سوگواری، پیش از آنکه در ایران با آیینهای اسلامی گره بخورد، ریشهای دیرینه در فرهنگ این سرزمین دارد. در روایتهای اساطیری و حماسی ایران، سوگ نه صرفاً ابراز اندوه، بلکه آیینی برای پاسداشت حقیقت، عدالت و یاد قهرمانان است. شاهنامه فردوسی سرشار از چنین صحنههایی است؛ از سوگ جانسوز منوچهر بر ایرج، تا ماتم گسترده ایرانیان برای سیاوش، شاهزاده بیگناهی که مرگ او به نماد مظلومیت و دادخواهی بدل شد، و اندوه رستم در سوگ سهراب که از ماندگارترین روایتهای فقدان در ادبیات جهان به شمار میآید. با ورود اسلام به ایران و گسترش فرهنگ تشیع، این پیشینه فرهنگی با واقعه عاشورا و آیینهای سوگواری امام حسین (ع) پیوندی عمیق یافت. در گذر قرنها، ایرانیان با حفظ جوهره باورهای ملی و دینی، شیوههای خاص خود را در عزاداری پرورش دادند؛ آیینهایی که علاوه بر بُعد مذهبی، بازتابی از حافظه تاریخی، همبستگی اجتماعی و هویت فرهنگی …