسرگیری مذاکرات گفتوگو کردهاند. تهران و مسقط پیشتر نیز درباره سازوکاری برای مدیریت عبور کشتیها مذاکره کرده بودند؛ با این حال، مسئله اصلی همچنان پایان محاصره دریایی آمریکا و شرایط بازگشت به مذاکرات ایران و آمریکاست.
ترامپ بار دیگر تنگه هرمز را «قلمرو آمریکا» خواند: ترامپ گفته آمریکا کنترل کامل منطقه مرتبط با تنگه هرمز را در اختیار دارد و مدعی شده هیچ کشتی بدون اجازه آمریکا از این مسیر عبور نمیکند. همچنین بخوانید: خبر فوری کاخ سفید | ادعای پزشکان درباره تشخیص سندروم «غروب آفتاب» برای ترامپ؛ فیلم چرتزدن رئیسجمهور در مراسم رسمی جنجال آفرید / متخصصان: رفتارهای شبانه و چرتهای روزانه نشانه زوال عقل است؛ کاخ سفید: ترامپ در سلامت کامل است
تحریمهای جدید آمریکا در آستانه اعلام؛ تهران تهدید به واکنش کرده است: دولت ترامپ در حال آمادهسازی آنچه مقامهای آمریکایی «سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران توصیف کردهاند است و قرار است جزئیات آن اعلام شود. همچنین بخوانید: تنش میان ترکیه و اسرائیل؛ تهدید جدید وزیر جنگ صهیونیستی خطاب به اردوغان/ جزئیات جنجالی این درگیری/ رویارویی آتشین پایان/*
اندیشه معاصر را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید. همچنین بخوانید: از شهدای مقاومت تا میزه مذاکره؛ جزئیات رایزنی های سرنوشت ساز تهران و بغداد برای آینده منطقه
ایالات متحده و ایران در آستانه اعلام برنامهریزیشده تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا در روز دوشنبه که میتواند جمهوری اسلامی و مهمترین شرکای تجاری تهران، از جمله چین را تحت تأثیر قرار دهد، پیامهای خصمانهای مبادله کردند.
با نزدیک شدن جنگ به ششماهگی، دو طرف نه تبادل آتش دارند و نه مذاکرات صلح را دنبال میکنند. در همین حال، محمولههای نفتی از طریق تنگه هرمز تقریباً متوقف شده است، چرا که تهران با تهدید به حمله به هرگونه نفتکش غیرمجازی که سعی در عبور از این آبراه باریک داشته باشد، همچنان به اهرم فشار خود چنگ انداخته است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه در ساعت ۱۴:۰۰ به وقت گرینویچ (۱۸:۰۰ به وقت گرینویچ) یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار خواهد کرد؛ این در حالی است که وعده داده شده «سختترین تحریمهای تاریخ» علیه ایران رونمایی شود و همزمان از چین خواسته شده با واشنگتن همکاری کند. بر اساس دادههای سال ۲۰۲۵ از شرکت تحلیلی کپلر، چین بیش از ۸۰ درصد نفت صادرشده ایران را خریداری میکند. پکن خواستار دیپلماسی شد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز شنبه گفت که اعلام قریبالوقوع تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران، «اعمال حاکمیت فراسرزمینی بر هر کشور عضو مستقل سازمان ملل متحد» است.
وی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «چنین تحریمهای ثانویهای هیچ پایهای در حقوق بینالملل ندارند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که نسبت به پیامدهای اقتصادی علیه هر کشوری که «هر نوع شریان حیاتی برای ایران» فراهم کند هشدار داده است، روز جمعه گفت واشنگتن در حال مشاهده «آنچه در درگیری رخ میدهد» است.
ترامپ درباره ایران گفت: «به نظر من، آنها دوست دارند توافق کنند، اما آماده انجام توافق درست نیستند.»
توقف تردد در تنگه هرمز
در حالی که آمریکا بهطور مؤثری کشتیهای ایرانی را در بنادرشان محاصره کرده است، تنگه هرمز همچنان مسدود باقی مانده و هزاران دریانورد در صدها کشتی سرگردان هستند. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که روز پنجشنبه تنها چهار کشتی حامل کالا در طول تنگه حرکت کردند که هیچکدام از آنها نفتکشهای بزرگ یا کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع نبودند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، گفت ارتش آمریکا کمک کرد تا میانگین هفتروزه ۸ میلیون بشکه نفت در روز از تنگه عبور کند. این رقم نسبت به بیش از ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ، یا حدود یک بشکه از هر پنج بشکهای که در سراسر جهان مصرف میشود، کاهش یافته است.
حملات آمریکا اقتصاد ایران را بهشدت تضعیف کرده و نیروی دریایی و هوایی آن را ویران کرده است، اما تهران همچنان توانایی موشکی و پهپادی کافی برای جلوگیری از تردد نفتکشها و حمله به رقبای منطقهای را حفظ کرده است.
در همین حال، ترامپ هنوز به اهدافی که در آغاز جنگ تعیین کرده بود، دست نیافته است؛ اهدافی مانند برچیدن برنامه هستهای ایران - که وضعیت آن با توجه به اینکه بازرسان سازمان ملل از سال ۲۰۲۵ از ورود منع شدهاند، نامشخص باقی مانده است - و ایجاد شرایط برای ایرانیان جهت سرنگونی حاکمان روحانیشان.
هزاران نفر کشته شدهاند، از جمله ۱۶۸ کودک مدرسهای ایرانی در همان روز اول جنگ. آمریکا گزارش داده است که بیش از ۷۵۰ پرسنل نظامیاش زخمی و ۱۸ نفر کشته شدهاند.
خسارت به اقتصاد ایران
سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، روز جمعه قول داد که ایران با «پاسخهای کوبنده، تنبیهی و ویرانگر» به تهدیدات دشمن پاسخ نظامی دهد.
با این حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، خواستار راهحل دیپلماتیک شد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، پزشکیان گفت: «بهتر بود جنگ همین امروز تمام شود، آن هم در حالی که ما قدرتمند و عزتمند هستیم و تمام دنیا به پیروزی ما اذعان دارد و تأکید میکند که آمریکا برخلاف تمام مقررات به مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای ما حمله کرده و در دنیا منفور است.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده اصلی کشور در گفتوگوهای میانجیگری با آمریکا، اواخر روز پنجشنبه در اظهاراتی خطاب به تاجران ایرانی و عراقی به فشار بر اقتصاد ایران اذعان کرد.
به گزارش خبرگزاری رسمی ایرنا، قالیباف گفت: «هرچقدر هم قدرت نظامی داشته باشیم، اگر مردم گرسنه باشند و گردش مالی، رشد اقتصادی و تولید ملی نداشته باشیم، زنده نخواهیم ماند.»
مناسبات قدرت در جهان برآشفته کنونی به گونهای دگرگون شده که بازیگران نظام جهانی نهتنها هژمونی، بلکه بیشتر راهبرد بقا را دنبال میکنند. بازیگران بزرگ نظام جهانی مانند ایالات متحده امریکا، چین، روسیه، اتحادیه اروپا و در نهایت ایران با روندی از تهدید بقا روبهرو هستند که مؤلفههای آن پنهان و غیرشفاف هستند.
راهبرد بقا در بستر آنارشی دهه سوم قرن ۲۱ بر ادامه کنش بازیگران در بدترین شرایط ممکن و کمترین امکان کنش سازگار با دگرگونی مناسبات قدرت، بنیان شده و چشم انداز کنشگری بازیگران را تعریف میکند. منابع محدود یا کمیاب بازیگران در مناسبات قدرت با وجود جنگ افزارهای نسل ۵ و نسل ۶ جنگندهها، موشکهای بالستیک هوش مصنوعی و...، انقلاب پهپادی در جنگهای چند سال اخیر را برساخته که جنگ روسیه و اوکراین از فوریه ۲۰۲۲ تا تهاجم فراگیر یک سال گذشته اسرائیل و ایالات متحده امریکا به ایران با این انقلاب پهپادی شناخته میشوند.
در کنار انقلاب پهپادی در میدان جنگهای جهانی که هنر جنگ قرن 21 را شکل داده، ناتوانی قدرتهای بزرگ یا ابرقدرتهای نظامی جهان برای پیروزی کامل و پایان جنگ با مزایای بیشمار، سیاستگذاران را به سوی جنگ افزارهای هستهای یا بمب اتمی متمایل کرده است. ناتوانی روسیه در شکست اوکراین، ناتوانی اتحاد اسرائیل، امریکا و اعراب در شکست ایران و... سبب بروز انگاره اثرگذاری بمب اتمی برای پایان جنگ شده است.
انگاره تهاجم اتمی ایالات متحده امریکا و اسرائیل به ایران برای باز کردن تنگه هرمز و پایان جنگ، همسانی روزافزونی با انگاره پایان جنگ اوکراین با بمب اتمی دارد! این دو انگاره بر الگوی ضربه سخت برای بازگشت به نظم پیشین یا همان نظم دو ابرقدرتی بنیان شده که دارای طرفدارانی در دولت دونالد ترامپ، دولت پوتین و بلکه برخی سیاستمداران تندروی اروپایی است. رویکردی هراسناک از تاکتیکی که میتواند جهان را به آتش کشیده و پایان تاریخ را رقم زند.
در اندیشه سیاستگذاران راهبردی غربی بهویژه ایالات متحده امریکا و برخی دولتهای اروپایی، راه نهایی برای پایان جنگ اوکراین و روسیه، تشویق روسیه برای تهاجم اتمی به اوکراین است که اوکراین، قربانی منافع بازیگران بزرگ میشود. سیاستگذاران تندروی ایالات متحده امریکا به دنبال راهکاری برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان جنگ یک سال گذشته امریکا و اسرائیل با ایران هستند که گویا تنها با بمب اتم و تهاجم اتمی به ایران امکانپذیر است. پیشینه تاریخی اروپای جنگ افروز و ایالات متحده ابرقدرت نشان میدهد که رهبران آنها، صلح را با کشتار فراگیر و جهان ویران امکانپذیر میدانند.
بنابراین جهان آشفته کنونی میتواند بار دیگر کارزار جنگ اتمی یا تهاجم اتمی بازیگران علیه یکدیگر باشد. روند رویدادهای جهان آشفته و مناسبات جدید قدرت که مورد پسند قدرتهای بزرگ نیست، وحشت از جنگ اتمی را بر افکار عمومی چیره کرده است و سیاستگذاران را سرگردان میسازد. عادیسازی تهاجم اتمی به اوکراین یا ایران در افکار عمومی را میتوان در اخبار و تحلیلهای روزمره رسانههای بینالملل دنبال کرد که در چارچوب هشدارهایی از سوی سیاستمداران یا کارشناسان مطرح میشوند.
منبع: دیپلماسی ایرانی
