دبیر انجمن کشتیرانی: تجار ما در بنادر ترکیه مشکلات زیادی دارند؛ کامیون‌ها در مرز بازرگان ۱۰ تا ۲۰ روز معطل می‌شوند

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از اقتصادنیوز، از اسفند سال گذشته بود که اینترنت برای کاربران ایرانی بیشتر از آنکه «وصل» باشد، درگیر اختلال، کندی، فیلترینگ و قطعی‌های مقطعی بوده است؛ از روزهایی که دسترسی به پلتفرم‌ها سخت‌تر شد تا مقاطعی که حتی ارسال یک پیام ساده هم با مشکل روبه‌رو بود.

حالا دیگر مسئله فقط «سرعت پایین اینترنت» نیست؛ «کیفیت اینترنت» به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های کاربران و کسب‌وکارهای آنلاین تبدیل شده و پرسش این است که فیلترینگ و استفاده گسترده از فیلترشکن، چه سهمی در رسیدن به این وضعیت داشته است؟

حمیدرضا احمدی، رئیس کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک، می‌گوید کیفیت اینترنت ایران در شش ماه اخیر به پایین‌ترین سطح خود رسیده و فیلترینگ گسترده شبکه‌های اجتماعی، علاوه بر افزایش اختلال و کاهش کیفیت دسترسی، استفاده از فیلترشکن را به رفتاری عمومی تبدیل کرده است؛ وضعیتی که به گفته او، حتی امکان اعمال محدودیت موقت بر چند پلتفرم را نیز از سیاست‌گذار گرفته و کشور را در مواقع بحرانی به سمت قطع گسترده اینترنت سوق داده است.

مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با رئیس کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن تجارت الکترونیک را بخوانید؛

* این روزها وضعیت کیفیت اینترنت چه مسیری را طی می‌کند؟ به‌ویژه در شش ماه اخیر چه تغییری در این روند دیده‌اید؟

ما شش‌ماه گذشته عملاً به کف کیفیت اینترنت رسیده‌ایم؛ به‌خصوص به دلیل قطعی‌های متعدد، اتفاقات مربوط به اعتراضات دی‌ماه و بعد هم شروع جنگ. البته مسئله این است که کیفیت اینترنت ما پیش از این هم هیچ‌وقت مطلوب نبوده و یکی از دلایل اصلی آن، سیستم فیلترینگ است.

ما در کمیسیون اینترنت و زیرساخت انجمن الکترونیک تهران، اینترنت را بر اساس سه مؤلفه اصلی کیفیت، سرعت و اختلال بررسی می‌کنیم. نخست، اختلالات مختلف که به دلیل نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای مربوط به فیلترینگ در شبکه ایجاد می‌شود. دوم، محدودیت‌ها که خود سیاست فیلترینگ را شامل می‌شود؛ یعنی سایت‌ها و سرویس‌هایی که فیلتر شده‌اند و در کنار آن، محدودیت‌هایی که به دلیل تحریم‌ها برای کاربران ایرانی وجود دارد. برای مثال، برخی سرویس‌های هوش مصنوعی و خدمات دیگر به دلیل تحریم برای کاربران ایرانی در دسترس نیستند. مؤلفه سوم هم سرعت اینترنت کاربران، چه در شبکه موبایل و چه در اینترنت ثابت است.

از زمانی که ما این شاخص‌ها را اندازه‌گیری می‌کنیم، تقریباً همیشه با اختلالات زیاد و سطح بالای فیلترینگ مواجه بوده‌ایم. در سال گذشته، با توسعه نسبی فیبر نوری، وضعیت سرعت تا حدودی بهتر شد، اما همان پروژه هم چالش‌های خودش را دارد؛ تا نقطه‌ای پیش رفت و بعد سرعت توسعه آن کمتر شد. امیدواریم سرمایه‌گذاری بیشتری روی این بخش صورت بگیرد.

در شش ماه گذشته اما شرایط به مرحله‌ای رسیده که در مقاطعی حتی امکان اندازه‌گیری کیفیت نیز وجود نداشته است؛ چون وقتی اساساً اینترنت در دسترس نیست، دیگر بحث اندازه‌گیری کیفیت آن موضوعیت ندارد.

*وزیر ارتباطات نیز پیش‌تر گفته بود حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد ترافیک اینترنت کشور به‌نوعی درگیر فیلترشکن‌ها شده است. این وضعیت چه اثری بر نوع استفاده کاربران عادی، افراد و به‌ویژه کسب‌وکارهای اینترنتی گذاشته است؟

پیش از فیلترشدن اینستاگرام، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد مردم به‌صورت فعال از فیلترشکن استفاده می‌کردند؛ برای دسترسی به یوتیوب، توییتر یا برخی سرویس‌های دیگر. در آن مقطع اینستاگرام فیلتر نبود و به همین دلیل بخش بزرگی از مردم نیازی به استفاده از فیلترشکن برای این پلتفرم نداشتند. 

اما از پاییز ۱۴۰۱ که اینستاگرام فیلتر شد، میزان استفاده از فیلترشکن از حدود ۳۰ درصد به حدود ۸۵ درصد رسید. بنابراین بخش اصلی مسئله‌ای که امروز درباره فراگیرشدن فیلترشکن و درگیرشدن ترافیک کشور با VPN مطرح می‌کنیم، به فیلترشدن چند پلتفرم اصلی و بسیار پرکاربرد برمی‌گردد؛ اینستاگرام، تلگرام و یوتیوب از مهم‌ترین آنها هستند.

اگر محدودیت همین چند پلتفرم برداشته شود، دیگر بخش بزرگی از مردم احتیاجی به فیلترشکن نخواهند داشت. ممکن است همچنان چند سایت محدود فیلتر باقی بمانند، اما میزان استفاده از فیلترشکن می‌تواند به زیر ۲۰ درصد و حتی حدود ۱۵ درصد کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی کیفیت اینترنت نیز به‌مراتب بهتر خواهد شد؛ هم برای کاربران عادی و هم برای کسب‌وکارها و مشتریان آنها.

*در کنار مسئله کیفیت، بارها درباره اقتصاد فیلترشکن و گردش مالی آن نیز صحبت شده است. معاون آقای پزشکیان هم پیش‌تر به ارقامی در محدوده چند هزار میلیارد تومان در این بازار اشاره کرده بود. از نظر شما برای مواجهه با این اقتصاد زیرزمینی چه باید کرد؟

به نظرم یک اشتباه در نوع مواجهه دولت با این موضوع وجود دارد. گفته می‌شود سیستم فیلترینگ برای عده‌ای درآمد ایجاد کرده و بنابراین باید به سراغ کسانی رفت که از فروش فیلترشکن درآمد دارند. اما راه‌حل این مسئله این نیست که سراغ آن شرکت‌ها یا افراد برویم و بپرسیم چرا از این بازار درآمد دارید.

اگر واقعاً می‌خواهیم این اقتصاد از بین برود، یا دست‌کم از فضای سایه خارج شود، راه‌حل اصلی برداشتن فیلترینگ است. در یک اقتصاد عادی، شرکت‌ها می‌توانند رسمی فعالیت کنند، ثبت شوند، مالیات بدهند و تحت نظارت باشند. اما وقتی خود سیاست فیلترینگ تقاضای گسترده برای فیلترشکن ایجاد کرده است، طبیعتاً یک اقتصاد غیررسمی هم در کنار آن شکل می‌گیرد.

برای فیلترشکن، اقتصاد جایگزینی وجود ندارد که بتوان با برخورد با فروشندگان آن مسئله را حل کرد. اصل موضوع، خود فیلترینگ است. با برداشتن آن، هم کیفیت اینترنت برای همه کاربران و کسب‌وکارها افزایش پیدا می‌کند و هم بخش بزرگی از این بازار زیرزمینی عملاً موضوعیت خود را از دست می‌دهد.

*از وزارت ارتباطات در شرایط فعلی چه انتظاری دارید؟ آیا عملکرد این وزارتخانه در دفاع از کیفیت اینترنت و حقوق کاربران را کافی می‌دانید؟

انتظار ما این است که وزارت ارتباطات حداقل در موضوعاتی که حتی ممکن است تصمیم‌گیری نهایی درباره آنها کاملاً در اختیار خودش نباشد، از جایگاه و بلندگویی که در اختیار دارد بهتر استفاده کند؛ یعنی برای این موضوع بجنگد و نشان دهد که پیگیر مسئله است.

الان بخش خصوصی بدون دسترسی به همه اطلاعات و در نوعی تاریکی، وقت می‌گذارد، عدد و آمار جمع‌آوری می‌کند، نمودار تهیه می‌کند و تلاش می‌کند نشان دهد چه اتفاقی برای اینترنت افتاده است؛ در حالی که اساساً این کار باید در سطح حاکمیت و وزارتخانه انجام شود.

ما این کار را به عهده گرفته‌ایم تا داده در اختیار آنها قرار بگیرد و بتوانند برای بهبود شرایط اقدام کنند. اما گاهی وقتی آمار و ارقام را مقابل مسئولان قرار می‌دهیم، پاسخ این است که شما بیشتر بررسی کنید و اطلاعات بیشتری در اختیار ما بگذارید تا دست ما برای پیگیری بازتر شود. در حالی که انتظار ما برعکس است؛ این مسئولان هستند که باید برای این موضوع بیشتر بجنگند.

*اگر بخواهید از میان اتفاقات شش ماه اخیر یک مورد را به‌عنوان شوکه‌کننده‌ترین نشانه وضعیت اینترنت انتخاب کنید، آن چیست؟

چیزی که هنوز کسی به‌صورت رسمی و شفاف درباره آن توضیح نداده، این است که در دوره‌های قطعی اخیر دقیقاً چه اتفاقی افتاد، چه اتفاقی نیفتاد؟ و بر اساس چه منطقی اینترنت تا این اندازه کامل قطع شد؟ به شکلی که در برخی مقاطع حتی امکان ارسال ساده پیامک هم وجود نداشت.

ما سعی کرده‌ایم بر اساس شواهد و فرضیه‌های مختلف، دلایل این اتفاق را یکی‌یکی بررسی کنیم و نتایج بررسی‌ها نیز در گزارش آینده ما منتشر خواهد شد. اما جمع‌بندی و حسی که در نهایت از این وضعیت داریم این است که فیلترینگ گسترده شبکه‌های اجتماعی، استفاده از VPN را آن‌قدر فراگیر کرده که سیاست‌گذار عملاً خودش را در یک بن‌بست قرار داد که خودش هم نمی‌توانست از آن خارج شود.

وقتی بخش بزرگی از مردم فیلترشکن دارند، اگر دولت یا حاکمیت بخواهد در یک مقطع خاص دسترسی به یک شبکه اجتماعی را محدود کند، دیگر محدودکردن همان پلتفرم به‌تنهایی کارایی ندارد؛ چون کاربران با VPN محدودیت را دور می‌زنند. برای مسدودکردن فیلترشکن‌ها نیز در عمل ممکن است ناچار شوند بخش بزرگی از اینترنت یا حتی کل اینترنت را محدود کنند.

این همان بن‌بستی است که خود سیاست فیلترینگ ایجاد کرده است.اگر مردم به‌صورت گسترده VPN نداشتند، در یک شرایط خاص مانند زمان جنگ، اگر تصمیم‌گیر احساس می‌کرد به دلایل امنیتی لازم است برای یک هفته دسترسی به اینستاگرام، یوتیوب یا تلگرام محدود شود، می‌توانست همان چند سرویس را به‌طور موقت محدود کند. ممکن بود درصد کوچکی از کاربران همچنان راهی برای دورزدن محدودیت پیدا کنند، اما نیازی نبود کل شبکه تحت تأثیر قرار بگیرد.

اما وقتی خود سیاست‌ها باعث شده‌اند بخش بسیار بزرگی از جامعه ــ حتی تا حدود ۹۰ درصد کاربران ــ فیلترشکن داشته باشند، دیگر امکان اعمال یک محدودیت محدود و مشخص از بین می‌رود. در واقع خودمان شرایطی ایجاد کرده‌ایم که کنترل محدود چند پلتفرم، به مسئله‌ای برای کل اینترنت تبدیل شده است و باید این را حل کنیم.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید

به کانال بله هم میهن بپیوندید

به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

معاون تجاری همراه اول، پیچیدگی تعرفه‌ای در استفاده از پلتفرم‌های داخلی و خارجی، استفاده از فلیترشکن و دانلود خودکار پیام‌ها در پیام‌رسان‌ها را عامل سردرگمی کاربران در محاسبه میزان دیتای مصرف شده و احساس کم شدن سریع بسته‌ها دانست.

به گزارش پیوست، پس از آنکه وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اپراتورها را مامور کرد درباره میزان مصرف بسته‌های اینترنتی شفاف‌سازی کنند، همراه اول در جلسه‌ای با حضور خبرنگاران درباره چگونگی محاسبه اینترنت مصرف شده توضیحاتی ارائه داد.

معاون تجاری همراه اول در این جلسه، مدل مختلف محاسبه مصرف مانند مصرف در سایت‌های داخلی، پیام‌رسان‌ها، VODها و… را یکی از عوامل سردرگمی کاربران در مدیریت میزان مصرف دیتا دانست و خواستار یکسان‌سازی تعرفه استفاده از اینترنت شد.

به گفته درجزی ترافیک مصرفی در برخی سایت‌های داخلی که IPها به اپراتور اعلام می‌شود، ۳۷ درصد محاسبه می‌شود و در پیام‌رسان‌های داخلی ۲۵ درصد. همچنین در VODها (پلتفرم‌های نمایش خانگی) ترافیک به میزان نیم‌بها است ولی آن دسته از VODهایی که اپراتورها قرارداد دارند در ازای ترافیک تمام‌بها دیگر لزومی به خرید اشتراک نیست. از سوی دیگر استفاده از برخی پلتفرم‌ها مانند شاد کاملا رایگان است و همین چند دستگی باعث می‌شود کاربر نتواند به سادگی میزان مصرف خود را محاسبه کند.

به اعتقاد او اگر دولت می‌خواهد از کسب‌وکارها و پلتفرم‌های داخلی حمایت کند، بهتر است به جای تغییر تعرفه مصرف، از روش‌های دیگری مانند ارائه زیرساخت استفاده کند.

مصطفی درجزی همچنین به موضوع استفاده از فیلترشکن‌ها اشاره کرد که باعث می‌شود ترافیک به صورت تمام‌بها محاسبه شود و دیگر تفاوتی نمی‌کند که کاربر در یک پیام‌رسان خارجی است یا یک پلتفرم داخلی.

معاون تجاری همراه اول با اشاره به نحوه شارژ حساب کاربران تاکید کرد این فرآیند هم از در فرآیندهای داخلی شرکت مورد نظارت دقیق قرار می‌گیرد و هم از سوی کارشناسان سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به صورت دوره‌ای بررسی می‌شود. به گفته او تاکنون شکایت قابل توجهی از کاهش حجم اینترنت در سامانه ۱۹۵ رگولاتوری برای همراه اول به ثبت نرسیده است و آنچه در هفته‌های اخیر در فضای رسانه‌ای مطرح شده، ناشی از عدم آگاهی مردم نسبت به قوانین و مقررات است.

درجزی همچنین از کاربران خواست به هنگام استفاده از پلتفرم‌های مختلف داخلی و خارجی، دانلود خودکار پیام‌های صوتی و تصویری را مدیریت کنند. او با اشاره به قطعی اینترنت گفت ممکن است پس از وصل شدن، دستگاه‌های کاربران به صورت خودکار شروع به گرفتن آپدیت‌های کرده باشند و به همین دلیل آنها احساس کنند که اینترنت‌شان بیش از گذشته مصرف می‌شود.

در این جلسه به صورت زنده میزان مصرف اینترنت در سایت‌های خارجی و داخلی مختلف با تعرفه‌های گوناگون نمایش داده شد. همچنین کارشناسان همراه اول تاکید کردند که کلیه مشترکان می‌توانند میزان مصرف دیتای خود را در اپلیکیشن «همراه من» مشاهده کنند. در این اپلیکیشن علاوه بر میزان باقی‌مانده از بسته اینترنتی خریداری شده، به تفکیک مشخص شده است که کاربر برای استفاده از پلتفرم‌ها یا پیام‌رسان‌های داخلی، چه حجمی در اختیار دارد.

این رویداد با حمایت معاونت علمی و با هدف ایجاد بستری برای تعامل میان صاحبان فناوری، صنایع، سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه واکسن برگزار خواهد شد.

به گزارش معاونت علمی ریاست‌جمهوری، در این فن‌بازار امکان ارائه فناوری‌ها، دانش فنی و توانمندی‌های فناورانه در حوزه واکسن و فرآورده‌های ایمنی‌درمانی برای استادان، دانشجویان، صاحبان فناوری، محققان، شرکت‌های دانش‌بنیان و واحد‌های فناور فراهم شده است.

بیشتر بخوانید فن‌بازار ملی ایران با ۴ برنامه ویژه به اینوتکس ۱۴۰۵ می‌آید صنایع خلاق مزیت رقابتی ایران در اقتصاد، هویت ملی و دیپلماسی عمومی مانوین نماد تغییر پارادایم و ریل‌گذاری حکمرانی نوین در مسیر توسعه اقتصاد خلاق ایران است

همچنین صاحبان صنایع و فعالان صنعت واکسن می‌توانند نیاز‌های فناورانه خود را در این رویداد مطرح کنند تا زمینه برای شکل‌گیری همکاری‌های فناورانه، انتقال دانش و توسعه راهکار‌های مورد نیاز صنعت فراهم شود.

حضور سرمایه‌گذاران، تسهیل‌گران و کارگزاران فناوری از دیگر بخش‌های این رویداد است که با هدف تسریع مسیر تجاری‌سازی فناوری‌ها و تبدیل دستاورد‌های فناورانه به محصولات و خدمات بازارمحور پیش‌بینی شده است.

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده فن‌بازار تخصصی اکوسیستم واکسن در روز‌های ۲۵ و ۲۶ آذرماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود و مهلت ارسال فناوری‌ها برای حضور در این رویداد تا پایان مردادماه ۱۴۰۵ تعیین شده است.

همچنین برای نوآوری‌های برتر، امکان حضور در جایزه بزرگ با جایزه ۲۰ هزار دلاری در نظر گرفته شده است.علاقه‌مندان برای ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به پایگاه اطلاع‌رسانی رویداد به وبگاه نخستین کنگره بین‌المللی واکسن و واکسیناسیون (ICVV) مراجعه کنند.

انتهای پیام/