تغییر استراتژی نظامی امریکا به دنبال جنگ با ایران

جوان آنلاین: حملات غافلگیرانه و تلافی‌جویانه ایران در قالب راهبرد جنگ منطقه‌ای به پایگاه‌ها و مراکز اطلاعاتی امریکا در منطقه، به ویژه جنوب خلیج‌فارس، نقطه عطفی در راهبرد تهاجمی ایران قلمداد می‌شود. این حملات با وارد کردن شوک به کاخ سفید، نتیجه جنگ را از دسترس آن خارج کرد و ابتکار عمل را در اختیار ایران قرار داد. 

به همین دلیل، ضربات ایران به پایگاه‌های امریکایی هزینه‌های گزاف نظامی، سیاسی و امنیتی را به دشمن وارد کرد که پیش از بسته شدن تنگه هرمز، نقش اولیه و مهمی در ایجاد بازدارندگی ایران و تمنای امریکا برای مذاکرات دارد. 

وجود عنصر تعیین‌کننده غافلگیری در کنار به‌کارگیری تسلیحات پیشرفته موشکی و پهپادی، حملات کوبنده به پایگاه‌های امریکایی را رقم زد و ادعای دست برتری و هیمنه بلامنازع توان نظامی ایالات متحده را فرو ریخت. بسیاری از مقام‌های نظامی امریکایی دلیل ضربات وارده به پایگاه‌ها را عدم پیش‌بینی درست کاخ سفید در جنگ می‌دانند. آنها می‌گویند: «وضعیت پایگاه‌ها نشان‌دهنده برآورد نادرست دولت امریکا از نحوه واکنش ایران است، زیرا پیش از آغاز جنگ، اقداماتی مانند کاهش نیرو‌های غیرضروری در سفارتخانه‌ها یا هشدار به شهروندان امریکایی برای ترک منطقه انجام نشده بود». 

به گفته برخی مقامات نظامی امریکا، این خسارت‌ها به حدی است که نمی‌توان از این پایگاه‌ها در جنگ احتمالی بهره جست. دیوید پترائوس، فرمانده پیشین سنتکام و رئیس پیشین سازمان سیا، در جدیدترین اظهارات خود اعتراف کرد که پایگاه‌های سابق ما دیگر قابل استفاده نیستند. این مقام امریکایی در ادامه با تشریح خسارت‌های مهم وارده به پایگاه‌های بحرین در پی حملات اخیر ایران، تصریح کرد که تداوم ظرفیت عملیاتی پهپادی و موشکی ایران، تهدید را به‌صورت پایدار حفظ کرده و عملاً بهره‌برداری از این تأسیسات را معلق نگه داشته است. 

واشینگتن‌پست در گزارشی درباره وضعیت پایگاه‌های امریکایی و خسارات وارده به آنها، به نقل از مقامات امریکایی، از احتمال خارج کردن نیرو‌ها از خلیج‌فارس نوشت و دلیل آن را آسیب‌دیدگی بر اثر حملات موشکی و پهپادی ایران دانست. به گفته این رسانه، بردلی کوپر، رئیس سنتکام، نیز از بحث‌هایی درباره انتقال احتمالی نیرو‌های امریکایی از خلیج‌فارس به سمت غرب حمایت می‌کند. این رسانه چند ماه پیش گزارش داده بود که بیش از ۲۰۰ تأسیسات امریکایی در طول این درگیری آسیب دیده یا منهدم شده‌اند. بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز در فروردین، بسیاری از ۱۳پایگاه نظامی امریکا در غرب آسیا پس از حملات گسترده ایران عملاً غیرقابل استفاده شده‌اند و این موضوع توان عملیاتی نیرو‌های امریکایی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داد. در نتیجه، بسیاری از نیرو‌ها مجبور به ترک پایگاه‌ها و انتقال به هتل‌ها و ساختمان‌های اداری شده‌اند و بخش قابل توجهی از نیرو‌های زمینی عملاً از راه دور فعالیت می‌کنند، در حالی که هزاران نفر از حدود ۴۰ هزار نیروی اولیه به مناطق دورتر، از جمله اروپا، منتقل شده‌اند و این وضعیت اجرای عملیات را با پیچیدگی‌های جدی مواجه کرده است. 

در دور دوم حملات ایران به پایگاه‌های امریکا در اردن که ابعاد جغرافیایی گسترده‌تری داشت، بهره‌برداری کامل و امن از این پایگاه‌های مهم که نقش مهمی برای عملیات هوایی امریکا ایفا می‌کرد، دچار اختلال شد، ظرفیت پهپادی و هوایی کاهش یافت و هزینه‌های حفاظتی و تعمیراتی افزایش پیدا کرد. در نتیجه، امریکا به سمت پراکنده‌سازی و تغییر آرایش نیرو‌ها سوق داده شد. علاوه بر آن، حملات ایران ضرباتی را به ناو‌های امریکا به عنوان رکن اصلی قدرت نظامی وارد کرد. منابع امریکایی می‌گویند مشکلات لجستیک ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن درست پس از آن آغاز شد که ایران بخش عمده‌ای از ناوگان پنجم دریایی امریکا در بحرین را ویران کرد. 

در این بین، اثبات ضعف تعهدات دفاعی امریکا به کشور‌های عرب حاشیه خلیج‌فارس، جایگاه واشینگتن را در میان این کشور‌ها به شدت تنزل داده است. جنگ اخیر با ایران، ماهیت چتر امنیتی امریکا را به چالش کشیده و نشان داده که حضور نظامی گسترده ایالات متحده نه‌تنها بازدارندگی ایجاد نمی‌کند، بلکه خود میزبانان این پایگاه‌ها را به اهداف مشروع مستقیم حملات تبدیل کرده است. برخی تحلیل‌ها، پیمان مکه را رویدادی برآمده از این نگاه جدید حکام عرب می‌دانند که هدف آن، جایگزین کردن ائتلاف‌های منطقه‌ای به جای اتکای صرف به امریکا است. 

 تلاش مزورانه برای تغییر در محاسبات ایران. 

اما این اظهارات روی دیگر سکه را نیز دارد. گرچه تردیدی درباره ضربه به توان نظامی امریکا وجود ندارد و داده‌ها حکایت از تخریب گسترده در پایگاه‌ها دارد، از منظر دیگر، اذعان به ناکارآمدی پایگاه‌ها می‌تواند برای ایجاد خطا در محاسبات تهران باشد، به این گونه که وانمود کند فعالیت‌های پیدا و پنهان امریکا برای بازسازی و تقویت این پایگاه‌ها در حملات آتی، ناچیز است و با انگیزه‌های مختلفی جز استفاده از آنها در جنگ پیش رو صورت می‌گیرد. ادبیاتی که با هدف کاهش ضریب و عاملیت این پایگاه‌ها به کار می‌رود، اما در رصد نیرو‌های مسلح ایران قرار دارد. 

 جنگ اقتصادی 

امریکا اگر می‌دانست که جنگ نظامی کارساز خواهد بود، لحظه‌ای تعلل نمی‌کرد. اقدام ترامپ برای ایجاد تحریم یا فشار اقتصادی حداکثری خفه‌کننده به این معنا است که امریکا در مورد آغاز جنگی فراگیر دچار تردید راهبردی است و تلاش می‌کند که با ایجاد زمینه‌های مختلف، جنگ یا مقدمات جنگ را فراهم آورد یا به دلیل فقدان راهبرد علیه ایران، به روش‌های کهنه خود همچون تحریم رجوع کند. 

به همین دلیل، جنگ اقتصادی نشان‌دهنده عدم موفقیت، تردید و آشوب تصمیم‌گیری برای ایجاد یک نقشه راه هدفمند با چشم‌انداز روشن در مورد ایران است. تقویت فشار حداکثری در مورد ایران، به نوعی بیانگر نبود گزینه علیه ایران و بازگشت امریکا به سیاست‌هایی است که بار‌ها تحلیل‌گران و مقامات کاخ سفید به ناکارآمدی آن اعتراف کرده بودند. 

استفاده ترامپ از واژگانی، چون «خفه‌کننده»، در واقع تلاشی برای ارعاب، بزرگ‌نمایی اثرات تحریم‌ها و القای احتمال فشار‌های اقتصادی طاقت‌فرسا بر مردم ایران است؛ اقدامی که از یک طرف بازنمایی از وضعیت بلاتکلیفی راهبردی در اتاق فکر کاخ سفید و از طرف دیگر، در بطن خود برنامه‌ای برای آشفتگی و کاهش امنیت روانی در ایران دارد. 

امریکا و رژیم اسرائیل سعی دارند که با راه‌اندازی اغتشاشات با انگیزه اقتصادی و ورود مزدوران مسلح به تجمعات، وقایعی هولناک‌تر و فجیع‌تر از دی‌ماه گذشته رقم بزنند و آن را به مرحله جنگ داخلی بکشانند. اقدامی که پیش از این نیز به عنوان مکمل اهداف جنگ روی میز کاخ سفید قرار داشت. قبل از آغاز جنگ، رسانه نیویورک‌تایمز افشا کرده بود که ترامپ با اطمینان خاطر به طرح موساد برای شعله‌ور شدن مجدد اغتشاشات در ایران در میانه جنگ، نبرد با ایران را کلید زد.

به گزارش مشرق، سردار طلایی‌نیک سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در گفت‌وگو با شبکه خبر، با تشریح جایگاه قدرت دفاعی در تأمین امنیت و استقلال کشور گفت: راه سلطه‌ستیزی و مقابله با قدرت‌های بیگانه که استقلال، موجودیت و هویت کشور را هدف قرار می‌دهند، فقط قوی شدن و قدرتمند شدن است و قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادی برای حفظ استقلال، امنیت، موجودیت و هویت ایرانی ـ اسلامی و تأمین منافع ملی است.

طلایی نیک جهان امروز را متشکل از سه بلوک دانست و اظهار کرد: یک بلوک، بلوک استکباری و سلطه‌جو است که در رأس آن دولت ایالات متحده قرار دارد و رژیم صهیونیستی و مجموعه‌ای از کشورها نیز با آن همراهی می‌کنند؛ رویکرد این مجموعه، غارت و چپاول منابع و منافع ملت‌ها و سلب استقلال از کشورهای دیگر است.

وی افزود: بلوک دوم، کشورهایی هستند که استقلال واقعی ندارند و در واقع سلطه‌پذیر شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که منافع و قابلیت‌های آنها در اراده و اختیار دیگران قرار می‌گیرد و مورد طمع قدرت‌های سلطه‌گر واقع می‌شوند.

سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: بلوک سوم نیز کشورهای سلطه‌ناپذیر هستند که با نظام سلطه مقابله می‌کنند و جمهوری اسلامی ایران و ایران بزرگ ما امروز در صف مقاومت در برابر استکبار قرار دارد.

قدرت ملی؛ راهبرد اصلی حفظ استقلال و امنیت

طلایی‌نیک با تأکید بر اینکه راه مقابله با قدرت‌های بیگانه، قدرتمند شدن است، گفت: قدرت ملی، راهبرد اصلی و بنیادی برای حفظ استقلال، امنیت، موجودیت و هویت ایرانی ـ اسلامی و آن چیزی است که منافع ملی ما را تشکیل می‌دهد.

وی قدرت ملی را دارای ابعاد مختلف دانست و تصریح کرد: قدرت فرهنگی، معنوی، سیاسی، علمی، اجتماعی و اقتصادی از جمله ابعاد قدرت ملی هستند و قدرت دفاعی نیز یکی از ارکان اصلی قدرت ملی به شمار می‌رود.

سخنگوی وزارت دفاع درباره هندسه قدرت دفاعی کشور گفت: اگر بخواهیم قدرت دفاعی را به صورت یک هندسه در نظر بگیریم، یک رکن آن، راهبری و فرماندهی دفاعی کشور است که ذیل فرمانده معظم کل قوا قرار دارد. امروز قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص)، ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهان عالی، تدابیر دفاعی را در رأس این هندسه قدرت دفاعی دنبال می‌کنند.

وی افزود: پس از این بخش، سازمان رزم نیروهای مسلح شامل ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی قرار دارد و این سازمان رزم، دو قاعده پشتیبانی نیز دارد؛ یک قاعده، مشارکت بسیج و مردم در نظام دفاعی کشور و قاعده دیگر، پشتیبانی لجستیکی، پشتیبانی آمادی، تسلیحاتی و تجهیزاتی است که باید عمدتاً از طریق دولت در اختیار نیروهای مسلح قرار گیرد.

مأموریت‌های وزارت دفاع در پشتیبانی از نیروهای مسلح

طلایی‌نیک با تشریح جایگاه وزارت دفاع در این هندسه اظهار کرد: وزارت دفاع در جایگاه قدرت دفاعی و در مسیر ارتقای قدرت ملی ملت ایران، مأموریت‌هایی مانند فناوری، تحقیق و پژوهش برای پشتیبانی از نیروهای مسلح، تولید علم و تولید محصولات تسلیحاتی و تجهیزاتی، تأمین و تعمیر اقلام اساسی مورد نیاز نیروهای مسلح، صادرات اقلام دفاعی، مهندسی دفاعی و هماهنگی میان مجلس، دولت و مجموعه دفاعی کشور را بر عهده دارد.

وی ادامه داد: دیپلماسی دفاعی و خدماتی که باید در حوزه دیپلماسی دفاعی به نظام دفاعی کشور ارائه شود نیز از دیگر مأموریت‌های وزارت دفاع است.

سخنگوی وزارت دفاع با اشاره به روند شکل‌گیری ساختار کنونی این وزارتخانه گفت: پس از ادغام وزارت دفاع سابق و وزارت جنگ یا دفاع ملی سابق، که پیش از انقلاب وجود داشت و پس از انقلاب عنوان دفاع ملی به خود گرفت، در سال ۱۳۶۸ این مجموعه‌ها ادغام شدند و امروز خوشبختانه قابلیت و ظرفیت بسیار بالایی در کشور برای انجام مأموریت‌های وزارت دفاع ایجاد شده است.

وزارت دفاع؛ پشتیبان مجموعه نظام دفاعی کشور

طلایی‌نیک در پاسخ به پرسشی درباره میزان نقش وزارت دفاع در قدرت ملی و دفاعی کشور گفت: در میدان رزم و مصاف با دشمن، نیروهای ارتش، سپاه و مجموعه انتظامی در میدان مقدم قرار دارند؛ اما در پشتیبانی تسلیحاتی، تجهیزاتی و امکاناتی و همچنین تنظیم‌گری میان مجموعه‌ها و ظرفیت‌های پشتیبان نیروهای مسلح، وزارت دفاع نقش محوری دارد.

وی افزود: اگر بخواهم این نقش را به صورت عددی بیان کنم، شاید عدد قابل بیان نباشد، چراکه ماهیت این نقش فقط کمی نیست و ماهیت کیفی نیز دارد.

سخنگوی وزارت دفاع تصریح کرد: به طور کلی، پایداری دفاع ملی و شکل‌گیری مقاومت ملی از یک سو به نیروهای مسلح، رزمندگان جهادی، مؤمن و شجاع و سازمان رزم چابک و دارای قابلیت‌های عملیاتی و تاکتیکی نیاز دارد و از سوی دیگر، تکنیک و تاکتیک باید در یک منظومه راهبردی قرار گیرد که توسط نظام دفاعی، با راهبری ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص) و ذیل تدابیر فرمانده معظم کل قوا تعیین می‌شود.

وی گفت: در این منظومه، پشتیبانی‌ها از حوزه تاکتیکی تا حوزه پشتیبانی‌های راهبردی تعریف و تعیین می‌شوند و وزارت دفاع تقریباً در همه اجزای نظام دفاعی و نیروهای مسلح، نقش پشتیبان را ایفا می‌کند.

صنعت دفاعی ایران قابل مقایسه با دوران دفاع مقدس نیست

طلایی‌نیک درباره روند رشد صنعت دفاعی کشور نیز اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره رشد صنعت دفاعی صحبت کنیم، کاملاً آشکار و واضح است که توان دفاعی و صنعت دفاعی ایران امروز به هیچ عنوان با دوران دفاع مقدس قابل مقایسه نیست.

وی گفت: برای اینکه قدرت دفاعی بتواند در اوج آمادگی و متناسب با تهدیدات احتمالی، نقش دفاع واقعی خود را ایفا کند، از یک سو به فنون و تدابیر نظامی، از سوی دیگر به نیروی رزمنده شجاع، مؤمن و مجرب و سازمان رزم مناسب و از طرف دیگر به تسلیحات و تجهیزات متناسب با تهدیدات احتمالی نیاز دارد.

سخنگوی وزارت دفاع افزود: تأمین تسلیحات و تجهیزات، نقشی است که صنعت دفاعی بر عهده دارد. در دهه‌های اخیر، تنوع تسلیحات و تجهیزات دفاعی کشور افزایش قابل توجهی پیدا کرده است، چراکه تهدیدات نیز ترکیبی شده‌اند.

وی ادامه داد: منظور از تهدیدات ترکیبی، ترکیب حوزه نظامی با حوزه‌های دیگر و همچنین تنوع بالای تسلیحات و سامانه‌هایی است که دشمن در اختیار دارد. بنابراین متناسب با تهدیداتی که از زاویه توانمندی دشمن برآورد می‌شود، باید بتوانیم تجهیزات، تسلیحات و مهمات مورد نیاز را فراهم کنیم.

شکل‌گیری زیست‌بوم ملی صنعت دفاعی

طلایی‌نیک با بیان اینکه صنعت دفاعی جمهوری اسلامی ایران در عمل توانسته نقش خود را در پایداری دفاع ملی و پیروزی‌های کشور اثبات کند، گفت: صنعت دفاعی کشور یک مجموعه و اطلس هم جغرافیایی و هم یک ساختار چهاروجهی دارد.

وی افزود: محور نخست، صنعت دفاعی وزارت دفاع است که هزاران نخبه، دانشمند، صنعتگر و مدیر در آن فعالیت می‌کنند و جا دارد روز صنعت را به همه فعالان این عرصه تبریک عرض کنم.

سخنگوی وزارت دفاع ادامه داد: ضلع دوم، خود نیروهای مسلح، یعنی ارتش و سپاه هستند که از سال‌های گذشته بخشی از توان خود را در جهت صنعت دفاعی به کار گرفته‌اند و این ظرفیت، مکمل صنعت دفاعی وزارت دفاع است.

وی ضلع سوم را شبکه خصوصی و مردمی عنوان کرد و گفت: هزاران شرکت در زیرسامانه‌ها، قطعات و مواد اولیه فرآیند صنعت دفاعی نقش ایفا می‌کنند. این مجموعه به الگویی تحت عنوان «مشارکت دفاعی ملی» متصل است و این الگوی مشارکت دفاع ملی توانسته میزان تاب‌آوری کشور را در پشتیبانی از میادین رزم افزایش دهد.

طلایی‌نیک افزود: ضلع دیگر این زیست‌بوم نیز دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان هستند که در صنعت دفاعی ایران نقش دارند و از شکل‌گیری یک ایده در ذهن طراحان، محققان و پژوهشگران تا تبدیل شدن آن به محصول و طی فرآیند تولید و صنعتی شدن، در این زنجیره مشارکت می‌کنند.

سرعت بالای تولید و جایگزینی تجهیزات دفاعی

وی با اشاره به دستاوردهای این زیست‌بوم ملی گفت: مشارکت همه این ظرفیت‌ها موجب افزایش تاب‌آوری و ارتقای کمی و کیفی صنعت دفاعی شده است و امروز شاهد شکل‌گیری یک زیست‌بوم صنعت دفاعی موازی در پهنه سرزمینی ایران هستیم.

سخنگوی وزارت دفاع تصریح کرد: این زیست‌بوم منحصر به وزارت دفاع یا نیروهای مسلح نیست، بلکه همه ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و دانشگاهی، جوانان مستعد، شرکت‌های دانش‌بنیان و شبکه خصوصی امروز در صنعت دفاعی نقش ایفا می‌کنند.

طلایی‌نیک یکی از ویژگی‌های صنعت دفاعی کشور را سرعت و قابلیت تولید محصولات دفاعی دانست و اظهار کرد: به میزانی که در میدان رزم سلاح و مهمات استفاده می‌شود، با سرعت جایگزین می‌شود؛ یعنی همزمان با به‌کارگیری تسلیحات و تجهیزات بومی و ایرانی، تولید نیز در حال انجام است.

وی افزود: این همزمانی تولید، در کنار ذخایری که از سال‌های گذشته ایجاد شده و ذخایر راهبردی تسلیحاتی، با تولید روزانه، بی‌وقفه و تعطیل‌ناپذیر در یک شبکه گسترده، موجب شده است صنعت دفاعی از ظرفیت بالایی برخوردار باشد.

سخنگوی وزارت دفاع خاطرنشان کرد: رعایت الزامات پدافند غیرعامل در تولید نیز به این ظرفیت کمک کرده و صنعت دفاعی امروز را به یکی از ارکان قدرت دفاعی و پشتیبان نیروهای مسلح تبدیل کرده است.

«انقلاب صنعتی» در صنعت دفاعی کشور

طلایی‌نیک با اشاره به پیام سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص) خطاب به سرپرست وزارت دفاع گفت: در این پیام، از تعبیر بسیار دقیقی استفاده شد و به «انقلاب صنعتی» اشاره کردند.

وی افزود: این انقلاب صنعتی، محصول تدابیر و تجربیاتی است که در نتیجه مشارکت دادن همه ظرفیت‌ها و قابلیت‌های ملی به دست آمده است.

سخنگوی وزارت دفاع تأکید کرد: حتی در زمان جنگ و هنگامی که تغییرات جدی در شرایط کشور و صنعت دفاعی اتفاق می‌افتاد، روند تولید متوقف نشد.

افزایش دو برابری تولید تسلیحات و تجهیزات در یک سال

طلایی‌نیک با ارائه آماری از روند تولید صنعت دفاعی گفت: اگر فرصت باشد، می‌توانیم مقایسه‌ای داشته باشیم؛ میزان تولید ما در یک سال گذشته، یعنی از تیرماه سال گذشته تا تیرماه امسال، پس از جنگ ۱۲ روزه، دو برابر میزان تولید تسلیحات و تجهیزات دفاعی در کشور افزایش پیدا کرده است.

وی ادامه داد: این افزایش تولید در شرایطی اتفاق افتاد که در جنگ ۱۲ روزه، بخش‌های محدودی از بخش‌های خاص صنعت دفاعی نیز جزو اهداف دشمن قرار گرفت و مورد اصابت و تجاوز قرار گرفت و برخی از آنها آسیب دیدند.

سخنگوی وزارت دفاع گفت: البته از حدود ۹ اسفند و آغاز جنگ تحمیلی سوم نیز، برخلاف ادعاهای ترامپ و نتانیاهو، روند تولید محصولات دفاعی نه‌تنها متوقف نشد، بلکه در جریان این دفاع مقدس، تولید برخی محصولات راهبردی و اقلام دارای اولویت برای نیازهای جنگی، بیش از سه برابر میزان تولید عادی افزایش پیدا کرد.

وی افزود: همین ظرفیت تولید بود که توانست دشمن را متوقف و ناکام کند و یکی از ارکان ناکامی دشمن، شکست‌های پیاپی و توقف آن و نتیجه نگرفتن راهبردی از تجاوز و تحمیل جنگ علیه ایران عزیز، همین ظرفیت پایدار تولید در یک زیست‌بوم ملی بود.

طلایی‌نیک در پایان تأکید کرد: صنعت دفاعی کشور امروز با اتکا به ظرفیت‌های وزارت دفاع، نیروهای مسلح، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، بخش خصوصی و شبکه گسترده ملی، به یکی از ارکان اصلی قدرت دفاعی و پشتیبانی از نیروهای مسلح تبدیل شده است.

متن کامل سخنرانی علی تاجرنیا در افتتاحیه ۳۱ مجمع انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران در حضور رئیس جمهور در پی می‌آید:

بسم الله الرحمن الرحیم

به نام آنکه نامش درمان دردها و یادش شفای قلب‌هاست.

مقدم میهمانان محترم، فعالان سیاسی اجتماعی، چهره‌ها و شخصیت های برجسته سیاسی، دبیران کل و اعضای برجسته احزاب، خبرنگاران و اصحاب فرهنگ و رسانه، اعضای محترم شعب انجمن از سراسر کشور، مقامات و مدیران اجرایی کشور و بویژه مقدم رییس جمهور صادق، شجاع، مردمی و محبوب کشور جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان را به آیین گشایش سی و یکمین مجمع عمومی انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران گرامی میدارم. همچنین مقدم دو همراه و همسنگر گرانقدر جناب آقای دکتر ظفرقندی وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دبیرکل محترم پیشین انجمن و جناب آقای دکتر قائم پناه معاون محترم اجرایی رییس جمهور و رییس پیشین کمیته سیاسی انجمن را گرامی داشته و حضور دوباره آنان را در کنار خواهران و برادران خود در انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران ارج می نهم.

سی و یکمین مجمع عمومی انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران را در شرایطی آغاز می کنیم که کشور عزیز ما ایران بدون کمترین اغراقی خطیرترین شرایط تاریخی دویست ساله اخیر خود را طی می‌کند. شاید اگر وضعیت امروز کشور را از وضعیت ایران جنگ دوم جهانی و اشغال کشور توسط قوای روس و انگلیس حساس‌تر بدانیم؛ سخنی به گزاف نگفته باشیم.

بروز دو جنگ تمام عیار و تجاوز نظامی قدرتمندترین کشور دنیا و بزرگترین و قوی‌ترین ارتش جهان به اتفاق یک قدرت بزرگ نظامی و هسته‌ای منطقه ای یعنی رژیم نامشروع و جعلی اسراییل به کشور عزیزمان ایران با همراهی پنهان و پیدای برخی دولتهای غربی و کشورهای منطقه ای و تنهایی ایران عزیز و رنجور از تحریم و مشکلات عمیق اقتصادی و بحران‌ها و شکاف‌های عمیق اجتماعی جلوه ای از این وضعیت خطیر است.

واما تقدیر این‌گونه رقم خورد که ریاست جمهوری اسلامی ایران در این برهه بسیار حساس و بزنگاه تاریخی، به دستان باکفایت یک پزشک و جراح قلب سپرده شود.

دوران مسئولیت طبیب جمهور، از یک سو با تغییرات عظیم در مدارهای قدرت جهانی و معادلات منطقه‌ای مقارن شده و از سوی دیگر، همزمان شد با بحران‌های داخلی ناشی از سیاست‌گذاری های غلط و سوءمدیریت‌ها و تحریم‌ها، که تن جامعه ایرانی را خسته کرده بود؛ جامعه‌ای که از یک سو با فشارهای سنگین و کمرشکن اقتصادی و معیشتی دست و پنجه نرم می‌کرد و از سوی دیگر، مواجه بود با شکاف میان‌نسلی و تعمیق شکاف میان حاکمیت و ملت.

نا امیدی مردم از هرگونه امکان اصلاح و احساس انسداد سیاسی، و یأس فزایندهٔ جامعه از هرگونه تغییر قانون محور، امید به اصلاح را از میان برداشته بود. جامعه‌ای که بخش بزرگی از مردم و بویژه جوانانش، به‌رغم دلبستگی به آب و خاک خود، افق روشنی پیش روی خود نمی‌دیدند و بسیاری نخبگان و متخصصانش، مهاجرت را به عنوان راهی برای ساختن آینده خود انتخاب کرده و طیف وسیعی هم بی تفاوتی نسبت به حاکمیت را در پیش گرفته بودند. کما اینکه در آخرین انتخابات، علیرغم تلاش تمامی جریانات و احزاب سیاسی، برای نخستین بار در تاریخ نظام جمهوری اسلامی تعداد کسانی که حاضر نشدند در انتخابات مشارکت کنند به نیمی از جمعیت واجدان شرایط رسید.

سیاهه مشکلات کشور، خط شوم جنگ را کم داشت که آن هم در بیست و سوم خردادماه سال گذشته رقم خورد؛ جنگی که در ابتدا تصور می‌شد دوازده روز باشد، اما آتش آن بعد از چهارده ماه هنوز خاموش نشده است.

رهبری فقید نظام و شمار کثیری از فرماندهان نظامی، دانشمندان و مدیران کشور، جان فدای ایران شدند و خونشان در کنار خون‌های به‌ناحق ریخته کودکان و زنان و مردان این سرزمین، شجره طیبه تمدن چند هزارساله ایران‌زمین را سیراب نمود.

اما تلخ‌تر از جنگ ظالمانه‌ای که بیگانگان بر این سرزمین تحمیل کردند، حوادث شوم دی‌ماه به عنوان مقدمه‌ای برای آغاز و مشروعیت تجاوز نظامی بود؛ روزهایی که جان هزاران تن از هم‌میهنانمان در آتشی سوخت که قابل پیش‌بینی و پیشگیری بود.

حادثه تلخی که طی آن، سرزمینی که مردمش دست در دست و پشت به پشت قرن‌ها در برابر هجوم بیگانگان ایستاده بود، برادر در برابر برادر قرار گرفته و با تحریک و تشویق دشمنان و بدخواهان، برادر و برادرکشی تصویری بغایت سیاه از ایران به دنیا مخابره کرد.

اگر هشدارهای مشفقانی که سال‌ها از انباشت خشم و نارضایتی اجتماعی زنهار داده بودند، و امروز هنوز تعدادی از آنان در بند هستند، شنیده می‌شد؛ اگر به هشدار دلسوزان و صاحبنظران در مورد بروز و تعمیق شکاف میان حاکمیت و ملت توجه می‌شد، اگر مجاری اعتراض قانونی باز بود و اگر نهادهای واسط – احزاب و تشکل‌های سیاسی، مطبوعات و رسانه‌ها – در انعکاس صدای منتقدان آزاد بودند و اگر رسانه ملی به واقع ملی بوده و مانند چتری تمامی طیف‌ها و سلیقه های مختلف را پوشش می‌داد، بخشی از مردم احساس نمی‌کردند تنها راه اعلام نارضایتی‌شان از وضع موجود تسخیر خیابان است و دشمنان و بدخواهان نیز از این فرصت برای تسخیر ذهن ایرانیان بهره برداری نمی‌کردند و آنی نشد که شد. تصور اینکه زخم سوگ آنچه در پایان سال گذشته اتفاق افتاد، بهبود یافته تصوری غیر واقع بینانه است و قطعاً باید برای آن چاره اندیشی کرد.

کاهش فاصله میان اعتراضات آبان ۹۶، جنبش زن در سال ۱۴۰۱ و اعتراضاتی که با موضوع مشکلات اقتصادی و معیشتی در سال ۱۴۰۴ آغاز (و بعد با سوءاستفاده دشمنان و بدخواهان به خشونت کشیده شد)، نشان از کاهش سرمایه اجتماعی، تجمیع و تعمیق و انباشت انتقادات و اعتراضات بی پاسخ مانده و افزایش شکاف میان حاکمیت با مردم است که هر آن ممکن است دوباره شعله ور شده و یا به صورتی تازه جلوه نماید: هر دم آید غمی از نو به مبارکبادم!

جنگ با بیگانه، هرچند ویرانگر و جانکاه است، اما تکلیف دشمن و دوست در آن روشن است؛ آنچه بیش از هر چیز ایران را تهدید می‌کند، روزی است که سرمایه اجتماعی ما چنان فرسوده شود که ایرانیان، یکدیگر را نه هم‌وطن، که دشمن ببینند.

و شاید بزرگ‌ترین وظیفه امروز ما، بیش از هر زمان دیگری، جلوگیری از تکرار همین برادرکشی و بازگرداندن گفت‌وگو، مدارا و اعتماد به عرصه عمومی کشور باشد.

نکته بسیار مهم دیگر، درک این موضوع حیاتی و بنیادین در حکمرانی و سیاست جهانی ست که «قدرت» و به معنای عام آن واجد مؤلفه‌های متعدد و مهمی است که در کنار یکدیگر و به صورت توأمان یک کشور را قدرتمند کرده و در عرصه داخلی و بین المللی به عنوان کشوری مستقل و نیرومند معرفی و تثبیت می‌کند. فروکاهیدن «قدرت» صرفاً به عنصر «قدرت نظامی» و تصور اینکه فقط با تقویت قدرت نظامی می‌توان کشوری قدرتمند بود، خطایی استراتژیک و مهلک است. حاکمیت و تصمیم گیرندگان آن باید این درک حیاتی را داشته باشند که مؤلفه‌های دیگری مانند وضعیت اقتصادی، رضایتمندی و مشروعیت مردمی، ساختار سیاسی مبتنی بر خواست و اراده مردم و در واقع اقتدار سیاسی و اجتماعی، سایر پارامترهای تشکیل دهنده قدرت کشورند و فقدان هریک از این مؤلفه‌ها، کشور را در برابر تجاوز و طمع دشمنان آسیب‌پذیر خواهد کرد.

بر همین اساس هرگونه تلاشی برای افزایش رضایتمندی مردم، بهبود وضعیت اقتصادی، گسترش آزادی‌های سیاسی و پرهیز از تنش و تقابل اجتماعی با مردم و جوانان، به اندازه قدرت نظامی و توان موشکی کشور باید مورد پیگیری و هدفگذاری حاکمیت باشد.

حضار محترم،

ملت ایران شاهد تلاش و مجاهدات مردانه رییس جمهور و همکارانشان در دولت، بویژه در یک سال گذشته، بودند. نه فقط ما که پشتیبان رییس جمهور در کارزار انتخاباتی بودیم، که حتی هر منتقد منصفی هم بر این مجاهدت بزرگ گواهی می‌دهد.

اما ما به عنوان پزشک آموخته‌ایم که اولین گام در درمان یک بیمار، تشخیص درست و دقیق بیماری است. و لذا تمام تلاش‌های خالصانه دولت و حاکمیت در حل مشکلات، اگر بدون توجه به ریشه مسائل باشد، لاجرم ناکام می‌ماند.

بنظر ما یکی از عمده ترین علت نارضایتی‌های انباشته‌شده مردم، عدم اطمینان و ترس از آینده است. کشوری که در شرایط جنگی و، بدتر از آن، در شرایط نه جنگ و نه صلح است، هیچ افق روشنی را انتظار نمی‌کشد. وفاق با طرز فکری که خود بخشی از صورت مسأله است، مشکلی را حل نمی‌کند.

ضمن دفاع از تلاش‌های بی وقفه دوسال گذشته رییس جمهور برای ایجاد همدلی میان جریانات و جناح‌های مختلف سیاسی و تقویت همبستگی ملی، بنظر ما آخرین دغدغه رییس جمهور باید نگرانی دلواپسان و افراطیونی باشد که به واسطه کج فهمی از اصول حکمرانی درست، و یا نگرانی از به خطر افتادن رانت‌های حکومتی، خبر از فشارهای شدید اقتصادی و معیشتی وارده به اکثریت مردم ندارند و رنج خانواده بیماری که هزینه‌های درمان عزیزشان در این ماه‌ها چند برابر شده، برایشان اهمیت چندانی ندارد و لذا بر طبل تشدید تنش و درگیری در منطقه و تداوم جنگ یا بلاتکلیفی در وضعیت جنگ و صلح می‌کوبند.

ما ملت امام حسینیم؛ ما ملت شهادتیم؛ اما در مکتب حسینی آموخته‌ایم که آغازگر جنگ نباشیم. آنجا که زهیر ابن قین در مواجهه با سپاه حر، پیشنهاد آغاز درگیری داد، امام حسین(ع) فرمود من از جنگ کراهت دارم: «وَالصُّلْحُ خَیْرٌ» صلح، بهتر است.

حضار محترم

هیچ جنگی به خودی خود مذموم یا مقدس نیست و هیچ صلحی الزاماً ذلیلانه یا غیر شرافتمندانه نیست.

امروز سخن ما با رییس جمهور به عنوان دومین مقام رسمی کشور پس از مقام رهبری و با رییس مجلس به عنوان ریاست قوه‌ای که علی القاعده تبلور اراده ملت است و از قضا در شرایط امروز، مسئول هیئت ایران در مذاکرات با آمریکاست، یک مطالبه روشن ملی است.

ما از شما می‌خواهیم برای پایان دادن به این وضعیت فرساینده، برای کاهش تنش‌ها و برای گشودن مسیر گفت‌وگو و صلح، از همه ظرفیت‌های قانونی و سیاسی دولت استفاده کنید.

ایران امروز بیش از هر چیز به آرامش نیاز دارد؛ به فرصتی برای نفس کشیدن، برای بازسازی، برای ترمیم زخم‌های اجتماعی و اقتصادی و برای بازگرداندن امید به آینده.

صلح، به معنای چشم‌پوشی از منافع ملی نیست. صلح یعنی حفظ ایران، حفظ جان ایرانیان و فراهم کردن فرصت برای ساختن آینده‌ای که نسل‌های بعدی نیز در آن سهم داشته باشند.

ما معتقدیم می‌توان با حفظ عزت و استقلال کشور، راه گفت‌وگو را باز گذاشت؛ می‌توان از منافع ملی دفاع کرد و همزمان از گسترش آتش جنگ جلوگیری کرد.

آقای رئیس‌جمهور،

ما در مکتب علوی نیز برای این راه، یک دستور روشن داریم.

امیرالمؤمنین علی(ع)، در همان نامه‌ای که برای مالک اشتر درباره شیوه حکمرانی و حفظ ملک و ملت نوشته است، می‌فرماید:

«وَلا تَدْفَعَنَّ صُلْحاً دَعَاکَ إِلَیْهِ عَدُوُّکَ وَلِلَّهِ فِیهِ رِضاً، فَإِنَّ فِی الصُّلْحِ دَعَهً لِجُنُودِکَ، وَرَاحَهً مِنْ هُمُومِکَ، وَأَمْناً لِبِلَادِکَ.»

صلحی را که دشمنت به آن دعوت می‌کند و رضای خدا در آن است، رد مکن؛ زیرا در صلح، آرامش سپاهیانت، آسودگی خاطر خودت و امنیت سرزمینت است.

آقای رئیس‌جمهور،

ما بر این باوریم که برای عبور از جنگ و تحریم نیازمند همبستگی ملی و استفاده از تمام ظرفیت و سرمایه های نمادین کشور هستیم.

دفاع مقتدرانه و صلح عزتمندانه در گرو همبستگی ملی است و آنچه در دفاع و توافق اسلام آباد به دست آمد نیز با پشتیبانی ملت بود.

از همین رو، امروز می‌خواهیم موضع انجمن اسلامی جامعه پزشکان ایران را صریح و بی‌پرده اعلام کنیم:

ما از هر تلاش مسئولانه و شجاعانه شما و سایر مسئولان نظام برای برقراری صلح، کاهش تنش و پایان دادن به وضعیت فرساینده نه جنگ و نه صلح حمایت می‌کنیم.

اگر برای این تصمیم فشار و هزینه‌ای متوجه دولت شما شود، جامعه مدنی و جریان‌های سیاسی حامی صلح باید سهم خود را در پرداخت این هزینه بپذیرند و ما در صف اول حامیان شما سینه سپر خواهیم کرد.

ما معتقدیم گاهی یک تصمیم سیاسی، در لحظه اتخاذ خود دشوار و پرهزینه به نظر می‌رسد، اما سال‌ها بعد تاریخ درباره آن قضاوت می‌کند.

امروز ممکن است صلح برای برخی دشوار باشد؛ اما فردا، فرزندان ما درباره اینکه در روزهای سخت چه تصمیمی برای ایران گرفتیم، از ما خواهند پرسید.

آقای رئیس‌جمهور،

شما پزشکید و با معنای نجات جان انسان‌ها بیش از بسیاری از ما آشنایید.

ما از شما می‌خواهیم این تجربه و نگاه انسانی را در سیاست خارجی کشور نیز به کار بگیرید.

برای پایان جنگ تلاش کنید.

برای گفت‌وگو پیش‌قدم شوید.

برای صلح مذاکره کنید.

و بدانید که در این مسیر، انجمن اسلامی جامعه پزشکی ایران از شما حمایت خواهد کرد.

ما معتقدیم امروز صلح، یک انتخاب سیاسی صرف نیست؛ یک ضرورت ملی است. برای ایران باید صلح را انتخاب کرد.

سخنانم را با این بیت شعر به پایان می‌برم؛

دوباره می‌سازمت وطن اگرچه با خشت جان خویش

ستون به سقف تو می‌زنم اگرچه با استخوان خویش

انتهای پیام